Teh tiki:xmati yo:n kuowit kiliah xokotatopo:nkowit, Pos xa: niki:xmati, no niow ne:wí:n kowtah oso a:te:n yetok ne: kiliah xo..., xokotatopo:nkowit *porque** pos pané: ihkó:n e:witika: yetok, wa:n kipia n' ixo:chio ikua:ko. Entó:s *cuando** ki..., ka:wiltia:yah ya yo:n kone:meh, ne: ke:man ya, wehka:w ya, kone:meh ika moskaltihkeh, kitekiah yo:n seki xokot ihkó:n wa:n kichi:wayah no: *como** xoka..., xokotatopo:n. Entó:s *después** ihkó:n kilia:yah, *después** de ompa kitakeh i:n xiwtsí:n, nijí:n *mata**, ihkó:n de moskaltia, ke:meh se: neketsal, *después** kitakeh ne: kohkostik n' ixiwyo, pos no: kiliah no: xokotatopo:n. Entó:s tikuitih ya n' xokotatopo:n *porque** nijo:n tika:wilti:tih ya kihtowa:yah ne:n kone:meh. Entó:s kkuitih wa:n ne: se: kita:lia ne:wí:n, ne: a:mo yo:lchika:wak, wa:ki. Ne: a:mo ke:meh n' oksé: ne:n kua:kualakowit, ne: kua:kualakowit yeh selia wa:n ne: wa:ki. żWa:n ke:yeh n' kilwiah xokotatopo:n? Pos xokotatopo:n kiliah *porque** kostik wa:n ke:meh eskia yo:n ki..., ki..., kitah i..., ke:man kichi:wayah ohtat. oh..., ohtat ika kkoyo:nia:yah ne:n xokot, entó:s ne:n ika kkoyo:nia:yah para kiliah xokotatopo:n. *Igual** ke:meh ne: yetok ne:n ima:yo, tani de n' xo:chitsí:n, ompa ne: nikita ne: moskaltih, moskaltih itsi:nta:n, ne: a:mo semi we..., a:mo semi telwehkatan to:ktok. Payá:n wa:n ihkó:n moskaltihtiw n' ima:yo, *hasta** ahko mochi:wati a n' ixo:chio. N' ixo:chio kos..., kostik wa:n pos a:mo semi momahma:yo:tia, yowi e:witika:. E:witika yowi wa:n ompa ya ne:, kiliah kostik *por eso** kiliah xokotatopo:n. *Entonces** i:n xokotatopo:nkowit, sayoh kin..., kita:lilihkeh n' ito:ka:y eski xokotatopo:n, ża:mo *porque** ki..., a:mo *porque** ka:wiltiah m' pi:piltsitsi:n wa:n teihsá: kine:xtia de xokotatopo:n eski? żA:mo kipias oksé: teihsá:...? *Bueno**... Nijí:n xokotatopo:n ne: kiliah *de que**, a:mo, a:mo teihsá: eski nio:n teh para se: kikui, pos i:n nikihto:s para teihsá: se: ki..., se: kkehketsas a:mo selia, wa:ki. *Bueno**... Nijí:n sayoh se: kiteki wa:n pos ihkó:n *hasta** ke:masá: no: n' ixo:chiyo, no: ka:wiltia:yah n' kone:meh. No: ka:wiltia:yah n' kone:meh, *cuando** kitekih wa:n kualtsi:n ihkó:n kkehketsayah. Neh nimi..., [ni]ki:xmatik ne: kilwiah xokotatopo:kuowit, *porque** pi:piltsitsí:n, konemeh tein kachi tamattokeh ya, kite:ntekih ne: kuowit, wa:n kiki:xtiliah n' iyo:lo, Wa:n de kiki:xtiliah n' iyo:lo ne: ik..., ne: xo:chit ikowyo, wa:n kipia seki seki, tat..., *bueno, como que** ka:mpa tami n..., n' tahtami ne:n ka:mpa mehmela:wak, kiki:xtiliah n' iyo:lo, wa:n kiye:kate:ntiah ihkó:n, wa:n kite:mowa:yah, miak xokoe:wat, miak xokot tein tihtila:wak n' ie:wayo, wa:n ompa kita:liliah ya n' xokoe:wat, wa:n yehwa yo:ni n' ika kitamo:tiliah ihkó:n, kit kkalakiliah iihtikkopa wa:n topo:nia. Wa:n yehwa ika neh niki:xmatik ne:, *que** xokotatopo:n. Pero kita:lilia:yah n' iihtik, xokoe:wat. Wa:n *por eso** tiki:xmattkeh ne:, *que** xokotatopo:n. Pero kita:liliah iihtik xokoe:wat, oso yo:n kochonih ie:wayo, tein tila:wak. Wa:n yehwa yo:n *por eso** ika kito:ka:ytihkeh ya ne: xokotatopo:n. Wa:n moi:xmati ika ne: ixo:chio, *porque** onkak miak kuowtsitsí:n, ta:taman wa:n s..., wa:n semi iwki a m..., iwki a no: n' mota ke:namih ne: yeh, wa:n ke:meh okseki:n. Pero, pero *cada** se: kuowtsí:n, kipia ito:ka:y ke:yeh. Ke:yeh n' kipia yo:n to:ka:it, *porque** ke:meh, seki nikaki kihtowah *que** onkak, a:te:nkua:kualakuowit. Wa:n yo:n a:te:nkua:kualakuowit yeh no: oksé: to:ka:it, *porque** no: oksé:, no: oksé: kuowtsi:ni. Pero n' xokotatopo:n, neh nikakik wa:n nikitaya, *que** ihko:ni n' kichi:wayah. Wa:n *por eso** kito:ka:ytihkeh, yo:n to:ka:it *que** kipias, to:ka:it xokotatopo:n, *porque** ki..., ki..., kichi:wayah m' pilimeh i..., ke:meh yo:n kihtikalakiliah n' xokoe:wat, wa:n kitopo:nia:yah. A:mo n'mati kox yehwa no: n' teh n' tiki:xmati oso xa: no: se:. Pos neh no: nik..., niki:xmati de yo:n no:, yehwa yo:n neh nikmattok *de** n' tila:wak xoko..., wa:n kisa:sa:lowayah taihtik, kisa:sa:lowa:yah pero kualtsi:n kitekiah. Wa:n no: ne:n, no: *igual** ne:n xo:mekowit no: kikuiah para xokotatopo:n. Pero *más** kkuiah yehwa nijí:n, nijí:n kowtsí:n. I:n kowtsí:n ikua:pan kki:xtilia:yah n' ixo:chiyo. Kki:xtilia:yah n' ixo:chiyo wa:n ki..., pos neh a:mo n'matia kox no: kikuih yo:n de n' kochoni n' ie:wayo. Neh nikmattok n' ie:wayo kikuih sayoh de ne: xokot, xokot tein tihtila:wak. Ne: xo:kot tein tihtila:wak ke:masá: kita:lilia:yah sake:ra se: chikuase:n, ihkó:n kkohkoyo:nia:yah ke:meh ki... Pero yo:n kua:pitsaktik neh nikitaya, a:mo semi pata:wak. Kua:pitsaktik kichi:wayah n' ihkó:n, kkua:pitsa:wayah ne: kowit, pero kipia n' *esquinas**. Entó:s *esquinas** kualtsi:n ihkó:n kiewalohtia:yah, kiewalohtia:yah wa:n pos miak kisa:lowa:yah, a:mo sayoh nikihto:s o:me *o** e:yi sah. Kisa:lo:wayah yo:n i..., n' i..., ite..., ne: xokot n' ie:wayo, entó:s de ki..., de kitope:wah ya ne: kakisti a *hasta** ne:, *hasta** wetsiti *hasta** ke:meh nika:n ne:, ne: xiwit, *hasta** ompa wetsiti. Ompa wehwetsiti ihkó:n, *por eso** kilia:yah xokot, xokotatopo:n wa:n pos seki kakistia wa:n seki a:mo no: kakistia. Sayoh kitamo:tayah ihkó:n, tak a:mo no:..., seki m' pi:piltsitsi:n no: weliah wa:n seki a:mo no: nochi weliah. Ta: no: yetoyah de n' weliah. Seki kualtsi:n kakistia ke:meh i:n tikihtowa nikaktok *de que** kak..., kakistia. Wa:n seki a:mo, sayoh kitope:wayah ika nijó:n ne:n ohtat n' i..., *antes** neh nikitaya ohtat, ohtat pero seki kiliah, seki kkuiah tein weli kowtsitsí:n kixih..., kixihxi:mayah, wa:n ika kitope:wayah. Kitope:wayah wa:n wetsiti para ne:. Entó:s sepa oksé: kkuitih wa:n kipixkah ne: xokot, wa:n sepa kima:malakachowiliah. Kima:malakachowiliah, ihkó:n kima:malakachowiliah, wa:n *hasta, hasta** ki:sa ya. E:mah. *Bueno** pos neh ni..., yehwa sah yo:ni niki:xmatia, *que por eso** kito:ka:ytihkeh, kiliah *que** xokotatopo:n yo:n kowtsi:ni, xokotatopo:nkowit. Ke:mah.