Ekintsi:n xte:chtapowi ne: yo:n seki xo:chit ne: ahkua:kopa kikuitoh, mahyá: tekolo:me:t, ox no: iwki mono:tsa wa:n toni se: kikui. A:, yo:n xo:chit no: tamatisneki a n' tekolo:me:t, sayoh *que** achi ma:oholo:chtik wa:n tekolo:me:t kipia, we:wehka sah wa:n kachi wehwei n' tama:patachihkit pané:. Wa:n i:n seki pisi:ltik no: iwki, no:, no: iwki n' chihchi:wtok ke:meh n' tekolo:me:t, no: ma:patachtaihkit pané:, pero ka:chi *más** toyaxtik *porque** kachi miak n' ima:..., ima:..., ima:xo:chio, *mo que**, ima:wa:n okachi miak wa:n metswe:weyak mo..., yo:n kualtia se: ka:ketsa yo:n xo:chit, no: te:..., kiliah itahta:y n' tekolo:me:t. Itahta:y n' tekolo:me:t, yo:n a:kin, a:kin kineki ne:, a:kin xo:chikuiti ompa ne: ahko wa:n onkak yo:n kahsi pos kwa:lkui wa:n a:mo ika se: tachihchi:wa, yo:n kualtsi:n se: ka:ketsa, kualtsi:n *porque** tohtoyaxtik. Yo:n para k..., para xo:chitaa:ketsal. A:..., a:kin kineki ka:ketsa, a:kin a:mo pos kikowa yo:n xo:chit m..., ke:meh i:n *semana santa** seki kikuih nochi, nochi *morado** xo:chit kitekiti:ltiah ata, nochi iwki kita:liah, seki kkowah nochi *morado** xo:chit, tein eski, mah *palma, morado**, mah yo:n, kwa:lkuih parahkotokni:wa:n xo:..., *morado** n' kinamakah. E:mah, pero tehwa:n pos tika:ketsah yehwa n' ke:meh yo:n t..., ne: tekolo:me:t itahta:y. E:mah, neh niow *cada** xiwit ompa ne: ahko wa:n nikahsi, ne:, nikwa:lkui. Wa:n ne: a:mo no: kito:kah, mochi:wa sah. Mochi:wa sah no:, mochi:wa sah. E:mah. ¿Wa:n ka: t'mati ox teyowa? No: ompa ka:mpa ne: imahma:tsa:la:n, ka:mpa ne: pané: ma:patachtaihkit ompa ki:sa n' iteyo no:, *cuando** chika:waya wa:ki, wa:n poto:ni n' iteyo no: ke:meh yo:n tekolo:me:t, no: iwki a no:. E:mah, semi okachi pisi:ltik n' iteyotsi:n. E:mah wa:n yo:n poto:ni ika wa:n itsi:ntan kipia ne:n iteyotsi:n mahyá: yo:n po:poto. Yo:n i..., ipotokyo i:pa ika pata:ni wa:n yowi kowke:span wa:n sepa ompa ixwa sepa, mochi:wa sepa. Iwki ne: xiwtsí:n mochi:wa, a:mo a:kin kito:ka. Mochi:wa soh kowke:span, mopepecho:ti wa:n ompa ixwa sepa. E:mah, ne: i:pa itech kowit mochi:wa, itech ta:l a:mo mochi:wa, pero itech kowit nochipa mochi:wa ne:. E:mah. Pos a:kin, a:kin kinehneki kkuiti, kit..., ki..., kia:ketsah, a:kin kinehneki kkuiti. Wa:n tikihtowa kitatekiwtiah, a:mo, a:mo miakeh n' kitatekiwtiah, ¿oso miakeh? Tein xo:chikuitih pos ompa kwa:lkuih tatsa:la:n ya ne:n yo:n xo:chitsí:n, ne:n itahta:y. Pero no: kualtsi:n mota, oholo:chtik, no: kualtsi:n. Ne: i:pa se: taman sah tak n' onkak. E:mah. Se: taman sah i:pa, se: taman sah. E:mah. Onkak no: n' kowke:span ata yo:n mochi:wa no: pané:, ata yeh wihwitsyoh, ata no: tiki:xmattok yo:n wihwitsyoh, wa:n ikua:pan no:, no: pané: tama:patachihkit pero yeh achi mihmimiltik, a:mo, a:mo patachtik. Wa:n i:n seki i:n tekolo:me:t patachtik wa:n ne: mimiltik sah, i..., ima:xiwyotsitsi:n mahyá: mimiltik wa:n nejo:n, ikechtan panki:sati a n' iteyo, yo:n, pero yo:n witsyoh yo:n xiwit, n..., s..., komo se: kiteki witsyoh n' ima:xiwyo, witsyoh. Pané: yo:n ma:tsah kiliah, ih..., ih..., ma:wihwitsyoh. pero yeh a:mo se: kiteki xo:chit, witsyoh, semi se: kimowilia. Pero i:n xiwtsí:n, i:n xo:chitsí:n, a:mo, i:n a:mo witsyoh i:n tekolo:me:t a:mo witsyoh wa:n ne: itahta:y a:mo witsyoh. Kuali se: kkuiti. E:mah. *Bueno** pos pané: nochi a tte:chnohno:ts i:n xo:chit, sayoh ne: moto:ka:y wa:n moxola:l. Pos neh nimono:tsa niErnesto Vázquez wa:n noxola:l San Miguel Tzinacapan.