A:xka:n teh ta:tah nika:n towa:n tietok ne: nikneki ne: nejo:n xine:chtapowi ke:ní:w n' ti..., se: kipahtia i:n opochehkat. Se: nopili mokokowa wa:n a:mo nikmati ke:ní:w nikpahti:s. Wa:n mo..., de yo:n, ¿tikneki mah pahti mopili? Ke:mah. *Bueno, de** yo:n nijo:n, tikuiti tein yo:n ne:pa ne: yo:n tein yo:n ampó:n onkak mokaltsi:ntan yo:n xiwit yo:n, mono:tsa mahyá: kue:kuetaxo:chit, nejo:n entó:s tikuiti yo:n x..., komo a:mo tei ne:n..., komo a:mo tei n' ixo:chio, xikteki ne:n i..., i..., ixiwyo wa:n tikpata:wa, wa:n ko..., tik..., wa:n tik..., wa:n tiktewa:tsa yo:n tepitsi:n yo:n tomat, de tomat, de n' a:tomat, wa:n tik..., wa:n t'ta:lilia n' iwa:n ne:n *refinito**, tikawa:ntia, entó:s tikta:lilia takawa:nti:l *refino** wa:n ompa tiki:xsowilia ya ne: yo:n xiwit ne:n a:tomat, entó:s entó:s tiki:xpepechowilia yo:n xiwit ni:nipaka wa:n t'ta:lilia ne: mopili ni:nipaka wa:n t'ta:lilia ka:mpa n' iyo:lpan wa:n i..., ip..., ka:mpa *ipulmonía** ii:ka:n t'ta:lilia wa:n tikilpilia tepitsi:n. para mah, mah, mah tamati:ya, pero komo a:mo nejo:n..., tikita sepa ihkó:n, *pero lo m..., des..., después** tikchi:wilia kuali se: *masajito**, tikpahpachowa mopili, wa:n ke:mah t'ta:lilia sepa nejyo:n, nejyo:n yo:n, yo:n xiwit, sepa, sepa tiktekiti wa:n sepa t'ta:lilia. Wa:n komo onkak ne:n ix..., ixo:..., ixo:chio ya pos yeh tik..., yeh tiktekiti. wa:n yeh tiksowilia ne:n iyo:lpan wa:n i..., itech n' i..., ip..., *ilomo**, ipanko tikta:lilia sepa. Ip..., s..., sepa x'ta:lili nejyó:n a:tomat, sepa tepitsi:n tikixka ika ne:n tepitsi:n *comalito** wa:n t'ta:lilia mopili. ¿I:pa yehwa sah i:n xo:chit ne:n pahti? *Porque** nokaltsi:ntan a:mo tei ne:n yehwa yo:n tikihtowa yo:n xiwit. Nejo:n wa:n de ompa yo:n komohkó:n tikita nejo:n ke:ní:w pos ne: tik..., tik..., tikuiti nejo:n tepitsi:n ne: yo:n..., komo a:mo kina:miki tikta:lilia nejo:n iwa:n *alcohol** a. *Alcohol** a n' iwa:n tika:wantia wa:n tikta:lilia sepa, t'pahpachowa mopili kualtsi:n t'pahpachowa mpa sepa, ta: tikta:lilia yehwa ne:n *alcohol** a, *alcohol** a xki:xpata ne: komo a:mo tana:miki *refino**. 'Ki:xpata, x'ta:lili yehwa yo:n pahti sepa. I:pa yehwa sah. Ke:mah. Pos komohkó:n ne: a:mo tik..., amo..., i:pa yehwa sah i:n xiwit mah se: kikui, ne: nik... Ke..., k..., ke:mah. nikchi:was pos komohkó:n, nikte:mo:ti ne:n yehwa i:n xo:tsitsí:n wa:n komo a:mo tei ne:n xo:chit, pos ixiwyo, E:mah. Xik... Ne:, telmiak tasohkamatik, xne:chili ke:ní:w moto:ka:y wa:n ka:ni n' tiwa:le:wa. E:mah. Fi..., Fidel Juárez Galván, de, de Tecolapan, Tetsijtsilin, Pos tel miak tasohka:matik. San..., San Miguel Tzinacapan. Neh noto:ka:y Amelia Domínguez Alcántara, niwi:tsa de ompa ne: Xaltipan. A:, *bueno**, tasohka:matik.