Ekintsi:n xte:chnohno:tsa ne: yo:n kowtahpa mochi:wa yo:n iswat, pané: chamakih, kiliah noktaiswat, ke:niwki ne:n, ix..., ixiwyo wa:n i..., ixo:chio ke:niwki. A:, pos yo:n noktaiswat niki:xmattok ne:, yo:n mochi:wa ne: Ista:ka:kopa, nika:n we:ikowtah, onkak nochi. I:n Ista:ka:nakastan tel nochi yehwa, ye:kwe:ipan ke:meh se: *estajopan** de we:ika ne:n nochi yehwa n' chamak..., yo:n xiwit. Kiliah noktaiswat yo:n no:, yo:n kualtsi:n para n' tamal no:. Nejo:n yo:n mo..., mochi:wa ke:meh chamakih mochi:wa pero ma:pihpitsa:wak. Mapihpitsa:wak kualtsi:n kipi:kih sah n' tamal a:mo, a:mo moa:wilowa kachi n' iswat. Ki:sa o:me, se: iiswayo ki..., ki:sa o:me sake:ra para tamal, se: kiteh..., tahkoteki ki:sa o:me. Wa:n ixo:chio moahkokehketsa, moahkokehketsa n' ixo:chio, chi:chi:ltik, wa:n iyo:lxo:chio ya, tein iyo:la:n ya, ka:mpa teyowa, kostik no:. Kostik ne:n ixo:..., i..., ixo:chio n' tein ima:xiwyo *como que**, ki:sa mahyá: chamakih, moahkokehketsa wa:n mopahpampilowa n' ima:wa:n ihkó:n. Wa:n iyo:lan panki:sa ihkó:n kostik n' ixo:..., i..., iyo:lpayo ya *como que** yo:n, yo:n, yo:n chamakih ka:mpa teyowa ata moketsa i..., xo:chitsí:n kostik yo:n koh..., mokehketsa, nika:n no: kostik pero, ima:xiwyo mopampilowa ihkuí:n wa:n moketsa ihkuí:n, sake:ra chikuase:n ima:y mota:lia sah motson..., yo:n niki:xmattok. E:mah. Wa:n a:mo se: kito:ka. Yo:n mochi:wa sah ne: kowtahpa, mochi:wa sah, ne: Ista:ka:t ye:knochi yehwa, ye:kwe:ika, *hasta** se: mowi se: kalaki, tila:wak etok ne: tahsol para se: kalaki, ke:meh okuilah se: mowi. *Bueno**, ompa niko:o:nkui neh n' iswat neh. A:mo nika:n n'te:mohtinemi, ompa nikuiti ne: kowtah. ¿Wa:n nika:n A:te:nohkopa no: mochi:wa? A:mo mochi:wa yo:n, a:mo mochi:wa, onkak *solamente** ne: kowtah. Kowtahpa onkak, onkak, onkak no: komohkó:n kito:kah yo:n nak..., *sankose:niswat** kito:kah. Wa:n onkak ne: nex..., nexkoko:kiswat yehwa sah n' onkak ne: kahfe:ntahpa. Yo:n ixwa, ixwa sah kahfe:ntah komo sepa paya:ntiak ixwa sah. Pero yo:n noktaiswat a:mo mochi:wa nikahkuí:n, mochi:wa ne: kowtahpa. Nikahkuí:n a:mo ki:xmatih, onkak no: ne: we:ikowtah onkak, ne: Masa:owatah nochi yehwa yo:n. Ka:mpa pahpaniá:n yehwa mochi:wa yo:n xiwit. E:mah, wa:n kualtsi:n *porque** kualtsi:n ki:sa n' taxkal ye:kahalaxtsitsí:n. ¿Wa:n yehwa ne:n nokaiswat no: teyowa? Teyowa, teyowa *porque** yehwa n' cha:chamakih mahyá: pero pihpitsaktik sah n' ima:..., ima:..., ima:xiwyo mo..., tein chamakih ki:sa wa:n mopampilowa ihkuí:n, kichi:wtok ihkó:n wa:n iwki sah n' iyo:la:n ni:nipaka n' ixo:chiotsi:n, ihkó:n kostik. Ki:sa nika:n ixo:chio wa:n se: nika:n wa:n i..., pero n' ima:kowyo mahyá: yo:n chamakih mokehketsaskia. mopampilowa pihpitsaktik sah. Mopampilowa ihkó:n wa:n sepa se: ki:sa nika:n ihkuí:n wa:n sepa ihkó:n nika:n, yo:n [i]xo:chio ki:sa nika:n ima:tsa:la:n ya, yehwa n' iteyo mochi:wa, we:tsi yo:n wa:n moka:wa n' iteyotsi:n para moxina:chowa. E:mah. Pané: nochi a ne: i:n noktaiswat tte:chtapowih, ne:, sayoh moto:ka:y wa:n moxola:l. Pos neh nimono:tsa ni..., niErnesto Vázquez wa:n noxola:l San Miguel Tzinacapan.