<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?>
<!DOCTYPE Trans SYSTEM "trans-14.dtd">
<Trans scribe="Eleuterio" audio_filename="Tzina_Botan_CGN309-MSO325_koweeloot-Araceae_2012-07-26-o" version="2" version_date="131018">
<Speakers>
<Speaker id="spk1" name="Celina González Nazario" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
<Speaker id="spk2" name="María Salazar Osollo" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
</Speakers>
<Episode>
<Section type="report" startTime="0" endTime="786.309">
<Turn startTime="0" endTime="6.339" speaker="spk1">
<Sync time="0"/>
*Bueno** ekintsi:n tikelna:mikitih de yo:n kowe:lo:t, ox no: tiki:xmattok.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="6.339" endTime="11.719">
<Sync time="6.339"/>
Pos no:, no: niki:xmattok, pero a:mo, a:mo..., niki:xmattok sayoh n' ixiwyo.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="11.719" endTime="29.135">
<Sync time="11.719"/>
<Who nb="1"/>
Ixiwyotsi:n. Ke:mah, panki:sa iwki kowke:span.
<Who nb="2"/>
Ixiwyo ata mochi:wa kowke:span, no: tikmattok tak kowke:s... E:mah itech se: we:ikowit mochi:wa, ke:meh ne:wí:n ne: Kali:ka:mpa, nika:n i:n A:tekohkomol ata mochi:wa nochi.
<Sync time="20.706"/>
<Who nb="1"/>
Ompaka nochi yehwa mochi:wa. Ke:mah, panki:stiw iwki.
<Who nb="2"/>
Wa:n nejo:n nikmattok ne:n ikowyo itech mowila:ntiw itech n' kowit, mahyá: panki:stiw no: wa:n, wa:n ixiwyo ata ye:k...,
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="29.135" endTime="34.238">
<Sync time="29.135"/>
<Who nb="1"/>
ye:kpa:ta:wak n' i..., wa:n ye:kkohkoyoktik. E:mah.
<Who nb="2"/>
Ye:k..., ye:kkohkoyoktik yo:n tak i:pa iwki no: n...,
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="34.238" endTime="38.046">
<Sync time="34.238"/>
*semilla** mochi:wa telkohkoyo:ni, a:mo iwki yo:n tekxo:chima:it.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="38.046" endTime="53.796">
<Sync time="38.046"/>
<Who nb="1"/>
A:ah, ka:n iwki yeh, a:mo, ta: ne: ye:kkohkoyoktik. E:mah, wa:n nejo:n neli niki:xmattok neh wa:n
<Who nb="2"/>
Yeh a:mo iwki wa:n i:n kohkoyoktik neli wa:n
<Sync time="44.876"/>
<Who nb="1"/>
sayoh a:mo ke:man..., niki..., nikitani ne:n ikowyotsi:n wa:n ixiwyo pero de n' ita:kka a:mo ke:man nikita ke:ní:w semi n' ta:ki. Kanah, ka:n nik..., ka:n niki:xmati. Niki:xmattok n' ixiwyo.

<Who nb="2"/>
A:mo tiki:xmati. E:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="53.796" endTime="64.234">
<Sync time="53.796"/>
*Pues** neh niki:xmattok ne:n kowe:lo:t, pero a:mo nikye:ki:xmati n' ixo:chio, ke:ní:w mochi:wa, ke:ní:w m' panki:sa.
<Sync time="60.515"/>
Pero n' kowe:lo:t *pues** nejo:n mochi:wa ke:meh e:lo:t neli, ke:meh sinti.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="64.234" endTime="69.024">
<Sync time="64.234"/>
<Who nb="1"/>
A:, iwki neli mochi:wa.
<Who nb="2"/>
Iwki ne:n mochi:wa, iwki moskaltihtiw, we:ixwtiw, we:ixtiw.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="69.024" endTime="101.994">
<Sync time="69.024"/>
Wa:n ke:mah de we:ixtiw pos,
<Sync time="71.346"/>
mahyá: neli motahta:lia ke:meh, ke:meh i:pa sinti kualtsi:n,
<Sync time="77.699"/>
nehne:stok n' ke:meh, ke:meh se: kio:yas,
<Sync time="80.726"/>
iwki nehne:stok wa:n yo:n se: kita *que** nejo:n we:i, we:ie:lo:t a chika:wayak a,
<Sync time="85.829"/>
pos kitekih, kitekih wa:n ke:mah kiwa:lkuih ya n' kalihtik wa:n kita:lihtehkoh ne: *santoi:xpan**,
<Sync time="93.253"/>
wa:n ompa yo:n yetok,
<Sync time="96.021"/>
komo kichi:wa *siquiera** se: *ocho días, para** nejo:n mo:mo:che:liwi a, yo:n oksik a.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="101.994" endTime="104.316">
<Sync time="101.994"/>
<Who nb="1"/>
A:, n' oksik a.
<Who nb="2"/>
Oksik a, mo:mo:che:liwi.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="104.316" endTime="111.829">
<Sync time="104.316"/>
<Who nb="1"/>
Wa:n yo:n mo:mo:che:liwi pos...
<Who nb="2"/>
Wa:n yo:n oksi ke:ní:w n' oksi, no: kualtsi:n mochi:wa n' ie:wayo oso, oso iwki, ¿ke:ní:w nankimatih *que** oksik a?
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="111.829" endTime="117.053">
<Sync time="111.829"/>
Nejo:n pos se: kimati *que** oksik a *porque** yo:n kepo:niki, mahyá: pankehkepo:ni, pampohposo:ni.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="117.053" endTime="119.991">
<Sync time="117.053"/>
<Who nb="1"/>
A:, no: pohposo:ni. ¿Wa:n i..., ipayo ke:niwki?
<Who nb="2"/>
No: pohposo:ni.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="119.991" endTime="120.808">
<Sync time="119.991"/>
Ista:k.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="120.808" endTime="127.942">
<Sync time="120.808"/>
<Who nb="1"/>
A:, n' ista:k. *Como que** ke:meh eskia mah no: i..., mah i:pa ke:meh yo:n sinti yo:n ito:tomo:chyo.
<Who nb="2"/>
Ista:k wa:n taihtik nejo:n pos... Iwki, iwki *mero**, e:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="127.942" endTime="135.946">
<Sync time="127.942"/>
Nejo:n de poso:ni a pos nejo:n neli se: kikui ika se:,
<Sync time="131.527"/>
komo kowtatsi:ke:w *o** komo olo:t ika se: kipane:wayo[h]ki:xtia.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="135.946" endTime="140.679">
<Sync time="135.946"/>
<Who nb="1"/>
A:mo se: ko:ya pos ika se: ima:y ke:meh yo:n i:pa sinti se: ko:ya.
<Who nb="2"/>
Se: kki:xtilia n' ipane:wayo. A:mo, a:mo *porque** telte:nahwayo:tih.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="140.679" endTime="141.906">
<Sync time="140.679"/>
Ye:kahwayoh.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="141.906" endTime="147.679">
<Sync time="141.906"/>
<Who nb="1"/>
A:, n' te:ahwayo:tih.
<Who nb="2"/>
Te:ahwayo:tih wa:n yo:n nejo:n *de, de que** se: kipanki:xtilia ya n' ie:wayo,
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="147.679" endTime="155.737">
<Sync time="147.679"/>
se: kite:ma ika se: ko:ntsí:n, ika se: kimana, komo *siquiera** se: na:wi e:lo:t, no: miakia ne:n iteyotsi:n.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="155.737" endTime="160.246">
<Sync time="155.737"/>
<Who nb="1"/>
A:, no: miak mochi:wa pos.
<Who nb="2"/>
No: miakia, miak ki..., nejo:n, se: kimana ika se: ko:ntsí:n,
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="160.246" endTime="170.438">
<Sync time="160.246"/>
Kualtsi:n momoloka wa:n ke:mah nejo:n panki:saki a neli yo:n nochi n' ie:wayotsi:n kihki:sa *porque** mahyá: no: pampihpi:ktok ke:meh yo:n, ke:meh yo:n,
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="170.438" endTime="176.166">
<Sync time="170.438"/>
<Who nb="1"/>
Xa: ke:meh yo:n... A:, n' iwki no:.
<Who nb="2"/>
ke:ní:w kiliah kano:nes, yo:n pampihpi:ktok wa:n mahyá: pantsa:walohpi:ktok.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="176.166" endTime="191.774">
<Sync time="176.166"/>
Wa:n ke:mah nejo:n de molo:niki a yo:n kihki:sa pos momoloka kuali, oksik a, se: kki:xtia.
<Sync time="181.737"/>
Se:wi yo:n wa:n ke:mah nejo:n pos se: ki...,
<Sync time="184.528"/>
achto de, de se: kitikoketsa pero neli achto se: ko:ya ika se: olo:t, olo:t oso kowtatsi:ke:w.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="191.774" endTime="199.323">
<Sync time="191.774"/>
<Who nb="1"/>
Se: kikoli:nihtiw ihkó:n, mahyá: se: kipanxakualohtiw para o:xtiw, para kihki:sa ya n' iteyotsi:n.
<Who nb="2"/>
Para kihki:sa ne:n iteyotsi:n.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="199.323" endTime="208.051">
<Sync time="199.323"/>
Wa:n neli se: kimana ya, yo:n nimitsilia *que** se: kimana ya,
<Sync time="202.56"/>
mo:molo:ni kualtsi:n wa:n kihki:sa yo:n ipantsa:walyo mahyá:,
<Sync time="206.198"/>
moka:wa tate:noh de n' ko:mit
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="208.051" endTime="212.426">
<Sync time="208.051"/>
<Who nb="1"/>
de po:poso:niki. E:mah, wa:n ke:mah de yo:n molo:ni, kualtsi:n oksi a,
<Who nb="2"/>
A:, kis..., ki:sa ya.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="212.426" endTime="234.147">
<Sync time="212.426"/>
se: ki..., kiki:xtia ya wa:n mah, mah se:wto nipahkuí:n,
<Sync time="217.002"/>
wa:n ne: sentapalika pos se: kimana ya se: iato:l.
<Sync time="220.06"/>
Ato:l komo t..., komohkó:n nejo:n,
<Sync time="223.365"/>
ki..., tiknelowah iwa:n ne:n ato:l pos achto se: kimana ne:n yehwa ya n' a:t ika n' tixa:t a,
<Sync time="229.459"/>
momoloka kuali oksi wa:n ke:mah se: kipante:milia ya yo:n ne:n etsí:n, pero se: kipa:pa:ka achto.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="234.147" endTime="242.969">
<Sync time="234.147"/>
<Who nb="1"/>
A:, se: kipa:ka, para ki:sa ne:n...
<Who nb="2"/>
Se: kipa:pa:ka, para ki:sa n' iahwayoh, pos ki:sa pos ta: de momoloka ya kuali.
<Sync time="239.473"/>
<Who nb="1"/>
Ke:mah, ki:sa ya.
<Who nb="2"/>
E:mah, se: kipa:pa:ka wa:n se: kipante:milia ya,
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="242.969" endTime="250.393">
<Sync time="242.969"/>
<Who nb="1"/>
molo:ni kualtsi:n wa:n ke:mah se: kiki:xtia ya. Wa:n ke:mah...
<Who nb="2"/>
¿Wa:n yo:n, wa:n yo:n tikui tixti, tixti takue:chol a oso tikpaya:na?
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="250.393" endTime="260.675">
<Sync time="250.393"/>
Pos seki se: kipaya:na, ke:man ne: ke:man katka a:mo teh nejo:n
<Sync time="254.746"/>
takuecholo:ni de m..., komo ika *motor de luz** oso ika *molino de mano** se: kipaya:naya.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="260.675" endTime="270.532">
<Sync time="260.675"/>
<Who nb="1"/>
A:, se:... A:, mah alaxtik, a:mo ke:meh yo:n se: kichi:wa pos yo:n pachato:l kiliah. A:, n' alaxtik.
<Who nb="2"/>
wa:n se: ka:alaxowa kualtsi:n. Mah alaxtik. A:mo, a:mo ta: alaxtik, alaxtsí:n tixtsí:n se: kichi:wa wa:n se: kimolo:ntia ya neli,
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="270.532" endTime="276.827">
<Sync time="270.532"/>
se: k..., no: se: kitsetselowa para molo:ni kualtsi:n ne:n a:tsí:n, momoloka kualtsi:n *hasta** oksi ne:n tixti,
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="276.827" endTime="282.711">
<Sync time="276.827"/>
<Who nb="1"/>
¿Wa:n yo:n no: tiktsope:lia oso iwki sah? A:, no: tsope:k, a: pos a:mo, a:mo iwki s...
<Who nb="2"/>
No: se: kitsope:lia. Tsope:k, tsope:k, komo, komo yehwa yo:n
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="282.711" endTime="291.34">
<Sync time="282.711"/>
<Who nb="1"/>
pane:lahtsi:n, komo a:mo *azúcar**, a:man a:mo tikuih ok ne:n pane:lah semi, yehwa ya n' *azúcar**. E:mah, *pero más** tatsa:la:n se: kikui ne:n,
<Who nb="2"/>
Ke:mah, a:man nochi i:n okseki a n' onkak n' tatsope:lilo:ni nikilia neh.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="291.34" endTime="306.354">
<Sync time="291.34"/>
pane:lah de n' komo ato:l se: kichi:wa nochi pane:lah.
<Sync time="294.086"/>
E:mah, yehwa ne:n se: kipankalakilia mah molo:ni kuali no: iwa:n ya ne:n,
<Sync time="299.153"/>
ne:n kowtetsí:n se: kipante:milia wa:n ke:mah pos molo:ni kualtsi:n oksi, pos *cada quien moserbirowa** ya tai, tai n' ato:l.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="306.354" endTime="334.265">
<Sync time="306.354"/>
<Who nb="1"/>
A:, pos neli we:lik, we:lik, pos...
<Who nb="2"/>
E:mah, we:lik kualtsi:n wa:n...
<Sync time="309.247"/>
<Who nb="1"/>
nejo:n... A:mo tiki:xmati. Tikwehkaitani sah.
<Who nb="2"/>
Neh ka:n ke:man nikchi:wa neli yo:ni, i:pa neli nte:kakilia:ni kihtowah *que** kowe:lo:t wa:n neli niki..., niki:xmattok neli pero a:mo niki:xmati neli n' tein *mero** e:lo:t ya, a:mo ke:man nejo:n nikchi:wa neh. E..., ke:mah niki:..., niki:itani sah, ompa ne: tia:yah ne: kowtah neli ke:meh i:n tio:ntapa:kayah,
<Sync time="324.908"/>
<Who nb="1"/>
wa:n neli ne: note:iskaltihka:w ne:chilia:ya *que** yehwa ne:ni kihtowa n' kowe:lo:t. A:, yehwa ne: nikilia.
<Who nb="2"/>
Ke:mah, ta: wehkapan mochi:wa.
<Sync time="330.167"/>
<Who nb="1"/>
Wehkapan mochi:wa. E:mah, pero n...
<Who nb="2"/>
Ye:kwehkapan, yo:n kimetstiah se: kowit,
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="334.265" endTime="340.953">
<Sync time="334.265"/>
se: kowit kimetstiah ika ne:n *machete** wa:n yehwa ya n' ika kiahkotsontekih.
<Sync time="337.859"/>
Kihilpiah ika ne:n kowit *porque** wehkapan seki mochi:wa.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="340.953" endTime="357.931">
<Sync time="340.953"/>
<Who nb="1"/>
A:, pos a:mo *mismo** ika nejo:n ompa ahsih kitekih iwki sah. A:, pos ika ne: nejo:n wehkapan ne:n... Wa:n kiteki a.
<Who nb="2"/>
Kanah, kanah ta: no:... E:mah, wa:n tein kuali kowtehko pos tehko wa:n kitekiti, kiteki a. E:mah.
<Sync time="349.627"/>
<Who nb="1"/>
Ke:mah, ta: neli nejo:n nikilia neh ka:n, ka:n se: kimahmati ke:ní:w nikilia neh pero onkak neli pos miak taman se: mone:xtilia pero a:mo nochi se: kimati ke:ní:w se: kichi:was.
<Who nb="2"/>
*[por]que** wehkapan mochi:wa.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="357.931" endTime="372.632">
<Sync time="357.931"/>
Wa:n neli neh a:mo n'matia yo:n komohkó:n iwki se: kichi:wa, *porque** neh nikakilih ne: nejo:n se: siwa:tsi:n, ne: yeh ne:chilwih 
<Sync time="364.306"/>
yeh neli kichi:waya no: pero yeh kihtowa ki:xkuia, *cuando** yo:n molo:ni n' kihtowa ompa yetok wa:n para niki:xtilia kihtowa *porque** mah ki:sa kihtowa ne: nejo:n witsti kihtowa.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="372.632" endTime="382.601">
<Sync time="372.632"/>
<Who nb="1"/>
para a:mo t..., nejo:n te:te:nkokoh kihtowa se: tai. E:mah.
<Who nb="2"/>
Ke:mah. Pero yo:n neh nimolia tak xa: te:te:nkokoh pero komo xoxowik ok de a:mo oksi n' ka:mpa ne: se: kita:lia.
<Sync time="380.257"/>
<Who nb="1"/>
Ata neli.
<Who nb="2"/>
Ta: i:n achto nejo:n,
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="382.601" endTime="394.155">
<Sync time="382.601"/>
<Who nb="1"/>
se: kita:lihtehko mahyá: neli n' e:lo:t ata ke:man ke:meh i:n tato:kah wa:n kkuitih n' e:lo:tsí:n, achto kita:liah me:sahpan wa:n para se: kimanas. Wa:n ne: a:mo, ne: wehka:wa yetok *hasta** ompa nejo:n ke:kepo:ni.
<Who nb="2"/>
Wa:n ke:mah para se: kimana ya. 
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="394.155" endTime="397.584">
<Sync time="394.155"/>
A:, pos neh neli wa:n ne: yeh kihtowa yetoya *siquiera** e:yi to:nal sah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="397.584" endTime="402.039">
<Sync time="397.584"/>
<Who nb="1"/>
A:h. Ke:mah, ke:mah *porque** kipia ok ne:n icho:kilo.
<Who nb="2"/>
*O** xa: yehwa ika ne:n kihtowa n' ki:xkuia. E:m..., e:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="402.039" endTime="413.37">
<Sync time="402.039"/>
<Who nb="1"/>
A:, pos yehwa ika.
<Who nb="2"/>
Wa:n i:n de wehka:wa ya *hasta** ompa ke:kepo:ni.
<Sync time="404.919"/>
<Who nb="1"/>
E:mah, iwki no: wa:ki a n' icho:kilotsi:n.
<Who nb="2"/>
Ke:kepo:ni wa:n wa:ki ok ne:n icho:kilo nochi ki:sa wa:n ke:mah de yo:n ke:kepo:ni a pos se: ki..., se: kikui a wa:n se: kioholi:nia ika n' kowit, kih...
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="413.37" endTime="415.214">
<Sync time="413.37"/>
Se: kipanki:xtilia ne:n ipane:wayo.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="415.214" endTime="417.192">
<Sync time="415.214"/>
<Who nb="1"/>
A:, n' ki:sa no:.
<Who nb="2"/>
Yo:n ipane:wayo. E:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="417.192" endTime="423.031">
<Sync time="417.192"/>
Wa:n yehwa ya ne:n moka:wa ne:n taihtik yehwa ya n' tao:ltsí:n, mahyá: tao:l, pero pos a:mo tao:l, yehwa ya ne:n kowtet.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="423.031" endTime="440.911">
<Sync time="423.031"/>
<Who nb="1"/>
E:mah, yehwa ya.
<Who nb="2"/>
Mahyá: et.
<Sync time="424.705"/>
<Who nb="1"/>
Ti:ltik. Ke:mah, tihti:ltik wa:n yehwa ya ne:n... Ye:k yehwa n' etsí:n, ye:k yehwa pero...
<Who nb="2"/>
Ke:mah, neli n' kihtowah *que** tihti:ltik ke:meh et, neli kihtowah ta: neli n' iwki, ne: neh ne:chtapowih se: siwa:tsí:n *que** ta: neh nikilia kihtowa et, ta: mahsi kihtowa n' et. Ke:mah, neli n' kihtowa, pero neli nikilia neh a:mo n'mati *porque** neh nikilia a:mo ke:man nikchi:wa, neli i:pa nika:kakilia neh *que** we:lik ato:l nikilia pero a:mo ke:man n'chi:wa nikilwia.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="440.911" endTime="445.076">
<Sync time="440.911"/>
Ke:mah, a:mo ta: nejo:n we:lik neli n' ato:l, pero mah se: kimatilili sah se: kichi:wa.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="445.076" endTime="513.747">
<Sync time="445.076"/>
<Who nb="1"/>
Pos mah se: kimati ke:ní:w se: kichi:was, ke:mah, *porque**...
<Who nb="2"/>
E:mah, neli mah, mah ahwayohki:sa ok de, de wehka:wa yetok me:sahpan.
<Sync time="450.389"/>
<Who nb="1"/>
Ke:mah, pos ta nejo:n no: chika:waya ok, tak mochika:waltia ok de ompa yetok ne: me:sahpan, pos no: mochi:waltia ok wa:n neli *cuando** pos chika:wak a *más** pos yehwa yo:n tikihtowa *que** nejo:n kehkepo:ni a. Ke:mah, ta: nejo:n pos iwki a para se: kikui, pos no:...
<Who nb="2"/>
Kehkepo:ni, kehkepo:ni wa:n... Ne: ke:man, semi niktelchi:waya.
<Sync time="463.661"/>
<Who nb="1"/>
A:, n' tikchi:waya. A...
<Who nb="2"/>
Ke:meh i:n *cada** xiwit niktelchi:waya, *siquiera** ohpa nikchi:waya *porque** yo:n *difunto** yetoya pos ki..., ko:nkuia.
<Sync time="470.045"/>
<Who nb="1"/>
A:, n' konkuia.

<Who nb="2"/>
De, de nemia ki..., ko:nkuia, kichi:wtok, neh nikwa:lkuik a ne:n kowe:lo:t, tikchi:was n' ato:l *a ver** ke:maniá:n mah kual..., mah k..., oksiki *porque** i:n oksiti ok kihtowa.
<Sync time="478.818"/>
<Who nb="1"/>
A:; wa:n yehwa ika tikchi:waya. Ke:mah, pos *de que** taih nikilia neh mah se: kichi:wa wa:n nikilia neh pos se: kimattok *que** we:lik, neli se:, se: kichi:was wa:n se: tai:s neli pero.
<Who nb="2"/>
Ke:mah, *por eso** nikchi:waya. Ke:mah. Pos...
<Sync time="487.514"/>
<Who nb="1"/>
Kuali a *que** tine:chiliwtok ke:ní:w, neli no: nikchi:was, ta: neh neli ka:n ke:man nikchi:wa. E:mah, i:pa nikilihtoya neli yo:n nejo:n nota:tahtsi:n, nikilia neh, no: tikuitiw nikilia wa:n nikchi:was nikilia, ta: neh nikilia ka:n ke:man
<Who nb="2"/>
Ka:n ke:man tikchi:wa.
<Sync time="497.157"/>
<Who nb="1"/>
Kihtowa ta: ye:kwe:lik kihtowa. Ta: neh kihtowa no: nikwe:lilia kihtowa. Ta: neli kit kichi:waya ne: nejo:n nosiwa:mompoy. Ta: no: n'chi:chi:waya kihtowa neh. E:mah, kihtowa pero nejo:n,
<Who nb="2"/>
Ke:mah. Ke:mah, ta: nejo:n...
<Sync time="505.385"/>
<Who nb="1"/>
Neh nikilia ka:n ke:man nikchi:wa nikilia *porque** ki..., n' i:pa ne:chi:ilia:ni neli ne: note:iskaltihka:w nikilia *que** we:lik pero a:mo ke:man nikchi:w nikilia. Ka:nah, ka:n ke:man nikchi:w. E:mah.
<Who nb="2"/>
A:mo ke:man tikchi:w, a:mo ta:...
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="513.747" endTime="538.439">
<Sync time="513.747"/>
<Who nb="1"/>
we:lik ne:n ato:ltsí:n mah se: kichi:wa.
<Who nb="2"/>
Wa:n yo:n tak i:pa, i:pa n..., i:pa no: sentaman sah n' onkak, a:mo, a:mo onkak  miak taman.
<Sync time="520.189"/>
<Who nb="1"/>
Pané: i:pa sentaman sah, i:pa sentaman sah n' onkak. I:pa iwki sah. Ke:mah, i:pa iwki sah.
<Who nb="2"/>
Ata i:pa sentaman sah, i:pa iwki sah n' ke:meh yo:n se: kita yo:n ompa onkak ne: kowtah, wa:n yo:n e:wa ompa *mismo** itech n' kowit oso ta:lihtik no: e:wa.
<Sync time="529.22"/>
<Who nb="1"/>
Ta:lihtik tak, para panki:sa ya ne:n... E:mah. Wa:n yo:n ka..., tein ke:meh a:man i:n a:mo a:kah kikuiti ok nimolia neh pos ompa nochi ma:wilowa, wetsi n' iteyotsi:n sepa ompa e:wa.
<Who nb="2"/>
Ta:lihtik e:wa wa:n panki:sa ya itech n' kowit yo:n monalwayo:tihtiw.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="538.439" endTime="545.984">
<Sync time="538.439"/>
<Who nb="1"/>
Sepa ompa ixwa ke:meh i:n ka:mpa kowyoh, ka:mpa kowyoh nikilia neh mochi:wa ta: ka:mpa nejo:n pos... A:mo no: mochi:wa, ta: mochi:wa ka:mpa nochi kowtah.
<Who nb="2"/>
Sepa ompa ixwa. Ka:mpa kowyoh, ka:mpa... Paniá:n a:mo no: teh mochi:wa ok. Ka:mpa kohkowyoh.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="545.984" endTime="546.497">
<Sync time="545.984"/>
Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="546.497" endTime="550.93">
<Sync time="546.497"/>
E:mah, ne: pos ompa ne: A:tekohkomolkopa neli ompa nochi motelchi:wa, ne: Tahchiktekopa.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="550.93" endTime="562.275">
<Sync time="550.93"/>
<Who nb="1"/>
A:, nochi mochi:wa.

<Who nb="2"/>
Nochi mochi:wa, ka:mpa yo:n ne: nejo:n Ta:lchi:chi:l ne:paka, ompa yo:n motelchi:wa.
<Sync time="557.239"/>
<Who nb="1"/>
*Más** onkak pos n' ompaka. A:, pos neli, pos yo:n para tikitas neh yo:n ompaka a:mo ke:man niow.
<Who nb="2"/>
*Más** onkak, *más** onkak.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="562.275" endTime="562.738">
<Sync time="562.275"/>
Kanah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="562.738" endTime="569.788">
<Sync time="562.738"/>
<Who nb="1"/>
A:mo ke:man niow n' ompa yo:n ne: talwiah Ta:lchi:chi:l, ka:n ke:man niow *por eso** ni... A:, n' ompaka.
<Who nb="2"/>
Nochi *hasta** ne:paka Tahchiktekokokopa, nochi ompa se: kahkoitstiw ne:n
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="569.788" endTime="576.753">
<Sync time="569.788"/>
ka:mpa onkak n..., niman se: kinili:s, ne: yetok yo:n kowe:lo:t, tikwi:kaskiah, t'manaskeh wa:n ttai:skeh.
<Sync time="575.324"/>
Pero a:mo wel se: kiteki wehkapan.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="576.753" endTime="588.432">
<Sync time="576.753"/>
<Who nb="1"/>
Ke:mah, pos de wehkapan a:mo wel se: kiteki. E:mah, *solamente** kuali kitekiskeh nikilia yehwa:n ta:kameh, ke:mah, *porque** pos se: yeh nikilia neh...
<Who nb="2"/>
Wehkapan, kipia de... Yehwa:n ta:kameh wa:n tein kuali kowtehko neli pos yowi, moxola:wtiw kitekiti.
<Sync time="585.472"/>
<Who nb="1"/>
Ke:mah.
<Who nb="2"/>
Pero tein a:mo, yehwa ya n' kimetstiah se: kowit weyak.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="588.432" endTime="591.704">
<Sync time="588.432"/>
wa:n kimetsihilpiah ika *machete** wa:n ke:mah kiahkotsontekih ya.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="591.704" endTime="597.329">
<Sync time="591.704"/>
<Who nb="1"/>
Wa:n ke:mah kwa:lkuih ya. A:, pos neli, ke:mah ta: n...
<Who nb="2"/>
Kiwa:lkuih wa:n kita:lihtehko ya *mesapan** wa:n ke:mah ki...,
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="597.329" endTime="600.655">
<Sync time="597.329"/>
ompa yejo:n cho:kilohwa:ki, *hasta** iwki, iwki ompa oksi.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="600.655" endTime="602.486">
<Sync time="600.655"/>
<Who nb="1"/>
*Siquiera** se: *ocho días** etok.
<Who nb="2"/>
Oksi ompa.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="602.486" endTime="607.388">
<Sync time="602.486"/>
<Who nb="1"/>
Wa:n oksi a kualtsi:n. Ke:mah, kualtsi:n mochi:wa ya.
<Who nb="2"/>
Oksiti a ke:kepo:ni. Ke:kepo:ni kualtsi:n oksiti wa:n
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="607.388" endTime="618.04">
<Sync time="607.388"/>
pos yehwa ya nimitsilia neh se: kimana
<Sync time="609.433"/>
*aparte** ika se: ko:mit, neli mo:molo:niki kualtsi:n pero yo:n i...,
<Sync time="613.598"/>
i..., ke:ní:w mono:tsa neli panki:saki, pero mot..., mahyá: mota:lia ite:noh ke:meh i:n.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="618.04" endTime="621.076">
<Sync time="618.04"/>
<Who nb="1"/>
Mahyá: ke:meh yo:n teihsá: kilit se: kimana ata nikilia neh.
<Who nb="2"/>
Panki:saki,
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="621.076" endTime="628.723">
<Sync time="621.076"/>
<Who nb="1"/>
moka:waki ompa. E:mah, po:poso:niki.
<Who nb="2"/>
Komo yo:n teihsá: kiltsí:n tikmanah yo:n tikta:liliah tenexistat ye:.., *hasta** i:ksá: *hasta** te:ta:ni nikilia neh ye:kpo:poso:ni wa:n moka:wa ite:noh ya n' ko:mit.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="628.723" endTime="639.898">
<Sync time="628.723"/>
Yehwa ya yo:n moka:wa n' ite:noh pos
<Sync time="630.531"/>
a:mo teihsá: ok. Wa:n ne: neh neli nejo:n a:mo ke:man niki:xkuik, neh sayoh ompa nika:wak molo:nik,
<Sync time="635.353"/>
wa:n ke:mah de oksik a..., *porque cuando** oksiki no: mahyá: tahtapa:ni.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="639.898" endTime="642.545">
<Sync time="639.898"/>
<Who nb="1"/>
A:, no: tahtapa:ni a, no: tahtapa:ni.
<Who nb="2"/>
Tahtapa:ni, e:mah wa:n
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="642.545" endTime="659.238">
<Sync time="642.545"/>
nejo:n se: kki:xtia ya wa:n mah se:wi tepitsi:n wa:n se: kipa:pa:ka ya.
<Sync time="647.01"/>
Wa:n ke:mah ne:n okseko pos no: molo:ntok a ne:n ato:ltsí:n,
<Sync time="650.461"/>
se:..., achto se: kitsope:lia wa:n ke:mah nejo:n se: kiekowa *que** we:lik a, a:mo tixahwiya:k ok,
<Sync time="655.363"/>
se: kipante:milia ya no: ne:n kowtetsí:n, molo:niki kuali wa:n ke:mah pos
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="659.238" endTime="687.131">
<Sync time="659.238"/>
<Who nb="1"/>
se: kki:xtia ya wa:n se:..., mah se: mote:kilia, se: kise:se:wi wa:n se: tai. E:mah. Ke:mah, nochi kuali etok a kit wa:n yehwa sah i:n neh no: nimits..., mitstahtanih ox no: tiki:xmattok yo:n kowtetsí:n. Ke:mah.
<Who nb="2"/>
Mah se: tai a. Ke:mah, ta: pos de nejo:n chihchi:wtok a nochi. Ke:mah. Ke:mah, niki:xmattok, niki:xmattok, sayoh *que** neli a:mo ke:man nikchi:wa wa:n neli n' ita:kilka neli a:mo semi nikmati ke:ní:w mochi:wa pero niki:xmattok neli niki:itani.
<Sync time="678.948"/>
<Who nb="1"/>
Ke:mah ta: kualtsitsi:n mochi:wa wa:n ke:man niow ne: i:n *tiempo** de onkak, *porque** yo:n mochi:wa itech de, de febrero, marzo.
<Who nb="2"/>
Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="687.131" endTime="704.725">
<Sync time="687.131"/>
<Who nb="1"/>
A:, n' ihwa:k no:.
<Who nb="2"/>
E:mah, ihwa:k yo:n mochi:wa n' yo:n.
<Sync time="689.832"/>
<Who nb="1"/>
Pos no: yetok ne: *tiempo** sah ke:maniá:n onkak. No:, no: nejo:n *cada** xiwit sah.
<Who nb="2"/>
E:mah, *cada** xiwit sah mochi:wa. Ke:mah, *cada** xiwit sah, sayoh a:mo ke:man nikitstok ke:niwki n' ixo:chiotsi:n.
<Sync time="696.944"/>
<Who nb="1"/>
Pos yehwa yo:n a:mo se: kimati, ke:mah, *solamen... Cuando** i:pa e:lo:t a, *pero cuando..., cuan...**
<Who nb="2"/>
A:mo nikmati, pero i:pa *lo más** nikitati a ke:man ne: onkak kowke:span pero yehwa e:lo:t a, i:ihkui:ni. E:mah, *cuando**...
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="704.725" endTime="708.587">
<Sync time="704.725"/>
*Porque** tein, tein selik mahyá: *medio** paxoxoktik.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="708.587" endTime="713.578">
<Sync time="708.587"/>
<Who nb="1"/>
Wa:n tein chika:waya ya, mahyá: pampohpochiktik, mahyá: se:, mah yo:n..., mahyá: yo:n sinti.
<Who nb="2"/>
Niman mota *que** chika:wak a.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="713.578" endTime="716.266">
<Sync time="713.578"/>
<Who nb="1"/>
A:, pos neli.

<Who nb="2"/>
Se: ko:nita ne: ohonkak i:ihkui:ni.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="716.266" endTime="718.324">
<Sync time="716.266"/>
<Who nb="1"/>
Seki *hasta** i:ihkui:ni mochi:wa, telwehwei.
<Who nb="2"/>
Ke:...
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="718.324" endTime="739.172">
<Sync time="718.324"/>
<Who nb="1"/>
Wehwei no: mochi:wa, ta: tak ka:mpa no: *más** ta:lwelita. E:mah, ka:mpa no: *más** ta:lwelita pos yeh ka nikilia neh *hasta** i:n totato:ktsi:n nikilia neh ta: ka:mpa no: nejo:n *más** ta:lwelita mochi:wa wehwei. E:mah wa:n ka:mpa no: nikilia neh tak a:mo kipia tapala:n *más** nikilia neh ka:n no: semi kuahkuali mochi:wa. Ke:mah. Ke:mah, wehwei mochi:wa no: pos de kwelita no: n' ka:mpa nejo:n mochi:wa.
<Who nb="2"/>
Wehwei mochi:wa, ka:mpa no: ta:lwelita, ka:mpa yo:n... I..., ye:kwehwei mochi:wa. Ka:n no: semi wa:n i:n neli no: tein ka:mpa ta:lwelita no: ye:ktelinachichi mochi:wa n' kowtetsí:n.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="739.172" endTime="745.502">
<Sync time="739.172"/>
<Who nb="1"/>
Kiwelita n' ta:ltikpaktsí:n. Pos yehwa sah i:n no: nimits..., nimitstahtanih ox no: tiki:xmati wa:n ox no: titai n' ato:ltsí:n.
<Who nb="2"/>
Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="745.502" endTime="752.547">
<Sync time="745.502"/>
<Who nb="1"/>
Ke:mah, pos a:mo nitai, pero ekintsi:n nitai:s a. Tine:chilih ya ke:ní:w n' tikchi:wa pos no: nikchi:was. Ke:mah.
<Who nb="2"/>
Ke:mah. Ke:mah, yehwa yo:ni, sayoh neli se: kitekiti wa:n mah, mah,
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="752.547" endTime="761.668">
<Sync time="752.547"/>
<Who nb="1"/>
se: kita:lihtehko *mesapan** ompa, ompa ke:kepo:ni. *Cuando** se: kita *que** pihpixki a pos nejo:n ihwa:k a se: kikui wa:n se: kioholi:ni a ika n' kowit mah ki:sa n' ie:wayo
<Who nb="2"/>
*Ajá, bueno, bueno**, pos.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="761.668" endTime="764.568">
<Sync time="761.668"/>
tein ika pampi:ktok wa:n ke:mah pos se: kioho:ya ya.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="764.568" endTime="768.876">
<Sync time="764.568"/>
<Who nb="1"/>
Se: kipante:ma itech n' ko:mit mah molo:ni a wa:n yehwa sah yo:ni, a:mo teh owih *más**.
<Who nb="2"/>
Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="768.876" endTime="777.783">
<Sync time="768.876"/>
A:, *bueno** pos, pos miak tasohka:matik tein tine:chtapowih pos
<Sync time="772.559"/>
a:mo teihsá:, ekintsi:n neh no: nikchi:wa[s]. Neh nimono:tsa niMaría Salazar Osollo, niwi:tsa de San Miguel.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="777.783" endTime="786.309">
<Sync time="777.783"/>
Pos neh nimo..., nimoto:ka:ytia Celina González Nazario, niwa:le:wa n' ompa ne: xola:lpan San Miguel.
</Turn>
</Section>
</Episode>
</Trans>
