<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?>
<!DOCTYPE Trans SYSTEM "trans-14.dtd">
<Trans scribe="Eleuterio" audio_filename="Tzina_Botan_JVC313_kopalkowit-Burseraceae_2012-07-24-b" version="2" version_date="130826">
<Speakers>
<Speaker id="spk1" name="Eleuterio Gorostiza Salazar" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
<Speaker id="spk2" name="Ernesto Vázquez Chanico" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
</Speakers>
<Episode>
<Section type="report" startTime="0" endTime="368.399">
<Turn startTime="0" endTime="13.8" speaker="spk1">
<Sync time="0"/>
Ekintsi:n xte:chnohno:tsa yo:n, de yo:n kowit yo:n,
<Sync time="4.643"/>
a:mo n'mati ox no: mochi:wa nika:wí:n, tehwa:n tikitatoh ne: tanikua:kopa,
<Sync time="7.871"/>
kito:ka:ytiah kit kopalkowit, ke:niwki ne:n ikowyo, ixiwyo, ixo:chio, ita:kka.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="13.8" endTime="117.584">
<Sync time="13.8"/>
Pos nejo:n kopalkowit onkak nikahkuí:n, i:n Tate:mpan,
<Sync time="16.827"/>
*sólo** tahtate:mpan, no: onkak kopalkowit, yo:n tepe:te:n, ka:mpa yo:n,
<Sync time="20.747"/>
tona:ntsi:n, *virgencita** etok ahkotsi:n etok, onkak kopalkowit.
<Sync time="24.153"/>
*porque** paxi:i:ni n' ohti se: kita n' iteyo, *cuando, cuando** pawetsi a, achi:chika se: kita yo:n, paxi:i:ni.
<Sync time="29.019"/>
Wa:n nejo:n yo:n kopalkowit kilwiah *porque** icho:kilo ahwiya:k ke:meh kopal.
<Sync time="33.93"/>
E:mah, wa:n sasaltik, ke:meh kopal, ke:meh kopal,
<Sync time="36.72"/>
a:mo kanah kipolowa n' kopal, iwki n' ahwiya:k *por eso** ito:ka:y kita:lilihkeh kopalkowit.
<Sync time="40.827"/>
Yo:n a:mo semi wehwei mochi:wa, semi tohtoma:wak ke:meh, ihkui:kuí:n sah mochi:wa tohtoma:wak, a:mo semi wehwei mochi:wa n' kowit.
<Sync time="46.162"/>
Yo:n tepe:t, tepe:kowit ke:meh yo:n mahtsolkowit mochi:wa itech tepe:t.
<Sync time="49.97"/>
Tepe:tah sah mochi:wa, a:mo mochi:wa itech ta:l, ke:mah ta:l pero itech tepe:t mochi:wa yo:n, a:mo mochi:wa itech *cualquier**,
<Sync time="56.108"/>
ta:lpan ihkó:n, ka:sá: ika a:taw oso kahfe:ntah a:mo mochi:wa yo:n.
<Sync time="59.983"/>
Ka:mpa tepe:yoh mochi:wa.
<Sync time="61.456"/>
Ke:meh yo:n mahtosolkowit mochi:wa itech t..., itech tepe:t no:.
<Sync time="64.224"/>
A:mo mochi:wa itech,
<Sync time="66.412"/>
itech ta:l sah, itech tepe:t *importa** mochi:was *mar...**, yo:n *marsolkowit**, e..., 
<Sync time="70.332"/>
wa:n yehwa ne:n kopalkowit, yo:n i..., sem..., iwa:n mochi:wa *como que**.
<Sync time="74.296"/>
E:mah, nejo:n ka:mpa mochi:wa yo:n kopalkowit onkak *marsolkowit** no:.
<Sync time="77.689"/>
E:mah wa:n yo:n ima:y nejo:n ma:we:weyak wa:n pané: makui:l ima:y kipia ne:n, ne:n ima:y
<Sync time="83.292"/>
ma:we:yak ke:meh kakate iwki ma:weyakaxtik wa:n se: ima:xiwyo se: kikoto:na ahwiya:k ke:meh kopal.
<Sync time="88.395"/>
E:mah, wa:n nejo:n iteyo chi:chi:ltik n' ipanko, chi:chi:ltik n' ipane:wayo *como que**.
<Sync time="93.029"/>
Ixo:chio a:mo ke:man nikita pero n' iteyo nikita ne: weh..., ohololtik wa:n
<Sync time="97.016"/>
ne: tepitsi:n noh..., pihpitsa:wak *que**
<Sync time="99.619"/>
nexkihitet tel..., teltohtomaktik ne: tepitsi:n pitsa:wak nexkihitet.
<Sync time="103.36"/>
pero chi:chiltik wa:n eh..., de, de tapa:ni a iihtik ista:k wa:n it..., iteyo, *mero** iteyo ti:ltik.
<Sync time="109.231"/>
Istak mahyá: inakayo n' taihtik.
<Sync time="111.99"/>
Pero m' paniá:n n..., ne:n kowtet chi:chi:ltik. Yehwa yo:n niki:xmattok n' kopalkowit.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="117.584" endTime="125.075">
<Sync time="117.584"/>
<Who nb="1"/>
Wa:n yo:n ikowyo xa: kualtia para kalkowit oso ke:meh yo:n kowtati:l.
<Who nb="2"/>
Para kowtati:l kualtia, pero para kalkowit a:mo kualtia *porque** tohtokotstik.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="125.075" endTime="136.674">
<Sync time="125.075"/>
Ke:meh tekowit, tohtokotstik, a:mo..., wa:n chihchihkoltik mochi:wa, mahmaxaleh yo:n, mo..., momaxalowa, a:mo kualtia para kalkowit.
<Sync time="129.696"/>
Kualtia para kowtati:l, semi kuali tata *porque** takua:wak kowit, ke:meh tepe:tah mochi:wa takua:wak. E:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="136.674" endTime="138.808">
<Sync time="136.674"/>
¿Wa:n yehwa ne:n ixo:chio, a:mo teh se: kikui?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="138.808" endTime="197.158">
<Sync time="138.808"/>
Ka..., kanah, ko..., n' a:mo niki:xmati n' ixo:chio, nikitani n' iteyo.
<Sync time="141.723"/>
Iteyo nikitani, pawetsi ta:lpan wa:n se: kita chi:chi:ltik n' iteyo, pero nejo:n,
<Sync time="146.634"/>
ixo:chio a:mo nikita ke:man. Ma:..., ma:..., ma:s poso:ni pero a:mo t'chi:wah *cuenta**,
<Sync time="151.112"/>
e:mah, pero nikitani n' iteyo, ke:meh pawetsi a pos se: kita ya n' iteyo wa:n
<Sync time="154.273"/>
ki..., e:yi n' iteyo, *como que** mochi:wa e:yi yo:n iteyo mochi:wa ohololtik sah wa:n
<Sync time="160.09"/>
e:yi ki:sati ke:meh kowach yo:n noktakowach iteyo. De ki..., ki:sa n..., i:n
<Sync time="164.925"/>
ke:meh nexkihie:wat ki:sa, e:yi ki:sa wa:n ke:mah nejo:n de t...,
<Sync time="168.889"/>
te:ntok ta:lpan, *como que** pihpitsakweyak tepitsi:n.
<Sync time="170.854"/>
A:mo semi ohololtik, sanoke ii:xtapalweyak tepitsi:n.
<Sync time="173.345"/>
Yehwa yo:n nikitani wa:n i..., ie:wayo de n' iteyo no: iwki ahwiya:k ke:meh kopal no:.
<Sync time="177.14"/>
E:mah, pero n' ixo:chio a:mo niki:xmati ke:niwki, a:mo ke:man nikita.
<Sync time="180.926"/>
Ma:s nikitani pero ta:lpan wetstok se: kipanawia wa:n
<Sync time="183.64"/>
pos ahko mochi:wa xo:chit wa:n ka: t'chi:wah *cuenta** tehwa:n de a:mo tik...,
<Sync time="186.073"/>
ka:n..., tikihtowah ka:n, ka:n *importa** a:mo t'chi:wah *cuenta** xo:chit ke:niwki.
<Sync time="189.31"/>
E:mah, pero niki:xmattok yo:n mochi:wa tepe:tah wa:n
<Sync time="192.225"/>
onkak nika:n Tate:mpan, xola:l tate:mpan no: onkak yo:n kopalkowit. E:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="197.158" endTime="200.261">
<Sync time="197.158"/>
¿Wa:n kachi ahkua:kopa ka:n mochi:wa?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="200.261" endTime="214.632">
<Sync time="200.261"/>
Onkak nika:n Koyo:xo:chiko no: onkak.
<Sync time="202.462"/>
Koyo:xo:chiko no: onkak itech n' tepe:t.
<Sync time="204.283"/>
Onkak no:, pero itech tepe:tah mochi:wa, a:mo mochi:wa ta:lpan ihkó:n, kahfe:ntah a:mo mochi:wa.
<Sync time="207.922"/>
A:mo ke:man se: kita, ninemi no:ya:n kowtah ihkó:n kahfe:ntah *o** kowtah, ta:lpan a:mo mochi:wa, mochi:wa itech tepe:t.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="214.632" endTime="223.766">
<Sync time="214.632"/>
Mah tikihto:ka:n pos i:n, i:n *este**
<Sync time="219.891"/>
tanikua:kopa ke:meh nika:n Teko:ntitampa, ¿no: mochi:wa?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="223.766" endTime="264.669">
<Sync time="223.766"/>
No: mochi:wa i:n ka:mpa n' *arco** ihkuí:n.
<Sync time="225.953"/>
Yo:n kiliah Teko:ntitan kiliah *arco**, ihkuí:n nochi mochi:wa ne:n,
<Sync time="229.57"/>
ne:n kopalkowit. Ka:mpa yo:n kita:lihtokeh se:,
<Sync time="233.936"/>
se: *ta:tanquetsi:n** de n' a:t yahtok ne: a:t ka:ni ox
<Sync time="236.927"/>
Atmolo:n, ihkuí:n tepe:te:n nochi yehwa.
<Sync time="239.561"/>
Nochi yehwa ne:n, niman se: kita *porque** kipia ma:kui:l ima:y, ne: xiwit ma:we:weyak, mahyá: kakate n' ima:y, pero we:weyakaxtik.
<Sync time="245.275"/>
Wa:n ikowyo *medio** ti:ltik tepitsi:n ke:meh kakate.
<Sync time="249.137"/>
E:mah, soh n' kakate pantsa:tsaya:ni n' *cuando** chika:wak a, ne: a:mo, ne:,
<Sync time="252.298"/>
ne: iwki sah, pana:..., a:mo, paxaxakachtik *pero medio** ti:ltik n' ikowyo n' kopalkowit.
<Sync time="257.49"/>
E:mah, nochi onkak, itech tepe:t nochi onkak nika:n, Chiko:meehkawa:s tepe:t nochi onkak, ne: a:na:l tepe:t ne: Xo:no:tahtepe:t no: onkak yo:n kopalkowit.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="264.669" endTime="274.504">
<Sync time="264.669"/>
<Who nb="1"/>
Wa:n kachi tani ke:meh i:n, mah tkihto:ka:n i:n A:te:noh ata no: nompa yo:n a:t panowa no:, no: tepe:tah no:, ¿no: onkak?
<Who nb="2"/>
No: onkak n' ompa, no: onkak, ta: mochi:wa, itech tepe:t, nochi itech, sen tepe:t nochi onkak.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="274.504" endTime="278.558">
<Sync time="274.504"/>
Nochi onkak yo:n, e:mah, nochi onkak.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="278.558" endTime="280.804">
<Sync time="278.558"/>
Pos nika:n Xa:ltipankopa xa: no: mochi:wa.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="280.804" endTime="311.751">
<Sync time="280.804"/>
No: onka:s, itech tepe:t no: onkas no:, onkas.
<Sync time="283.541"/>
E:mah, pero soh a:mo se: yowi pos a:mo se: kimati, pero itech tepe:t mochi:wa.
<Sync time="286.947"/>
Ke:meh yo:n tepe:chi:lkowit mochi:wa ka:mpa *lohloma**,
<Sync time="290.407"/>
no:ya:n a:mo mochi:wa. Ke:meh ne: tani yo:n
<Sync time="293.532"/>
Xa:l..., Xa:ltepe:t talwiah no: mochi:wa yo:ni, ka:mpa xa:l..., *xa:lloma** mochi:wa ne:n, 
<Sync time="298.554"/>
tep..., yo:n tepe:chi:l wa:n ne: tani Xa:losto:k no: onkak tepe:chi:lkowit.
<Sync time="302.952"/>
Wa:n nika:n *loma** ka:mpa *notiowa:n** onkak tepe:chi:lkowit, pero a:mo no:ya:n onkak yo:n tepe:chi:lkowit.
<Sync time="307.988"/>
A:mo no:ya:n onkak, etok sah n' ka:mpa mochi:wa, ka:mpa *lohlomatipan** sah n' kwelita.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="311.751" endTime="320.1">
<Sync time="311.751"/>
Wa:n yehwa ya ne: i:n tikelna:miktokeh kopalkowit it..., iteyo, tikihtowa o...,
<Sync time="316.037"/>
tak ihwa:k oksi yo:n chi:chi:le:wi, ka:n teh kikuah *este** okuilimeh oso xa: we:lik.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="320.1" endTime="341.748">
<Sync time="320.1"/>
A:mo teh kikuah, ompa pawetsi yo:n, a:mo, a:mo, a:mo kikuah tei *porque**,
<Sync time="323.908"/>
se: kita ompa wetstok ne:n iteyo tapa:ni ompa wetstok n' iteyo.
<Sync time="326.542"/>
Wa:n komo kkua:skiah a:mo se: kitaskia, kkua:skia teihsá: chiktehtsi:n. E:mah.
<Sync time="331.288"/>
Wa:n komo kkua:skia yo:n chechelo:tsí:n no: ki..., ne:siskia *que** kiteteits n' ie:wayo, yo:n a:mo kitehteki *porque** ki..., kitsohya:kmati porin pané: kopalahwiya:k. E:mah, yehwa yo:n a:mo kikuah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="341.748" endTime="348.131">
<Sync time="341.748"/>
Wa:n yo:n, yo:n tak *este**,
<Sync time="344.604"/>
teh tikilia kopalahwiya:k, ¿yeh ika iwki mono:tsa?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="348.131" endTime="355.296">
<Sync time="348.131"/>
Ta: yeh ka iwki kito:ka:ytiah porin ahwiya:k ke:meh kopal n' icho:kilo.
<Sync time="351.01"/>
Yeh ka iwki kito:ka:ytiah ika kopalkowit.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="355.296" endTime="362.751">
<Sync time="355.296"/>
*Bueno** pos pané: nochi ne: i:n kowit tite:chnohno:ts, ne:n kopalkowit, sayoh moto:ka:y wa:n moxola:l.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="362.751" endTime="368.399">
<Sync time="362.751"/>
Pos neh nimono:tsa niErnesto Vázquez. Noxola:l, niwa:le:w San Miguel Tzinacapan.
</Turn>
</Section>
</Episode>
</Trans>
