<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?>
<!DOCTYPE Trans SYSTEM "trans-14.dtd">
<Trans scribe="Eleuterio" audio_filename="Ixtla_Narra_MMC327_Historia-de-vida_2009-09-22-i" version="1" version_date="140602">
<Speakers>
<Speaker id="spk1" name="Pendiente" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
<Speaker id="spk2" name="Jeremías Cabrera Ortiz" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
</Speakers>
<Episode>
<Section type="report" startTime="0" endTime="470.356875">
<Turn startTime="0" endTime="331.126" speaker="spk1">
<Sync time="0"/>
Ke:mah, yehwa yo:n 'tsilia *este**
<Sync time="3.103"/>
nikihtowa neh *que** n..., neh nikihyo:wih *porque** a:mo niki:xmat no:pa:ntsi:n
<Sync time="7.715"/>
a:mo nikma..., a:mo sake:ra niki:xmatik, ne:chiskaltih yehwa ya *nomomacita**,
<Sync time="11.969"/>
yehwa n' te:tixilia:ya para ne:chiskaltih, ne:chtekipanoh para niwe:yak,
<Sync time="16.836"/>
Wa:n *después que** sepa te:wa:n mota:lih. ¿Yo:n kuali nimitsilwi:s, welis?
<Sync time="22.452"/>
Te:wa:n mota:lih sepa, kikaya:w se: taga..., totsi:n[ta:totsi:n] kikaya:w *que** yeh *ne:chcuidaros** a, *que** yeh ne:chka:wili:s ka:ni nietos
<Sync time="29.126"/>
se:..., yos iwa:n mota:lih.
<Sync time="31.358"/>
Pero ton chi:wik, *que** a:mo neli, a:mo *kcumpliroh** tein ne:chilwih, tein kilwih, sano
<Sync time="36.358"/>
ne:chka:wak ohti sepa. Yeh momikilih wa:n a:mo ne:chka:wilihte:w nio:n tei.
<Sync time="41.157"/>
Entó:s neh nietok kintsi:n ka:mpa nietok nimokowilih, k..., a:mo, a:mo akah, a:mo akah ne:chtayo:kolih.
<Sync time="48.048"/>
Ihkó:n, ihkó:n ne:n niwe:yak, niwe:yak pe:wak nte:tekitilia ihkó:n.
<Sync time="52.714"/>
Ntepale:wihtinemi ka:mpa weli, se: *notío** ne:chmachtih ke:ní:w ntekitis,
<Sync time="58.799"/>
ompa n' tieto..., ompa nietoya, *de que** ne:n... Entó:s
<Sync time="63.522"/>
nte:tekitilia ihkó:n n'pale:wia:ya, n'pale:wia wa:n n'pale:wia, ompa ntakua ya,
<Sync time="68.009"/>
pos iwki ompa nita:..., niwe:yak, ompa nta:katik.
<Sync time="71.616"/>
*Después** pe:wak nimotato:kia ya. Kihtowa, xmotato:ki a, kihtowa se: *cuarto**, kihtowa wa:n
<Sync time="76.929"/>
para titakua:s, para timotekipano:s.
<Sync time="79.822"/>
Ta:ká:n mo:sta, wi:pta, kihtowa, tikahsi se: siwa:t, pos ika *tmoserviros**, kihtowa n...,
<Sync time="85.26"/>
para n'takua:skeh, para n'kuaskeh kihtowa n' tao:l, xitato:ka.
<Sync time="90.117"/>
Pos neli pe:wak ntato:ka ya.
<Sync time="92.416"/>
*Después** pe:wak nikchi:wa *lucha**, iwki, iwki ompa nnentok, ntato:ka, ntekiti.
<Sync time="98.867"/>
Wa:n wehka:w neli a:mo se: kihyo:wia:ya ke:meh kintsi:n. Onkaya tomat, onkaya *chile verde**, onkaya nochi,
<Sync time="104.492"/>
kilit, to:ni eski.
<Sync time="106.948"/>
De kito:kayah et, ma:wilowa:ya n' et, a:mo ke:meh kintsi:n.
<Sync time="111.515"/>
Yo:n ti..., kito:kaya ne: *notío** katka n' et, ompa moa:wilowa:ya, ixwi..., i..., ka:n tiktamiololowa:yah, ta: mela:w n' ta:kia, pero hasta motsonkepa n' et n' *imata**.
<Sync time="119.519"/>
Ta:ki ke:meh a:wil, nochi.
<Sync time="123.046"/>
'Takua komo timaya:na, n' exo:t kimanayah pero wel..., ika ko:mit
<Sync time="128.716"/>
wa:n *salsita**, m..., tel..., neh nikilia:ya telwe:lik katka *salsa de** yo:n *criollotomat**.
<Sync time="133.819"/>
Wa:n *chile verde** telwe:lik neh nikilia.
<Sync time="137.493"/>
A:mo ke:meh kintsi:n tein tomat onkak, neh nikilia a:mo semi we:lik mah *salsa**.
<Sync time="144.48"/>
Pero ihkó:n, ihkó:n ti:xpano:keh, *hasta** ekintsi:n ihkó:n ninentok.
<Sync time="149.047"/>
Nima:pe:wak nitekiti, ntekiti a ihkó:n, ihkó:n ntekiti, pos xtato:ka kihtowa, iwki a timoi:xpano:lti:s, timotekipano:s, kihtowa, ta:ká:n tikahsik se: siwa:t
<Sync time="157.81"/>
iwa:n *timoserbiros** kihtowa *porque** neh kihtowa
<Sync time="161.672"/>
neh kua..., a:mo ni..., wel nimitsilwi:s kihtowa kuali nimitsilwi:s kihtowa, xieto nika:n, pero komo a:mo t'neki ok wa:n se: *parte**
<Sync time="168.011"/>
pos kuali tietoskia ya kihtowa, pero ke:meh yetokeh nokni:wa:n wa:n kuehmolmeh semi
<Sync time="173.056"/>
i:pa kihtowa timahchi:was. Wa:n neli kuehmolmeh,
<Sync time="177.221"/>
ke:meh yo:n se: n' *ihermano** semi tawa:naya, ehko kuala:ni wa:n taahwa.
<Sync time="183.516"/>
Pos *después** sepa ni..., neli niki:sak, sepa niah sepa seko. Neh ntekiti ke:meh i:pa, nimotato:kia,
<Sync time="189.534"/>
nimotato:kia ihkó:n wa:n ntato:ka, ne:wí:n ntekititinemi ihkó:n, nte:..., tapale:wia,
<Sync time="197.07"/>
nimotato:kia wa:n nte:pale:wiya, *cuando** se: paktok pos se: kichi:wa *lucha**, a:mo ke:meh ekintsi:n, ekintsi:n a:mo niweli ntekiti ok.
<Sync time="204.829"/>
Pos neh kualka:n niki:saya wa:n ntekititi wa:n niehko sepa, mo:stika sepa, mo:sta, sama:na por sama:nah.
<Sync time="211.048"/>
Wa:n ihkua:k *barato** katka ntaxta:waya, *cinco pesos**
<Sync time="216.463"/>
to:nal, *después** pe:wak panki:sa *seis pesos**,
<Sync time="220.146"/>
pero nochi n' to:nal n' titekitis, a:mo se:..., ke:meh ekintsi:n *por hora, ocho horas**
<Sync time="224.878"/>
*hasta** tapoya:wte:noh tiehkos,
<Sync time="229.901"/>
nochi n' to:nal, tane:si wa:n *hasta** tapoya:wi, a:mo ke:meh kintsi:n.
<Sync time="236.008"/>
Ekintsi:n ne:..., komo t'pia se: ta:ke:wal kitstok n' *ireloj**, ton *hora, las cinco**, yeh wa:le:was, komo teh ompa xnento, ta: tehwa motekiw,
<Sync time="243.218"/>
pero yeh wa:le:was. Wa:n wehka:w a:mo, wehka:w n' ta:tomeh a:mo kkuiah *reloj**.
<Sync time="250.017"/>
Yeh kita *cuando** kalakiti n' to:nal, kihtowa, a:mo se: tachia ok, x..., tiowih ya,
<Sync time="255.441"/>
nochi n' to:nal.
<Sync time="258.097"/>
Ihkó:n, ihkó:n wa:n a:mo se: kihyo:wia:ya. N' tein neli ke:mih
<Sync time="262.517"/>
tes..., onkak nochi tomat, to t'nekis, tomakilit, nanakat, tein t'nekis,
<Sync time="267.74"/>
*hasta** chiktehmeh onkayah de mela:w,
<Sync time="269.906"/>
kkua:yah *a:joloh**, se: tapalowa, se: kpalowa *a:joloh**.
<Sync time="275.902"/>
Onkaya miak okuiltsitsi:ni.
<Sync time="278.706"/>
Wa:n kilit onkaya de mela:w, e..., n' tomakilit, onkaya pa:pa:lo:kilit, *que** ya ayohwach se: kita:lia wa:n ta:ki pero ke:meh a:wilmeh,
<Sync time="288.027"/>
Yo:n *sandíameh** mochi:wayah *hasta** ihko:kó:n we:weyak ke:meh i:pa tein yo:n tein wi:tse, kinamakah ampo:wí:n.
<Sync time="293.652"/>
Wi:tse para ne:wí:n, ka:ni wa:le:wa.
<Sync time="296.13"/>
Ihko:kó:n wehwei mochi:waya.
<Sync time="300.148"/>
A:mo teh tahyo:wi:lis, xiktapa:na se: a:mo tiktamia mose:lti.
<Sync time="307.148"/>
O:pa tikua:s, ohpa tikua:s.
<Sync time="309.492"/>
*o** komohkó:n ompa tietok, pos ompa tnentok tiktami:s nochi n' to:nal ompa xieto, ta: we:i o...,  we:ikowtet.
<Sync time="316.782"/>
Miak, miak taman o..., tapalo:l onkaya.
<Sync time="319.461"/>
Neli nanakat, tikihto:s semi
<Sync time="321.952"/>
tikita ne: tiow ttekititi, tikitas onkak nanakat, tikwa:lkuite:wa.
<Sync time="326.215"/>
Kimanah ya, se: ki...,
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="331.126" endTime="338.336">
<Sync time="331.126"/>
Xika:wa, 'ka:wa wa:n... *Ajá**.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="338.336" endTime="470.356875">
<Sync time="338.336"/>
Se: kwa:lkuite:wa, kimanah ya wa:n ki..., *kiajolwia o** iwki se: kikua *caldo**.
<Sync time="344.742"/>
Nochi yo:n tapalo:l *como que** onkaya nika:n, a:mo ke:meh kintsi:n.
<Sync time="350.175"/>
Ekintsi:n nochi xmokowili, *chile verde, que** yehwa to:ni, *que** t..., nochi yo:n, piomeh tikua:s 'mokowili
<Sync time="356.416"/>
wa:n *antes** mochi:wayah m' piomeh, a:mo kokolisyowayah ke:meh a:xka:n.
<Sync time="360.925"/>
A:xka:n se: kipiasneki, ihkui:ntsitsi:n ompa wi:tsa kokolis.
<Sync time="365.769"/>
Mochi:wayah m' pio:tsitsi:n ke:meh a:wilmeh moskaltia:yah ke:mi *igual** n' tato:k.
<Sync time="372.59"/>
To:tolimeh a:mo kokoliskuiah.
<Sync time="375.09"/>
Ihkó:n nikitak no:ma:ntsi:n kimpiaya m' piomeh *cuando**..., ka:mpa ne: t..., te:wa:n mota:lihka, *cuando** pe:wak nitamati a.
<Sync time="381.363"/>
Kimpiaya m' piomeh, kinte:ka wa:n wa:lyo:lih pero i:xkich piomeh, ta:
<Sync time="387.693"/>
tikua:sneki se: piotsi:n ompa sah tik..., t...,
<Sync time="390.216"/>
Kitsi:tskia wa:n kimana.
<Sync time="392.462"/>
A:mo ke:meh ekintsi:n xkowati.
<Sync time="395.02"/>
Tikowati *pionaranja[piogranja]** wa:n yo:n *pionaranja[piogranja]** a:mo we:lik *igual** ke:meh n' tein *criollo**.
<Sync time="400.935"/>
Pos nochi se: kkowa ya.
<Sync time="405.288"/>
A:mo teh mochi:wa ok.
<Sync time="408.962"/>
Wa:n a:xka:n motekitchi:wa ya n' tao:ltsí:n ekintsi:n pero nochi *xkabonaro**,
<Sync time="413.114"/>
*puro abono**,
<Sync time="415.203"/>
ohpa *xkabonaro para** ta:kis, wa:n komo sayoh sepa *tikabonaroh**, a:mo ta:ki.
<Sync time="420.203"/>
De n' ta:l *mo que** nochi i:xtamik a n' ta:l,
<Sync time="423.618"/>
a:mo kanah ok ne:n ton ika moyo:lchika:wa n' tato:k.
<Sync time="428.038"/>
Wa:n se: *parte** ekintsi:n pos a:mo kanah ok se: tato:ka no:.
<Sync time="431.498"/>
*porque** ti..., ka:mpa miak *gente** ya onkak, pos kintsi:n miak *gente** onkak a:mo kanah..., ka:mpa tato:kayah n' ta:tomeh katka
<Sync time="439.525"/>
pos a:man nochi kalimeh.
<Sync time="443.467"/>
Wa:n se: tato:kaya ka:sá: wehka *que** ka:mpa onkak ka:sá: ika ttato:kas pero wehkatsi:n ya, a:mo ok *cerca**.
<Sync time="450.156"/>
Tiki:sas nika:n wa:n ke:mih ka:mpa tiwa:le:wkeh.
<Sync time="455.201"/>
Wehkatsi:n oso se: o:me, e:yi *hora**, se: o:me *hora para** tiahsis,
<Sync time="460.647"/>
a:mo kanah ok *lugar**.
<Sync time="462.902"/>
Tasohti a.
<Sync time="465.312"/>
Nochi tatasohti a *parejo**, ke:meh ya *lugar**, ke:meh ya n' tato:k.
</Turn>
</Section>
</Episode>
</Trans>
