<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?>
<!DOCTYPE Trans SYSTEM "trans-14.dtd">
<Trans scribe="USUARIO" audio_filename="Tzina_Botan_MGG317_aakiitsmekat-texokomekat-Vitaceae_2011-07-21-a" version="2" version_date="120918">
<Speakers>
<Speaker id="spk1" name="Eleuterio Gorostiza Salazar" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
<Speaker id="spk2" name="Miguel Gorostiza Gabrioto" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
</Speakers>
<Episode>
<Section type="report" startTime="0" endTime="622.147">
<Turn startTime="0" endTime="8.763" speaker="spk1">
<Sync time="0"/>
A:man tipe:watih timonohno:tsatih ika a:ki:tsmekat,
<Sync time="5.945"/>
¿ke:ni:wki n' a:ki:tsmekat?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="8.763" endTime="163.859">
<Sync time="8.763"/>
*Bueno**, ¿n' a:ki:tsmekat nanki:xmatisnekih?
<Sync time="15.068"/>
Pihpitsa:wak n' imekayo wa:n seki mochi:wa tohtoma:wak *pero medio** chihchi:chi:ltik.
<Sync time="20.383"/>
Chihchi:chi:ltik wa:n tohtoma:wak.
<Sync time="25.592"/>
Wa:n mowi:wila:na wa:n tehko ahko, motehkoltia.
<Sync time="30.589"/>
Wa:n inalwayo temowa,
<Sync time="34.503"/>
temowa n' inalwayo *hasta** ta:lpan sepa ehko,
<Sync time="37.402"/>
wa:n mo..., moto:ka, yehwa yo:n itech moyo:lchika:wa.
<Sync time="41.109"/>
Ompa moseli:ltihtok.
<Sync time="42.658"/>
Wa:n moseli:ltihtok wa:n ahko *más**,
<Sync time="45.666"/>
no: mochi:wa mahyá: ima:wa:n.
<Sync time="50.029"/>
Moseli:ltia ya wa:n ke:mah yehwa mowi:wila:na miak,
<Sync time="53.312"/>
wa:n yeh ika tatsompachowa.
<Sync time="56.126"/>
Kitsompachowa miak kahfe:n *o**
<Sync time="59.173"/>
*cualquiera de** tato:kmeh kitsompachowa,
<Sync time="62.943"/>
wa:n yehwa yo:n. Wa:n yo:n a:mo ke:man wa:ki semi ma:ski kitehtekih,
<Sync time="67.449"/>
ika *machete pero** a:mo ke:man semi wa:ki.
<Sync time="71.11"/>
*Porque** neje:n
<Sync time="73.907"/>
*en vez que** wa:kis, tein *pedacito** kitamo:tah, se:
<Sync time="77.487"/>
se: kitsontekih ke:mah sepa selia,
<Sync time="80.474"/>
moitsmolo:tia.
<Sync time="81.723"/>
Kite:maka n' iitsmol, entó:s sepa mowila:na wa:n inalwayo sepa moto:ka ta:lpan,
<Sync time="86.043"/>
entó:s *mismo** itech yo:n inalwayo moto:ka wa:n ke:mah sepa selia.
<Sync time="89.999"/>
Selia wa:n ke:mah sepa tehko n' iitsmolwa:n,
<Sync time="93.258"/>
itsmol sepa ke:mah tatsompachowa ihkó:n, miak mochi:wa.
<Sync time="96.901"/>
Yo:n a:mo ke:man semi telwa:ki,
<Sync time="99.334"/>
nio:n ke:man. *Por más que** telto:nas,
<Sync time="102.338"/>
wa:n a:mo, a:mo wa:ki.
<Sync time="104.602"/>
Yo:n a:mo wa:ki yo:n kuomekat.
<Sync time="106.697"/>
Kipia miak a:t, kipia miak a:t, a:mo ke:man semi wa:ki.
<Sync time="111.885"/>
E:mah, yehwa yo:ni. Wa:n
<Sync time="114.132"/>
ihkó:n ka:nika eski tiktamo:tas selia,
<Sync time="118.114"/>
selistiw. Tiktamo:tas, ti..., tikohkoto:nas wa:n tiktetekuino:s ihkó:n wa:n *con tal que** mah wa:ki,
<Sync time="124.021"/>
a:mo wa:ki semi niman. Ne:wí:n t'ta:li:tiw sepa *mismo** ompa moitsmolo:tia.
<Sync time="128.616"/>
Moitsmolo:tia, ika tepitsi:n monalwayohkuis ke:mah sepa neje:n
<Sync time="132.763"/>
mo..., moitsmolo:tia ya wa:n kite:maka miak itsmol,
<Sync time="136.448"/>
wa:n selia niman. Yo:n a:mo ke:man semi wa:ki.
<Sync time="139.453"/>
*Más que** ekintsi:n *que** kiowi,
<Sync time="143.096"/>
*igual**, ne:nkah sah se: kitehteki wa:n mosentilia miak.
<Sync time="147.56"/>
Mosentilia miak, a:mo ke:man semi se: kipolowa nejó:n, nochipa ya n' onkak.
<Sync time="152.684"/>
Ke:mah, nochipa onkak yo:n kuomekat.
<Sync time="155.159"/>
Wa:n ima:xiwyo tsikitsitsi:n, ihko:ntsitsi:n sah,
<Sync time="159.137"/>
a:mo semi wehwei. E:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="163.859" endTime="166.885">
<Sync time="163.859"/>
¿Ka:nachi taman a:ki:tsmekat onkak?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="166.885" endTime="206.521">
<Sync time="166.885"/>
Onkak yo:n telwehwei wa:n onkak yo:n pisi:ltik,
<Sync time="170.972"/>
tsikitsitsi:n, pihpitsaktik n' ikuomekayo.
<Sync time="173.765"/>
*Por lo mismo**, yo:n a:mo ke:man no: wa:ki.
<Sync time="176.685"/>
*Igual**, se: ki...,
<Sync time="179.736"/>
ki..., i:pa iwki sah se: ki...,
<Sync time="182.321"/>
se: kitehteki *o** tikokototsa ke:meh t'nekis, se: kitamo:ttiw wa:n selia sah.
<Sync time="187.526"/>
Moitsmolo:tia, kite:maka miak itsmol.
<Sync time="190.365"/>
Yehwa yo:n seki pisi:ltik no: ye:konkak.
<Sync time="193.729"/>
Onkak kahfe:ntah, onkak mi:lah,
<Sync time="196.12"/>
ka:nika eski nochi onkak.
<Sync time="198.092"/>
Wa:n a:mo ke:man poliwi. E:mah.
<Sync time="201.799"/>
Nochipa n' onkak yo:n kuomekat. E:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="206.521" endTime="208.468">
<Sync time="206.521"/>
¿Ixo:chio ke:niwki?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="208.468" endTime="222.567">
<Sync time="208.468"/>
¿Ixochio? Ixo:chio nejo:n chihchi:chi:ltik yo:n tein tohtoma:wak.
<Sync time="212.534"/>
Chihchi:..., chihchi:chi:ltik wa:n ihkó:n mochi:wa,
<Sync time="215.327"/>
moxahkalowa.
<Sync time="216.706"/>
moxahkalawa wa:n ke:mah nika:n kite:maka miak xo:chitsitsí:n, chihchi:chi:ltik. E:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="222.567" endTime="224.221">
<Sync time="222.567"/>
<Who nb="1"/>
¿Ita:kka?
<Who nb="2"/>
Yehwa yo:ni.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="224.221" endTime="275.595">
<Sync time="224.221"/>
I..., ka:n, i..., ikapo..., iteyo.
<Sync time="227.606"/>
Iteyo, iteyo kite:maka xohxoxoktik.
<Sync time="231.203"/>
E:mah. *Igual** n' tein yo:n a:ki:tsmekat pisi:ltik, *lo mismo** xohxoxoktik no: n' iteyo.
<Sync time="236.154"/>
E:mah, xoxoktsitsí:n iteyo, pisi:ltik.
<Sync time="238.909"/>
Wa:n yehwa yo:n xi:i:niti mo..., *mosemillarowa**, miak, miak kite:maka.
<Sync time="243.335"/>
E:mah. Miak, yo:n mochi:wa miak.
<Sync time="246.851"/>
*Cada** se: i...,
<Sync time="249.665"/>
iteyo ihkó:n mochi:wa wa:n chika:waya ya, ke:mah
<Sync time="252.521"/>
yehwa yo:n pi:xowtiw,
<Sync time="254.383"/>
wa:n ixwatiw. Yehwa ke:mih, ke:mih tao:l.
<Sync time="257.772"/>
Ixwatiw wa:n ke:mah neje:n miak mochi:wa.
<Sync time="261.39"/>
Ke:mah. Miak mochi:wa ya, a:mo se:, se: sah mochi:wa sanoke miak ya, *porque** miak *de que** ihkó:n mochi:wa nika:n iteyo miak yehwa yo:n xi:i:ni.
<Sync time="268.626"/>
Xi:i:ni a wa:n ke:mah neje:n miak kite:maka miak n' iteyo.
<Sync time="272.375"/>
Mochi:wa ya miak, e:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="275.595" endTime="277.323">
<Sync time="275.595"/>
¿Kikuah chiktehmeh n' iteyo?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="277.323" endTime="307.733">
<Sync time="277.323"/>
Ke:mah, seki kikuah tein oksi.
<Sync time="279.551"/>
E:mah. Pero a:mo nochi kit.., kikuah *porque** tel miak mochi:wa, de nejó:n miak mochi:wa.
<Sync time="284.862"/>
E:mah. Miak ta:ki. E:mah.
<Sync time="289.457"/>
*Cuando** pe:wa ta:ki a nejó:n,
<Sync time="292.525"/>
pero tel miak mochi:wa nochi n' i...,
<Sync time="295.005"/>
itech in..., ka:mpa mowi:wila:ntok n' ikomekayo.
<Sync time="298.352"/>
Miak kite:maka nejó:n iteyo, e:mah, tel miak.
<Sync time="302.99"/>
E:mah, yeh ika yo:n a:mo ke:man semi poliwi. E:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="307.733" endTime="309.976">
<Sync time="307.733"/>
¿Katí:n chiktehmeh kikuah n' iteyo?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="309.976" endTime="336.79">
<Sync time="309.976"/>
*Cualquiera de** chiktehmeh, *cualquiera** chiktehmeh.
<Sync time="314.846"/>
E:mah. Nochi kikuah, tein kahsitih oksik niman ompa kikua:tih.
<Sync time="320.262"/>
Pero ke:meh miak chikteh nemi,
<Sync time="322.124"/>
pos niman no: kitamiah wa:n tein a:mo kitamiah, ki..., kika:wah *de que** panowa n' oksé: pos paxi:i:ni, yehwa miak ixwati a.
<Sync time="328.831"/>
E:mah. Miak xi:i:ni, seki kikuah n' chiktehmeh, ika motamakah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="336.79" endTime="339.731">
<Sync time="336.79"/>
Tein pihpitsa:wak n' imekayo, ¿ke:ni:wki n' ixo:chio?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="339.731" endTime="370.172">
<Sync time="339.731"/>
Neje:n, *medio** ihi:sta:k, a:mo semi telchi:chi:ltik yeh.
<Sync time="345.067"/>
E:mah. Yeh a:mo semi *hasta** ihko:kó:n mochi:wa, yehwa i:pa tsikitsitsi:n. 
<Sync time="348.964"/>
E:mah, achi tsikitsitsi:n.
<Sync time="350.974"/>
Pero a:mo,
<Sync time="354.194"/>
a:mo no: poliwi.
<Sync time="355.463"/>
Yo:n nochipa ya no: n' onkak, nochipa ya n' selistok.
<Sync time="358.954"/>
E:mah. Wa:n komo mi:lah *o** kahfe:ntah se: kite:xi:ma *porque** tatsompachowa niman.
<Sync time="364.878"/>
E:mah, a:mo se: kka:wa mah selisto.
<Sync time="368.179"/>
E:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="370.172" endTime="372.355">
<Sync time="370.172"/>
¿Wa:n texokomekat ke:ni:wki?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="372.355" endTime="393.085">
<Sync time="372.355"/>
Texokomekat yeh toma:wak n' ikomekayo.
<Sync time="376.333"/>
Yeh toma:wak, ihko:ni mochi:wa n' ikomekayo.
<Sync time="379.659"/>
Ihkó:n wa:n ti:ltik, ti:ltik n' ikomekayo.
<Sync time="383.493"/>
Yeh yo:n mowila:na, mowila:na panki:sa wehkapan.
<Sync time="386.459"/>
E:mah, wehkapan yowi.
<Sync time="389.4"/>
E:mah, mowi:wila:na. E:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="393.085" endTime="395.561">
<Sync time="393.085"/>
<Who nb="1"/>
¿Ixiwyo ke:ni:wki wa:n ixo:chio?
<Who nb="2"/>
Yo:n
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="395.561" endTime="508.913">
<Sync time="395.561"/>
N' ixo:chio a:mo ke:man nikitilia *porque** ye:kwehkapan moskaltia nejó:n.
<Sync time="399.479"/>
E:mah, yo:n ye:kwehkapan moskaltia *porque** panki:sa, pe:wa moskaltia, moskaltia itech n' kowit,
<Sync time="404.388"/>
wa:n yowi ahko, *hasta** ahko yowi, panki:sa. E:mah.
<Sync time="408.856"/>
Pero n' ixiwyo neje:n no: ihkontsi:tsi:n mahyá: neje:n
<Sync time="413.595"/>
ihkó:n *ma:ehesquinahyeh** sah.
<Sync time="416.43"/>
Ihkó:n chikitsitsi:n, a:mo telma:wehwei, e:mah.
<Sync time="420.894"/>
Ma:ehekapan pihpitsa:wak.
<Sync time="424.449"/>
E:mah, a:mo telma:wehwei.
<Sync time="427.013"/>
Pero n' t..., ahko ya, telmoso:sowati *hasta** ahko, telwehkapan moskaltia.
<Sync time="432.027"/>
E:mah, yo:n moskaltia wehkapan. E:mah.
<Sync time="436.512"/>
Wa:n komo se: kitsonteki,
<Sync time="438.628"/>
pos se: wa:kiti.
<Sync time="440.194"/>
Se: wa:ki, yo:n se: wa:ki niman.
<Sync time="442.293"/>
Wa:ki wa:n yo:n kualtia para se:,
<Sync time="447.798"/>
se: kikui kowtakuahkowi:l.
<Sync time="450.574"/>
E:mah. Yo:n kuali tata yo:n kuomekat.
<Sync time="453.731"/>
E:mah. *Porque** n..., *porque** takua:wak.
<Sync time="456.888"/>
E:mah, pero a:mo nochi se: kitemowia *porque** n' i..., n' i..., tein itech mowi:wila:na,
<Sync time="462.541"/>
tein ikuamekayo,
<Sync time="464.445"/>
pos ne: miak mochi:wa wehkapan wa:n ompa moihilpia
<Sync time="468.274"/>
wa:n a:mo wel se: kitihtila:na *más**.
<Sync time="470.729"/>
E:mah. Yo:n moso:sowa miak ihkó:n mochi:wa. E:mah.
<Sync time="476.149"/>
Yehwa yo:n texokomekat.
<Sync time="478.54"/>
Wa:n komo se: kitsonteki pos ye:..., se: tai n' ia:yo.
<Sync time="481.713"/>
Se: kichia wa:n se: kisentilia n' ia:yo wa:n ke:mah se: tai ke:meh yo:n se:
<Sync time="486.304"/>
ke:meh se:..., *llavea:t** se: kisentilia ya nijó:n.
<Sync time="489.182"/>
Mahyá: itech wi:tsa se: a:me:yala:t oso ihkó:n, se: kisentilihtok pero pos a:mo tel miak,
<Sync time="495.237"/>
mahyá: tepitsi:n sah mosentilia,
<Sync time="498.305"/>
pero kite:maka miak a:t.
<Sync time="500.785"/>
*porque** toma:wak n' ikow...., n' ikuomekayo ihko:ni mochi:wa.
<Sync time="504.322"/>
Ihko:ni mochi:wa de n' kuomekat.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="508.913" endTime="510.242">
<Sync time="508.913"/>
¿I:pa se: taman sah onkak?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="510.242" endTime="523.046">
<Sync time="510.242"/>
I:pa se: taman sah n' texokomekat.
<Sync time="513.081"/>
I:pa se: taman sah.
<Sync time="517.27"/>
A:mo, a:mo *más** mochiwa, i:pa yehwa sah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="523.046" endTime="526.774">
<Sync time="523.046"/>
¿Toni kuali se: kikui ne:n texokomekat?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="526.774" endTime="567.967">
<Sync time="526.774"/>
¿Ikuomekayo? Ikuomekayo *sólo para** se: tahtalpi:s tein pitsa:wak.
<Sync time="532.025"/>
E:mah. Wa:n tein toma:wak pos yeh se: 
<Sync time="535.389"/>
kitehteki para se: kitatia kuowtati:l. E:mah.
<Sync time="539.921"/>
Yehwa sah yo:ni *serbirowa**, e:mah *serbirowa** para yo:n, nochi kualtia wa:n
<Sync time="545.299"/>
ne:n tein pitsa:wak pos ika se: kite:xi:ma oso se: kima:tehteki wa:n se:..., ika se: tahtalpia, teihsá: tikilpi:sneki ihkó:n, tikilpia ke:meh eskia
<Sync time="553.385"/>
neje:n ihkó:n tik..., tikilpia kuali wa:n ke:mah
<Sync time="556.283"/>
kilpia kuali n' tein pihpitsa:wak n' ikuomekayo.
<Sync time="559.267"/>
Yehwa yo:n, *más** takua:wak. E:mah. Takua:wak nejo:ni. E:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="567.967" endTime="572.033">
<Sync time="567.967"/>
¿A:ki:tsmekat no: kualtia teihsá:
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="572.033" endTime="601.371">
<Sync time="572.033"/>
Ka:n kualtia para tei, yo:n a:mo kualtia, yema:nik.
<Sync time="576.645"/>
Ika se: talpi:sneki koto:ni.
<Sync time="579.142"/>
E:mah, koto:ni niman, kokotoka.
<Sync time="582.362"/>
E:mah, niman kotoni wa:n texokomekat a:mo, yeh se: ki..., yeh ika se: talpia,
<Sync time="586.72"/>
wa:n komo motili:nti, molotili:ntia ya yo:n a:mo neje:n tohtomi.
<Sync time="591.375"/>
Nio:n no: koto:ni. E:mah.
<Sync time="595.103"/>
Molpia ihkó:n kuali ihkó:n kitsi:tskia wa:n molpia wa:n ompa yetok.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="601.371" endTime="606.554">
<Sync time="601.371"/>
*Bueno**, nochi a de i:n texokomekat wa:n a:ki:tsmekat, moto:ka:y wa:n xola:l.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="606.554" endTime="614.361">
<Sync time="606.554"/>
*A ver**, ¿a:koni n' kihkuilo:ti noto:ka:y?
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="614.361" endTime="619.566">
<Sync time="614.361"/>
<Who nb="1"/>
Moto:ka:y sayoh xkihto wa:n xola:l.
<Who nb="2"/>
Miguel Gorostiza Gabrioto.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="619.566" endTime="622.147">
<Sync time="619.566"/>
San Miguel Tzinacapan.
</Turn>
</Section>
</Episode>
</Trans>
