*Bueno** pos *compadrito** de i:n timonohno:tstokeh de, de pahti de yo:n tsope:likxiwit, tikelna:mikkeh de, de pahti para siwa:kokoyanih ke:meh yo:n se: pili ki..., ki..., ehko *o** kite:ma:ktia se: pili se: tane:x, tikelna:mikkeh de yo:n *o** tikihtowah de tema:skal. żA: de tema:skal? De n' tema:skal no: nikneki nimitstahtani:s e:.., żteh keni:w tiki:xmati de yo:n tema:skal? żToni n..., toni moneki se: kichi:was, toni n..., ton kowyo se: kikui para se: kita:lia yo:n koloh? żToni s..., toni n' xiwit ika se: kipantsakua? Onkak miak taman, onkak ke:meh yo:n, kiliah michkuitapi:l kiliah wa:n yo:n, pahpataiswat wa:n seki tema:skalpesma. E:..., e:yi taman niki:xmati neh wa:n Pos... de yo:n kitsakuah ika ya, pos sen taman kipanta:li..., kipansowiliah a:ya:meh ya. a:ya:meh. Pos ihkó:n tikmati teh. para más kawa:ni ne:n tema:skal. Wa:n kita:liliah ata ne:n, Ne:n *primero** kichi:wah ne:n kite:mowah n' kowit yehwa yo:n i..., yo:n, ke:niw kiliah ne:n, żkeni:w nimitsilih yo:n kowit, mits..., keni:[w] n' kiliah Nex..., nexkowit. para n' koloh? Nexkowit yo:n ma:i:xtapal, yo:n nextik. Yehwa yo:n seki kita:liliah wa:n kita:lilia ne:n i..., para n' i..., kwi:panah ompa itech, kwi..., para kiti:li:ntiah para moka:was kuali tili:ntos, a:mo kaxal... A:, para tili:ntok a. Ke:mah para tili:ntos. A:, wa:n pos neh nmitsili:ti *compadrito** keniw n'mati no: ne:n, pos *cada vez** tik..., tikelna:mikkeh *de que** n' tsope:likxiwit nejó:n no: semi kuali wa:n, pos *antes** tota:tahwa:n, tona:nahwa:n yehwa:n kimatiah, wa:n nijó:n a:mo ya:yah tapahti:lo:yah. Yehwa:n sayoh kichi:wayah m' pahtsí:n Kanah. de n' kalihtik wa:n ompa ne: mo..., Ke:mah. mopale:wia:yah ne:n to..., a:mo..., kalihtik, a:mo Kalihtik sah. ke:man ya:yah ihkó:n wa:n chihchikaktikeh no: n' kone:meh nemiah. A:mo kanah. Ke:mah. Ihkó:n ke:meh ne:h nopi:pilwa:n nochi [i]tech kalihtik sah ne: nenkeh ihkó:n. Pos yehwa ne:n *mocomadrita** nikchihchi:wilia:ya nejó:n tema:skal. *Cada vez** nemia se: kone:tsí:n ke:meh ne: nopi:pilwa:n, pos nochi tema:skal. *A veces** nikchihchi:wilia ne:n Ke:mah. Kihto:s ne: *mocomadrita** xne:chchihchi:wili n' tema:skal *porque** pané: ni:xtayowasneki. *Bueno**, nikuiti a ne:n kowtsitsí:n, nikuiti wa:n[ihkó:n] se: *rollo** wa:n yehwa yo:n peto:lmekat yo:n semi serbi:rowa wa:n yehwa yo:n te:sakamekat. Ttasel..., ttawi:pa:na ya. Nikuiti a ne:n kowtsitsí:n wa:n nik..., nik..., nikyewalowa ya ihkó:n. Entó:s nikyewalowa ya wa:n nik..., nikehketsa na:wi, nika:n wa:n ne:pa, sayoh niktamachi:wa. *Pero primero** nik..., nikchi:wa ne:n tekoch, n' tekoch nika:n wa:n nikuiti yo:n, yo:n... E:, n' tixi:k. Ka:..., ka:mpa etos ne:n kiliah tixi:k. Nika:n nikchi:wa nika:n, nika:n nik..., niketsa se: nika:n yo:n, tex..., texkaltet. Texkaltet *porque** yo:n seki tet tohtopo:ni. Nika:n nikchi:wa, nika:n i:n, Yo:n tein seki tet, yo:n ista:ktet, tenextet a:mo kualtia, wehweliwi Nika:n niketsa se: texkaltet wa:n nika:n, achi pitsaktik. Wa:n ke:mah, [Tik]nakasikaketsa para n..., para n' tai:xkua:yo:t kiliah. Entó:s nika:n nikchi:wa ke:meh eskia se: ihko:ni, se: ohtsí:n, Ke:mah. Ke:mah nika:n nikyewalohtiw ya n' texkaltet, niksa:lowilia ya n' texkaltet nika:n. Tet tiksa:lowilia, teh..., texkaltet ya. Ke:mah. Wa:n moka:wa ya, ke:mah nikehketsa nijo:n de na:wi nika:n niketsa se: kowtsí:n, Ompa tie:wa ya. wa:n nika:n no: niketsa wa:n se: ne:pa. [K]e:mah. Ke:mah niko:lowa ya, niko:lowa ya ihkó:n. Mokua:na:miki a. Mokua:na:miki a, de ompa ke:mah sepa niko:lowa ya ne:n se: ihkó:n, *[si]quiera** na:wi, na:wi ihkó:n. [K]e:mah. Ke:mah, nikehketsa ya ne:n kowtsitsí:n. ne:n kuomaxaltsitsí:n, kiliah *ganchitos** Entó:s ne:n, ompa nikehketsa niktekpa:ntiw tatsi:ntan, Ni..., *primero** nikuiti ne:n xiwit wa:n nikehketsa ne:n pahpataiswat. Ke:mah. Pos no: kualtia yo:n mich..., michxiwit ke:n tikilia wa:n yo:n tehwa:n tikiliah *hoja de pescado**. Pero yo:n no: semi kuali wa:n oso ne:n pesma, m' pesma no: kuali. N' tema:skalpesma. Ke:mah, tema:skalpesma wehwei. Pero neh nikta:lia ya ne:n pahpataiswat. Yo:n wehwei chi:chi:lpahpataiswat, yehwa nikta:lia:ya, nikehketsaya de n' we:weyak. Ke:mah, nik..., nikehketsaya nochi niktekpa:naya, Ke:mah. Ke:mah nikua:..., [ih]kuí:n nikua:pi:kia ya. Tikilpia ika kuomekat ya. Nikua:pi:kia ya. Pero ne:pa nochi yetoya *a mano** ya ne:n *ganchitos** ya. Ne: nika:n ne:n, Ke:mah. Itech *ganchitos** a, ompa se: kite:mpilowa n' kuomekat. ihkó:n ne:n *ganchitos** nochi kitekpa:nilia:ya [niktekpa:nilia:ya] Ne:n peto:lmekat kema:sá: niko:nkuia, wa:n nikilpihtia:ya ihkó:n, nikilpihtia:ya. Wa:n komo a:mo yo:n te:nsakamekat. Tiki..., ke:mah. Te:nsakamekat ya wa:n nik..., nikilpihtia:ya. Kualtsi:n, kualtsi:n moka:wa ya, Panilpihtok ne:n xiwit para mo..., yo:n moki:tskia a:mo ki:sas n' tiehekat [...]. Panilpitok ya. A:mo. [K]e:mah. De ompa ke:mah nochi nikualtilia yo:n, ke:mah nikuiti ya ne:n kuowit. se: *rollito** de kuowit. Pero yetok *a mano** ya ne:n, nikuiti ne:n, ne:n a:tsí:n ne:pa niketstok. Ompa ke:mah nikuiti a yo:n, yo:n kuowit, wa:n nikchi:wilia ya ne:n tekol. N' i:n tekol. Nitaxo:taltia ya. Ti[ta]xo:taltia ya. I:n ne:n [...] xkuiti a ne:n kowtsí:n, owapach, wa:n nta:xo:taltia ya. Ke:mah, kualtsi:n yowi a ne:n tit, wa:n ompa ke:mah nijo:n nochi kualtsi:n mili:ni. [K]e:mah, xo:ta ne:n texkaltet. Mili:ni ne:n, xo:ta ne:n, mili:ni nochi ne:n texkaltet, kualtsi:n chi:chi:le:wi. Chi:chi:lewi a. de chi:chi:le:wi nikilia ne:n, nikinilia, yetok ya, i:n ka:waniak[kawa:n] ya. Ompa nikitstinemi. Ekintsi:n xkwa:lkui a ne: ko:ntsí:n, [K]e:mah. *De, de que** xo:tak ya nochi ne:n tet, eski kawa:ni a. Kwa:lkuih ya ne:n ko:ntsí:n wa:n niketsati a ne:. Ke:mah, nikina:lta:ta:lia ya ne: xiwit, ihkó:n tapech. Ompa ke:mah nikuiti a ne:n xopiltekowi..., xiwit wa:n nikilpia ika se: kuomekat. Nikilpia itsi:ntan nika:n. Para mah mo... Ke:mah kalakiti a ne:, moki:xtia[moki:xtilia] no: n' itilmahtsi:n wa:n mokalakiti a ne:. Ke:mah *siquiera** o:men, ta: achi we:i *siquiera** o:men Ke:mah. Entó:s pe:wa kitemah ya, kitemah ya. Yo:n xiwtsí:n, Ke:mah. ne:n xopilt... ne:n xiwit, ika kwihwi:tekih nochi nika:n ne:n imetswa:n, nochi n' *ilomo**. [K]e:mah. Ke:mah. nochi no:. *Hasta** tsahtsi a: ˇuta! nie:k..., nie:kchichinowi a, kilia. Xtaxi:ko. Ne:, mowihwi:tekih ne:, kitemah. [K]e:mah. Wa:n komo a:mo seki ise:lti[ininse:lti] motemah. [K]e:mah. Pero ne:n komo yehwa:n kintemayah ihkó:n, Ke:mah. [i]ka yo:ni. Entó:s komo se[ki] kitah a:mo kawa:ni, kipá:nta:liliah ya n' a:ya:t. A:ya:t. Kihto:s, a:mo ye:kka:wa:ni, kipá:ntaliliah n' a:ya:t, Pa:nki:sa n' ikua:pa:n nochi m' po:kti, n' ikua:ko m' po:kti ihkó:n pá:nki:sa. Ki:sa. Wa:n *hasta** kakisti ne:n ke:meh, chichinowi ne: ki..., kite:kiliah n' a:t. Tsotsoy..., ke:meh eskia tehtsoyoka. Tehtsoyoka de kite:kilia ne:n..., tehtsoyoka ne:n t..., texkaltet. ke:mah, nochi ne:. De ompa ke:mah de ki:sah ya, motake:ntia [i]ka n' a:ya:t. [i]ka n' iniltilmahtsi:n makiah ne: kalihtikpa. *Siquiera** se: wa:n ika nika:n i:n no: mo..., mopi:kih ihkó:n, Ke:mah [i]ka n' a:ya:t kuali mopi:kih. Yo:lik kimahcha:ntiwi:tseh a wa:n kwa:lkuih ya ne:. *A mano** ya ne:n kisowiliah ne:n tapech. De a:mo..., pos ke:mah tikmattok *compadrito**. Itapech. [K]e:mah. Yo:n owapach, *antes** onkaya owapachpetat , ihkuí:n se: kima:wi:panaya ika yo:n xo:no:t, Onkaya ne:n owapachmeh. wa:n ompa k..., ne: kitasowiah. Kkua:tepach..., kkua:tapechtiah ya. Ompa ke:mah ompa mo..., mote:kapa ya. Ki:tso:mpachowah. Wa:n kitsompachowah ika a:ya:t sepa para mi:to:nia ya. para a:mo kipi:tsas nijó:n ehekat. A:mo [mah] kipi:tsa ehekat. Komohkó:n kipi:tsak ehekat sepa kokolis a. Nijó:n, ma:ski ekintsi:n seki na:nahmeh, yo:n pehpexo:ni n' i:mets , yo:n metseh..., yo:n kikuisneki a ne:n cha:wis. Yo:n cha:wis 'kuisneki a, ke:meh eskia yo:n motanawiah. Ke:mah. Pero [i]ka yo:n tema:skal pos neh nikmattok *compadrito**, [i]ka yo:n nochi ki:sa. *Después** patsaktia ya n' i:mets, Ki:sa ne:n... Ke:mah. patsa..., patsaktia ya *porque** kaxa:ni, pero *cuando** yetokeh ihkó:n itech n' *mal**, mokaxa:ni:snekih ya ika yo:n kokolis de yo:n kone:tsí:n, entó:s mo..., tihtiti:kah n' i:metswa:n wa:n [i]ka yo:n tema:skal kaxa:ni. Kaxa:ni. *Por eso** ekintsi:n *de que** nehwa nikinchihchi:wilia n' tema:skal seki ne:n no:..., no:..., [...], seki:n *noparientes**, [K]e:mah. chihchikaktikeh ekintsi:n *porque** żke:yeh? Ki:sa nochi yo:n kihto:sneki cha:wis. Tata mahyá: n' kokolis, n' cha:wis. Ika, ika n' tiehekat tata. Tata n' kokolis. Wa:n yehwa ne:n *mocomadrita**, neh nochi..., ekintsi:n chika:wak. Ke:mah. Ke:mah. Ke:mah. Chika:wak ne:n..., *porque** nehwa nikchihchi:wilia:ya ne:n tema:skal. Neh ke:masá: ihkó:n nikchihchi:wa wa:n ekintsi:n ne:n, pos tak niwelis yo:n nikchihchi:was *porque** tikmattokeh. Niko:nkuia ika *costal** ne:n, ne:n texkaltet. Texkaltet. Yo:n se: kkuiti nika:n A:tekohkomol, ka:mpa onkak texkaltet. *Porque** a:mo no:ya:n onkak yo:n texkaltet *compadrito**. A:kah. I:n A:tekohkomol nijo:n, *se vez** niktahtapa:n, nikwi:kak yo:n, *maceta** wa:n niktahtapa:n nochi ihkuí:n *pedacitos**, Ke:mah. wa:n nikwa:lma:mah [i]ka mekapal ne:n texkaltet. Wa:n nika:wak se: ihko:ni ka:mpa..., ni:nipaka ka:mpa ne:, wa:n ompa nikua:ta:lih ne: ke:meh eskia yo:n se: ihkó:n i:xtapal. Ke:mah. Para yehwa nimitsilia ne:n, I:xtapal ihkó:n. Ke:mah tanakastan de nika:n nipe:wak ihkó:n, nika:n nipe:wak, nika:n yetok n' tekoch. ompa nika:n nik..., pe:wak ihkó:n nikyewalohtiahki. *hasta** pexo:nik ih... I:n ihkuí:n mochi:wa, ihkuí:n mochi:wa, ihkó:n ke:meh eskia wehkapan. Ke:mah, se: kiololte:milia, se:, se: kitsompachowa *hasta** ahsi ne: iwa:n n' tai:xkua:yo:t kiliah. Para iwa:n se: kita:lili:ti a, para kawa..., para..., yo[yo:n] komo miak tet *más** ne:nke:n kawa:ni ¨más**. *Más** kualtsi:n kawa:ni ne:n tema:skal komo miak n' tet. Ke:mah. Ihko:ni yetok, ihkó:n. Nika:n yetok n' tai:xpan, nika:n yetok ya, nika:n se: kichi:wilia ya ne:n tekol. Ke:mah. Pos kualtsi:n chi:chi:le:wi, mo..., chi:chi:le:wi ke:meh ne:, chi:chi:le:wi kualtsi:n. Ke:mah, yuweh ya para ne:, motemah ya. Ke:mah. Wa:n no: se: kka:wilia ka:mpa kalakis ne:n kokoxkeh, se: kka:wilia ke:meh, ke:meh se: kitas kua:akis ne: ma:nehnemis para kalakiti:w. Ke:mah. Wa:n nejo:n kika..., ni..., ka:mpa se: kalaki, mahyá: *ipuertita**. No:, no: se: kka:wilia, yo:n se: kka:wilia no:. N' ompa se: kka:wilia ya no: para, Ompa ya ne:n.., ompa ne: kalakiti a wa:n ompa sepa ki:sas wa:n nika:n no: kipia ke:meh eskia *puertita** ka:mpa kipia ne:n tekol. Ke:mah, ompaka ki:sa. Ka:mpa n..., ka:mpa n' tixi:k ya. Ke:mah. Tixi:k ya, tixi:k, tehwa:n tikiliah tixi:k n' *horno**. Entó:s tixi:k ne:n ompa kipia ya. Ke... Pero yo:n [ih]kuí:n, *hasta** ihkuí:n wehkapan ne:n tet. Pero yo:n [e]kintsi:n, nochi ekintsi:n nikita seki kikuih yo:n tet de a:tet. Pero yo:n a:mo kualtia, topo:ni wa:n sayoh Topo:ni. Se: ne: a:na:l ki..., kichi:wka, yo:n se: tokni:w a:mo no: kimatia. Pos kita:lih yo:n a:..., te:n, te:n de yo:n tet, topo:nik *hasta** kimowtih A:, yo:n a:mo kualtia. ne:n, de n' kokoxkeh. Wa:n a:mo ta: yo:n se: kkuiti n' texkaltet. Pos kachi *más** n' kokoxkeh *más** tanawi. Texkaltet. Yo:n a:mo topo:ni. Ke:mah. Texkaltet, yo:n se: kitahtapa:na wa:n s..., kualtsi:n se: kichi:wa ihkó:n, Yehwa yo:n chi:chi:le:wi, ke:mah kite:kiliah sa tsoh..., tsohtsoyo:ni yo:n kiliah, Wa:n yehwa yo:n neh nikmattok *compadrito, a ver** keni:w, Ke:mah. Wa:n yehwa yo:n, yehwa semi kuali pahti para ne:n tikmattokeh tehwa:n tiki:xmatih *porque** neh no: niweli tema:skal, no: tikchi:waltihkeh. Neh ne:chchi:waltia:ya *noabuelito** ke:n nikchi:was yo:n tema:skal. Yehwa:n kimatiah, ne:nchne:xtilih keni:w wa:n n'chi:waya tema:skalmeh. *Por eso mocomadre** a:mo kachi achi ne: teh kitekipachowa, nochipa chika:wak *porque** pos, A:mo *porque** chika:wkeh ika yo:ni. ika yo:n tema:skal ke..., semi kimpale:wia *más que**..., a:mo i:n tikitah ne: *hospital** yowih, pero a:mo igual ki:sah ne:n pi:pilmeh[pi:pil o pilimeh] ne: kohkoyoyanih, *hasta** pilimeh niman kokoliskuih. Ke:mah. Nimitsilia yo:n tema:skal telkualtsi:n soh ekintsi:n ne: a:mo wel..., a:mo kichi:wah ok *porque** neli mopatak a nochi ne:n tanemili:lis wa:n *aparte** tein yetokeh pi:pil a:mo te:chtahtaniah keni:w se: kichi:wa tema:skal. Pero komo te:chilwiah tiki[ni]lwi:skeh keni:w se: kichi:wa wa:n tikinchihchi:wilihkeh, sayoh mah te:chili:ka:n sah. Ke:mah. Ke:mah, soh mah te:ili:ka:n sah. [K]e:mah. Neh, pos neh no: niweli ihkó:n n' tema:skal *compadrito. No igual** ke:meh tehwa:tsi:n tiweli no: *ig...**, no: niweli n' tema:skal wa:n nmati toni n..., A:, no: tiweli. toni *monecesitarowa**, toni se: kikui, toni..., keni:w se: kichi:wa, toni monekis. A:t ne: taihtik se: kita:lia para mah para kite:kiliah ne:n texkaltet wa:n nochi, nochi tchihchi:wanih kuali *compadrito**, ne nochi no:, no:..., tiwelih. *Parejo**. Ke:mah ke:meh tehwa:n yo:n ke:man ne:n timoskaltihkeh, te:chpe:wa[yah] n' ta:tahmeh mah t'chihchi:waka:n. Ke:mah, te:chpe:wayah. Pos yo:n *compadrito** nochi mah se: kimattiw. Ke:mah. Wa:n yehwa yo:n ke:meh tikihtowa *compadrito**. Kuali eskia a:ksá: tokni:tsi:n kihto:s xa: tiweli n' tema:skal. Nikili:s niweli. Xne:ch..., xchihchi:wa. Ke:mah. Ke:mah. Pos se: kichichi:was ke:meh ekintsi:n tikmattokeh keni:w se: kichi:wa. Ke:mah. Ke:mah se: kichihchi:wa *compadrito** wa:n se: kichihchi:wa. Se: kichi:wa wa:n neli kachi *más** kuali yo:n, kachi *más** kuali. Wa:n yehwa yo:n nejo:n..., semi kuali yo:n, Yo:n tata ne:n teihsá: [i]hkó:n cha:wis tata, tata. Ke:mah. Tata n' cha:wis, tata. Tata. Ke:mah. Ke:meh eskia ki..., nijo:n. Neh no:má:n ki..., chika:wak katka wa:n timiakeh tehwa:n ti:kni:meh. *[Por]que** ne:n Ke:mah. Ke:mah. *como más de cien** kipiaya n' xiwmeh wa:n, ihkó:n neh nikitaya, *pero seguido** motemaya. Ke:mah ihkó:n. Kema:sá: pos no: de a:mo no: nemia ok no:..., no:pá:n pos neh nikchihchi:wilia:ya n' tema:skal. Teh tchihchi:waya *compadrito**. [K]e:mah. Ihwa:k neli ne:n siwa:meh kitah te..., tepitsi:n kokolis teihsá: kahsisneki, motema wa:n yowi kokolis. Ompa neh nikchihchi:wilia:ya [n]ijó:n. Ke:mah. Ke:mah, iwki, iwki mopahtia:[ya]h, a:mo moneki[a] *inyección** ke:meh ekintsi:n. [K]e:mah, a:mo ta: yehwa sah ika yo:n tiehekat sah wa:n mopahtia:yah. Ekintsi:n no: taman wa:n, Wa:n ekintsi:n no: seki kikuih yo:n *vapor** sah kichi:wah, kketsah se:, Ke:mah. *cazuela** [i]hkuí:n wa:n ompa kichi:wah ne:n tekol wa:n ompa momets..., mometschi:wah. No: kuali yo:n. *Pero siempre** kachi kuali a n' tema:skal, *[por]que** n' tema:skal nochi se: Kachi kualtsi:n tema:skal, *más** kuali. Yeh kawa:ni *parejo n' icuerpo**. Nochi m' p..., se: mi:tonia, nochi se: mi:to:nia. Ke:mah, ke:mah nochi. Ke:mah. *Hasta** i:n tehwa:n komo ti..., ti..., te:chkui nemowtil pos no: mah timopahti:ka:n de nemowtil wa:n mah..., komo semi se:..., a:mo kanah ika, tak no: mah se: motema. Pos mah se: motema. Komo a:mo te:na:miki mahpil mah se:..., te:temaka:n no:. Ke:mah *porque** pos mahpil semi kuali. Ke:mah. Semi kuali *compadrito**. [K]e:mah. Mokelpachowa. Kuali *porque** ne:n tochi:chi:ya mo..., mokelpachowa. Wa:n de mokelpachoh eski timomowtihtok. [K]e:mah. Pos yehwa se: momowtihtok *porque** mochihkolowa se: ichichi:kka[ichi:chi:ya]. Yehwa yo:n a:mo se: takua:sneki se:..., se: tahyalmiktok sah. Mochichi..., mo..., mo..., mochihkolowa wa:n de..., a:mo se: te:we:lia. Ke:mah. Yehwa yo:n, a:mo ta: i:n tema:skal semi, Yehwa yo:n. Ke:mah. semi kuali nijo:n mah se: kichihchi:wa wa:n yehwa yo:n se: ki..., se: kko:lowa. Pos yeh se: to:nal se: ma:tami. Se: k..., se: ma:tami. Se: ma:tami *compadrito**, se: ma:tami wa:n yehwa yo:n ne:n..., Se: ma:tami. Ke:mah. semi kuali yo:n tema:skal *porque** no: moneki ni:nipaka, no: moneki miak ne:n, Ke:mah, kuali *compadrito**. kuomaxaltsitsí:n, se: kkehketsa wa:n ompa se: kkui:ltihtiw ya ne:n Ke:mah. Ompa se: kite:mpilo:ki. Ompa se: tate:mpilowa ya. te:nsakamekat oso yo:n, yehwa ya m' peto:lmekat. Yo:n semi kuali *porque** yo:n a:mo koto:ni. Kualtsi:n nijo:n se: kitetsi:lowa ihkó:n, Ka:n koto:ni. Ke:mah. tanakastan ihkó:n. Yo:n se: kilpia n' komekat pa..., yo:n se: kilpia ya komekat para ika se: kitili:ntia ya ne:n iswat tein pam..., tein paniá:n se: kita:lia para kuali Se: kitili:ntia ya. kiki:tskia. Ke:mah. Kualtsi:n moka:wa. Yo:n iswat se: kita:lia *siquiera** oho:me. Ke:mah. Oho:me, komo ahsi oho:me. Ke:mah o:m[e] wa:n mah nepaniwto ke:meh yo:n se: kipechtia pahpata. para a:mo ne..., para k..., para kualtsi:n moki:tski:s ya, kawa:nis n' taihtik. Ke:mah nepaniwtok. Se: kisa:lowa kualtsi:n, se: kinepanohtiw ke:meh yo:nKe:mah mah nepaniwtiw ihkó:n kualtsi:n. Ke:meh yo:n *plato** ka:mpa kinamakah kitekpa:ntok[tekpa:ntok] ihkuí:n *hasta** motsakuati. *Hasta** motsakuati, seko sah ka:mpa motsakuati a, ihkó:n. Ke:mah ihkó:n se: kichi:wa. Kemah seko sah, ihko:ni. Ihko:ni yo:n se: kichi:wa. Pos yehwa yo:n neh nikmati sah *compadrito**. Ke:mah. Seki no: nik..., no:, no iwki n' tiweli. Ke:meh neh niweli, no: niweli *compadrito** yo:n tekit. Ke:mah Tikitakeh keni:w se: kichi:wa yo:n. Ke:..., ke:mah te:chne:xtilihkeh. Pos tikitstiahkeh ihkó:n te:chne:xtiliayah seki *a veces** tota:tahwa:n ihkó:n wa:n ekintsi:n nochi tik..., te:chne:xtilihkeh. Kuali pahti *compadrito** neli. tikmattokeh yo:n semi kuali yo:n tema:skal. Sayoh *que de veras** se:, se: tata. Se: tata pero kki:xtia n' kokolis. Ke:mah. Pos..., ke:mah. Ke:mah. Pos yehwa sah *compadrito** neh nimitstahtania:ya *que** ox no: tiweli *que** neh niweli n' tema:skal. A:, *bueno**. Pos nijo:n tikmattokeh [i]hkó:n de n' tik..., Yehwa sah *compadrito** tikchi:wayah ihkó:n yo:n tema:skal. A: *bueno**. Ke:mah neli *compadrito** yeh. Pos yehwa sah *compadrito**, yehwa sah.