Ekintsi:n na:no xte:chtapowi ke:ní:w t'to:ka:ytia i:n xiwtsí:n tikwa:lkuik. Pos neh iwki a n' ke:meh name:chilih, ka:n n'mati ke:ní:w, kati:ni n' tikuitih. Ke:ní:w. Tein ke:meh teh tiki:xmattok. Pos neh iwki a niki:xmattok, iwki n' ke:meh nikihtoh pero ne:, xa: koyo:tahto:l a. A:mo se: kimati. E:mah, iwki, iwki niki:xmattok. A:, a:mo, pero ke:meh iwki tiki:xmattok, xkihto ke:ní:w mono:tsa. *[Co]mo que** neh i:n xiwtsí:n niki:xmati ne:, i:pa iwki nikakiya wehka:w kito:ka:ytiyah. Komohkó:n tikuisnekih, kihto:skeh xte:mo:ti yo:n *chilillo**, xte:moti ne: a:taw, ne: a:t, ne: ohti. Ta: ohti n' onkak. Wa:n xta:li:ka:n *cuidado**, a:mpowí:n ohti onkak. Oh..., yo:n ohte:noh kihtowah xtekiti. Ohte:noh xiktekiti kihto:s. Wa:n neli yeha i:n tikuitih, wa:n ihkó:n se: kima:xakualowa, wa:n ne: ia:yotsi:n ihkuí:n se: kita:liliya komohkó:n a:okuilti se: imets. Komohkó:n yo:n a:..., a:okuilimeh se: kimpiya, ihkó:n xikma:xakualo, ihkó:n, *como que** miaktsi:n wa:n mah ki:sa n' ia:yotsi:n, wa:n mah se: kita:lili ne: ka:mpa te:kokoh, entó:s pahti. Yeh ka yo:n ne:n tiki:xmati ika kuali. I:n i:pa ixiwyo sah xoxowik se: kima:xakualowa. Iwki, iwki, e:mah, a:mo neh, a:mo ke:man tikuih tamanal. Tikuih iwki xoxowik. Ke:meh i:n mah miaktsí:n se: kikui wa:n mah se: kixakualo, entó:s ne:, ki:sa n' a:tsí:n. Yeha yo:n ika ne: tiki:xmatih ika pahti. ¿Cho:kiloh i:n xiwit? Pos tak icho:kilo tak, ta: ne: ke:meh eskia ia:yotsi:n ki:sa. Wa:n i..., ixo:chio, ¿ke:ni:wki? Yeh iwki a ke:meh i:n kostiktsi:n, i:n, ta: i:n ixo:chiotsi:n ya. ¿Wa:n i..., iteyo tiki:xmati? I:ihkó:n pihpitsa:wak mochi:wa, ihkui:ntsitsi:n. Ta: i:n kipixtok, kita sah, kita sah. Nika:n i:n mochi:wa n' iteyotsi:n ya. Kita sah. I:n wetsik a n' ixo:chiotsi:n. Wa:n i:n ise:lti sah se: kikui, a:mo se: kima:nelowa. Ise:lti, ise:lti sah. Ise:lti sah. *Bueno** komohkó:n nochi a yehwa ne: i:n xiwtsí:n tite:chtapowih, te:chili ne: moto:ka:y wa:n moxola:l. NiCristina Vázquez Hernández, de Xalpantzingo.