Pos ekintsi:n xtechnohno:tsa yo:n..., de yo:n kuomekat, yo:n mochi:wa i:ksá: kahfe:ma:pan, kanah ika xiwtah, ka:mpa xiwkawalah wa:n ki:..., seki ta:taman kito:kaytiah, kiliah kowa:pahxiwit, seki:n kiliah kowa:pah, seki:n neh nikaki kiliah wa:kohxiwit. A:mo n'mati kati:ni ne:n..., toka:it teh *este** ika tiki:xmati, wa:n kuali ttechili:s ke:niwki ne:n..., ixiwyo, ikowyo, ox no: xo:chiowa, teyowa wa:n kihtowah pahti, ¿ke:ní:w se: kikui? M..., a pos yo:n..., kuomekat niki:xmattok, mmm..., no:yan onkak, ka:mpa i:n, xihxiwkawal, ka:sá: ohte:n, mopacha:nia n' kuomekatsí:n. *O**..., ka:sá: kahfentah a:mo se: tawi:teki kachi, panki:sa itech yo:n, itech kahfe:n. Yo:n kuow..., yo:n kuomekat mowila:na wa:n..., mohmoloxtik n' ikuomekayo wa:n ima:xiwyo no: ma:moloxtik, wa:n i..., i:xtsohtsotsoltik n' ima:, ima:xiwyo. Yehwa yo:n kiliah ne:, tehwa:n tiki..., tikiliah kwakoh pero seki kiliah ne:, tehwa:n nik..., tiki:xmatih kuakoh. Yo:n kuali pahti no: para n... kowa:t a:kin..., moahxiltia, a:kin kkehtsoma, semi kuali pahti yo:n, mahyá:..., a:kin yo:n kkehtsoma kowa:t, semi kikui a:mik, a:miki, a, achi:chika a:tai[tai] seki a:t. Wa:n para a:mo tais a:t, chipa:waka:t, xoxowika:t, se: tai *delicado**. Yo:n kimolo:ntiah n' xiwit, e..., kikuitih wa:n *cada, cada vez que** a:mikis ne:n kokoxkeh, wa:n tahtani a:t, pos kimakah yehwa yo:n a:tsin, pero a:mo wel kimakah a:t xoxowik, *porque** komo a:t xoxowik, *delicado**, ika se: miki. Yehwa yo:n, y...., i:n, m' pah..., pahti, ki, kipale:wia, komo a:miki ne:n kokoxkeh ne:, ne:, pos yo:n a:mik, kikuiki a:mik *porque** ne:, nexi:kol n' okuilin, kineki mah kipahwi para mikis ne:n tokni:w. *Por eso** ne: a:miki, wa:n kimakah yehwa n' a..., ay..., we:noh tamolo:nti:l, ma:ski sese:k a, pero tamolo:nti:l n' a:tsí:n. Yehwa yo:n pahti ki..., kipale:wia, *bueno**, a:mo, a:mo mopahwia ika, *porque** te:kui a:mik. Wa:n nejo:n iteyo, iteyo a:mo m..., mo..., mochi:wa pohpoto:ni no:, poto:ni n' iteyo wa:n ika *racimo** mota:lia ka:mpa imahma:tsala:n. Yehwa yo:n, yehwa yo:n niki:xmati yo:n..., kuomekat. Pero, kiliah, neh..., tiki:xmatih kuakoh, kuakohxiwit. Ma:mohmoloxtik wa:n ma:tohto:miyoh wa:n i..., ma:tsohtsoltik n' imai:xko ne:n kowit, ma:yehyewaltik tepitsi:n, mayehyewaltik yo:n xiwit. E:mah yehwa yo:n. ¿Yo:n a:mo a:kah kito:ka? M, yo:n a:mo, yo:n mochi:wa sah. Mochi:wa sah, pos semi, kipia welitilis xiwtsí:n, mah se: *kkcuida:ro**, komo se: kita mah se: *kcuidaro porque** a:mo tikitstokeh *tomala suerte** newí:n wa:n, nikmattok, [ta]ká:n no: iksá: pasaroh, pos se: k..., se: mopale:wi, mah se: momaka *mano**, iwa:n se: i:kni:w sah, komo *kpasaroh**, mah se: kkui:li:ti wa:n se: kimaka, mah se: kili m..., toni mah tai. E:mah, wa:n a:mo para se: kikua:s yo:n..., komohkó:n taih m..., pa..., *bueno** komo..., kkehtso:n okuilin, a:mo wel kikua taxkal yema:nik, yema:nik *delicado** n' tax..., taxkaltsí:n. Ke:meh se: *semana**, o:me *semana** kikua:s te:tewatsi:n sah, a:mo, a:mo wel se: kikua ne: yema:nik taxkal. Ke:mah yehwa yo:ni, e:mah. Wa:n a:tsí:n xoxowik a:mo wel se: tai, *porque delicado** n' xoxowika:t, Wa:n tikihtowa te:tewa kikuah, ¿te:tewa sah oso kikua tapalo:l? A:mo, ta: taxkalte:tewatsi:n sah para moyo:l..., tepitsi:n ika moyo:litihto, pero a:mo wel kikua:s ne:..., teihsá: tapalol iwki sah, *porque delicado** yo:n okuilin. Ke:mah, *hasta** kipanawia nochi n' *líquido**, kipanawia yo:n nexi:kol n' okuilin n' ite:na:yo, kuali kikuah teh..., teihsá: ya, pero ika miak *cuidado**. E:mah, a:mo wel eliwis teihsá:, kikua:s, *o** teihsá: kichiwas ihkó:n, *porque delicado** yo:n okuilin. *Más delicado que** se: *cortada** eskia. Yo:n i..., *veneno** kachi te, tel, *teldelicado**. Miakeh tokni:wa:n ika nimopolohkeh ya wa:n seki, seki..., yo:n, komo se: moahxiltih n' okuilin, seki kixikowah *24 horas**, komo, komo, komo kixi:koh, mopalewih ya. Pero mah a:mo teh ika motanawi, komohkó:n motanawih pos ma:ski kanachi *hora** kixi:kos a, pero komohkó:n motanawih sayoh ika itakual, yehwa n' ika miki. E:mah. Pané: nochi a ne: i:n..., kuomekat tinechnohno:ts, sayoh ne: moto:kay wa:n moxola:l. Pos neh, ni..., nimono:tsa niErnesto Vázquez wa:n noxola:l San Miguel Tzinacapan.