*Bueno** Rubén pos a:man xte:chnohno:tsa yo:n xiw..., yo:n xiwit ata xo:chiowa, mochi:wa ixta:wat, seki ta..., wehwei ata mokehketsa chihchi:chi:ltik, kiliah, neh nikaki kiliah, te:e:kaeski:xtia, a:mo n'mati ke:yeh yo:n iwki mono:tsa yo:n xiwit. Pos yo:n kito:kaytiah yo:n xo:chit, iwki n' ke:meh tikihtowa m..., pero neh a:mo nik..., a:mo n'mati ke:yeh n' kito:ka:ytiah eskaeski:..., te:e:kaeski:xtia:ni *porque** neh a:mo ke:man nikita ihkó:n mah, mah e:kaes..., mah se: e:kaeski:sa. *Bueno** tak xa: ke:mah, *que** tehwa:n a:mo ke:man tika:wiltiah, a:mo no: wel se: kiawiltia, tikma:..., tikmatis ke:yeh, *de que** a:mo, mahyá: cho:kiloh. Yo:n, yo:n de cho:kiloh pos a:mo no: wel xka:wilti n' xo:chitsí:n, neh nikitani ne:, tikwelitayah tehwa:n ne: ke:man, tikwelitayah tika:wilti:skeh pero a:mo yehwa xo:chitsí:n, tikwelitayah tika:wilti:skeh yo:n okuiltsitsí:n mota:liah itech yo:n, xi:kohmeh. Tikita ya ata yo:n xi:kohmeh, yo:n wehweixi:kohmeh, seki yo:n, xi:ko:meh *bu...** yo:n ihi:..., kuita..., kui..., mahyá: kuitaihista:keh ata. Kitelwelitayah ne: itech mo..., mopihpilo:skeh ke:meh i:n de kualka:mpa ka:mpa kitah *que* poso:ntok ke:meh i:n xo:ch..., ixta:wat, ne: xo:chitsí:n, ompa mot..., ompa mo..., pata:ntinemih yo:n okuiltsitsí:n. Wa:n tehwa:n tikinwelitayah tikina:wilti:skeh yo:n okuiltsitsí:n *porque** tik..., tikilpiliah se: *hilo** se: *cacho de** yo:n, se: tak..., se: *ca...**, se: takoto:n de yo:n tein ika te:tahtsomiah yo:n, *hi..., hi..., hilo, hilo, hilo**, tahtso..., tahtsolo:lo:ni, entó:s yo:n tikuiah tehwa:n, wa:n tikilpilia:yah ne:n okuiltsí:n, wa:n tikwelitayah *que** yo:n pa:pata:ni, yo:n pa:pata:ni yo:n xi:koh. Entó:s yehwa n' tehwa:n tikue..., yehwa ne:, yehwa ne: xo:chitsí:n tehwa:n tikwelitayah *porque** neh a:mo, a:mo wel nimitsili:ti ke:..., ke:yeh n' kiliah yeka:..., ye:..., ye:kaeski:xtia:ni, *porque** a:mo ke:man tika:wiltihkeh tehwa:n, tehwa:n tika:wiltia:yah pero okuiltsitsí:n sah. Tikwelitayah ke:meh nimitsilia yo:n xi:kohmeh, itech mota:ta:lia:yah wa:n tikuiah se: tepos..., tepos..., *este** teposkakawtsí:n, wa:n ika tikintsakuayah yo:n xi:kohmeh wa:n tikin..., tikinilpilia:yah yo:n nimitsilia ne:n tein yo:n *hilo** ika tahtsomah. Wa:n tikihtowa ne:n, ne: xo:chit no: teyowa tak, neh a:mo ke:man nikita. Teyowa, teyowa mahyá: yo:n sek..., mahyá: *este**..., a:mo ke:man niktapa:na neh nimitsilia, *porque** a:mo no: wel se: kia:wiltia, ke:meh yo:n nankihtowah se: kie:mawiso *porque** mahyá: *este** cho:kiloh. Pero kipia ka:mpa yo:n xo:..., tamixo:chiowa ya, wa:ki a n' ie:kapan i..., ixo:chiotsi:n, ie:kapayoxo:chiotsi:n, wa:n mota:lia ya n' ima:y ata ihkó:n mahyá: seki, mahyá: seki *bolitas** ihkó:n ne:n i..., n' ixo:chio. Yo:n kihtosneki yehwa ya n' tein tak chika:waya ya no: yo:n iteyo. Pero a:mo ke:man, a:mo ke:man niktapa:na para nikitas ke:niwki chihchi:wtok n' iihtik, ox kipia ne:n iihtik ne:n n' i..., n' i..., n' ita:kilotsi:n oso tamela:wa sayoh xiwit, *este** xo:chitsí:n sah. *Pero siempre** se: kita yo:n, ka:mpa yo:n tami wa:ki a xo:chitsí:n se: kita yo:n mahyá: ohololtik yo:n, n' ixo:chiotsi:n ka:mpa tsi:ntantok. Pero a:mo ke:man niktapa:na wa:n mah nikihto mah n'mawiso ke:meh seki kapotsitsí:n se: kinita seki. Se: kita *que** mahyá: tikihtowah tehwa:n ohololtik, se: kitapa:na wa:n se: kahxilia n' iihtik ne:n i..., iteyo. Ne: a:mo ke:man tehwa:n tik..., tikitah.I Pos pané: nochi ne:n tte:chnohno:ts ne: xo:chit. żI:pa ixta:wat sah ne:n mochi:wa oso mochi:wa kanah ika...? Ke:meh i:n itech ixta:wat *o** ke:meh i:n ka:mpa kahfe:ntah, ka:mpa achi pahpaniá:n, no: mochi:wa ne: xo:chitsí:n. Tikmatis ke:meh ne: a:mo, no: etok sah, a:mo nochipa, ne:, ke:meh i:n, i:n a:xka:n i:n pano:k a no: ne:n poso:n..., poso:nia. Ne: semi tel..., telonkak itech mayo, abril, mayo, pa:pa:lo:meh tikitas teh sa pata:ntinemih yehwa ne: kipihpi:nah n' i..., n' ixo:chiotsi:n, komo a:mo yo:n wi:tsikimeh. Wi:tsikitsi:n tikitas teh ki:stiwetsiko wi:tsikitsi:n wa:n monenepi:lkalakia itech ne:n ixo:chiotsi:n wa:n ompa kipipi:ntok a yo:n n' ix..., n' ixo:chiotsi:n, mah tikihto:ka:n ne: xo:chitsí:n i:pa takualo:t de pa:pa:lo:meh *o** takualo:t de yehwa yo:n wi:tsikitsi:n. wa:n yehwa yo:n xi:kohmeh nimitsilia, yo:n wehweixi:kohmeh wa:n yo:n xi:kohmeh, yo:n pisi:l..., yo:n pisi:ltikeh. Neh yehwa, ihkó:n nik..., ihkó:n nikinitani, pero ihkó:n mah tikihto:ka:n, we:lik *o** mah tikihto:ka:n tik..., tikua:tih n' iteyo, a:mo. Cho:kiloh wa:n ne:stok mahyá: yo:n te:..., mahyá: *este** sasaltik n' i..., n' i..., n' icho:kilo. *Bueno** pos pané: nochi a, sayoh motoka:y wa:n moxola:l. Neh nimono:tsa Rubén Macario, niwa:le:wa de Chilcuauhta, nipowi nika:n San Miguel.