Pos a:man *compadrito** tiknekih xte:chtapowi *de que**, ox tiki:xmattok yo:n kilwiah xiwit piltsompech. Ke:ni:wki wa:n ton..., ka:n..., ke:meh ton *tanto** de wehkapan moskaltia. Ox teihsá *serbirowa para**, para de tehsá: pahti *o** teihsá: ika kipi:kih, *a ver** toni, tehwa:tsi:n tiki:xmattos no: yo:n xiwtsí:n. A:, żtikneki tikmatis *compadrito**? Ke:mah. Pos neh niki:xmati yo:n tsompechyo *porque**, yo:n kilia piltsompech, no:, no: te:..., no: kuali para pahti. No: pahti. No: pahti, no: te:..., i:ksá: ihkó:n ika te:e:waltiah ihkó:n pos no: kuali. Ke:mah. Yo:n a:mo no: semi telwehkapania, a:mo semi wehkapania pero, kualtsi:n ima:yo no:, yohyowaltik, ma:yohyowaltik wa:n nijo:n, Ma:yehyewaltik. Ma:yehyewaltik. a:mo no: semi wehkapania, ihkó:n mochi:wa sah. Ke:meh se: *metro**, a:chá: pano:s de se: *metro** wa:n pos ihkó:n mochi:wa. Ke:meh se: *metro** panowa sah. wa:n yehwa yo:n nik..., niki:xmattok no:. Yo:n kiliah piltsompech *porque**, pos ihkó:n kiliah *porque** ma:..., ma:yohyowaltik. Ma:yohyowaltik wa:n achi tepitsi:n ihkó:n ma:..., Ma:yehyewaltik. ma:..., *bueno** ma:ahalaxtik. Ma:alaxtik n' ii:xko wa:n ima:tampa mohmoloxtsitsí:n, mohmoloxtik n' ima:tampa. E:mah. ima:tampa. Ma:..., mohmoloxtik n' ima:..., n' ima:i:ka:n ima:tampa. Entó:s yehwa yo:n neh niki:xmattok *compadrito, pero**, pos no: kuali tine:chilis *compadrito, de que** teh xa: kachi tiki:xmati nijó:n Pos kanah. No: iwki sah *compadrito**, no: iwki sah niki:xmati no:, nik... xiwtsí:n para no:, no: tikmatiskeh. Ke:mah neh sah niki:xmati ne: yo:n xiwit kiliah piltsompech porin ma:yehyewaltik wa:n ma:y..., ima:tampa ima:i:ka:n moloxtsitsí:n. Wa:n no: nte:kakilia *que** pahti yo:n kikuih. Wa:n no: iwki, no: kinelowah iwa:n ke:meh tikihtohkeh i:n tipano:keh ye:wa, tikihtohkeh *que** no: ih..., ma:..., kinelowah iwa:n omikilit para ma:ltiah siwa:meh, no: k..., no: kina:miki pahti yo:n wa:n iteyo ne: mochi:wa ata imahma:tsi:ntan ki:sa n' iteyotsitsi:n, sake:ra oho:me oso ehe:yi mop..., mo..., moki:xtia wehweyaktsitsí:n ke:meh ta:lkuitaxkoltsitsi:n, pero tohtokotstik sah. Wa:n ista:k ata n' i..., ixo:chio, iteyo, ompa, ompa mochi:wa ya ne:n ixo:chio iwa:n ya *[co]mo que me...**, iteyo *mero** ke:meh yo:n, ke:meh yo:n te:kua:nenepi:l iteyo, pero ne: mopahpampilowa ihko:ni. Ke:meh yo:n o..., okuil..., ke:meh yo:n nikihto:sneki ne:n ke:meh i:n xa:lkowit iteyo, ih..., iwki a ne:n piltsompech iteyo no: n' ki:sa, ista:k. Iwki no: ata mochi:wa m' piltsompech iteyo, imahma:tsi:ntan ki:sa. A:, ista:k. E:mah, wa:n yehwa sah *compadrito**, niki:xmattok yo:n xiwit. A:, neh niki:xmati nijo:n yo:n i..., iteyo, ihkuí:n ke:meh yo:n xa:lkowit, kualtsi:n ihkó:n moko:lowa, Mopahpampilowa. achi moko:lowa. Entó:s moko:lowa wa:n yo:n ihista:k ne:n kualtsi:n kipia n' iteyo, tsikitsitsi:n, tsikitsi:n, pisili:tos. Tsikitsitsi:n. Wa:n nijó:n yehwa nochi ne:n, nochi kikuih, para nijó:n pahti ki..., kisentaliah pero yo:n no: ni..., nikelka:w. A:mo teh nikihtoh *porque, ya** tikita de miak ya ne:n, ihkó:n xiwtsitsí:n a:mo nochi se: kelna:miki. Se:, se: kelka:wa. Pero yehwa yo:n nochi kita:liah wa:n kima:nelowah, kimanah. Ke:mah. Kimanah yo:n wa:n no:, no: kuali seki kima:xakualowah pero n' iwa:n ya. Iwa:n nochi. Iwa:n ya. Yo:n kiliah yo:n pahti, yo:n semi no: kuali. Ke:mah tana:miki no:. Yo:n ma:yewal..., n' ii:ka:n mohmoloxtik ihko:ni wa:n nika:n i:n pané: achi xahxakachtik, alax..., ahalaxtik de nika:n, Ii:xko ahalaxtik n' ii:xko. E:mah. ka:mpa paniá:n *porque** nika:n yahtok ne: yo:n i:ixtapal yowi, ke:ní:w n' kiliah, *venitas**. E:mah. N' i:i:xtapal, ima:kowyotsitsi:n, nochi i:i:xtapal yetok, I..., ima:kowyotsitsi:n. wa:n yehwa yo:n ima:tampa kualtsi:n pané: yo:n, mo..., moloxtik, moloxtik ke:meh eskia yo:n, Ke:mah molox..., ma:i:ka:nmoloxtik. teihsá: ihkó:n tilmah. Ke:mah, ihkó:n *merito**. Wa:n pos ma:oholoxtik wa:n yehwa yo:n kikuih, yo:n no: semi kuali para ne:n, teihsá: ihkó:n pahti ki..., kima:nelowah ya. Ke:mah. Kimane:lowah ya wa:n kketsah wa:n pos, kim..., kima:xakualowah seki wa:n pos yehwa yo:n no: te:ohxiliah ya pero a:mo no: ise:lti. Ke:mah ta:... Tanelo:loh No:, no:, kihtowa no: weli para ise:lti, pero *más** kachi kuali para de okse:ntiki..., iwa:n omikilit a. de n' miak, miak taman, de iwa:n o:mekilit. Ke:mah. kima:nelowah ya wa:n ki..., kimanah ya oso *bien** te:..., kima:xakualowah. Ke:mah, kima:xakualowah, ye:k kualtsi:n ahwiya:k de ihkó:n kichi:wah. Ke:mah ahwiya:ya. Ke:mah. Moka:wa ye:ktsikilitsi:n, kualtsi:n alaxtik. A:laxtik kima:xakualowah ta: yo:n no:, no: takua:wak *pero lo** kixakualowah *que hasta** te:kokoh se: ima:y pero, *Hasta** pa:ti. kualtsi:n ihkó:n mochi:wa pané: yo:n xapoh. Ke:mah ihko:ni. Ke:mah, ahwiya:k. No: se: kual..., pero kualtsi:n ahwiya:k. Pos se:..., ihkó:n se: kinekui kualtsi:n ahwiya:k. Ke:mah. Pos yehwa yo:n nochi nikmattok *de que** yo:n no:, no: kuali. Ke:mah kuali pahti no:, kuali pahti no:. No: kuali pero pos ekintsi:n a:mo nochi tikmatih. Ka:n se: kimati *compadrito**, se:..., ka:n se: ki:xmati xiwit para toni *serbirowa**. A:mo nochi tiki:xmatih nejó:n xiwtsí:n ta:, ke:meh i:n kowtah tinentinemih *o** kaltsi:nta:n ka:sá ika yetok ihko:ni pero..., ne:wí:n ka:mpa ohti se: kita. se: kita nijó:n xiwtsí:n. Ke:mah. ihka:tok ihkó:n, *más de** ihkó:n de wehkapan, pero yo:n a:mo semi weh... a:mo we:ikowit mochi:wa. Ka:n semi wehkapania. Ka:n semi wehkapania. Ke:mah. Yo:n tsikitsi:n, *bueno** tsikitsi:n, a:mo semi tsikitsi:n, pero ihkó:n de wehkapan, wa:n ompa moma:yo:tia ya wa:n ompa kipia nejó:n xiwit. Imahma:tsi:ntan ki:sa n' iteyo. E:mah. Ka:sá: ika itech..., e:mah. Iteyo nejo:n, n' imahma:ko ki:sa, wa:n nijo:n, yehwa yo:n a:mo nikmati kox xa:, de wehwetsi xa:, xa: ixwa. Ixwa eski *por eso** no:, ompa n' ki:sa n' iteyotsi:n. E:mah, ixwa eski, *por eso** no:, a:..., a:mo tami no: yo:n xina:ch no: *porque** teyowa eski no:. Ixwa *porque** ka:sá: ika se: kita tsikitsitsi:n *matitas**. teyowa. Teyowa wa:n yehwa yo:n ne:n Teyowa. E:mah. de moskaltia ya pos momiakilia ya. Momiakilia. E:mah momiakilia ya yehwa yo:n ma:ski se: kiteki pero okseki kasá: ika se: kita. Momiakilia. Ke:mah. Yo:n de se: kiteki, se: kiki:xtilia n' ima:yo, ke:masá: no: itsmoli:ni. Ta: itsmoli:ni, itsmoli:ni Itsmoli:ni, ki:sa ne:n itsmol. Ke:mah. N' itsmol *porque** komo se: kima:..., *solamente** se: kite:xi:mas, *solamente** itsi:nta:n ya, pero n' ta: i:n se: kima:kohkoto:na. Ke:mah. Ke:mah. Se: kima:kohkoto:na n' ima:ko. I:ma..., ima:xiwyo se: kiteki. Se: kilia n' i..., ima:yo. Ke:mah. *Ramitas** se: kki:xtilia wa:n ke:mah se: ki..., se: kwi:ka ya. A:mo se: kwika n' iwa:n ikowyo. Xiwit sah. Se: kwi..., xiwit sake:ra se: *rollo** se: ki..., kiteki wa:n se: ki..., kwi:ka ya. Ke:mah, ihko:ni. A:mo, yo:n xiwit sah, xiwit sah, yehwa sah ne:n *serbirowa**. Ke:mah. Ke:mah. *O** no: kualtia *mejor** se:h se: kit..., para a:mo se: kima:kohkowa, Se: kinepanowa. Se: kinepanowa. Se: kinepanowa. Se: kinepanowa ke:meh eskia yo:n taxkal. Ke:mah. Se: kinepanowa wa:n se: kwi:ka ya. Ke:mah, ihko:ni yo:n se: kichi:wa. Ke:mah, *o bien** se: kwi:ka teihsá:, ka..., Ke:mah. *bo..., bolsita o** teihsá:, itech *morral** kuali se: kita:lia *o**, Ke:mah, ihko:ni. *o** teihsá: mismo yehwa, de teihsá: se: xiwit se: kiteki o bien i:n o:mekilit n' ixiwyo ompa se: [i]ka se: kipi:ki. No: weli. No: weli wa:n para se: ki..., No: weli yeh. Pa:pata:wak n' ixiwyo i:n, piltsompech kachi pa:pata:wak *que** a:mo omikilit. Ke:.., kachi pa:pata:wak wa:n se: kilpia *o bien** komo onkak yo:n Pa:pata:wak n' ima:y. Ke:mah. yo:n kuomekat pos ika se: kilpia ya. Ke:mah ika se: kitahkoikpia. I:n komekat seki de m' pihpitsaktik, tiktahkoilpia ya yo:n, Ke:mah. yo:n komekat yo:n de, ne:wí:n, onkak ne:wí:n mi:lah pos se: kikoto:na wa:n ika se: kitahkoilpia ya. Se: kilpia ya. Se: kitahkoilpia ya, se: kkalakia itech *morral**. Ke:mah. *O** kuali no: se: kse:kawia. Ke:mah weli. Ke:mah, weli no:. Ne:..., ne:..., pos a..., a:man *compadrito** ne:... ox no: xite:chilwi ne: ne: moto:ka:y de ka:ni n' tiwa:le:w wa:n, yehwa yo:n xte:chtapowi para t'matiskeh a:..., tia:koni *o** ke:n timono:tsa. A:, neh ni..., nimono:tsa ne:n Anastacio Nicolás Damián. *Antes** ninemia nika:n Tozán, *cerca de** n' a:t, *después** niwa:lpano:k, kintsi:n ampó:n nietok, kiliah Xo:pana:ko. Xo:pana:ko kiliah *porque** yetok se: a:i:chkual ka:mpa ninemi para tani. Tanitsi:n. A:mo wehka, ompa ne: *cerca**. Ke:mah. *Por eso** kiliah Xo:pana:ko, pero nehwa nijo:n nii:xne:stok ki:ntsi:n ne: xolal de San Miguel. Ke:mah. Yo:n San Miguel *porque** yehwa de n' te:chi:xyeka:ntok n' to..., totema:kixtatsi:n wa:n topixka:t[tote:pixka:w], Totapixka:w de xola:l. entó:s yehwa ne:n kiliah ne:n San Miguel, entó:s ompa ne: nietok. Ke:mah. Pero nehwa nijo:n nikpia nijo:n e:yi powal xiwit ika ma:kui:l pano:tok ya. Entó:s nijo:n yehwa n' ompa neh nietok wa:n pos nijo:n, Ke:mah. yehwa nika:n nimitsilia ke:ní:w noto:ka:y. Ke:mah, nimono:tsa Anastacio Nicolás Damián. Ke:mah. Pos yehwa sah *compadrito** yo:n wa:n neh no: *igual** neh nimitsili:ti no..., noto:ka:y, nimono:tsa niErnesto Vázquez Chanico, Pos... de San Miguel Tzinacapan, *barrio** Kali:ka:n. E:mah. Yehwa sah *compadrito**. A:, *bueno**. Tasohka:matik *compadrito**.