*A ver compadrito**, kuali tte:chtapowi:s *lo que es de** te:n teh tikmati, de n' cha:wxiwit. Para toni, para toni kuali, para toni se: kikui, ox kuali para se: kikua:s oso sayoh para pahti, yehwa yo:n tik..., n'neki nikmatis, neki ke:ní:w nikuis, xte:chtapowi:skia kuali de que ke:ní:w nikuis. Kuali se: ipah, oso teihsá: ihkó:n, pos kuali tte:chili:s. Ke:mah. Pos yo:n tehwa:n te:..., te:chiliah, *bueno** tiki:xmatih chia:wxiwit, *porque** mochi:wa itech cha:wit wa:n, moskaltia, metsahalaxtik n' imetskowyo. Wa:n ma:we:weyak tepitsi:n wa:n ixo:chio ne:, ista:k mochi:wa ke:meh, mahyá: a:ko:lin ne:n ixo:chio *bueno** pampi:xowi n' *cuando** chika:waya. Wa:n yehwa yo:n kihtowah *que**..., n' ta:tahmeh *que** kuali para, para ne: yo:n itskuimeh sa:watih, nejo:n ki..., kitekih wa:n ki..., kimanah, pero iwa:n yo:n no:, iwa:n mochi:wa no: ata, no: *mismo** cha:wihtik mochi:wa yo:n xiwit, chi:chi:ltik n' imetskowyo wa:n momahmaxalowa ihkó:n ke:meh ke:meh, ke:meh kahfe:n, mahyá: momax..., momaxalowa, ihkó:n mom..., ima:y ya yowi ne:paka, Wa:n no: yeh ma:kowyohchi:chi:ltik. Wa:n nejo:n yeh achi ma:tsohtsoltik n' ima:tsitsí:n, wa:n tsikitsitsí:n tepitsi:n, a:mo, a:mo ma:we:weyak. Wa:n ixo:chio kostik. Na:wi sah n' ima:tsi:n xo:chitsi:n mochi:wa, wa:n yehwa no: iwa:n kitekih wa:n kinelowah iwa:n yo:n, yo:n chi:awxiwit tikiliah wa:n ke:mah nejo:n, para kimanah ya wa:n kina:ltiah ika n' itskuimeh, kinina:mikia para sa:wat, yehwa yo:n kite:kakiliah *que** semi kuali pahti nejó:n para itskuimeh. Wa:n k..., wa:n ke:ní:w kichi:wah, kima:xakualowah oso, so kimanah ne:n... Ke:mah, ke:mah. Ki..., a:mo ihkó:n kitekih sah wa:n ki..., wa:n kimanah. A:, *bueno**. Tamanal, de tamanal pos ki:sa ne:n iahwiya:kka wa:n iwa:n yo:n ekintsi:n ki:xmatih ne: koko:kxiwit pero tehwa:n tiki:xmatih ne: chi:awxiwit. Yehwa n' iwa:n kinelowah para ne: ki..., kina:ltiah ika n' itskuimeh. Yehwa yo:n. A:, wa:n yo:n koko:kxiwit tikilia, ¿i:pa tiki:xmattoya oso a:mo? Tehwa:n a:mo tiki:xmatih koko:kxiwit, komo tehwa:n tiki:x..., tehwa:n te:chilia:yah n' ta:tahmeh *que** kiliah cha:wxiwit porin cha:wit mochi:wa. Wa:n yo:n kikuiah ne: para pahti, itskuimeh [ika] kimpahtia:yah ke:man sa:wakuih[sa:wakuiah]. Ke:mah wa:n... Pos ki..., tamanal yo:n xiwtsí:n, kinelowah yehwa iwa:n yo:n cha:wxiwit, o:me taman. Wa:n yo:n itskuimeh kimpahtiah, ki:ní:w n' kichi:wah *o** kin..., kimanah oso ka:nika kinohxi[liah], ki... Wa:n komohkó:n kinekih *más** ma:..., kinelo:skeh yehwa i:n chakayxiwit no: iwa:n kinelowah ne:n para kia:ltiah ne:n ne:n itskuinti, para ki:sa yo:n, yo:n kokolis tein kipiah. A: pos e:yi taman. Ke:mah, e:yi taman. E:yi taman para ika kima:..., kima:xakualowah wa:n ka:ltiah. Ke:mah. Ke:mah mosempale:wia, ke:mah. ¿Wa:n ka:nachi *viaje** ika ka:ltiah se: itskuinti? Pos se: ki..., ke:meh kina:mikis, moita kina:mikis sake:ra se: chikuase:n *viaje**, moita kualtia. pos iwki kika:wah ya. Wa:n komo a:mo ki..., komo a:mo kualtia pos mo..., kis..., ki...., *kiseguirowiliah** ka:ltiah. A:, ¿ke:meh ka:nachi *viaje** ki..., ika ka:ltiah? E:mah, yehwa yo:n. Wa:n yehwa n' kihtowah yo:n yo:n cha:wxiwit tikiliah tehwa:n kipahtia *de repente** porin koko:k n' yo:n xiwit kihtowah, pos ika yo:n kipahtia. *Porque cuando** kina:ltiah mote:tekuinowah, moxo:xola:wah n' itskuimeh, *porque** kinkokowa yo:n ne:n a:tsí:n de..., *bueno** xiwa:t tein ika ka:ltiah[kina:ltiah] A: ke:meh eskia yo:n ahwayowah. Mahyá: ahwayowa[h] *más**. Ke:mah *porque** ahwayoh ne:n... Ke:mah *porque** koko:k. Ke:mah, yehwa yo:ni. Pos nijo:n, Pos kualtsi:n tine:chtapowih *compadrito**. Neh no: nimitsili:ti ne:n neh nikmati. Nejó:n cha:wxiwit ka:mpa nijo:n etok a:tsí:n wa:n sakat e:wtok, ompa e:wi. Kit pihpitsa:wak, pos ihkó:n no: ne:chtapowiah *que**, no: nikmattok yo:n cha:wxiwit nijo:n kuali yehwa ya para yo:n itskuintsí:n tein yo:n e:wi nika:n kokotsitsí:n, nochi n' *ilomo** nika:n. N' impa:nko yo:n ki:sa n' inihwiyo. Yo:n ki:sa n' inihwiyo *porque** ne:n itskuintsitsí:n de, de mowahwa:nah. Mowawa:nah. Mowahwa:nah ihkuí:n kichi:wah, *cuando** motokotsta:liah nochi wa:n mo..., mowahwa:nah, pos *hasta** eski:sa. *Hasta** eski:sa nika:n *porque** ika *ganas** ne: ahwayoh. Wa:n yehwa yo:n kihtowah kima:nelowa iwa:n, no: tte:kakiliah *de que** n' iwa:n yo:n koko:kxiwit, pos tehwa:n a:mo no: tiki:xmatih pero, pos tte:kakilia:nih *que** kuali para n' iwa:n soh mah se: kima:nelo nijo:n, yo:n xiwtsí:n tein ta:lpa:n e:wi. Pero yo:n metspihpitsa:wak. Ke:mah. Ke:mah. Wa:n nijó:n kima:nelowah wa:n kimanah wa:n ika ka:ltiah yo:n itskuinti, neh nikmati. itskuimeh, *porque** n' itskuimeh *antes** semi telkinkuia yo:n, yo:n sa:wat. Kinkuia semi, onkaya kokolis semi ihwa:k. Yo:n sa:wat, kokolis, *hasta** ke:masá: ika mikiah. Nochi n' inihwiyo nika:n nochi xi:i:nia. Ke:mah, xi... Nochi xi:i:nia, nochi n' *inlomo, parejito**. Wa:n nika:n nochi e:wia kokotsitsí:n, nochi kokotsitsí:n *i:nlomo**, wa:n motsetselowa:yah wa:n *hasta** eski:saya. Nika:n nochi eski:saya nika:n. Pero ika yo:n xiwit pos nijo:n no: nte:kakilia nijo:n kihtowah *que** kuali semi. Ke:mah. Kuali nijó:n, *lo más** yehwa yo:n, teihsá: yo:n a:mo kinwi:kayah ihkó:n, teihsá: kinte:moli:tih pahti, *solamente** yehwa yo:n, kite:mowayah nijó:n, yo:n xiwtsí:n. Xiwtsí:n kite:mowa:yah. Yehwa sah. Yo:n metspihpitsa:wak wa:n ihkó:n pá:nki:sa ya, wa:n ista:k n' ixo:chiyo wa:n kohkostik. Ke:mah. E:mah Entó:s yo:n ya:ya[yowi] ihkó:n mowila:na. wa:n ihkó:n ya:ya[yowi] ke:meh eskia yo:n mo..., mowila:naya[mowila:na], pero ahko ya. De ahko. Ahko ya. Entó:s yehwa yo:n neh nik..., nikmati pos no:, ekintsi:n no: tine:chtapowih *compadrito** wa:n no: nimitstapowihtok ki:n tikmatih. Ke:mah. Ke:mah. Entó:s nijo:n yehwa yo:n nochi tiknekih tikmatiskeh, nijo:n *entre** n' o:me, o:me. A:ko:kohxiwit[koko:kxiwit] wa:n oksé:, ko:kohxiwit[cha:wxiwit] Yo:n nochi pahti yo:n pos yo:n nochi pahti, sayoh kima:nelowah ya. Nochi pahti xiwtsí:n, nochi pahti. Ke:mah, kima:nelowah. Se: kima:nelowa wa:n yehwa yo:n se: kimana ya. Ke:mah. Se: ka:ltia wa:n pos neh nikitaya ne: se: ka:ltia:ya wa:n ne: kalan itech i:n ka:mpa to:natok ompa se: kilpia:ya n' itskuinti. Ke:mah. Ompa se: kilpia:ya, moxo:xola:waya itech n' ta:l wa:n pahtia nijó:n itskuintsí:n. Kina:mikia. Kina:mikia. Kina:mikia. Mahyá: semi kuali nijó:n pahti. Kuali semi. Kuali semi. E:mah, yehwa yo:n neh nik..., nikmattok *compadrito**. Ke:mah.