<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?>
<!DOCTYPE Trans SYSTEM "trans-14.dtd">
<Trans scribe="TEPOXMANANIJ" audio_filename="Tzinacapan_Ethnography_Andres-Martin-Juarez_tenex_2010-07-13-f" version="6" version_date="111011">
<Speakers>
<Speaker id="spk1" name="Amelia Domínguez Alcántara" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
<Speaker id="spk2" name="Andrés Martín Juárez Hernández" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
</Speakers>
<Episode>
<Section type="report" startTime="0" endTime="710.702">
<Turn startTime="0" endTime="19.732" speaker="spk1">
<Sync time="0"/>
A:man ne: xite:chtapowi, tikihtowa teh ne: wehka:w no: tikitaya
<Sync time="4.951"/>
oso no: tikchihchi:waya ne:n tenex
<Sync time="8.06"/>
tikmattos, tikmattos ke:ni:w kisa:lowah oso ke:ni:w kichi:wah ne:n 
<Sync time="13.482"/>
ke:ni:w pe:wah tachkuah *o** ka:mpa yo:n kisa:lowah tet wa:n kiokxitiah ne:n tenex, ne:n tet para mochi:wa ya tenex
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="19.732" endTime="445.135">
<Sync time="19.732"/>
Ke:mah, kuali yetok, *este, bueno**, ekintsi:n sepa name:chtapowi:ti *pues** tein wehka:wkayo:tanemili:l 
<Sync time="27.763"/>
ke:ni:w tikchi:wayah *porque** no:, no: ompa n' tekitik se: de *tiempecito** 
<Sync time="33.107"/>
*este** nohjó:n *tenexhorno** t' chihchi:wayah
<Sync time="40.091"/>
achto tikitayah ka:ni kuali tik..., t' tachihchi:waskeh ka:mpa, ka:mpa take:s
<Sync time="46.873"/>
para titachkuaskeh tani wa:n ahko moka:was ka:mpa moka:wati:w a *horno**
<Sync time="52.998"/>
pero *primero** se: tachkuas s' kiera *dos metros o** de pata:wak tate:n ka:mpa n' kalte:noh tikihto:skeh *horno**
<Sync time="62.419"/>
axto, axto se: tachkuas n' ka:mpa *mero horno**
<Sync time="67.107"/>
*según** de we:i, de *metro y medio o, o dos metros** eski de we:i
<Sync time="74.966"/>
wa:n de wehkatan *metro y medio o dos metros** de wehkatan, se: kitamachi:was nochi
<Sync time="82.169"/>
de ompa yo:n se: tachkua ya *hasta** ahsi ne:n *dos metros** 
<Sync time="89.091"/>
komo *metro y medio, metro y medio santo derechito**, ke:mah
<Sync time="94.808"/>
pero *después** se:, se kichkua ya paratani ka:mpa kalte:noh, ka:mpa kalakis ne:n kowit para tatas tet
<Sync time="104.09"/>
se:, se: *parte** sayoh se: kichkuas sayoh ke:meh akis kowit komo de, komo de *sesenta centímetros**
<Sync time="114.48"/>
ento:s nohjó:n tikichkuayah wa:n a:mo sayoh ta:l nohjó:n tikuiah
<Sync time="123.574"/>
ta: tikchi:wayah *este**, ichika:wka:yo tet, komo weli ni:nipaka, a:kin semi ika tekitia kichi:waya wa:n tein a:mo *pues** ihkó:n ta:l sah
<Sync time="133.668"/>
pero tikchi:wayah taihtik para kualtsi:n mo..., ixkia nohjó:n tet
<Sync time="140.09"/>
tiksakayah *este** xa:ltet
<Sync time="145.136"/>
moka:wa kalihtikpa *puro** xa:ltet wa:n ne:n tikiliah tatsompalmeh 
<Sync time="153.121"/>
*este, mero, mero cimiento puro** xa:ltet de ompa yowih tatsompalmeh tikiliah 
<Sync time="161.23"/>
tiktekiah sakie:ra de *a, de *a cincuenta** de we:weyak 
<Sync time="166.48"/>
e:mah wa:n de pata:wak sake:ra *cuarenta** para taxi:ko:s *porque** kima:ma:ti tet
<Sync time="174.23"/>
ento:s nohjó:n tikchi:wayah iwki *después** tik..., tiktapa:nayah tet miak
<Sync time="182.761"/>
pero a:mo tet *este** tikuiah, ma:nel tet, nohjó:n tenex tikchi:wayah, miak ka:sá: tekitih ok pero ait ka:ni, a:mo no: se: kimati ok, onkak ok 
<Sync time="192.246"/>
*este puro** ista:k, *puro** ista:ktet wa:n tikihitayah tein *mero** tikilia:yah *cargadores mero** tama:mah, *mero** tatsi:ntan 
<Sync time="204.308"/>
wehwei:n, sake:ra *ocho o seis según** de wehwei
<Sync time="210.761"/>
wa:n sepa tein kilia:yah *este** ta..., ta..., tatsakka, ite:ntsakka no: wehwei tet
<Sync time="218.636"/>
*porque** paniá:n tikte:mili:tih sake:ra se: *tres mil kilos** de eti:k 
<Sync time="224.074"/>
a:mo sayoh tepitsi:n para taxi:ko:s 
<Sync time="227.901"/>
wa:n no: kichi:waya a:kin kimati koma:mo xiti:nis, ento:s nohjó:n tikchi:wayah 
<Sync time="234.12"/>
tikixkayah pero achto neli, tiktapa:nayah tet, tiksentilia:yah 
<Sync time="239.026"/>
wa:n a:mo sayoh yo:n komo *metro y medio** de we:i *horno** kikuia kowit *este, seis tareas** 
<Sync time="250.589"/>
pero wa:kik, sake:ra *medio año** de wa:k..., mah yeto, tawa:ts *o** se: *cinco meses** 
<Sync time="258.136"/>
wa:n komo de *dos metros** de we:i wa:n mah *metro y medio de pata:wak 
<Sync time="266.214"/>
kikui *nueve tareas** de kowit, semi miak wa:n timokochihsolo:s *seis noches**
<Sync time="275.323"/>
wa:n tein tsiktsi:n sayoh *cuatro noches**, e:mah
<Sync time="280.901"/>
ento:s nohjó:n tiksa:lo..., tiksentiliah nochi nohjó:n kowit, tietokeh *a la mano** ya, tikchi:wah no:, tiksentiliah tet
<Sync time="288.214"/>
ke:mah tiksa:lowah, tap..., tikpe:waltiah nohjó:n tet, tik..., tiktatokiliah 
<Sync time="295.292"/>
pero *cuidadito** se: mahchi:was, komo se: mahchi:wak, a:mo kualtias
<Sync time="301.604"/>
mochi:wa xohxowik *como siempre**, moneki se: mi:xpatas wa:n no: a:kin ya:s, *importante** mah kitokili:ti kowit
<Sync time="312.604"/>
*porque** koma:mo kitokilih *igual** a:mo kualtias, a:mo yoksis
<Sync time="318.198"/>
*importante** kitokili:ti:w kowit ma:ski a:mo kineki a, se: kilwi:s
<Sync time="322.182"/>
wa:n de ompa yo:n, a:mo soh nohjó:n se: kitatokilihtos ihkó:n sah 
<Sync time="328.182"/>
*este** kipia okseki iwi:kal, tikta:l..., tikta:lili:ske ite:noh, 
<Sync time="333.166"/>
tikta:lilia:yah kekexikilit, tehtsonkilit *o** a:tsi:tsika:s nohjó:n te:kua
<Sync time="340.088"/>
wa:n nohjó:n *litros botellas** de teskat, tein *azul**, tatapats..., tatapachilia:yah para kipale:wia:ya nohjó:n tet
<Sync time="351.556"/>
*después** tiktatokiliah yowal *y** tonal a:mo se: kochis, komo weli se: moi:xpatas wa:n koma:mo *xiksufri:ro hasta** ompa nohjó:n
<Sync time="359.103"/>
mo:stah, mo:stah, ompa se: kita pe:wa xi:ni a ne: tenex tatampa, *pues** tik..., tikahchi:wtiowih ya 
<Sync time="369.041"/>
wa:n tiksentiliah seko nohjó:n tamomox, ki:stiw a
<Sync time="373.385"/>
*hora cuando** ahsi a *punto** de nohjó:n, nochi ixkik a
<Sync time="378.448"/>
*parejo** moka:wa nohjó:n tet, pero *blanquito** ke:meh ne: *foco, puro blanco** mochi:wa n' tet
<Sync time="386.323"/>
mahyá: nochi tit mochi:wa wa:n tate:noh panki:sa tit *azulito** a
<Sync time="391.791"/>
nochi panki:sa ya tit tate:noh de, komo de, se: *quince centímetros o veinte, parejo** kiewalowa
<Sync time="399.166"/>
ento:s nohjó:n no: se: kita ya ke kuali a, e:mah, *más** tepitsi:n se: kita:lia kowit
<Sync time="405.713"/>
wa:n komo ahsik a ne:n *cuatro noches o** ahsik a okseki tein *más** we:i *horno, seis noches** pos yehwa ya
<Sync time="413.682"/>
tika:wah ya, tikchiah sake:ra, ke:ra se: *tres dias** wa:n tiki:xtiah ya
<Sync time="422.573"/>
pero a *pura fuerza** semi *fuerte**, a:mo se: taxi:ko:sneki, se: ihyo:tami
<Sync time="429.526"/>
yehwa nohjó:n *este** tikchi:wayah yo:n tekit pero semi tik..., tiksufrirowa:yah *porque pues** pos yowal *y** to:nal kipia de se: kitstos
<Sync time="439.947"/>
ke:mah wa:n yehwa sah yo:n pos, a:mo teh *más**, tasohka:matik
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="445.135" endTime="451.428">
<Sync time="445.135"/>
Tikihtowa ke ite:noh ne:n *horno** nankita:lilia:yah yo:n te:skat wa:n yo:n te:skat iwa:n oksi a tet oso nankiahchi:wilia:yah sa:te:pan
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="451.428" endTime="478.474">
<Sync time="451.428"/>
Iwa:n oksi a *o** iksá se: kah..., se: kahsi a tani pero mahyá: *chicle, cachitos**
<Sync time="457.631"/>
a:mo, mahyá *hule**, pa:ti pero takua:wak *como siempre**
<Sync time="463.552"/>
e:mah para kipale:wiaya ne:n tet para kualtsi:n *este** oksia 
<Sync time="469.506"/>
*importante** nohjó:n tikta:lilia:yah sake:ra se: *o** o:me
<Sync time="473.006"/>
e:mah, se: kimomoxowa, e:mah para kuali ki:sa
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="478.474" endTime="482.911">
<Sync time="478.474"/>
Wa:n koma:mo nankita:lilia:yah yo:n te:skat ke:ni:w mochi:way n' tenex
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="482.911" endTime="557.495">
<Sync time="482.911"/>
Pos mochi:wa, *a veces** tahko sah yoksis *o a veces** se: *parte** sah wa:n iwki a, 
<Sync time="491.13"/>
tiki:xti:s pero *como siempre** tet, soh po:kyowa sah
<Sync time="495.036"/>
ne:nkah kowit tat..., kowit tamitatas n..., yo:n nohjó:n *seis tareas o nueve tareas** 
<Sync time="501.114"/>
pero ne:nka sah tik..., tikpolowa ya yo:n kowit, a:mo kualtia n' tekit
<Sync time="506.411"/>
wa:n kipia de nochi kipias yo:n, *parejo**, koma:mo, a:mo wa:n *igual** name:chilwia a:kin ya:s *importante** mah kitokili kowit
<Sync time="514.989"/>
koma:mo a:mo, wa:n *igual, igual** ke:meh nika:n *señora** kihtohtoya a:mo wel motoki:ti:w se: *señora** tein *embarazada**
<Sync time="523.223"/>
*lo mismo kimalea:ro:s** nochi pero se: *horno** de teñex, a:mo oksis
<Sync time="529.473"/>
*puro** xohxowik ki:sas, e:mah 
<Sync time="533.323"/>
po:kyowa sah wa:n a:mo, a:mo yo:ksi, mi:to:nia sah wa:n iwki, wa:n iwki sah, *tanto de** se: kuala:ni a no: pos, ihkó:n se: kika:wa ya
<Sync time="541.036"/>
ke:mah, ompa moka:wa ya wa:n iwki a, pos niman se: momaka *cuenta** ke a:koni kwehweloh 
<Sync time="547.698"/>
wa:n a:mo wel tikilwiah *porque** pos nehyo:n no:, semi *a fuerza** tikilwi:tih a:mo no: kualtia, ke:mah 
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="557.495" endTime="563.252">
<Sync time="557.495"/>
E, tikihtowa ke te:skat *azul, nochipa moneki *azul** oso kualtia kati:n eski te:skat 
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="563.252" endTime="594.987">
<Sync time="563.252"/>
Nochipa, neh nikitaya ne:pa ne: nochi..., nochipa yehwa kikuiah n' ompa *novecinos** wa:n tehwa:n no: tikih..., tikixkayah iwa:n se: *nocarnal**
<Sync time="571.142"/>
tehwa:n tikuiah, tikchi:wkeh tokalwa:n ompa pero nochi tik..., tikixkayah ne:n tet
<Sync time="577.924"/>
tikixkayah, a:mo tikowayah, ke:mah 
<Sync time="581.805"/>
ke tik..., tik..., tikihtowayah, kitowa no her..., no *carnal** tikpiaskeh se: *ventaja** pero mah a:mo kihtowaka:n 
<Sync time="587.596"/>
e:mah, pos tikchi:w..., tikchi:wayah, ihkó:n nochi, mm
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="594.987" endTime="599.994">
<Sync time="594.987"/>
Ento:s yo:n tenex tein nankichi:wayah a:mo nankinamakayah, nankikuiah para namocha:n
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="599.994" endTime="620.547">
<Sync time="599.994"/>
*Para gasto**, e:mah, te:chtahtania:yah okseki tokni:wa:n xa: t' namakah, tikiliah a:mo, e:mah, tikuih *para gasto**
<Sync time="609.307"/>
mm, pero pos seki kikowayah, no: tikmowilia:yah *porque** kiwi:kayah a:taw, para n' a:taw
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="620.547" endTime="621.503">
<Sync time="620.547"/>
<Who nb="1"/>
A:ah
<Who nb="2"/>
Ke:mah
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="621.503" endTime="624.307">
<Sync time="621.503"/>
Yehwa nohjó:n, mm
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="624.307" endTime="634.51">
<Sync time="624.307"/>
<Who nb="1"/>
Pos yehwa sah komohkó:n a:mo teh tei de i:n *horno** wa:n tenex ke:ni:w se: kichi:wa
<Who nb="2"/>
we:noh, ihkó:n nohjó:n de yo:n *horno** yehwa de e..., e..., e...., e:soleh, mm, tasohka:matik miak, eheh, yehwa sah
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="634.51" endTime="641.698">
<Sync time="634.51"/>
Ke:ni:w tikita tehwa:tsi:n *este** okachi kuali i:n tenex tein nankichihchi:wayah oso okachi kuali ekintsi:n ne: ke mokowa ya
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="641.698" endTime="710.702">
<Sync time="641.698"/>
A:, ke:mah, *más fuerte** nohjó:n *criollo** katka *porque** kihtowa:yah ke *puro** ika kowit oksi
<Sync time="650.541"/>
wa:n *más** kualtsi:n moka:waya ne:n kima:nelowa:h iwa:n *arena**, 
<Sync time="655.299"/>
*porque** ne: tein a:xka:n onkak pe:wak ne:stiwi:ts pos aya:mo no: semi wehka:w pe:wak ne:si nohjó:n tein a:xka:n wi:tsa
<Sync time="663.135"/>
pero kihtowah ke a:mo, a:mo ika kowit oksi, a:mo se: kimati ox mela:w, kihtowah ke a:mo *igual**, ihkó:n kihtowa:yah
<Sync time="672.004"/>
e:mah, *hasta** para a:taw kiwi:kayah a:mo *igual, más fuerte** tein de kowit yoksi ika
<Sync time="679.948"/>
ihkó:n *por eso** nochi ihkó:n kichi:wayah, kiixkayah *porque más** taxi:kowa:yan nohjó:n a:mo, a:mo nehyo:n *corrientillo**, ke:mah, mm
<Sync time="692.886"/>
welis t' ne:chtapowi:s moto:ka:y
<Sync time="695.121"/>
we:noh, *este**, pos neh noto:ka:y yehwa ye:watsi:n name:chilih, Andrés Martín Juárez Hernández
<Sync time="703.636"/>
ninemia Xaltepec pero a:xka:n n' nemi Tzinacapan, ke:mah, mm
</Turn>
</Section>
</Episode>
</Trans>
