<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?>
<!DOCTYPE Trans SYSTEM "trans-14.dtd">
<Trans scribe="USUARIO" audio_filename="Ayotz_Agric_HAC323_Siembra-de-quelites-en-chilar_2011-07-18-g" version="4" version_date="120626">
<Speakers>
<Speaker id="spk1" name="Eleuterio Gorostiza Salazar" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
<Speaker id="spk2" name="Herminio Alarcón Calderón" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
</Speakers>
<Episode>
<Section type="report" startTime="0" endTime="2000.968">
<Turn startTime="0" endTime="12.657" speaker="spk1">
<Sync time="0"/>
Ta:tah pos ekintsi:n xite:chtapowi ke:ní:w ne:n tik..., tike:waltihte:wa ne:n ihwa:k tiknemilia tikto:kati chi:l wa:n toni ne:n okseki ne:n xina:ch tik..., tiktepe:wa.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="12.657" endTime="634.131">
<Sync time="12.657"/>
Ne: de yo:n *este** ne:n,
<Sync time="15.511"/>
pewa de tikta:li:snekih n' chila:r, ne: tik..., pe:wa ti..., titekitih.
<Sync time="20.803"/>
Tita..., titachipa:wah, titame:wah,
<Sync time="24.927"/>
wa:n ne: pe:wa tiktehtekih nochi n' kowit,
<Sync time="29.299"/>
ti..., ti..., tiki:xtiah ne:pa tate:noh,
<Sync time="32.351"/>
wa:n tika:wah ne: se: o:me, e:yi to:nal mah kuali wa:ki no: n' tahsol.
<Sync time="37.997"/>
Komo tikitah *que** a:mo ne:,
<Sync time="40.517"/>
a:mo wa:ki pos tik...,
<Sync time="42.317"/>
tita:chpa:nah, titaololowah, kualtsi:n titachipa:wah,
<Sync time="45.144"/>
wa:n ke:mah tikta:liah ya ne:n *semillita**, t'te:mowah.
<Sync time="50.316"/>
Tikte:mowah n' chi:ltetsí:n.
<Sync time="52.921"/>
T'te:mowah ne:n nejó:n e:..., ne:n pa:pa:lo:kiltet.
<Sync time="57.73"/>
Wa:wkiltet wa:n ne:n tomatet,
<Sync time="62.14"/>
wa:n *este, cilantro**.
<Sync time="64.562"/>
Wa:n tikta:liah nojó:n *semilla de sandía** no:.
<Sync time="68.864"/>
Ttatepe:wah nochi kualtsi:n *parejito**, nochi, nochi tikta:liah nochi nojó:n tato:kmeh.
<Sync time="74.056"/>
Pero no: tikta:liah itech se:,
<Sync time="79.068"/>
itech se: de mah tikihto:[ka:n], itech se: *san[to]**, de a:m[o]..., itech se: to:nal de *cuando** se: ilwit.
<Sync time="85.92"/>
Tiknema:ktiliah ne:n kati:yeh ne:n tik..., tik..., katí:n tote:pixka:tsi:n nejo:n ilwititi,
<Sync time="94.35"/>
pero t'matokeh ya ke:mania:n t'ta:lihkeh nojó:n *semilla**.
<Sync time="97.538"/>
Entó:s ne: tik..., ti..., ti...,
<Sync time="100.61"/>
titato:kah ya, tikta:liah nojó:n nochi yo:n,
<Sync time="104.344"/>
nojó:n tato:ktsitsí:n.
<Sync time="106.506"/>
Wa:n wehka:wa tikchiah se:
<Sync time="110.65"/>
o:me, e:yi to:nalmeh, se: sempowal to:nal,
<Sync time="114.934"/>
wa:n ke:mah pe:wa titachipa:wah nochi *parejito**. Titame:wah, ttame:wah seh se:, seh se:, seh se:,
<Sync time="120.848"/>
*parejito**, nochi ka..., *parejo, hasta** tima:tamih.
<Sync time="124.6"/>
Taká:n tikpia ne: nojó:n tato:k sake:ra de, de se: *tarea**,
<Sync time="128.974"/>
*pues** no: kwi:ka sake:ra se: chikue:yi to:nal.
<Sync time="134.072"/>
[...]Entó:s ntachipa:w[a], nose:lti ntame:wa, a:mo wel tikalakiah se: ta:ke:wal nio:n a:kin, nose:ltihtsi:n ompa ne: nnentok.
<Sync time="140.156"/>
Ti..., yowi se: kuali to:nalmeh, kuali
<Sync time="145.804"/>
Ke:mah ti..., tikitah ne: wa:wkiltsí:n yehwa *más, más** achtoti ne:n wa:wkilit.
<Sync time="152.302"/>
Pe:wa tiktekih ya.
<Sync time="153.74"/>
E:mah, tiktekih yo:n,
<Sync time="156.24"/>
ahsi se: kuali,
<Sync time="158.77"/>
achi miaktsi:n ya, tika:watih ne: *plaza** tikta:li:tih,
<Sync time="163.434"/>
t'namakatih.
<Sync time="165.344"/>
Ompa sepa t'tekitih sepa se:
<Sync time="167.982"/>
chikue:yi to:nal oso *más**, sepa, sepa seki onkak. Sepa seki t'tekih, sepa tkwi:kah.
<Sync time="172.042"/>
Kema:h sepa se:
<Sync time="174.49"/>
sempowal to:nal sepa tikitah sepa taxiwyowa, pos sepa pe:wa ttame:wah. 
<Sync time="177.61"/>
*Parejo**, ttame:wah nochi.
<Sync time="180.79"/>
Ke:mah tikitah wi:tsa ya, pe:wa ya ne:n,
<Sync time="183.54"/>
*este** ne:n tomakilit,
<Sync time="186.29"/>
T'tekih no: n' tomakiltsí:n wa:n iwa:n wa:wkiltsí:n. Sepa t'wi:kah ne: ka:mpa kikowah, ka:mpa monamaka.
<Sync time="192.5"/>
Tiowih *más, más, más**, yowih ihkó:n, yowi n' to:nalmeh,
<Sync time="197.12"/>
pe:wa ya n' tomat.
<Sync time="198.982"/>
No: t'tekih, no: tikwi:kah ompa ne: ka:mpa ne:,
<Sync time="203.042"/>
ne: monamaka.
<Sync time="204.702"/>
Ihkó:n *más, más** yowi a ne:n to:nalmeh yowih,
<Sync time="208.382"/>
chi..., pe:wa mochi:wa ya n' *chilitos**,
<Sync time="210.472"/>
pe:wah[pe:wa] no: t'tekih.
<Sync time="211.792"/>
No: t'wi:kah ompa ne: ka:mpa ne: kikowah.
<Sync time="214.272"/>
A:mo tika:wah mah ompa moa:wilo *porque** pos *que** te:chtayo:koliah ya ne:pa ne:n ka:mpa tikta:lihkeh pos tehwa:n tikmakah ne:n,
<Sync time="221.532"/>
ne:n nochi n...,
<Sync time="223.652"/>
mah ki:stiw ne:n tanamak para pos ompa ya ki:sa ya para n' tein nikixta:wak a ne:n
<Sync time="228.262"/>
ka:mpa n' tato:kak *porque** pos neh no: *a veces** no:, no: nikixta:wa ne: ka:mpa ntato:ka, a:mo noa:xka no:, *porque** pos nikpia ne:n 
<Sync time="234.872"/>
ta:l pero *hasta** ne: wehka ne:, a:mo nikpia *cerca** ka:mpa ne:
<Sync time="237.412"/>
neh nikita no: n'neki nikchi:was nojó:n tekit ka:mpa *cerca**,
<Sync time="240.082"/>
ka:mpa a:mo wehka.
<Sync time="241.482"/>
E:mah, pero a:mo kanah nikta:lia s..., t'ta:li:skeh 
<Sync time="244.081"/>
ka:mpa ke:meh ne: takualka:n, *siempre** t'ta:liah ka:mpa take:s.
<Sync time="246.772"/>
Pero komo t'a:liah ke:meh i:n takualka:n entó:s no: i:n tein pe:wa nejí:n kiowa:t
<Sync time="250.322"/>
pos nochi wa:ki n' pi..., nochi wa:ki n' tato:k, a:mo, a:mo,
<Sync time="253.912"/>
a:mo wel *este** nejó:n tikpale:wiah *porque** pos i:n, ke:meh i:n ekintsi:n tietokeh itech i:n to:nalmeh semi nelkiowi, entó:s wa:ki.
<Sync time="260.666"/>
Entó:s yo:n
<Sync time="262.376"/>
no: *delicado**, entó:s a:mo tik..., a:mo tik..., a:mo wel timopale:wiah ika yo:n para tikihto:skeh timo...,
<Sync time="267.186"/>
tikpale:wi:tih de ke:ní:w, a:mo weli.
<Sync time="270.496"/>
Entó:s nochi yo:n ki:stiw yo:n tato:k, neh nik..., nikta:li..., n'ta:lihtiw ke:meh yo:n ompa teh ttato:ka de nojó:n *chilito**,
<Sync time="276.33"/>
nochi ompa tikta:liah ya de n' etsí:n,
<Sync time="278.842"/>
ke:meh yehwa ya ne:n nimitsilia,
<Sync time="280.582"/>
tikiliah *cilantro**,
<Sync time="282.392"/>
*este** ne:n,
<Sync time="284.482"/>
nojó:n tikiliah *sandías**,
<Sync time="286.292"/>
nojó:n *este** ne:n 
<Sync time="288.812"/>
ke:ní:w mono:tsa, tikiliah xonakat.
<Sync time="290.912"/>
Ajá: wa:n nojó:n,
<Sync time="294.422"/>
tikiliah nojó:n, ke:ní:w mono:tsa nojó:n,
<Sync time="297.71"/>
chi:chi:ltik nojó:n *cebolla**.
<Sync time="299.77"/>
Yo:n no: tikta:lia:nih nojo:ni.
<Sync time="302.35"/>
E:mah, a:mo, a:mo mone:neki nojó:n soh se: ki..., se: k..., ke:mih, ke:mih nepaniwtok mahyá: ihkó:n chihchi:wtok.
<Sync time="307.978"/>
entó:s sayoh tiktila:na se: wa:n t'ta:lia se:, se: nika:n, se: ne:pa ihkó:n, we:wehka, a:mo semi, semi *se:cerquitita**.
<Sync time="313.428"/>
Entó:s *cuando** onkati a yo:n, yo:ni no:, no:, no:,
<Sync time="316.638"/>
a:mo nikihto:s sepa sah nikihto:s ne: onkati. No: ahachichi ne: tikta:lihtiwih ihkó:n tepitsitsi:n.
<Sync time="321.458"/>
Wa:n itech, itech nejó:n de n' *chilar** kwi:ka miak,
<Sync time="325.048"/>
miak *ventaja porque**,
<Sync time="327.345"/>
nejó:n a:mo ne:, a:mo ne:, a:mo
<Sync time="329.505"/>
a:mo sepa sah ne:n onkati teihsá: tato:k, nochi yo:li:k, yo:li:k, yo:li:k yowi *por partes**.
<Sync time="333.845"/>
Tepitsitsí:n, tepitsitsí:n ihkó:n *hasta** iwki timopale:wiah ika.
<Sync time="337.033"/>
Ne: *tiempo** ya neh ntekiti nojó:n ika yo:n, no: kwi:kas no:,
<Sync time="340.493"/>
pos kwi:kas *como más de cuarenta años**. 
<Sync time="343.923"/>
E:mah ke:meh o:me powal xiwit a, *más** a.
<Sync time="346.775"/>
E:mah, ekintsi:n pos *n'seguirohtok todavía** ntekiti [ik]a yo:ni *porque** pos
<Sync time="350.664"/>
nikwelita ntekitis ika yo:ni, *por eso** nikchi:wa yo:n tekit wa:n
<Sync time="354.654"/>
pos no: n't..., *a veces** no: n'ta:lia n' kakawat, pero semi owih yo:n no: *porque** mo...,
<Sync time="359.491"/>
nochi se: kichipa:wa nochi n' ta:l.
<Sync time="361.313"/>
Nochi *parejo** se: kichipa:wa, nochi kemeh eskia..., *parejito** tachipa:w, nochi n' tetsitsí:n *parejo** tiki:xti:s yo:ni, yehwa yo:n,
<Sync time="366.343"/>
*más, más de** nochi *más** owih.
<Sync time="368.583"/>
A:mo iwki ne:n *chilito** se: kita:lia, semi, semi owih, *pero lo que es** ne:n kakawat semi,
<Sync time="372.925"/>
semi owih *siempre**.
<Sync time="374.683"/>
E:mah wa:n
<Sync time="376.435"/>
*pues** ne:n de n' kakawat se: kita:lia semi,
<Sync time="378.815"/>
se: kichipa:wa n' ta:l,
<Sync time="380.395"/>
nochi se: kichipa:wa wa:n ke:mah,
<Sync time="382.355"/>
de i:n wi:tsa ya n' kiowit, *como que** mahyá: motapa:ka ya, entó:s *cuando** ki:sa nochi yo:n,
<Sync time="386.167"/>
nochi yo:n de n..., nochi ki:sa ne:n totato:k tein tikta:liah de n' kakawat, 
<Sync time="390.467"/>
moka:wa ne:n ta:ltsí:n semi chipa:wak, nio:n xiwit ok a:mo kineki moskalti:s *después**. 
<Sync time="394.447"/>
Wa:n de i:n *chilito** yeh a:mo semi *porque**
<Sync time="396.544"/>
yeh soh se: tachipa:wa tepitsi:n sah wa:n nochi n' tetsitsí:n yeh kuali ompa yetos.
<Sync time="399.997"/>
T'ta:lia s..., nochi ne:n tato:ktsitsí:n tein t'ta:lia pos a:mo, a:mo semi teh ne: kichi:wa *daño, pero**,
<Sync time="405.737"/>
Entó:s yehwa yo:n name:chilia *que**,
<Sync time="409.067"/>
*que** yehwa yo:n neh n' ika ntekiti. Wehka:wak a n' ika ntekiti yo:n,
<Sync time="412.517"/>
de yo:n tekit, de n' yehwa de n..., ke:meh mi:ltsí:n wa:n yehwa de n' et wa:n de ne:n...
<Sync time="417.817"/>
No: ika ntekiti nojó:n tikiliah n' et chichime:koh.
<Sync time="420.354"/>
¿Tiki:xmati no:? Tikiliah ne: *torohet**.
<Sync time="423.253"/>
Entó:s a:xka:n nik..., nikta:lih ohka:n, nikta:lih wa:n
<Sync time="426.931"/>
*pues** nojó:n no: nik..., no:, no: ni..., ni..., niktahtanik ka:ni ntato:kas wa:n 
<Sync time="431.313"/>
pos ekintsi:n niki:xtihtoya ya n' *cosecha** de nojó:n et, no: we:weyak..., we:weyak..., we:weyakexo:t tikiliah.
<Sync time="436.813"/>
Wa:n nejo:n yehwa yo:n nimitsilia *que pues** semi kualtsi:n se: tekiti ika yo:ni *porque**,
<Sync time="442.45"/>
*pues** a:mo sayoh se:, se: kiteki se: *viaje**, sanoke nojó:n miak
<Sync time="447.497"/>
*viaje** tikitati:w. Miak to:nalmeh tiki:itati:w, tiki:itati:w, *cada**
<Sync time="451.817"/>
*cada** na:wi to:nal, *cada** ma:kui:l to:nal t'tekiti wa:n tikmaka[tiknamaka], t'tekiti wa:n t'namakatiw, t'namakatiw ihkó:n ahachichi, ahachichi *hasta** iwki tamis.
<Sync time="458.587"/>
E:mah yehwa yo:n neh nik...,
<Sync time="460.557"/>
nikwelita de yo:n ntatohto:ka de yo:n,
<Sync time="462.497"/>
yo:n tato:ktsitsí:n *porque** pos neli ne:,
<Sync time="464.737"/>
pos ika te:che:waltihkeh *desde tiempo** ya, ne: ke:man ya no: nikwi:ka ekintsi:n nejo:n no:, no:, no: nikwi:ka ya ne: to:nalmeh ya.
<Sync time="471.927"/>
Wa:n neh nikwelita yo:ni n' tato:k *porque**
<Sync time="475.249"/>
pos ompa ne: ke:meh i:n 
<Sync time="476.729"/>
tikpia teihsá: pahpatatsi:n, ke:meh i:n
<Sync time="479.469"/>
nejo:n owatsí:n no: tikta:lia:nih,
<Sync time="482.489"/>
wa:n yehwa i:n okseki de i:n,
<Sync time="484.879"/>
de i:n *chilar** a:mo sayoh ne:,
<Sync time="487.449"/>
tikta:liah sayoh sepa.
<Sync time="489.289"/>
De, de se: xiwtika,
<Sync time="491.499"/>
tikta:liah sake:ra na:wi *viaje**.
<Sync time="494.069"/>
A:mo seko sah,
<Sync time="496.121"/>
seko t'ta:liah ne:wi:ni, seko ne:wi:ni, seko ne:wí:n. A:mo,
<Sync time="499.471"/>
a:mo seko sah.
<Sync time="500.411"/>
Para ne:pa tamis,
<Sync time="502.181"/>
ne:pa sepa seko pe:wa, nepa seko tami, ne:pa seko pe:wa.
<Sync time="505.119"/>
A:mo se:
<Sync time="506.479"/>
se: nikihtos, ke:n nikihto:s se: *tarea o dos**,
<Sync time="509.511"/>
ta: se: tsikitsi:n, se: *media tarea**,
<Sync time="511.131"/>
para se: taxi:ko:s se: ki...,
<Sync time="513.301"/>
para se: taxi:ko:s se: ki..., kitekis.
<Sync time="515.671"/>
*Porque** komo a:mo,
<Sync time="517.051"/>
pos a:mo no:,
<Sync time="519.855"/>
a:mo no: se: kahxitia ne:n
<Sync time="522.327"/>
n' to:nal para te..., para se: tekitis, *porque** pos ekintsi:n a:mo no: wel tikte:mowah se: ta:ke:wal,
<Sync time="527.047"/>
*porque** pos ika i:n ke:meh tietokeh ekintsi:n, a:mo, a:mo teh onkak to[toni] x'namaka, no: wel xmopale:wi ok, pero
<Sync time="533.361"/>
ika *mismo** yo:n tanamaktsí:n tepitsitsi:n pos teh tkita timopale:wihtiwih ahachichi, ahachichi, yo:li:k, yo:li:k *hasta** iwki tipano:tiowih.
<Sync time="538.621"/>
Pero neh semi nikwelita de ntekitis ika nojó:n 
<Sync time="541.611"/>
de *chilares** wa:n *tanto** ke:meh et, *tanto** ke:meh
<Sync time="544.361"/>
tein eski nochi tato:k senkaya. Pahpata name:chilihtok *que** neh nikta:lia ne:
<Sync time="547.551"/>
yehwa ya i:n
<Sync time="548.993"/>
tikiliah ne: *manzana** wa:n nojó:n tikiliah *cuino**, nojó:n *este** chi:chi:lpahpata,
<Sync time="554.23"/>
wa:n nojó:n *este** ne: *piña**,
<Sync time="557.2"/>
nojó:n tikiliah ne: *guinea**,
<Sync time="559.682"/>
Yehwa yo:n nik..., nikpia nochi yo:n tatoktsitsí:n de yo:n,
<Sync time="563.077"/>
wa:n de kahfe:n no: tikpia tepitsi:n wa:n de *nopimienta, pero** pos de n' *chilar** yeh
<Sync time="567.337"/>
pos te:chmakatiw *mano** tepitsitsi:n, tepitsitsi:n ihkó:n, ihkó:n, ihkó:n *hasta**
<Sync time="571.189"/>
iwki t'seguirohtokeh a:xka:n pos 
<Sync time="573.291"/>
tikwelitah ttekitiskeh pero neli *pues** tepitsi:n ne:chpechia[te:chpechia] de n...,
<Sync time="576.721"/>
tak de siowi:lis no:, pos no:, no: yahtok n' *tiempo de que**,
<Sync time="581.443"/>
*pues** te:chpanawia n' *tiempo** wa:n yehwa yo:n se: ki...,
<Sync time="584.445"/>
se: kmachilihtiw a *siempre** tepitsitsi:n pero
<Sync time="586.815"/>
*mientras que todavía** nipa:ktok n'chi:wili:s 
<Sync time="589.197"/>
tepitsitsi:n ihkó:n *hasta,hasta** ke:man *dios** kihto:s *porque** i:n neli,
<Sync time="593.269"/>
nejo:n a:mo,
<Sync time="595.529"/>
*porque** nimitsilia neh *que** a:mo tehwa:n tikmatih *a veces** ke:meh i:n ma:ski tikta:liah ya teihsá: tato:k, pero *a veces**,
<Sync time="600.719"/>
wi:tsa se: kokolis, *a veces**,
<Sync time="603.299"/>
no: de se: cha:wis de n' tato:k,
<Sync time="605.259"/>
pos ttapolowah.
<Sync time="606.569"/>
A:mo ki:sa ok, *a veces** wi:tsa nojó:n
<Sync time="609.351"/>
tikiliah chapolimeh, tate:xi:mah,
<Sync time="611.781"/>
*a veces** ma:ski n'ta:lia nojó:n tikiliah, nojó:n *foley**,
<Sync time="615.121"/>
nojó:n pahti,
<Sync time="617.341"/>
pero pos a:mo kipale:wia, ke:meh i:n,
<Sync time="619.951"/>
*cuando** kalakih nojó:n okuilimeh,
<Sync time="622.271"/>
*pues** nejo:n kichi:wah miak ne:,
<Sync time="625.291"/>
miak *este** ne:n
<Sync time="627.311"/>
nojó:n te:chtapolowiliah ya a:mo, a:mo, a:mo wel timopale:wiah ok.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="634.131" endTime="645.691">
<Sync time="634.131"/>
A:man, ye:wa tikihtowa:ya *que** komohkó:n *este** a:mo wa:ki xiwit, 
<Sync time="639.151"/>
moneki mah se: tachpa:na
<Sync time="640.801"/>
komo ke:meh i:n tak ke:meh i:n kiowi a:mo wa:ki xiwit. ¿Wa:n komohkó:n wa:ki xiwit, toni se: kichi:wilia?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="645.691" endTime="819.255">
<Sync time="645.691"/>
*Pues** nejo:n,
<Sync time="647.676"/>
*bueno** neh nik..., ni..., nikita *que** kachi kuali ne:
<Sync time="651.406"/>
n' okachi kuali mah se: ta..., tachipa:wa sah, mah se: tai:xololo,
<Sync time="654.276"/>
mah se: tachpa:na,
<Sync time="656.216"/>
*porque** n..., *bueno** tikitah, neh nitachichinoh se: *viaje**,
<Sync time="659.856"/>
nochi nikchichinoh nochi n' tahsol *parejo**,
<Sync time="662.096"/>
nochi tam..., tami chichinow wa:n ke:mah n'tepe:w ne:n nochi no:n[nojó:n] pa:pa:lo:kiltet,
<Sync time="667.353"/>
*Cuando** ke:meh kownex nochi tatak nochi ne:n, nochi ne:n tahsol,
<Sync time="672.613"/>
entó:s moka:w kownex ihkuí:n de tila:wak,
<Sync time="675.059"/>
entó:s ntatepe:w ne:n, nochi ne:n pa:pa:lo:kilit n'tepe:w, 
<Sync time="678.159"/>
wan *de que** kiowiko ke:meh ekintsi:n entó:s
<Sync time="680.819"/>
pe:wak moskaltia. Ihkui:kuí:n yetoya nochi yo:n *semillitas**, kualtsi:n
<Sync time="684.389"/>
ixwaka ya, pero pe:wako n' to:nal *fuerte** sepa,
<Sync time="687.199"/>
pos nochi wa:kik ne:n
<Sync time="688.639"/>
nochi wa:kik ne:n tato:k,
<Sync time="689.961"/>
ka:n, ka:n kualtiak yo:n tein ntatepe:w *porque** pos ne: itech kownex e:wik.
<Sync time="693.883"/>
*Porque** n' kownex a:mo, a:mo *igual**, a:mo...,
<Sync time="696.463"/>
n' ta:ltsí:n moka:wa mahyá: a:mo,
<Sync time="698.243"/>
a:mo yo:ltok, mahyá: miket *porque** tatak nochi ne:n
<Sync time="701.423"/>
inemi:lis de n' ta:lmanik.
<Sync time="703.213"/>
Entó:s kachi mah *siempre** mah se: taololo sah kachi kuali wa:n a:mo se: tahchinowa.
<Sync time="706.893"/>
*Porque** neh nik..., nikitak a, ni..., ekintsi:n *mejor** nochi n' tachipa:wa sah, n' *parejito** ihkó:n ntachipa:wa
<Sync time="711.533"/>
wa:n ntato:..., nikta:lia yo:n tato:k, para entó:s *cuando**
<Sync time="715.023"/>
e:wati itech *mismo** n' ta:ltsí:n niman ne:n tato:ktsí:n entó:s nejo:n,
<Sync time="718.773"/>
moskaltia yo:n tato:ktsí:n kualtsi:n, pero,
<Sync time="721.743"/>
se: tahchinowa pos *siempre** nikita neh *que siempre**,
<Sync time="724.363"/>
*siempre** nejo:n tik..., tik..., tiktamiah n' ta:l, tami.
<Sync time="728.303"/>
Ekintsi:n neh *mejor** ntachipa:wa,
<Sync time="730.443"/>
wa:n al..., ihwa:k sepa ntekitis pos ompa paratani, ka:mpa n'te:ma nochi yo:n tahsol n' tein ne:, sepa paratani ntekiti *más**.
<Sync time="736.003"/>
Paratani, mah a:mo,
<Sync time="737.281"/>
a:mo n'te:ma de parahko. *O a veces** kuali se: kisakas parahko pero pos, 
<Sync time="740.281"/>
*[co]mo que** te:mah *más trabajo** ya, *más** owih ya.
<Sync time="742.721"/>
Pero neh ntato:ka de ne:n nochipa nojó:n n'ta:lia nojó:n tato:k *pues**,
<Sync time="747.301"/>
ne: *tiempo** ya, no: nikwi:ka ya ne:n to:nalmeh ya ne:n 
<Sync time="750.011"/>
ntekiti ika yo:ni, pero nikita neh kachi kuali mah se:, mah se: tachipa:wa sah.
<Sync time="753.251"/>
Wa:n *este** n' a:man pos nochi nimonemilih ya *de que**..., a:man a:mo nikta:lia ne:n
<Sync time="757.951"/>
ke:n [nimi]tsili:s, a:mo n'ta:lia nika:n *ho...**, nika:n n'ta:lia n' koyok, nika:n ne:,
<Sync time="761.929"/>
pos iwki... N' ekintsi:n *mejor**,
<Sync time="763.979"/>
niktepe:wa sah nochi ihkó:n, mahyá: nojó:n
<Sync time="766.769"/>
wa:wkiltet.
<Sync time="768.519"/>
Ekintsi:n *nochilar** ihkó:n yetok
<Sync time="770.419"/>
wa:n ta:ktok.
<Sync time="772.059"/>
*[Co]mo [que]** nikitak neh ekintsi:n kachi kuali ne:n
<Sync time="774.499"/>
niktepe:w sah wa:n a:mo ne: nikto:kak *porque** nio:n chapolin a:mo kikuah.
<Sync time="777.749"/>
*Porque** komo se: kita:lia itech ne: se: koyoktsí:n,
<Sync time="781.276"/>
nochi t'takohkoyo:nilia wa:n ompa t'ta:lia nochi s..., nochi nojó:n tato:k,
<Sync time="784.976"/>
*después** wi:tsa n' chapolin wa:n kite:xi:ma *mero** ka:mpa tantok n' *hoyito**, ka:mpa ne:n tantok n' *agujerito**.
<Sync time="790.858"/>
Ompa ne:n kichi:wa yo:ni ne:n, kite:nteki ne:n okuilin wa:n 
<Sync time="794.785"/>
pos ne:nkah *semi[lla]**, nojó:n, nojó:n tato:k *porque** no:,
<Sync time="798.775"/>
pos patioh n' ekintsi:n nojó:n, para tikowaskeh se: tahko *litro** no:,
<Sync time="803.525"/>
no: kinekih ma:kui:l *ciento** n' tahko *litro de** chi:ltet.
<Sync time="806.775"/>
Pati:yoh, pero
<Sync time="808.185"/>
neh nikita kachi kuali ekintsi:n *mejor** mah se: kitepe:wa sah n' teihsá: wa:n a:mo ne:n 
<Sync time="811.575"/>
a:mo, a:mo n'tato:ka de, a:mo n'ta:lia ika *surco** sanoke ih...,
<Sync time="814.995"/>
niktepe:wa *parejo** wa:n kualtsi:n ne: e:wi.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="819.255" endTime="826.199">
<Sync time="819.255"/>
Ne: ke:man ne:n tokni:wa:n *este**,
<Sync time="821.845"/>
kito:ka:yah ne:n chi:l ika pa:nti. ¿Ka:nachi se: kita:ka:wilihtiw ne:n pa:nti?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="826.199" endTime="873.023">
<Sync time="826.199"/>
*Este, este de veinte**,
<Sync time="829.669"/>
ne:, mah nkihto sempowal wa:n ma:kui:l *centímetro de** wehka, *cuadraditos**.
<Sync time="834.019"/>
Ihkó:n, *o sea** mah tikihto:ka:n *por ejemplo de** nika:n,
<Sync time="837.259"/>
*dependero:s cuadrado de**,
<Sync time="840.229"/>
*de** sempowal *centímetro** oso
<Sync time="843.619"/>
*de vein..., veinte**, ke:ni:w nikihto:s, sempowal wa:n ma:kui:l *centímetro de** we:wehka.
<Sync time="848.389"/>
Neh ihkó:n n'ta:lia:ni, pero nikita *que** kachi kuali,
<Sync time="851.739"/>
neh *mejor** n'tepe:wa sah n' ekintsi:n, neh nikitak a *porque** pos ihkó:n etok n' chi:l. Kualts..., kualtsi:n *nochilar** etok pero,
<Sync time="857.329"/>
pos nejo:n i:n tipano:keh semi nelto:nak, pos *como que** mahyá: *moatrasaroh** tepitsi:n, pero ekintsi:n pos
<Sync time="862.915"/>
kualtsi:n yetok de i:n pe:wako n' kiowtsí:n, tepitsi:n kina:miki a. Pero sepa kichi:wilia *daño**, wa:ki no:.
<Sync time="867.395"/>
A:wa:ki *de tanto** ne:, *tanto** i:n kiowit kichi:wilia.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="873.023" endTime="878.319">
<Sync time="873.023"/>
Wa:n a:man ne: i:n chi:l *este**,
<Sync time="875.803"/>
ihwa:k moskaltihtok, ¿no: kipia okuilimeh tein kikuah,
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="878.319" endTime="882.413">
<Sync time="878.319"/>
<Who nb="1"/>
ne:n ixiwyo oso ikowyo?
<Who nb="2"/>
Ke:mah, ne: onkakeh seki sipomeh ihkui:kuí:n,
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="882.413" endTime="1003.637">
<Sync time="882.413"/>
*este** xoxoktikeh.
<Sync time="885.763"/>
Wa:n nojó:n pe:wa kikuah no: nojó:n *este**, nojó:n, nojó:n pe:wa kima:kuah,
<Sync time="890.223"/>
wa:n *este** no: n' *este** nojó:n
<Sync time="892.883"/>
chapolimeh no: kikuah nojó:n chi:l.
<Sync time="895.253"/>
Entó:s nejo:n neh kipia de nik..., nia:s nikwi:kas ne:n *nobomba de, de** a:t,
<Sync time="899.943"/>
n' ompa n'ta:lia se:,
<Sync time="902.033"/>
ihkuí:n *med...**, ihkuí:n tama:chi:w de ne:n nojó:n tikilia[tikiliah] *foley** wa:n ika *n'rociarowa parejo**.
<Sync time="908.153"/>
Entó:s ne: kipale:wia tepitsi:n,
<Sync time="911.901"/>
kikoto:n nochi yo:n, de yo:n okuilimeh kikua:yah, a:mo kikuah ok.
<Sync time="914.781"/>
E:mah, pero pos neli kipia no: se: ki...,
<Sync time="918.221"/>
*kicuidaros** para te:chpale:wi:s *porque** komo a:mo, a:mo
<Sync time="921.261"/>
a:mo, a:mo, a:mo, a:mo ki:sa n' *semilla, porque** pos yehwa:n ne:n nojó:n okuilimeh,
<Sync time="926.451"/>
nochi wi:tseh nojó:n chapolimeh, nojó:n yehwa nimitsilia nojó:n xoxoktikeh nojó:n *este** ne:,
<Sync time="932.131"/>
nojó:n sipomeh,
<Sync time="934.021"/>
wehwei mochi:wah.
<Sync time="935.761"/>
Ihkui:kuí:n de tohtoma:wkeh nojó:n sipomeh.
<Sync time="937.981"/>
Ne: entó:s ihwa:k se: kita:lilia yo:n, yo:n pahti, de yo:n nimitsilia de n' *foley**,
<Sync time="944.551"/>
*pues** nikita *que** te:chpale:wia miak. *Porque** se: *viaje** ntato:kka ne:,
<Sync time="948.281"/>
se: *parte** ne:wí:n, we:ika n'ta:lihka, xa: se: *cuartillo**.
<Sync time="951.801"/>
*Pero cuando** kalakkeh nochi nojó:n chapolimeh,
<Sync time="955.241"/>
tamik, tamik nochi, *solamente** se:, sayoh se:, kika:wkeh se:, se:ya sah.
<Sync time="959.551"/>
Nochi tamik, *hasta** ne:nkah ne: nik...,
<Sync time="961.641"/>
nikta:lih, a:mo, a:mo ne:chpale:wih. Nio:n, nio:n sake:ra nikihto:skia ompa ki:sak sepa para nikta:li:s, a:mo tei.
<Sync time="968.029"/>
Pero ekintsi:n ka:mpa ne: niktepe:wak sah ihko:ni, kualtsi:n ntatepe:w *parejo**,
<Sync time="972.411"/>
kuali etok n' chi:l.
<Sync time="974.221"/>
*Primero dios** te:chpale:wi[te:chpale:wi:ti] tepitsi:n, pero neli pos,
<Sync time="976.941"/>
a:mo se: mo..., a:mo t'matililiah ke:mania:n kuali ki:sas, a:mo nochipa.
<Sync time="981.511"/>
I:ksa:tsi:n sah ika niki:sa no:, pero
<Sync time="983.911"/>
pos ekintsi:n,
<Sync time="985.751"/>
sepa n'ta:li:ti nejí:n tia:tih, para nejí:n,
<Sync time="988.101"/>
i:n me:tsti i:n tiowih septiembre sepa n'ta:li:s se:, se: *parte** wa:n sepa n'ta:li:s diciembre,
<Sync time="993.575"/>
para timopale:wi:skeh *porque** neh semi yehwa yo:n nikwelita ika ntekitis *porque** a:mo ne:,
<Sync time="997.855"/>
a:mo semi kwi:ka chika:wak n' tekit.
<Sync time="1000.065"/>
E:mah, pero yehwa yo:n neh no: ika ntekiti.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1003.637" endTime="1009.557">
<Sync time="1003.637"/>
¿Wa:n ihwa:k ta:ki a n' chi:l, no: onkakeh okuilimeh tein kikuah ne:n chi:l,
<Sync time="1007.877"/>
chi:lxoxowik oso chi:loksik?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1009.557" endTime="1059.357">
<Sync time="1009.557"/>
A:mo, 
<Sync time="1010.857"/>
a:mo, a:mo, a:mo teh kikua, *solamente** nejo:n, *este**, pe:wa xi:i:ni,
<Sync time="1014.507"/>
*de tanto** i:n kiowit pe:wa xi:i:ni, mochi:wa mahyá: tsi:nkohkostia.
<Sync time="1018.227"/>
Entó:s pe:wa xi:i:ni nochi yo:n chi:l.
<Sync time="1020.557"/>
Wa:n nochi nikololohtiw *parejo**, tein nikahsi nochi n' tein ta:lpan, nochi nkololowa
<Sync time="1023.797"/>
wa:n nikwi:ka ompa ne:pa.
<Sync time="1025.677"/>
Niahsi ompa ne:pa kalihtik, nikilia *seño...**, nosiwa:w nikilia xikita nikilia xikta:li, 'chi:wa se: popo:ch
<Sync time="1030.453"/>
wa:n ompa xta:li ii:xko nikilia i:n chi:l nikilia mah wa:ki. 
<Sync time="1034.367"/>
Wa:n *pues** neli *después** de wa:ki a,
<Sync time="1038.057"/>
pos sepa *selbirowa** yo:ni, ma:ski tikihtowah ne:...
<Sync time="1040.787"/>
Pero yo:n a:mo *porque** moyo:kolia *o** yehwa n' *tiempo** kichi:wa, tein *tanto** kiowit kichi:wilia, pero
<Sync time="1045.267"/>
*pues** neh nikita nochi tapale:wia yo:ni.
<Sync time="1047.157"/>
A:mo, *de cosa** de teihsá: *más** teh okuilimeh a:mo teh kikuah ne:n chi:l, nochi
<Sync time="1051.277"/>
nochi *parejo** mochi:wa, sayoh ne: moneki tepitsi:n kita:ni de i:n ti..., de i:n a:man i:n kiowit,
<Sync time="1056.412"/>
yehwa ne:n mahyá: ki..., kixi:i:nia.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1059.357" endTime="1064.807">
<Sync time="1059.357"/>
A:man, tikihtowa no: ne:n
<Sync time="1061.907"/>
et no: kuali se: kito:ka iwa:n ne:n 
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="1064.807" endTime="1069.107">
<Sync time="1064.807"/>
<Who nb="1"/>
chi:l. ¿Et no: ika pa:nti se: kito:ka wa:n ka:nachi se: kitaka:wilihtiw?
<Who nb="2"/>
Ne:n,
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1069.107" endTime="1216.509">
<Sync time="1069.107"/>
n' et nejo:n i:pa kipia de tikta:li:skeh tate:noh de n...,
<Sync time="1073.477"/>
ka:mpa n' *chilar**,
<Sync time="1076.207"/>
kipia de tikta:li:skeh nochi yo:ni, *porque** ne: ke:meh nimitsilihtok a *que** a:mo,
<Sync time="1080.657"/>
*que** n' *chilar** kipia miak *este** ne:
<Sync time="1083.377"/>
ke:n nimitsili:s miak *este** nejo:n kwi:ka de miak,
<Sync time="1085.687"/>
miak, miak *semillitas**, miak, miak tato:ktsitsí:n.
<Sync time="1088.58"/>
*Porque** ne:n *chilar**,
<Sync time="1091.93"/>
ompa tikta:li:skeh nojó:n tikiliah sempowalxo:chit,
<Sync time="1094.97"/>
tikta:liah n' olo:xo:chit,
<Sync time="1096.628"/>
tikta:liah nojó:n ayohwach, a:mo sayoh se:, se: taman sah.
<Sync time="1100.038"/>
Entó:s ompa yo:ni ne: ka:mpa semi kichi:wilia ne:n,
<Sync time="1104.298"/>
mah nikihto neh *como que**,
<Sync time="1106.288"/>
kualtsi:n e:wi nojó:n,
<Sync time="1108.428"/>
nojó:n tikiliah ayohwach,
<Sync time="1109.772"/>
ka:mpa onkak n' kownex, *porque** komo a:mo teh kownex a:mo *igual**, a:mo *igual** moskaltia.
<Sync time="1113.622"/>
*Como que** kipale:wia *siempre algo** n' kownex, ne:n *cosa de** yo:n ayohtsitsí:n.
<Sync time="1117.812"/>
Pero neh nojó:n *este** ne:n ayohwach,
<Sync time="1121.662"/>
neh nikta:lia tatsi:ntan.
<Sync time="1124.049"/>
Pero n' ka:mpa n..., [ko]mo take:s pos tatsi:ntampa n'ta:lia para ik..., temo:te:wa ne:n
<Sync time="1129.089"/>
ne:n nejó:n imekayo.
<Sync time="1131.509"/>
*Porque** komo n'ta:lia parahko entó:s wi:tsa ne:n
<Sync time="1133.889"/>
kalakiki *mero** ka:mpa n..., onkak *planta** wa:n ompa kip..., kip..., kipachowa ya ne:n *chilitos** wa:n 
<Sync time="1139.289"/>
a:mo wel moskaltia.
<Sync time="1140.829"/>
Pero neli ne:,
<Sync time="1142.389"/>
de ompa yo:n kipia miak, miak ne:, 
<Sync time="1145.659"/>
miak *este** chi:walis *porque tanto** ke:meh tikta:li:s, komo tikta:lia *sandía**, tikta:lia n' ayohwach, tikta:lia *este** yo:n
<Sync time="1153.232"/>
*cilantro**,
<Sync time="1154.745"/>
wa:n yehwa n' *chi:chi:lcebolla**,
<Sync time="1156.325"/>
kipia t'taka:wilihtias *como de a**,
<Sync time="1159.055"/>
*como de cuarenta centímetros**.
<Sync time="1160.875"/>
E:mah, a:mo, a:mo,
<Sync time="1163.065"/>
a:mo seko sah, a:mo, a:mo nikihto:s, a:mo semi *se:cerca**, *sino** nio:n no: telwe:wehka, sanoke 
<Sync time="1166.845"/>
t'ta:li:s sentate:noh. Mahyá: ika ttate:ntsakua ya, mahyá: ika *t'tate:ncorraltia**, yo:n a:mo...
<Sync time="1170.575"/>
Yehwa yo:n ompa yo:n ne:n se: kita:lia pero pos no:,
<Sync time="1174.065"/>
pos no: etok sah n' *semilla, lo que es** n' a:man a:mo moneki tikitaskeh de,
<Sync time="1178.085"/>
*tiempo**, katí:n *tiempo** [...] Ekintsi:n mah se: kita:li neli, mah se: kichi:wili *lucha porque**,
<Sync time="1182.615"/>
pos nochi ekintsi:n tikitah *más, más** tapatiowa wa:n a:mo, a:mo, a:mo ahsi n' tomi:n.
<Sync time="1186.965"/>
Mas[ki] t'namakah teihsá: ihkó:n, pos
<Sync time="1189.265"/>
neli se: kihtowa pos ekintsi:n,
<Sync time="1191.055"/>
tepitsi:n tsi:nki:sak n' chi:l *porque tanto** onkak n' chi:ltekpin, pero
<Sync time="1194.035"/>
para i:n tia:tih i:n okseki to:nalmeh, *por mes de**
<Sync time="1196.885"/>
i:n tia:tih *por** diciembre, enero ihwa:k a:mo teh chi:l, ihwa:k kipia *precio, porque** i:n a:mo teh
<Sync time="1201.045"/>
semi tsi:nki:stok porin pos yehwa i:n onkak n' chi:ltekpintsi:n, yehwa no: n' tapale:wia. 
<Sync time="1205.507"/>
Pero neli *pues**,
<Sync time="1208.087"/>
nik..., nikwelita ika ntekitis *siempre**,
<Sync time="1211.037"/>
pos a:mo nikelka:was *mientras que**,
<Sync time="1212.768"/>
ninemi ok *todavía**, nikchi:wili:s *lucha**, tepitsitsi:n.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1216.509" endTime="1222.931">
<Sync time="1216.509"/>
Wa:n nen et *este** ixiwyo oso n' exo:t ihwa:k ta:ki a, ka:n onkakeh okuilimeh tein kikuah?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1222.931" endTime="1270.669">
<Sync time="1222.931"/>
Yeh ke:mah, yo:n chapolimeh yehwa:n *más** kichi:wah nojo:ni ne:n
<Sync time="1227.073"/>
yehwa:n ki..., kim..., kima:..., kima:kuah no: wa:n *este** nik...,
<Sync time="1231.405"/>
pos no: yehwa yo:n pahti tein nimitsilia ne:n yo:n ika *ntarociarowa**, sayoh yehwa nochipa n'ta:lilia para kipale:wia no:.
<Sync time="1236.877"/>
Wa:n yo:n kuali se: kiteki no: n' exo:t, mah se: kiteki *medio** selik, pos no:, no:,
<Sync time="1240.899"/>
no: tapale:wia. Komo se: kineki se: kitekis selik *o** se: kineki mah, mah chika:waya pos no:
<Sync time="1244.521"/>
weli yo:ni. E:mah, pero
<Sync time="1246.771"/>
neli ne:n tein yo:n exo:tsí:n pos semi ki...,
<Sync time="1250.113"/>
onkak o:me, e:yi taman de exo:t, a:mo semi se: taman sah.
<Sync time="1253.953"/>
Onkak nojó:n tikiliah, nojó:n emekat.
<Sync time="1256.093"/>
o:n[kak] weh..., wehkapan yowi wa:n onkak n' tein
<Sync time="1258.975"/>
oksé: et tein nohne:lmeh. E:mah, yehwa yo:n ne:
<Sync time="1262.545"/>
wa:n yehwa nitsilia ke:meh i:n oksé:, yo:n tikiliah
<Sync time="1264.551"/>
*toroet**, pos yeh oksé: *clase** no:, no:, pos ne: no: taman, pero de todas maneras** nochi, nochi tapale:wia.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="1270.669" endTime="1278.343">
<Sync time="1270.669"/>
<Who nb="1"/>
Tikihtowa ne:n to..., tomat no: kuali se: kito:ka. ¿Tomat se: kito:ka ika pa:nti *o** se: kitepe:wa?
<Who nb="2"/>
Neh yo:n n'tepe:w sah nochi *parejo**, nochi n'tepe:w ihko:ni
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1278.343" endTime="1329.434">
<Sync time="1278.343"/>
iwa:n chi:ltet pero,
<Sync time="1280.123"/>
*pues** nejo:n semi nikwelitak *porque** semi kualtsi:n ki:ska n' a:man, i:n tipano:keh.
<Sync time="1284.475"/>
Kualtsi:n ki:sak porin a:mo we:ikiowik.
<Sync time="1286.645"/>
Nejo:n i:n oksé: xiwit tipano:keh semi nik...,
<Sync time="1289.237"/>
semi ntapoloh *porque** a:mo teh ki:sak.
<Sync time="1291.867"/>
Pero n' a:man *siempre** niki:xtihka tepitsi:n. Yehwa ne:chpale:wih kuali *mano** pero, 
<Sync time="1295.826"/>
neli *pues** n' tomat no: semi kuali
<Sync time="1300.998"/>
tapale:wia no: pero mah a:mo i:k ne:si sekti. Komo wetsik sekti entó:s ompa yo:ni n' te:ch...,
<Sync time="1306.07"/>
te:chtatamilia ika n' totato:k.
<Sync time="1307.91"/>
E:mah, pero neli pos ekintsi:n i:n nik...,
<Sync time="1310.36"/>
niknemilihtok sepa n'ta:li:s se: tsikitsi:n, sake:ra se:,
<Sync time="1313.93"/>
se: tahko *tarea** para t..., para t'yeko:skeh sepa *porque** pos neli i:n a:mo t'matih *hasta** ka:ni ntiahsitih *porque**
<Sync time="1319.722"/>
nemi[semi] ne:nke:n ne:n
<Sync time="1322.232"/>
ti..., tikihtowah t'ta:li:tih teihsá: tato:k pero pos yehwa *a veces** kemeh i:n wi:tsa i:n *tiempo**, pos yehwa ya nte:chwehwelowa.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1329.434" endTime="1332.374">
<Sync time="1329.434"/>
¿Wa:n *chi:chi:lcebollla** ke:ní:w yeh t'to:ka, no: ika pa:nti?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1332.374" endTime="1362.454">
<Sync time="1332.374"/>
Yo:n no: ika pa:nti, no: pos, we:wehkatsitsi:n mah tikihto:ka:n wehka a:mo semi, semi *cerca**, sanoke *siempre** se: kitaka:wilihtia:s se:,
<Sync time="1339.174"/>
se: *de a treinta, de a cuarenta centímetros**, ke:meh se: kinekis.
<Sync time="1342.174"/>
E:mah, pero yo:n tikta:liah sayoh mahyá: se:,
<Sync time="1345.324"/>
se: inakastayotsi:n sah, a:mo nochi n' ke:meh yetok.
<Sync time="1347.714"/>
Tiktehke:wtiw, tikehke:wtiw, t'ta:lia nika:n se:, se: ne:wí:n,
<Sync time="1350.754"/>
wa:n a:xka:n i:n tia:tih, para i:n tiowi:h i:n sempowal wa:n se: de i:n,
<Sync time="1354.484"/>
i:n septiembre ihwa:n ne:n,
<Sync time="1356.604"/>
ttato:kah de yo:ni. I:n tiowih tak i:n o:me me:tsti, tak ke:mania:n.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1362.454" endTime="1367.204">
<Sync time="1362.454"/>
Wa:n okseki ne:n,
<Sync time="1364.964"/>
tikihtowa wa:wkilit, ¿yeh se: kitepe:wa?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1367.204" endTime="1384.125">
<Sync time="1367.204"/>
Se: kitepe:wa, wa:wkilitet[wa:wkiltet] wa:n yehwa ne:n pa:pa:lo:kiltet wa:n *cilantrotet**,
<Sync time="1370.953"/>
Sayoh mah se: kima:xakualo n' *cilantrotet, parejo** mah se: k..., mah momoxowi,
<Sync time="1374.385"/>
para niman e:wi. *Porque** komo t'tepe:wa ihkó:n nochi ne: ke:meh yetok, 
<Sync time="1377.855"/>
a:mo, a:mo, a:mo niman ixwa.
<Sync time="1380.025"/>
Yo:n kipia de t'xahxama:ni:s para..., tepitsi:n sah, para ixwas niman.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="1384.125" endTime="1389.045">
<Sync time="1384.125"/>
<Who nb="1"/>
¿Wa:n ne:n wa:wkilit, no: kikuah okuilimeh oso a:mo teh kikua yeh?
<Who nb="2"/>
No: kim..., no: kikuah yeh ne:n chapolimeh,
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1389.045" endTime="1409.435">
<Sync time="1389.045"/>
[ki]ma:kuah no: pero pos kipia no: tik...,
<Sync time="1391.085"/>
yehwa ya ne:n pahti t'ta:liliah.
<Sync time="1392.635"/>
Nejó:n tapale:wia pero,
<Sync time="1394.255"/>
de a:mo tatsi:nto:ka pos a:mo se: kimati ke:ní:w, *pero después** ne:chilihkeh seki
<Sync time="1397.585"/>
tokni:wa:n nika:n Ecatlán, pos kihtowa pos 
<Sync time="1399.739"/>
x'ta:li ihkuí:n kihtowa x'chi:wa para mitspale:wi:s kihtowa *porque** neli ne:nkah n' tekit kihtowa wa:n a:mo...
<Sync time="1405.065"/>
*Pues** owih para se: kichi:wa nojó:n tekit, semi owih.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1409.435" endTime="1412.055">
<Sync time="1409.435"/>
¿Wa:n pa:pa:lo:kilit no: kikuah n' chapolimeh?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1412.055" endTime="1452.947">
<Sync time="1412.055"/>
A:mo semi kikuah,
<Sync time="1413.375"/>
a:mo, pero yehwa n' sese:k *más** ki..., kita:ni, *porque** 'mati ke:ni:w tak semi,
<Sync time="1418.505"/>
'mati ke:ni:w, tak semi seltik, x'mati ke:ní:w pero a:mo,
<Sync time="1421.385"/>
a:mo, a:mo kina:miki ne: sese:k, semi niman wa:ki, no: *igual** n' tomat
<Sync time="1424.875"/>
wa:ki niman, pero ne:n *chilito** kihyo:wia.
<Sync time="1428.025"/>
wa:n wa:wkilit, n' tomakilit, wa:n *cilantro**. Pero ne:n pa:pa:lo:kilit niman ne:, niman wa:ki.
<Sync time="1434.595"/>
Neli, pero yo:n a:mo teh kachi kikua teihsá: de,
<Sync time="1437.375"/>
*solamente** nojó:n tikiliah *chachalacas**, yehwa:n neli kkua:tih no:
<Sync time="1440.737"/>
ka:mpa onkak nojó:n,
<Sync time="1442.927"/>
pa:pa:lo:kilit yehwa ne:n nojó:n, *solamente** yehwa:n kkua:tih *chachalacas**.
<Sync time="1446.737"/>
E:mah, ka:mpa no: semi ininemia:n nojó:n okuilimeh pos kikuah.
<Sync time="1450.677"/>
No: kichi:wah nojó:n tekit.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1452.947" endTime="1455.817">
<Sync time="1452.947"/>
¿Wa:n tomakilit kikuah teihsá: okuilimeh?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1455.817" endTime="1479.877">
<Sync time="1455.817"/>
Yehwa:n no: n' chapolimeh no: kikuah wa:n nojó:n, seki okuilimeh, 
<Sync time="1459.997"/>
ihkui:kuí:n, xa: tikini:xmati,
<Sync time="1461.837"/>
nextikeh, tiki:xmattos[tikini:xmattos] xa:.
<Sync time="1464.537"/>
Se: kki:tskia ihkó:n,
<Sync time="1466.017"/>
ki:sa nika:n itech n' ima:y nika:n, kohkostik, mahyá:, mahyá: *aceite**,
<Sync time="1469.457"/>
nika:n, itech n' ma:..., n' iahkolpan.
<Sync time="1472.317"/>
Tiki:xmattos,
<Sync time="1473.857"/>
nextikeh ihkui:kui:ntsitsí:n, pata:nih.
<Sync time="1476.167"/>
Yehwa yo:n semi kikuah nojó:n ne:n, *este** tomakilit.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1479.877" endTime="1482.357">
<Sync time="1479.877"/>
¿Ka:n tomakilokuilin?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1482.357" endTime="1484.847">
<Sync time="1482.357"/>
Kanah, ta: yehwa:n yo:n
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="1484.847" endTime="1490.157">
<Sync time="1484.847"/>
<Who nb="1"/>
No: tamameh.
<Who nb="2"/>
Ne..., nextikeh sah, ihkui:kui:ntsitsí:n, nehnextikeh, ye:hwa:n yo:n semi kikuah nojó:n tomakilit. 
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1490.157" endTime="1496.867">
<Sync time="1490.157"/>
E:mah wa:n
<Sync time="1491.817"/>
*pues** nejo:n yehwa yo:n ika timopale:wiah tepitsitsi:n.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1496.867" endTime="1505.347">
<Sync time="1496.867"/>
*Bueno** de n' wa:wkilit tikihtowa tikto:ka, ¿ka:nachi taman tiki:xmattok?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1505.347" endTime="1538.597">
<Sync time="1505.347"/>
*Sobre de** yo:n wa:wkilit tikta:liah, ne: tiktepe:wah,
<Sync time="1509.207"/>
*este** onkak e:yi, e:yi taman.
<Sync time="1511.967"/>
Onkak *este** ne:n chi:chi:ltik wa:n onkak n' ista:k, wa:n onkak seki tikiliah tsikitsitsi:n, ihkui:kui:ntsitsi:n tikiliah ixwani,
<Sync time="1517.887"/>
no: wa:wkilit.
<Sync time="1519.367"/>
Pero ne: *este** yeh no:, no: taman,
<Sync time="1522.937"/>
tsikitsitsi:n.
<Sync time="1524.917"/>
Yo:n a:mo teh kichi:wa de teihsá: kikua ne: okuilin, sanoke yo:n i:pa ne:,
<Sync time="1529.387"/>
nejo:n mochi:wa,
<Sync time="1530.957"/>
*solamente** chapolin tepitsi:n kikua wa:n a:mo teh, a:mo teh ih..., yo:n wehweiihkochimeh a:mo teh kipia.
<Sync time="1535.547"/>
*Solamente** tomat kikuih pero n' wa:wkilit a:mo.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1538.597" endTime="1543.737">
<Sync time="1538.597"/>
¿Ke:niwki ne:n wa:wkilit chi:chi:ltik wa:n tein teh tikto:ka?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1543.737" endTime="1572.117">
<Sync time="1543.737"/>
*Este** chi:chi:ltik wa:wkilit moketsa, weh..., weh..., wehkapan mochi:wa.
<Sync time="1548.077"/>
Pero no: i..., de itech n..., *dependeros** no: de ne:n, de: n' *cuando**,
<Sync time="1552.447"/>
de tein *este** ne: mahyá:,
<Sync time="1555.657"/>
*cuando** ne: itech,
<Sync time="1557.087"/>
*tiempo** de takawa:ni, entó:s a:mo ne:, a:mo,
<Sync time="1560.137"/>
a:mo *igual** mochi:wa. Ekintsi:n *más** wehwekapantia porin yehwa ne:n *tiempo, o sea** ne:, kiowtiw.
<Sync time="1565.107"/>
Wa:n *cuando** a:mo kiowi pos soh ihkui:ntsitsi:n ne: mochi:wa, tsikitsitsi:n.
<Sync time="1568.447"/>
Pero ekintsi:n pos wehwei ne: mochi:wa porin kiowit.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1572.117" endTime="1586.729">
<Sync time="1572.117"/>
¿Ke:n kiliah chi:chi:ltik?
<Sync time="1574.997"/>
Chi:chi:ltik kiliah *porque** pos ne: kipia ne:n itapalyo de chi:chi:ltik, *por eso** tikiliah chi:chi:lwa:wkilit.
<Sync time="1581.409"/>
Wa:n tein ista:k pos yeh i:pa ista:k, de que e:wa tsikitsi:n iwki, *hasta** iwki we:iati.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="1586.729" endTime="1589.939">
<Sync time="1586.729"/>
<Who nb="1"/>
¿Wa:n ixwani chi:chi:ltik oso ista:k?
<Who nb="2"/>
Yeh ista:k,
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1589.939" endTime="1593.359">
<Sync time="1589.939"/>
ista:k yeh no: nohne:l, tsikitsitsi:n, ihkui:ntsitsi:n.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1593.359" endTime="1594.471">
<Sync time="1593.359"/>
¿No: teyowa?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1594.471" endTime="1599.941">
<Sync time="1594.471"/>
No: teyowa, no: ke:meh n' okseki wa:wkilit, no: *igual** sah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1599.941" endTime="1603.941">
<Sync time="1599.941"/>
Wa:n ne:n tomakilit, ¿i:pa se: taman sah oso no: miak taman?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1603.941" endTime="1621.531">
<Sync time="1603.941"/>
Tomakilit no: onkak o:me, o:me taman. Tein ista:k wa:n no: tein *morado**.
<Sync time="1608.431"/>
Ista:k pos i:pa e:wi de que is..., ista:k, wa:n tein *morado** i:pa *moraditos**.
<Sync time="1612.931"/>
*Por eso** tikiliah ne:,
<Sync time="1614.701"/>
nejo:n *este morado** ne:n tomakilit.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1621.531" endTime="1627.461">
<Sync time="1621.531"/>
¿Wa:n yo:n *este**,
<Sync time="1624.511"/>
nochi achichi sah wehwei *o** se: kachi we:i?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1627.461" endTime="1635.204">
<Sync time="1627.461"/>
De n..., nochi de yo:n o:me taman, nochi *iguales** sah.
<Sync time="1630.334"/>
A:mo teh *más** we:i, nochi, nochi *igual** ke:meh mochi:wa.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1635.204" endTime="1641.514">
<Sync time="1635.204"/>
Wa:n tikihtowa *este**,
<Sync time="1638.184"/>
ayohwach, ¿yeh kuali se: kikua n' ayoh *o** toni se: kikualia?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1641.514" endTime="1665.037">
<Sync time="1641.514"/>
*Bueno** ne:, de n' ayohwach, ne: komo,
<Sync time="1645.517"/>
tsikitsitsi:n *todavía**,
<Sync time="1647.217"/>
entó:s yo:n kuali se: ki..., se: kikua no:.
<Sync time="1650.497"/>
Ke:meh se: kinekis tatsoyo:n *o** ke:meh, ke:meh se: kwelitas.
<Sync time="1653.897"/>
Wa:n no: se: ki..., *cuando** wehweyati a, mochi:wa, chika:waya no: wehwei mochi:wa ya.
<Sync time="1658.467"/>
Entó:s kki:xtiliah iteyotsi:n wa:n sepa se: ki..., kikui para teihsá, para tapalo:l.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1665.037" endTime="1667.787">
<Sync time="1665.037"/>
¿N' ixiwyo *o** ixo:chio ka:n we:lik?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1667.787" endTime="1686.707">
<Sync time="1667.787"/>
Ixo:chio no: we:lik, yeh kikuah ne: ke:meh yo:n tikuitih *por**
<Sync time="1671.641"/>
ahachichi, *pero, pero por** tepitsitsi:n se: kkuiti ne: wa:n no: se: kipowa ka:nachi se: kite:makas *por** se:, o:me, e:yi pe:soh.
<Sync time="1677.167"/>
E:mah, a:mo ne:, *o sea** po:wtok sah, a:mo, a:mo,
<Sync time="1680.697"/>
a:mo se: we:i,
<Sync time="1683.247"/>
ta..., taki:tskil para se: kite:maka, o:me, e:yi sah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1686.707" endTime="1689.057">
<Sync time="1686.707"/>
¿Ikilo se: kikua?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1689.057" endTime="1700.087">
<Sync time="1689.057"/>
Ikilo ne:, no: kuali se: kikua, komo se: kineki se: kikua:s, kuali se: kikua no:.
<Sync time="1692.577"/>
No: we:lik taa:man oso ke:meh t'nekis tikua:s, ke:meh ayohkilit.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="1700.087" endTime="1709.355">
<Sync time="1700.087"/>
<Who nb="1"/>
Wehka:w kihtowah ki..., kito:kayah seki ayoh mono:tsa te:nkowayoh, ka:n n'mati ox tikto:ka ok n' teh, ox tiki:xmattok. 
<Who nb="2"/>
*Bueno**, niki:xmati yo:n tikiliah te:nkowayoh,
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1709.355" endTime="1733.607">
<Sync time="1709.355"/>
pero a:mo, a:mo, a:mo ke:man n'ta:lia, soh nik..., nikitani ne:n wa:n niki:xmattok. 
<Sync time="1713.745"/>
E:mah, pos yo:n a:mo, a:mo ke:man..., *más** n'ta:lia yehwa yo:n,
<Sync time="1717.865"/>
ayohtsitsí:n tein yo:n i:pa nika:n mochi:wa wa:n *este** nejo:n,
<Sync time="1721.865"/>
yehwa i:n okseki:n de ne:n ay..., ayohwach, pero *más** de okseki neh a:mo ke:man n'ta:lia.
<Sync time="1726.215"/>
Ke:meh *sandía** t'ta:lia:nih no:, *melón** a:mo ke:man n'ta:lih no:, pero nikitaya ne: ke:man, onkaya neli.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1733.607" endTime="1736.087">
<Sync time="1733.607"/>
¿Ke:niwki yo:n te:nkowayoh?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1736.087" endTime="1751.369">
<Sync time="1736.087"/>
Te:nkowayoh nejo:n ohololtik sah,
<Sync time="1740.149"/>
wa:n *este** nejo:n mahyá: *panrahrayado**.
<Sync time="1744.219"/>
Tak seki no: o:me, o:me taman.
<Sync time="1746.499"/>
Onkak seki pahpatachtik wa:n onkak seki *bohbo:lahtik** sah. E:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1751.369" endTime="1754.539">
<Sync time="1751.369"/>
¿Wa:n yehwa ne:n te:nkowayoh, toni se: kkualia?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1754.539" endTime="1773.351">
<Sync time="1754.539"/>
*Pues** kuali no: ki..., se: kitehteki wa:n ke:meh se: kinekis, komo se: kikua:s de selik, pos no:, no: *igual**, no: we:lik.
<Sync time="1759.739"/>
E:mah, sayoh neli ne:,
<Sync time="1761.729"/>
*Pues** ta:taman ne:n, tein wehweyati a, mah tikihto:ka:n de chika:waya ya
<Sync time="1765.619"/>
ta:taman ya ne: we:lik, a:mo, a:mo *igual** ke:meh *cuando** selik.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1773.351" endTime="1780.29">
<Sync time="1773.351"/>
Wa:n ne:n *este** tikihtowa no: t'to:ka ne:n pa:pa:lo:kilit,
<Sync time="1778.29"/>
¿yo:n, ka:nachi taman onkak?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1780.29" endTime="1807.26">
<Sync time="1780.29"/>
Pa:pa:lo:kilit onkak nejo:n nimitsilihtok *que** e:yi taman.
<Sync time="1783.83"/>
E:yi taman, tein, seki n' tein wehwei, wehwei pa:pa:lo:kilit, 
<Sync time="1787.59"/>
*más de, de a metro**,
<Sync time="1789.86"/>
*o metro y medio**,
<Sync time="1791.14"/>
wa:n onkak seki n' pa:pa:lo:kilit tein,
<Sync time="1793.11"/>
tein i:pa topa:pa:lo:kil nika:n,
<Sync time="1794.65"/>
wa:n onkak *de morado**.
<Sync time="1795.9"/>
E:mah, pero neh n'pia *semilla, puro de** ista:kpa:palo:kilit.
<Sync time="1799.89"/>
Pero yo:n tein wehwei nmitsilia, tein wehwei *hasta**
<Sync time="1802.01"/>
wehwei, a:mo, a:mo n'pia yo:ni.
<Sync time="1803.66"/>
Kipia ne:, nika:n Ecatlán kipiah de yo:n taman.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1807.26" endTime="1809.8">
<Sync time="1807.26"/>
De yo:n tikihtowa telwehwei, ¿ka:n tikmati ka:ni wa:le:w?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1809.8" endTime="1819.804">
<Sync time="1809.8"/>
*Este** nika:n kwa:lkuih nika:n de parahko, nika:wí:n *por**
<Sync time="1813.892"/>
Zacapoaxtla kwalkuih nojó:n, *fue**, nochi mahyá: ma:yehwewaltik, ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1819.804" endTime="1825.058">
<Sync time="1819.804"/>
Wa:n tein tikihtowa **este** tein nika:n kayo:t, ista:k, ¿yeh ke:niwki?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1825.058" endTime="1855.244">
<Sync time="1825.058"/>
*Este** is..., ista:k ke:meh i:pa de yo:n, 
<Sync time="1828.66"/>
pa:pa:lo:kilit de nika:n tikiliah de,
<Sync time="1830.85"/>
tein ista:kpa:pa:lo:kilit,
<Sync time="1832.41"/>
wa:n onkak tein *moradopa:pa:lo:kilit**,
<Sync time="1835.57"/>
Sah nimitsilihtok *que** ke:meh i:n yowi ne:n, mah tikihto:ka:n mopatatiw ne:n to:nalmeh, 
<Sync time="1840.742"/>
*como que** wi:tsa me:tsti kualtsitsi:n wehwei mochi:wa,
<Sync time="1843.274"/>
wa:n onkak se:, i:ksá: *cuando** itech i:n *tiempo de diciembre, como que** tsikitsitsi:n porin i:n sese:k kichi:wilia.
<Sync time="1847.944"/>
Ekintsi:n pos wehwei mochi:wa porin pos ne:n
<Sync time="1850.554"/>
de kiowtiw wa:n a:mo tasese:ya, entó:s wehwei kowit mochi:wa.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="1855.244" endTime="1861.456">
<Sync time="1855.244"/>
<Who nb="1"/>
Wa:n ne:n *morado** wa:n ista:k tein nika:n kayo:t, ¿nochi achichi sah moskaltia? 
<Who nb="2"/>
Nochi *igual**, nochi *igual**, nochi *parejo**.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1861.456" endTime="1863.686">
<Sync time="1861.456"/>
¿Ka:nachi moskaltia?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1863.686" endTime="1883.791">
<Sync time="1863.686"/>
*Este** ke:mih se: kitepe:wa,
<Sync time="1866.266"/>
pos iksá: seki nejo:n *este** ne: nima:n, de nima:n kahsi n' ta:ltsí:n,
<Sync time="1870.223"/>
niman pe:wa moskaltia.
<Sync time="1871.556"/>
Wa:n tein, tein sate:pan moteki..., mota:lia tasohtipan, yehwa sa:te:pan sepa ixwa.
<Sync time="1875.959"/>
Moi:xpatatiw sah, seki yahtok ihkó:n, seki ihkuí:n, seki *apenas** e:wtok.
<Sync time="1880.039"/>
A:mo se: *tiempo** sah n' ixwa.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1883.791" endTime="1892.255">
<Sync time="1883.791"/>
Wa:n ne:n, ye:wa tte:chilia:ya, ika ne:n sake:ra ka:n ohpa, e:xpa se: ki..., 
<Sync time="1889.263"/>
se: kito:ka yehwa ne:n chi:l itech xiwit,
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="1892.255" endTime="1899.195">
<Sync time="1892.255"/>
<Who nb="1"/>
Tikihtowa:ya no: ika moneki se: to:nal ke:man ilwit, ¿kuali tte:chilwi:s katí:n to:nalmeh ne:n kuali se: kito:kas?
<Who nb="2"/>
*Pues, bueno**,
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1899.195" endTime="1943.317">
<Sync time="1899.195"/>
neh nikta:lia:ni ke:meh itech..., itech n' a:man i:n tiowih i:n *por** 
<Sync time="1902.695"/>
de i:n tiowih i:n me:tsti, de *veinti..., vei:ntiuno de** septiembre,
<Sync time="1906.545"/>
*o** itech *veintiocho de** septiembre, *víspera de San Miguel**.
<Sync time="1909.255"/>
I:n tiowih i:n *veintiuno de** septiembre, *pero**,
<Sync time="1911.195"/>
*víspera de San Mateo**, ta:l..., ta:l... ttatohto:kas ihwa:k nikihto ne:h *día veinte**,
<Sync time="1915.125"/>
*o día veintiocho**,
<Sync time="1917.355"/>
*o día tres de** octubre
<Sync time="1919.675"/>
oso nejo:n ne:,
<Sync time="1921.525"/>
itech *mes de** diciembre**, *día, día once. Pero**
<Sync time="1923.767"/>
t'nema:ktilia se: *santito**, kati:yeh ne:n ilwititok,
<Sync time="1926.637"/>
para tikihtowa pos ihwa:k i:n ntato:kak.
<Sync time="1928.807"/>
Pe:wa te:chtahtaniah, niman kihtowah pero ton *tiempo** t'ta:lih, katí:n, katí:n *tiempo**.
<Sync time="1932.707"/>
Pero pos nejo:n ma:ski se: kita:lia *a veces** pero a:mo nochipa ne:n,
<Sync time="1937.067"/>
nochipa kuali wi:tsa n' *tiempo**. I:ksa:tsi:n kualtsi:n ne: *te:chtocarowa**, i:ksá: a:mo. E:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="1943.317" endTime="1954.497">
<Sync time="1943.317"/>
<Who nb="1"/>
Yo:n tikihtowa de i:n agosto, diciembre. Wa:n ta:ká:n oksé: me:tsti se: kineki se: kito:kas, ¿katí:n oksé: to:nal kuali se: kito:ka? 
<Who nb="2"/>
*Pues** nejo:n welis mah se: kita:li ne:wí:n *por** 
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1954.497" endTime="1966.837">
<Sync time="1954.497"/>
diciembre, *día veinticuatro de** diciembre,
<Sync time="1957.397"/>
*o día cinco de** enero,
<Sync time="1959.757"/>
ihkó:n ke:meh...,
<Sync time="1961.037"/>
*bueno** neh ihkó:n nikta:lia:ni, itech se:, se: *santito, cuando víspera**, ihwa:k neh n'ta:lia:ni.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="1966.837" endTime="1971.167">
<Sync time="1966.837"/>
<Who nb="1"/>
¿Wa:n komo itech marzo, mayo, ka:n...?
<Who nb="2"/>
Nochi welis, mah se: kita:li itech *dieciocho de** marzo.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1971.167" endTime="1978.177">
<Sync time="1971.167"/>
*o dos de** mayo,
<Sync time="1973.347"/>
*cuando** ne: *fiesta de santa cruz**
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1978.177" endTime="1982.715">
<Sync time="1978.177"/>
*Bueno**, ¿nochi a eskia de n' tein, *este** tichi:lto:ka?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1982.715" endTime="1990.525">
<Sync time="1982.715"/>
Nochi de n' yo:n, nochi yo:n to:nalmeh, iwki ihwa:k neh n'ta:lia nochipa n..., n' *chilito**. E:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1990.525" endTime="1994.535">
<Sync time="1990.525"/>
*Bueno** a:man *este** xite:chili ne:n moto:ka:y wa:n ka:ni n' tiwa:le:wa?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1994.535" endTime="2000.968">
<Sync time="1994.535"/>
Herminio Alarcón Calderón.
<Sync time="1997.205"/>
Niwi:tsa Ayotzinapan.
</Turn>
</Section>
</Episode>
</Trans>
