<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?>
<!DOCTYPE Trans SYSTEM "trans-14.dtd">
<Trans scribe="Amelia" audio_filename="Tecol_Narra_FHR321_Testimonio-vida-y-siembra-de-maiz_2011-08-24-f" version="6" version_date="130430">
<Speakers>
<Speaker id="spk1" name="Jonathan D. Amith" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
<Speaker id="spk2" name="Filiberto Hernández Rosario" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
</Speakers>
<Episode>
<Section type="report" startTime="0" endTime="1859.460">
<Turn startTime="0" endTime="2.224" speaker="spk1">
<Sync time="0"/>
Mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="2.224" endTime="5.476">
<Sync time="2.224"/>
Ta:to, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="5.476" endTime="6.592">
<Sync time="5.476"/>
Mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="6.592" endTime="7.441">
<Sync time="6.592"/>
Ta:to.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="7.441" endTime="10.346">
<Sync time="7.441"/>
<Who nb="1"/>
Ke:mah, kakisti, mm.
<Who nb="2"/>
Kakisti.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="10.346" endTime="14.744">
<Sync time="10.346"/>
*Este** tehwa:tsi:n de ¿Ka:ni tiwa:le:w?
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="14.744" endTime="18.192">
<Sync time="14.744"/>
New York niwa:le:wa.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="18.192" endTime="21.161">
<Sync time="18.192"/>
A:, wa:n ton tikuiko nika:n.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="21.161" endTime="28.148">
<Sync time="21.161"/>
<Who nb="1"/>
Teh, nimomachti:ko, nimomachti:ko mexika:noh, ma:se:waltahto:l.
<Who nb="2"/>
Tim..., timomachti:ko, ew...., a:, *este** ...
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="28.148" endTime="40.468">
<Sync time="28.148"/>
<Who nb="1"/>
Kita sah wa:n a:koni mitsilwih nika:n ti..., tiwa:lah, *este** ke:ní:w tik..., ke:ní:w tikmatik nika:n *este** onkak *este** ma:se:waltahto:l.
<Who nb="2"/>
Mm, ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="40.468" endTime="43.794">
<Sync time="40.468"/>
*Este** titatsi:ntokak.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="43.794" endTime="44.731">
<Sync time="43.794"/>
Mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="44.731" endTime="48.303">
<Sync time="44.731"/>
A:, wa:n ke:ní:w tikita nika:n, titawelita.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="48.303" endTime="49.308">
<Sync time="48.303"/>
Ke:mah, nitawelita.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="49.308" endTime="50.357">
<Sync time="49.308"/>
Mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="50.357" endTime="51.518">
<Sync time="50.357"/>
Kualtsi:n 
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="51.518" endTime="52.746">
<Sync time="51.518"/>
<Who nb="1"/>
Kualtsi:n.
<Who nb="2"/>
Mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="52.746" endTime="57.34">
<Sync time="52.746"/>
*Este**, ke:ní:w tikita mah nimitsilwi se: tahto:ltsi:n.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="57.34" endTime="59.327">
<Sync time="57.34"/>
<Who nb="1"/>
Mm, ke:mah.
<Who nb="2"/>
Tikneki..
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="59.327" endTime="60.064">
<Sync time="59.327"/>
A:.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="60.064" endTime="61.939">
<Sync time="60.064"/>
We:lis tine:chpowili:s ke:ní:w ...
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="61.939" endTime="66.381">
<Sync time="61.939"/>
<Who nb="1"/>
Ke:mah, ne: tein ke:ní:w tipanowa:yah, ke:ní:w ...
<Who nb="2"/>
Ke:ní:w tikchi:waya yo:n tenex oso ke:ní:w tipanowa:ya.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="66.381" endTime="70.353">
<Sync time="66.381"/>
Ke:ní:w tipanowa:yah ne:..., ne:ka tonalmeh, kipia miak xiwit a.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="70.353" endTime="71.247">
<Sync time="70.353"/>
Mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="71.247" endTime="75.729">
<Sync time="71.247"/>
Tehwa:tsi:n *desde** ke:maniá:n ya ti..., ti..., ¿Ka:nachi xiwit tikpia?
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="75.729" endTime="78.832">
<Sync time="75.729"/>
*Cincuenta y seis** nikpia.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="78.832" endTime="82.158">
<Sync time="78.832"/>
A:, neh nikwi:katok *cincuenta y nueve, casi sesenta** ya.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="82.158" endTime="85.417">
<Sync time="82.158"/>
<Who nb="1"/>
Mm, ke:mah tine:chta:ni.
<Who nb="2"/>
Tepili..., tepilitsi:n mitsonta:nilia.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="85.417" endTime="86.02">
<Sync time="85.417"/>
Mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="86.02" endTime="91.31">
<Sync time="86.02"/>
Tiowih sepa timoil..., timopilkepatih ya, timowa:lkepatih ya, titsi:nki:sah ya, a:mo.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="91.31" endTime="96.199">
<Sync time="91.31"/>
<Who nb="1"/>
Ke:mah, yeh titsi:nka..., titsi:nki:stiowih.
<Who nb="2"/>
Ke:mah, [ey], tiowih ya, tiwi:tseh sepa. Titsi:nki:stiowih ya.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="96.199" endTime="99.407">
<Sync time="96.199"/>
Ke:ní:w teh tikita nika:n, ke:ní:w t'machilia toto:nik.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="99.407" endTime="101.24">
<Sync time="99.407"/>
A:mo, a:mo takawa:ni
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="101.24" endTime="102.557">
<Sync time="101.24"/>
A:mo takawa:ni, kuali yetok.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="102.557" endTime="103.204">
<Sync time="102.557"/>
Kuali yetok.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="103.204" endTime="110.258">
<Sync time="103.204"/>
<Who nb="1"/>
Ke:mah. *Este** ne: ka:mpa ninemi tepitsi:n takawa:ni, ehe. Aha, no:, no: *igual, ¡hijole!**.
<Who nb="2"/>
Mm, ne: Guerrero *más** takawa:ni, no: *igual** semi takawa:ni.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="110.258" endTime="116.687">
<Sync time="110.258"/>
*Este** pos ihkó:n, i:pa iwki a i:n totahto:l, *a veces** kualtsi:n ne:n timotahto:li:xmatih.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="116.687" endTime="117.357">
<Sync time="116.687"/>
Mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="117.357" endTime="118.719">
<Sync time="117.357"/>
Teh tikwelita no:.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="118.719" endTime="122.489">
<Sync time="118.719"/>
<Who nb="1"/>
Ke:mah, nikuelita, nikwelkaki i:n ma:se:waltahto:l.
<Who nb="2"/>
A:, kualtsi:n, ye:kneli.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="122.489" endTime="128.651">
<Sync time="122.489"/>
Nika:n teh ton, i:n ma:se:wal, ton teh, ton teh tiknemilia tikchi:was. ¿Tikwe:ilti:s oso a:mo?
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="128.651" endTime="133.476">
<Sync time="128.651"/>
<Who nb="1"/>
A:mo, sa[yoh] nikneki para, para mah a:mo poliwiti.
<Who nb="2"/>
A:mo.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="133.476" endTime="135.848">
<Sync time="133.476"/>
<Who nb="1"/>
Totahto:l, de ma:se:wal.
<Who nb="2"/>
Mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="135.848" endTime="151.746">
<Sync time="135.848"/>
<Who nb="1"/>
Ma:se:waltahto:l, aha:.
<Who nb="2"/>
Ihkó:n wa:n teh tikwel..., tikwelita *este** mah a:mo poliwi.
<Sync time="139.474"/>
<Who nb="1"/>
Mm, kemah.
<Who nb="2"/>
Mah, mah, mah, mah onka, tehwa:n tikihtowah mah tikixwalti:skiah *más** pero a:mo tiwelih, a:mo tikpiah ne:n toihiyo:t.
<Sync time="148.509"/>
<Who nb="1"/>
Mm.
<Who nb="2"/>
Ke:mah. Pero entó:s *este** ...
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="151.746" endTime="160.346">
<Sync time="151.746"/>
Welis nimitstapowi:s i:n, ne: to:nalmeh tehwa:n ke:meh, tehwa:n titato:kah
<Sync time="158.182"/>
¿Namehwa:n a:mo nantato:kah?
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="160.346" endTime="161.07">
<Sync time="160.346"/>
A:mo.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="161.07" endTime="1575.34">
<Sync time="161.07"/>
A:mo. A:, tehwa:n nika:n tikta:liah ne:n tao:ltsi:n 
<Sync time="165.168"/>
wa:n ke:meh neh ne:chislkaltih no:pá:n kipiaya se: ite:ko, ke:mah.
<Sync time="172.782"/>
Entó:s ne: ite:ko, se: tokni:tsi:n wa:lah kitekiwi:ko ki..., kitekiwi:ko ne: xa: tato:kas ne: se: kowtah, kow..., tehwa:n tikiliah kowtah para kowmi:l, tai:xtapo:lis.
<Sync time="188.715"/>
Wa:n kilia *este** "xa: semi pati:yoh" kilia "tiknekis *renta**". Kilia "a:mo" kilia.
<Sync time="194.098"/>
"Ta:ka:n titawelita" kilia "sepa nimitska:wili:s para n' oksé:, oksé: *porque** i:n tehwa:n titato:kah tein nika:n, nika:n ka:mpa tinekih
<Sync time="203.476"/>
ohpa titato:kah xiwit.
<Sync time="205.683"/>
Ke:mah, ¿Wa:n ne:pa namehwa:n a:mo teh mochi:wa?. A: we:noh.
<Sync time="210.164"/>
Entó:s *este** yehwa yo:n neh nimitstapowi:ti, nika:n tein no:pá:n *este** ki..., kilwia ite:ko kilia "xa: ki:xtapowili:s se: kowtah, kowtah.
<Sync time="221.224"/>
Se: kowtah para 'ta:li:skeh" kilia "tao:ltsi:n".
<Sync time="224.904"/>
A:, kilia "pero xa:, xa: onkaskeh kowa:meh". Kilia, "a:mo" kilia "ta: *por eso**" kilia tikwi:ka mo..., momache:tehtsi:n,
<Sync time="231.895"/>
molapotsi:n" kilia. Tehwa:n nika:n tikiliah lapotsi:n ne:n tein to..., ika timotatapowilihtiowih.
<Sync time="239.724"/>
Ento:s yo:n kilia "ke:na:mo" kilia "komo tikwelmatis" kilia ne:chmakas achi i:n".
<Sync time="245.609"/>
Kilia "a:mo pati:yoh" kilia, "*a poco**" kilia "tikto:kati" kilia "tomi:n".
<Sync time="249.73"/>
"Kanah" kilia "neh nimitsmakas" kilia "ne: sempowal wa:n mahtak" kilia "*cuarto**, tamachi:w".
<Sync time="255.954"/>
"Pos ma:ski iwki" kilia "*porque** i:pa nochipa" kilia "[nimi]tspale:wia".
<Sync time="260.116"/>
"Pero *que sea**" kilia "tine:..., sábado komo nima:tamik" kilia tine:chmakas" kilia "yo:n tai:l". Kilia "ke:mah, yo:n a:mo x'polo *cuidado**" kilia.
<Sync time="269.424"/>
We:noh.
<Sync time="271.522"/>
Yo:n ne: tein ne: ki..., wa:lah ne: ta:totsi:n kitekiwi:ko *renta**, mokalakih, 
<Sync time="277.403"/>
kilia "pos nimokalaki:ti" kilia "pero kineki" kilia "achi i:n" kilia.
<Sync time="280.917"/>
"*Hijo de la mala**" kilia "pati..., pati:yoh" kilia. "Pati:yoh".
<Sync time="285.497"/>
"Ke:níw" kilia "mitsilwih" kilia "ne: se: *cu...,** se: *cuarto**" kilia ne:chka:wilia ika tahko *ciento**" kilia "hijo de la mala**, tiktelixta:w".
<Sync time="295.218"/>
"Wa:n neh" [ni]kilia "nimitstame:wi:ti" kilia "nehwa" kilia "tine:chmakas kilia "yo:n ... Tine:chmakaskia" kilia "yo:n tahko "ciento**".
<Sync time="302.205"/>
Kilia "a:mo" kilia "te:..., ke:meh te:chilwia, kihtowa" kilia "no: kixta:wtok ne:n ta:la:mat".
<Sync time="307.436"/>
Ne:n *boleta** tehwa:n tikiliah, *hijo ...**.
<Sync time="312.481"/>
Ika yo:ni" kilia. Kilia pos komo 'kuelmati" kilia "achi i:n se: *cuarto**" kilia "nimitska:wilia *renta**"
<Sync time="317.733"/>
wa:n komo titai:xtapowa" kilia "pos *este** sepa [nimits]tska:wili:s i:n oksé, xo:pami:l" kilia.
<Sync time="323.569"/>
Yo:n, yo:n tein ki..., kilih ne:n ite:ko" kilia mah kichi:wili, mah kitareachi:wili
<Sync time="329.876"/>
to:nalmi:l, entó:s yo:n *este** ata mokalakih ne: no:pá:n wa:n te:chkuite:w.
<Sync time="336.854"/>
Kihtowa "ne:n, mo:sta" kilia, "mo:sta" kihtowa "tia:skeh ne: kualka:n titekititi:wih, neh nimo..., ne:x..., 
<Sync time="342.93"/>
ne:chtareahmakak" kilia "no..., ne:n tote:ko" kilia "nopilwa:n".
<Sync time="346.955"/>
Entó:s tehwa:n ke:meh pos tipi:piltsitsi:n te:chwi:kak a, te:chtate:ntilih wa:n 
<Sync time="351.823"/>
kalakte:w ne:n topá:n wa:n no: ampó:n tiowih, t'tohtokah yo:li:k
<Sync time="356.097"/>
ke:meh aya:mo semi tima:weliah ihwa:k *porque** katka tipilimeh.
<Sync time="359.826"/>
Neh nikpiaya ne: chikna:wi xiwit, nipili katka ok, pero iwki, iwki te:chtekiti:ltia:yah *porque** neli *este** timiahkeh tikatkah.
<Sync time="369.269"/>
Wa:n ika yo:n *este** mokalakih tita..., pe:wa titekitih nochi *semana**.
<Sync time="375.001"/>
*Porque** después de yo:n tita..., titama:paya:nkeh, pe:wak titate:xi:mah, 
<Sync time="380.288"/>
tima:tankeh nochi ne:n titate:xi:nkeh, kowit tikma:yowkeh
<Sync time="385.385"/>
wa:n pe:wak tima:xi:mah, tikma:xi:ntiowih a:mo tiktehtekkeh.
<Sync time="389.306"/>
*Si no que** ihkó:n *latas** sah tikta:tamo:ttiahkeh,
<Sync time="392.751"/>
entó:s tima:tankeh.
<Sync time="395.415"/>
Kihtowa ne: no:pá:n" kilia. Tehwa:n pe:wak te:chilia, 
<Sync time="399.121"/>
kihtowa "ne: nika:wi:n ya xia:ka:n nopilwa:n" kihtowa "ne: xia:ka:n xiahsika:n" kilia " kalihtik, a:mo kanah na:ma:wiltihtiowih.
<Sync time="405.656"/>
neh niknohno:tstiki:sa ne:n note:ko xa: *este** ... Xa: te:chtaahxitili:slia *porque** tikihyowihkeh telfie:roh te:chkosta:roh.
<Sync time="414.572"/>
Entó:s tehwa:n a:mo t'na:nkilihkeh [pos] ke:meh yeh to:pá:n pos yeh kimati toni kih..., toni kilwi:s ite:ko,
<Sync time="421.85"/>
entó:s yo:n ahsik a ne:n sábado kilia "*este** niwa:lah" kilia "note:ko",
<Sync time="428.386"/>
"Nama:tankeh". Kilia "ke:mah".
<Sync time="431.174"/>
"*Hijo de la mala" kilia "xa: tine:chtaahxitili:skia tepitsi:n" kilia "*porque** te:chye:kkosta:roh 
<Sync time="435.524"/>
tat..., tima:tankeh chpo:teh wa:n pe:wak ... Titate:xi:nkeh" kilia "wa:n ekintsi:n" kilia "pos *este** yetok a tame:wal,
<Sync time="442.853"/>
nochi yetok a" kilia "ke:maniá:n" kilia "ne: tikta:li:skeh n' tao:ltsi:n, ke:maniá:n tikmoya:wati:wih
<Comment desc="esta palabra no es muy usual, se usa más 'ke:manián titato:kati:wih'"/>
."
<Sync time="448.133"/>
Kilia "tima:tan", kilia ke:mah.
<Sync time="450.548"/>
"*Hijo de la mala" kilia " timokala..., namokalakihkeh" "ke:mah" kilia "pos ta: nopilwa:n no: nikintekiti:ltih".
<Sync time="457.007"/>
"¡ay dios!" kilia "we:noh. Entó:s yehtok, kilia "yetok a.
<Sync time="461.71"/>
Wa:n ke:yeh" kilia "a:mo tika:pachowah yekintsi:n wa:n mo:sta" kilia "x'moya:watih" kilia "a:mo.
<Sync time="466.558"/>
Tia:skeh sepa lunes" kilia "komohkó:n [*porque**] mo:sta timose:wi:tih,
<Sync time="470.884"/>
tima:lti:tih wa:n nochi" kilia "wa:n lunes tiktamo..., titato:kati:wih" kilia "komo tikneki". 
<Sync time="478.432"/>
"Wa:n mose:lti" kilia "titato:kati:w", kilia "a:mo,
<Sync time="482.269"/>
kie:ra se: ta:ke:wal" kilia "xine:chte:moli, ika tio:me:n" kilia "tima:tamiskeh se: *cuarto**".
<Sync time="487.482"/>
Kilia "pos we:noh" kilia "komohkó:n nik..., *o** x'te:mo" kilia "ne:n ta:ke:wal wa:n neh niktaxta:wi:s",
<Sync time="493.728"/>
kilia "pos we:noh". Ke:níw ti..., tehwa:n *siempre** tikili..., tehwa:n *siempre** titahtowah ihkó:n" kilia "wa:n tato:kalis 
<Sync time="501.596"/>
i:pa tikmattokeh ke miki" kilia "se:, se: po:yohtsi:n para nepantahyo:t" kilia.
<Sync time="507.308"/>
"We:noh" kilia "yo:n neh nika:n" kilia "na..., nankuahtehkoh, nika:n" kilia "mame:chte:moli:s, 
<Sync time="512.382"/>
pero xipano:ka:n" kilia. "Ke:mah" kilia "pos ta: tiktaxta:wi:s" kilia "ne:n tein nikyo:le:was wa:n 
<Sync time="518.408"/>
nikili:s mah kikuitiki:sa itaxta:wi:l". "We:noh".
<Sync time="522.389"/>
Yo:n lunes kualka:n sah yahkeh, ma:tankeh ke:meh *las dos**,
<Sync time="527.978"/>
entó:s ompa ne: kinimakak ne:n nepantahyo:t, neli kinimiktilih se: po:yohtsi:n
<Sync time="533.099"/>
wa:n takuahkeh, tehwa:n a:mo te:chwi:kak *porque** a:mo wel titato:kayah,
<Sync time="536.567"/>
tehwa:n tiweliah tita..., titame:wah *porque** tipi:pil, aya:mo te:ch..., aya:mo t'matih ke:ní:w ne:, ne: *tiempo** pos ti..., tipilimeh ok,
<Sync time="544.752"/>
aya:mo se: kimati ke:ní:w se: tato:ka.
<Sync time="547.268"/>
We:noh, yo:n chi:wik, tato:kak to:pá:n 
<Sync time="551.19"/>
wa:n ma:tankeh ke:meh *las dos**, ahsikeh ne: ka:mpa ite:ko, kilia "nama:tankeh". Kilia "ke:mah" kilia "tima:tankeh ya"
<Sync time="559.118"/>
"A:, yehwa i:n" kilia "tikyo:le:w" kilia "ke:mah".
<Sync time="562.297"/>
"Ke:ní:w tikita" kilia "xa: tikpa:panowih" kilia "a:mo, ihkó:n ke:meh niki:saya ihkó:n no:, ne: ki:saya".
<Sync time="568.745"/>
"Nankualka:wihkeh", kilia "ke:mah". "Titai:s" kilia "se:, se: tsikitsi:n" kilia "ne:n tia:t".
<Sync time="577.184"/>
Kilia "a:it". "kili" kilia "mota:ke:wal xa: tai:s".
<Sync time="580.28"/>
"Xa: tiwintiskeh" kilia. Kilia "a:mo, kie:ra para ne: namo..., namonepantahyo" kilia "para kualtsi:n nankitolo:skeh taxkaltsi:n,
<Sync time="589.886"/>
a:mo namotsiko:skeh
<Comment desc="se dice 'namokechtsiko:skeh'"/>
" kilia. Kilia "we:noh".
<Sync time="594.274"/>
Kinimakak se: tahkoto:poh de tia:tsi:n, sehse: ki:xtihkeh wa:n ke:mah kinino:tskeh ya 
<Sync time="600.467"/>
mah, mah motio:takwi:tih ya.
<Sync time="603.069"/>
Entó:s yo:n yahkeh moto..., motio:takwi:toh ya *porque** n', tehwa:n tikiliah nepantahyo:t,
<Sync time="609.828"/>
entó:s *este** yo:n chi:wik, motasohka:matik ne:n ite:ko
<Sync time="616.237"/>
kilia "*este** a:mo nankinekih" kilia "*más** tapalo:ltsi:n" kilia "a:mo". Kilia "yehwa sah" kilia "i:n".
<Sync time="621.164"/>
"Ta:ka:n tsiktsi:n onkaskia" kilia "yo:n tia:tsi:n" kilia "xite:chwa:lwa:nti ika tik..., ika titapampacho:tih" kilia.
<Sync time="627.418"/>
Neli sepa mo..., kinte:kili:to se: ta:tahko, se: tahko to:pohtsi:n wa:n sepa mokahka:wilihkeh,
<Sync time="633.005"/>
*hasta** ompa sah.
<Sync time="634.291"/>
Kilia "ke:ní:w kita:ni" kilia "ne:n ta:ke:wal, ke:ní:w tikilwih".
<Sync time="638.01"/>
Kilia "pos tak ke:meh no: n'ta:ni" kilia "neh". 
<Sync time="642.067"/>
"Mm. Entó:s chikue:i, *peso**" kilia "n' to:nal" kilia "ke:mah". "*¡Hijoles!**,
<Sync time="649.101"/>
pati:yoh" kilwia "tikilwih" "[de] pos ihkó:n" kilia "no: tine:chmakatok, ke:ní:w" kilia "ke:ní:w" kilia "neh mah ika nima:wiltih nokni:tsi:n ta: no: te:kne:ltih,
<Sync time="658.585"/>
no: te:tekitilihkeh wa:n no: kinesita:rowa n' taxta:wi:ltsi:n,
<Sync time="662.626"/>
a:mo wel se: kidispareja:ro:s" kilia "se:, *si* komo neh n'ta:ni" kilia "*diez pesos** pos no: kita:nis *diez pesos**, mahtakti *peso** kilia.
<Sync time="671.223"/>
"*Hijoles**!" kilia "pero ... We:noh, iwki a" kilia " ti..., *este** iwki a" kilia "n'makati chikue:i *peso** n' to:nal" kilia. 
<Sync time="680.028"/>
We:noh yo:n chi:wik. Takuahkeh, motasohka:matkeh,
<Sync time="685.783"/>
tahtaniah ok yo:n tia:tsi:n *porque** te:we:liahkeh, ya:ya de mowinti:tih pero a:mo,
<Sync time="690.96"/>
kilia "*hasta** nika:n sah" kilia, "a:mo ni[mi]ts..., a:mo namechmakati ok, ne:wi:n ohti" kilia "nawetsiti:wih wa:n pos mah wi:ki" kilia "kiowit nante:kne:ltihkeh".
<Sync time="698.911"/>
"*A ver**" kilia "ta:ka:n *cuando** timi:lme:was a" kilia "*cuando** tikchipa:wati:w a" kilia "n' tato:ktsi:n
<Sync time="707.05"/>
*a ver** ta:ka:n sepa" kilia "te:chpale:wia i:n tein tikyo:le:wa". Kilia "*a ver** komo ke:manti, a:mo kwelkakik" kilia "ke:meh" tiktaxta:wih chikue:i *peso**, ke:meh yeh no: ne:pa te:tekitilihtok" kilia "no: kita:ntok" kilia "chikna:wi".
<Sync time="719.802"/>
"A:mo" kilia "pero ompa ne:" kilia "kipiah n' tomi:n wa:n tehwa:n" kilia a:mo tikpiah.
<Sync time="724.229"/>
No: *a puro dios**" kilia ne: nimitswi:katok" kilia "*porque** tite:chpale:wia nochipa nika:n" kilia.
<Sync time="729.254"/>
"*Es** ke:meh eskia" kilia "ne: nika:n ya titakowtamati" kilia "neli".
<Sync time="735.748"/>
"*Barato" kilia "pero seguro**" kilia
<Sync time="738.478"/>
"wa:n ne:pa" kilia "panowa sah, ne:pa" kilia "chikna:wi *peso** 
<Sync time="741.948"/>
pero *después** tami n', tami n' itekiw" kilia "wa:n yeh ki..., *hasta** kilia ya" kilia "*hasta** ihwa:k i:n" kilia "sepa tiwi:tsa tine:chpale:wi:s".
<Sync time="750.76"/>
Pero pos ta: yo:n taxta:wtok chikna:wi *peso**, patiyoh.
<Sync time="754.743"/>
pero se: *tempo...,** se: me:tsti sah
<Sync time="757.272"/>
*de ahí** pos *este** kite:mohtinemi n' oksé: *pobrecito mozo**.
<Sync time="762.678"/>
Entó:s yo:n iwki yo:n chi:wik, ma:tankeh tato:kalis,
<Sync time="766.471"/>
*después** kilia "se:, ke:meh se: *veinte dias**" kilia 'chipa:wati:w a" kilia "ne:n tomi:ltsi:n" kilia "*porque** xiwyowas, ximikis wa:n para a:mo ximikis" kilia "wa:n ihkó:n ke:meh ne: ti..., tikita ke e:wik"
<Sync time="779.712"/>
pos ihkó:n" kilia "ne: tikme:wtia:skeh, t'chipa:watih" kilia.
<Sync time="783.366"/>
"Tiknekih" kilia "mah te:chpale:wi totato:k" kilia. Kilia "pos we:noh".
<Sync time="789.077"/>
Yo:n kichipa:watoh ya, ahsik ke:meh se: *veinte dias** kilia "tia:s a" kilia tikchipa:wati:w ne:n tato:ktsi:n" kilia "*porque** wa:lximikis
<Sync time="797.659"/>
wa:n *siempre** moneki" kilia "mah tikchipa:waka:n" kilia "*cuando apenas**" kilia xiwyowatih para tikta:ntia:skeh" kilia.
<Sync time="804.489"/>
Kilia "pos ke:mah" kilia "komo tine:chtaxta:wi:s" kilia.
<Sync time="808.22"/>
Kisi..., ke:meh ka:nachi to:nal" kilia "mitskui:li:s yo:n mi:lme:walis, *o sea** ne:n tachipa:walis".
<Sync time="813.673"/>
Kilia "pos a:mo semi pati:yoh" kilia "pos ta: ke:meh kowmi:l, we:wehka xiwtah sah eski" kilia. "A: we:noh" kilia.
<Sync time="820.998"/>
Tikitaskeh" kilia "ompa ka:nachi to:nal ne:chkui:li:s, nima:tamis. Ta:ka:n nima:tami" kilia "na:wi to:nal *cuarto** pos, pos sa ye:kyeh" kilia.
<Sync time="829.136"/>
Kilia "yo:n mokalakih sepa no:pá:n, sepa te:chwi:kak, tima:tankeh na:wi to:nal.
<Sync time="836.125"/>
Pero tehwa:n ton t'ta:niah tipi:piltsitsi:n,
<Sync time="839.016"/>
a:mo t'neltokas tehwa:n te:chtaxta:wia:yah semi *ba..., ba..., barato
<Sync time="843.303"/>
porque** tipilimeh. "Ton" kilia "i:n xik..., yekin" kilia "xi:kwetskeh, kie:ra" kilia "ompa mits..., mitsonkui:lia:yah a:tsi:n" kilia. "Sakie:ra mitsa:makatoyah.
<Sync time="851.88"/>
Komo t'welmati" kilia "nikimaka" kilia "e:yi pe:soh".
<Sync time="854.918"/>
"We:noh" kilia. Pos ke:meh tipi:piltsitsi:n tehwa:n no: timowelitah e:yi *peso** no: n' to:nal tikta:niah,
<Sync time="860.647"/>
se: pili de chikna:wi xiwit
<Sync time="862.629"/>
komo ke neli, onkaya *derecho* tepitsi:n *menos** kita:nis *porque**
<Sync time="866.501"/>
ke:meh tehwa:n tite:ta:tmeh tiki:sah, ta:ka:n tiki:sah mahtakti *surco**,
<Sync time="870.569"/>
a:mo ki:sa se: pili. Se: pili se: ki:sa ke:meh o:me *surco, a puro dios**.
<Sync time="874.974"/>
We:noh yo:n, pano:k.
<Sync time="877.757"/>
Kilia "a:xka:n tima:tankeh" kilia "ne:n n' tachipa:walis, mi:lme:walis" kilia.
<Sync time="883.381"/>
"Ke:ní:w tikita" kilia "*este** tikchipa..., titaohpawi:skeh" kilia "ke:mah" kilia. "*Cuando** tahko yahtos" kilia "mi:l, *cuando** tikitas se: poliwtiw a" kilia
<Sync time="892.779"/>
"tia:s x'chipa:wati:s" kilia. "A:mo moneki ok [nimits]nawati:s, moma:ko moka:wa" kilia "we:noh".
<Sync time="897.775"/>
Ahsik a ne:n taohpawi:lis
<Comment desc="supongo que el asesor se refiere a 'taekko:lis' /resiembra/ porque taohpawi:lis nunca la he escuchado"/>
, sepa kitati:tanih
<Sync time="902.106"/>
kilia "tia:s a" kilia "titachiati:w mi:lah ox kuali se: kiohpawi:s a".
<Sync time="906.454"/>
We:noh, yo:n ... Kilia "pos komohkó:n tineki mah nitachati" kilia. Yahki tachiato
<Sync time="913.098"/>
pero iwki a ke:meh nimitsilia, ki:sato ya ompa ne:, "[ni]tachiato ya" kilia "*hijo de la mala" kilia "tikmati toni" kilia "chi:wtok". Wa:n mosiowketsa no:pá:n, [...] ihkó:n kichi:wa.
<Sync time="923.338"/>
"*¡Uta!**" kilia "*hasta** nimokua:wahwa:n" kilia "ke:yeh".
<Sync time="926.637"/>
"*¡Uta!** tikitaskia" kilia "se: *esquina**,
<Sync time="929.568"/>
a:mo t'neltokas" kilia "toni mochi:wtok, eski" kilia "ke:meh nima:tan" kilia "nikchipa:w mi:ltsi:n wa:n a:mo nikitato:k".
<Sync time="936.225"/>
"*¡Hijoles!**" kilia "wa:n teisá:" kilia "kipasa:rowa, ke:yeh, taehekawi:lo".
<Sync time="940.518"/>
"A:mo teh taehekawi:lo:wa" kilia.
<Sync time="943.146"/>
"Tein pano:k" kilia "tikmati toni, ne: no:tsa ne: *moseñora** mah kika..., *o sea** no:tsa" kilia "ne: mo..., mote:ka" kilia "*a ver** toni mitsilwi:s".
<Sync time="953.469"/>
Kino:tsa kilia "ke:yeh" kilia. "Kita sah" kilia "tachiato" kilia "i:n tota:ke:wal wa:n pané: a:mo ... Moyo:lkokowa". Kilia "ke:yeh".
<Sync time="961.905"/>
"Xa:, xa:, xa: a:ksá: kima:k *o** ke:yeh". Kilia "a:mo.
<Sync time="967.019"/>
Tikitaskia" kilia "ke:ní:w ne:chilia ne:n tomi:lah.
<Sync time="970.673"/>
Nikmattok" kilia "yo:n ko:ntsi:n tikuito i:n domingo, tiahka tia:nkiso:to" kilia.
<Sync time="975.665"/>
"Etok ata" kilia "aya:mo tikuitok". Kilia "aya:mo, ne:pa yetok.
<Sync time="979.779"/>
Entó:s" kilia "*este** welis" kilia "tikmakaskeh mah yeh kwi:ka, ne:chilia" kilia "ke *este** kika:wati:w komo tikmakah teisá".
<Sync time="990.94"/>
"Mm" kilia "pero para toni" "pos yeh kimati" kilia "toni, yeh ne:chilwih ya" kilia "pero a:mo nimitsilwia" kilia "*porque** tikuala:nis".
<Sync time="998.547"/>
"Toni" kilia "kitato".
<Sync time="1000.774"/>
"Tiwetskas" kilia "teh, i:pa tikamanale:roh" kilia "*a poco**" kilia "¿Ke:yeh?.
<Sync time="1006.456"/>
Ti..., teisá:". "Chechelo:t" kilia "ki..., tatenpe:wtok tomi:lah 
<Sync time="1012.949"/>
wa:n ye:ktatamih" kilia "se: *esquina**, nika:n" kilia "nochi kitamih ya".
<Sync time="1016.707"/>
"A:mo" kilia. "*¡Hijo de la mala!**" kilia "[wa:n yo:n] nexi:kolokuilin" kilia.
<Sync time="1022.94"/>
"Pos ke:mah" kilia "ne:chilia *mero** ka:mpa kuahkuali" kilia "kite:mpe:wtok.
<Sync time="1027.117"/>
¿Ke:ní:w tikita?" kilia "ne: kualtias" kilia "ke:meh ne:chilwia". "Toni" kilia "kineki".
<Sync time="1032.659"/>
"Ne:chilia ke se: *kilo** de tenex" kilia "mah n'maka wa:n yeh se: *litro** de a:t" kilia "kiwi:kas
<Sync time="1038.429"/>
wa:n se: *olla**" kilia "*aparte** para ompa kima:nelo:s, kipante:mas" kilia "tenex wa:n kipante:kili:s n' a:tsi:n
<Sync time="1044.781"/>
wa:n kima:nelos kualtsi:n" kilia
<Sync time="1048.987"/>
"wa:n kipate..., kipa..., mahyá: kipa..., kipatam..., kipatampalwi:s" kilia "ne:n ko:ntsi:n,
<Sync time="1054.586"/>
entó:s moka:was" kilia "ke:meh tasa:l, pox..., pochiktsi:n 
<Sync time="1058.036"/>
wa:n ne:chilia" kilia "ompa kita:li:ti:w.
<Sync time="1060.235"/>
We:noh" kilia "yeh ne:chilia" kilia se: *intento** kichi:wati:w".
<Sync time="1063.767"/>
Wa:n neli, yo:n kimakak ne:n ite:ko ne:n ko:ntsi:n wa:n se: *kilo** de tenex
<Sync time="1071.325"/>
wa:n se: *litro** de a:tsi:n wa:n kwi:kak a, yahki kika:wato.
<Sync time="1077.182"/>
Ahsik ki..., kualtsi:n kima:neloh ne:n tenextsi:n ika se: *ollita** ika n' a:tsi:n,
<Sync time="1083.879"/>
kima:neloh wa:n *primero** ki..., kitak ox ki..., ox kipaya ne:n ipanko ne:n ko:ntsi:n,
<Sync time="1089.507"/>
kitak ke ke:mah, pané: pochi:nia, pochi:nia
<Sync time="1092.191"/>
entó:s pe:wak ki..., pe:wak kite:te:kilia, kite:te:kilia *porque** ne:n ko:ntsi:n ke:meh yankuik
<Sync time="1096.825"/>
no: kichichi:na, kichichi:ntiw, kichichi:ntiw, wa:ki, wa:ktiw.
<Sync time="1100.417"/>
Entó:s *este** pe:wak kualtsi:n moka:wa, pochiktsi:n ya,
<Sync time="1103.72"/>
entó:s ke:mah yo:n tamik nochi n' a:tsi:n, 
<Sync time="1106.599"/>
ke:mah ne: ki..., kikuik ika o:me ima:i, ihkó:n na:lma:kalakik itech ne:n ite:noh ya
<Sync time="1112.244"/>
wa:n ne:pa kitapachoh *esquina** ka:mpa ne: *mero** mochi:wtok *daño**.
<Sync time="1116.363"/>
Ne:n ka:mpa takuahtok n' okuilin, ne:n chechelo:t.
<Sync time="1120.977"/>
Ompa yo:ni ne: kita:lih, *esquina** wa:n ke:mah wa:lah ya. Kilia "tiehkok a". Kilia "ke:mah".
<Sync time="1127.63"/>
"Tikchi:wak ke:meh tine:chilwih", kilia "ke:mah, niktapalwih ne:n kowtsi:n.
<Sync time="1132.061"/>
Nochi n'pante:te:kilih" kilia "tenexa:tsi:n, kualtsi:n moka:wa" kilia "pochiktsi:n,
<Sync time="1136.413"/>
ompa nikwa:lta:lihte:w, *mero** k..., *mero e..., es..., esquina**" kilia "ka:mpa takuahtok" kilia "chechelo:t".
<Sync time="1142.247"/>
"Mm", kilia *n' ekintsi:n" kilia "ne: titachiati:w" kilia "ne:n *cuando** yo:n tikitas" kilia "pe:wak moyo:lkestiw, ti..., tikitati:w" kilia "ke:ní:w chi:w..., tachi:wtok".
<Sync time="1152.9"/>
Neli sepa yahki yo:n *a los veinte dias** kitato. *¡Uta!* Kualtsi:n yo..., yowi de mia:waki:sati a.
<Sync time="1159.355"/>
Entó:s yo:n ehkok nono, kilia "*este** ke:ní:w titachiato" kilia "*hijo de la mala**, kualtsi:n" kilia yetok ko..., ke:meh kuomi:l" kilia "katka, kowtah katka, *¡Uta!**, kualtsi:n yetok xoxoktsi:n" kilia. 
<Sync time="1171.806"/>
Kilia "pos we:noh" kilia "*este** ke:ní:w tikitak, *algo** moki:xti:s" kilia "ke:mah, *primero dios**" kilia
<Sync time="1178.03"/>
*este** tita..., tise:pantakua:skeh" kilia "*porque** pos no: ke:mes..., ke:meskia no: noa:xaka" kilia "*porque** nehwa nikchipa:wa,
<Sync time="1184.017"/>
teh" kilia "a:mo tiow". Kilia "neli" kilia "a:mo wel nitek..., porin pos nika:n miak tekit" kilia no: nikpia, kalihtiktekit.
<Sync time="1190.328"/>
Kilia "neli" kilia.
<Sync time="1191.73"/>
"We:noh" kilia . *Este** yahki tachiato sepa,
<Sync time="1197.941"/>
ke:meh *a los veite dias** kitato seki e:lo:t,
<Sync time="1202.858"/>
entó:s kilia *este** kilia ke mah tachiati pero kilia "kita sah n' e:lo:t kualtsi:n ki:stok" kilia.
<Sync time="1211.004"/>
Wa:n nochi e:lo:t a, ke:ní:w" kilia "*este** mah nikwa:lkui".
<Sync time="1215.487"/>
We:noh x'wa:lkui sikie:ra" kilia "mahtakti e:lo:tsi:n t'manaskeh" kilia "wa:n tikeko:skeh" kilia.
<Sync time="1221.442"/>
Neli ata ki..., kwa:lkuilih, tachiato wa:n kwa:lkuilih n' e:lo:tsi:n wa:n *este** kima:ktilihtehkok
<Sync time="1230.486"/>
Sepa kino:tsak ne:n i..., isiwa:tsi:n ya,
<Sync time="1234.737"/>
kilia "tehwa" kilia "xiwi:ki" kilia "kita sah" kilia "toe:lo:tsi:n wa:n tikuala:nia" kilia "ko:ntsi:n" kilia "ne: ompa kita:li:to,"
<Sync time="1243.072"/>
ekintsi:n" kilia t'ti:tanitih i:n domingo mah kikowati" kilia "ne:n ko:ntsi:n wa:n mitsmaka, *o sea** tikitaskeh" kilia "ton..., tiktayo:koli:skeh *o** t'matih" kilia "toni ..."
<Sync time="1254.104"/>
Yahki ne: no:..., no:pá:n takowato, kikowato n' ko:ntsi:n 
<Sync time="1258.237"/>
pero yeh ke:meh nimitsilia, kwelita n' tia:t
<Sync time="1261.375"/>
kiahsik se: ikni:tsi:n no: k..., ta:tai:tok kilia "a:mo tikneki tsikitsi:n" kilia "*hermano**"
<Sync time="1266.658"/>
Kilia "pero a:it, xa: niwintis" kilia "wa:n ne:chwa:lti:tankeh" kilia "de mandado**, nihsiwi" kilia,
<Sync time="1272.428"/>
"Ta: tsikitsi:n sah" kilia "monka:n [nimi]tsta:..., ka:n [nimi]tsiwintia"
<Sync time="1275.985"/>
yo:n kiekowilih ya wa:n yeh yahki, tein yahki ika kikowato, yeh yahki" kilia "tasohka:matik" kilia 
<Sync time="1282.287"/>
"ne: nitai:k" kilia "motia:tsi:n" kilia "takah we:lik" kilia. "We:lik" kilia.
<Sync time="1286.475"/>
"'Neki titai:s se: tsikitsi:n ok" kilia "a:mo"
<Sync time="1288.565"/>
A..., de *vuelta**" kilia "nikowati tein ne:chtoktihkeh" kilia *porque** no: kuisnekiskeh" kilia "nihsiwi".
<Sync time="1295.208"/>
We:noh, yo:n chi:wik
<Sync time="1298.077"/>
yeh ne:n tein ta:wa:ntok, yeh ompa kika:te:w, yeh sepa wa:l..., ompa kahsiko, sepa kilia "*este** timokepato ya," kilia "ke:mah".
<Sync time="1307.082"/>
"A:mo t'neki" kilia "tsikitsi:n, neh niwinti a" kilia "ekintsi:n".
<Sync time="1309.939"/>
*¡hijo de la mala" kilia "wa:n [nimi]tsilwih, *hasta** nimitsilwih ke a:mo xitai ok *más**".
<Sync time="1314.599"/>
¿Yeh [ke] a:mo t'neki tsikitsi:n?
<Sync time="1316.599"/>
"Pero niktapa:nati:w" kilia "noko:ntsi:n" kilia "a:mo, se: tsikitsi:n sah" kilia.
<Sync time="1321.464"/>
Sepa kiwa:ltai:ihte:w wa:n yeh wa:le:w no:pá:n, ehkok, kiehkoltih ya ne: ... Ite:ko ya ke kima:ktili:ko ya ko:ntsi:n kilia "tiehkok a, tiihsiwito" kilia.
<Sync time="1329.878"/>
"Ke:mah, ne..., " kilia "wa:n *antes** ke niwehka:wak" kilia,
<Sync time="1332.845"/>
niahsik" kilia "se: nokni:w ta:tai:tok ne: itech ne:n, ne:n *chancarrito**" kilia, "se:, se: *chancarrito** nikahsito" kilia "ompa tai:tok".
<Sync time="1342.086"/>
Kilia "wa:n mitstehte:ntih" kilia "a:mo, ika noma:tsi:n nikui:lih" kilia "pero pos no: nitai" kilia " tik..., tine:chi:xmattok". Kilia "ke:mah, neli" kilia.
<Sync time="1350.288"/>
We:noh, a:mo ti..., a:mo [...] se:..., we:noh" kilia "sakie:ra timokepak a, a:mo tiwintik" kilia "kanah, neh nikekowilih sakie:ra para noohtokayo" kilia.
<Sync time="1357.027"/>
"Ta: komo titai" kilia "se: tsiktsi:n tia:tsi:n, timetskahkawa:ni a:mo, timetsyehyema:nia" kilia "se: mometsyehyema:nia kilia "se: ... I:n se: ta:toti" kilia "se: we:wehti pos, nochi sa nipa nochi te:kokoh ya sah se: nehnemi" kilia.
<Sync time="1369.558"/>
Kilia "ye:kneli".
<Sync time="1371.172"/>
Kilia "tikwa:lkuik" kilia "ko:ntsi:n, ke:ní:w ika tikuik",
<Sync time="1373.914"/>
"¡Ay dios!, no: pati:yoh" kilia "ka:nachi ika". 
<Sync time="1376.661"/>
"A:mo t'neltokas e:yi wa:n e:yi powal wa:n kaxto:l" kilia ne:chka:wilihkeh". "*¡Hijoles!** kilia "pati:yoh".
<Sync time="1383.138"/>
Kino:tsak a ne:n isiwa:tsi:n ne:n ite:ko 
<Sync time="1387.21"/>
"Tehwa" kilia "xiwi:ki". "Ke:yeh", "kita sah" kilia. "Ne:n i:n yetok a" kilia "ko:ntsi:n wa:n tikuala:nia" kilia.
<Sync time="1394.622"/>
Kilia "ta: nimolwih" kilia "pos a:mo kualtias". "Pero kanah" kilia "xikita sah tein kichi:w.
<Sync time="1399.802"/>
Ekintsi:n xikita sah" kilia "i:n to..., tota:ke:wal *este** ne:chilia ke *dentro de veinte dias** kuali, kuali ya:s a takelpacho:ti:w".
<Sync time="1409.038"/>
"*¡Hijoles!**" kilia "wa:n tikmati toni" kilia "ne:chilia ke mah a:mo eliwis *este** mah, mah, mah a:mo eliwis se: takelpacho.
<Sync time="1419.47"/>
Kilia "ke:yeh".
<Sync time="1420.85"/>
Kilia "pos *este** [i]tech, [i]tech ne:n tapowalmeh" kilia "se: kita" kilia "*cuando** me:tsmeh mopatah,
<Sync time="1427.914"/>
*cuando** yo:li me:tsti" kilia, "selik me:tsti ne:chilia" kilia "okuilowas".
<Sync time="1432.2"/>
"Wa:n ke:ní:s os mitsilia". "Pos yeh ne:chilia" kilia "ke: ne: mah chika:wak me:tsti ne:n ya:s takelpacho:ti:w".
<Sync time="1440.314"/>
"Wa:n yo:n" kilia "toni pasa:rowa" kilia "komo takelpachowa" kilia "selik me:tsti".
<Sync time="1445.056"/>
"A:" kilia "tehwa:" kilia "a:mo tikmati" kilia "yeh i..., yeh i:xko onkak" kilia "ne: *nomozo**.
<Sync time="1450.255"/>
Kilia "aha:" kilia "ke:yeh". "Pos ke:mah" kilia "pos ke:ní:w, neh nikilia:ya mah takelpacho:ti selik me:tsti 
<Sync time="1457.535"/>
wa:n yeh ka:mpa ne:chilia ke a:mo, yeh a:mo ya:s *porque** pos *mal** tekit kichi:wati:w" kilia "ke:yeh"
<Sync time="1464.982"/>
*Pos ke:mah" kilia "pos ta: komo takelpacho:ti wa:n ma:tami" kilia "ne: okuilowati" kilia "ne:chilia "cuando** se: tapixkas.
<Sync time="1471.909"/>
*Hasta cuando** se: tapixka ya" kilia "ompa, ompa ne:..., ne:stiw a ke te:ntiw a n' *polvo, 
<Sync time="1477.757"/>
cuando** se: kima:pixka, se: kima:koto:na sintsi:n se: ima:ko moka:wa ne:chilwia" kilia.
<Sync time="1482.978"/>
Wa:n komo chika:wak me:tsti". "Pos komo chika:wak me:tsti" kilia "*hasta** to:tomo:ch kuahkualtsitsi:n" kilia.
<Sync time="1488.734"/>
"Nio:nó: kipia tenex" kilia "a:mo ne:si" kilia "itehte:mpan *porque mero** ka:mpa wa:ki ite:mpa, *mero** i..., itsontsi:n
<Sync time="1496.375"/>
kualtsi:n ne:si itsontsi:n ke:meh tehwa:n
<Sync time="1499.287"/>
wa:n ko..., komo selik me:tsti wa:n tikelpacho:to, 
<Sync time="1503.04"/>
itech ne:n itehte:mpan ya ne:n sintsi:n 
<Sync time="1506.546"/>
pe:wa ya ne:n tehtenextitia *porque** ne:n okuilimeh kikuahtokeh, kiteteitstokeh, entó:s
<Sync time="1512.522"/>
ne:n kownextsi:n xi:ni, xi:ni
<Sync time="1514.934"/>
entó:s ika yo:ni ne:n, ika yo:n kilia "ne:n iteko" kilia "a:mo: kilia.
<Sync time="1519.964"/>
kipia de ti..., titakelpacho:skeh mah chika:wak me:tsti, para a:mo okuiloh" 
<Comment desc="quiuzá hubiera dicho 'para a:mo okuilowas'"/>
kilia.
<Sync time="1524.515"/>
"Ke:mah, o:me, e:yi sintsi:n" kilia "okuilowas pero a:mo nochi" kilia.
<Sync time="1528.081"/>
"Ke:mah. Entó:s" kilia "*este** ke:ní:w tikita" kilia "tik..., mah ihwa:k, mah t'chiaka:n" kilia, mah chika:waya me:tsti". 
<Sync time="1534.597"/>
"Wenoh" kilia "komohkó:n.
<Sync time="1535.994"/>
Ke:maniá:n pero chika:wayas". "I:n, i:n mo:sta chikue:i" kilia "*ocho dias**,
<Sync time="1541.411"/>
ke:mah" kilia "wa:n *una vez** chika:waya" kilia *kuali ya:s a takelpacho:ti:w
<Sync time="1546.838"/>
*hasta** sempowala:man" kilia "tikpixkati:wih ya" kilia "titapixkaskeh ya" kilia.
<Sync time="1551.314"/>
"Ke:mah, *hasta** se: me:tsti" kilia "kuali se: tapixkas a".
<Sync time="1554.693"/>
*En veinte dias casi** yowi, yowi de, yowi de wa:ki, wa:ki.
<Sync time="1559.227"/>
¡Uy!, se: me:tsti, ¡Uta!, sinti *hasta, hasta** kikahka:wa n' ito:tomo:chtsi:n sintsi:n, kualtsi:n se: kimachilia, yema:nik.
<Sync time="1566.932"/>
Entó:s ika yo:ni ne:n nimitstapowi:ko i:n no..., notahto:l, ¿Ke:ní:w teh tikitak, tikwelkakik *o** a:mo?.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1575.34" endTime="1575.865">
<Sync time="1575.34"/>
Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1575.865" endTime="1578.387">
<Sync time="1575.865"/>
Ke:mah, *este** tiktasohka:mati *o** a:mo.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1578.387" endTime="1578.923">
<Sync time="1578.387"/>
Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1578.923" endTime="1580.374">
<Sync time="1578.923"/>
¿Tiknegocia:ro:ti? A:mo.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="1580.374" endTime="1584.749">
<Sync time="1580.374"/>
<Who nb="1"/>
A:mo, entó:s tiwi:tsa, *este** timomachti:ko.
<Who nb="2"/>
A:mo, mm.
<Sync time="1583.611"/>
<Who nb="1"/>
Mm, ke:mah.
<Who nb="2"/>
A:.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="1584.749" endTime="1588.265">
<Sync time="1584.749"/>
<Who nb="1"/>
Ke:ní:w timono:tsa kit, nikelka:w mo..., ta..., mo...,
<Who nb="2"/>
Jonathan.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1588.265" endTime="1590.994">
<Sync time="1588.265"/>
A:, Jonathan, de, de ¿Ka:ni tiwa:le:w?
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="1590.994" endTime="1594.784">
<Sync time="1590.994"/>
<Who nb="1"/>
Nueva York niwa:le:wa, a:na:lpa.
<Who nb="2"/>
Nueva York, *¡Hijo de la mala!.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1594.784" endTime="1608.554">
<Sync time="1594.784"/>
Eski nika:n, nika:n niwa:lah, name:chkalpano:ki, ne:chiliah ke na:n..., na:nwi:tseh pero ke:meh nimolia sah namo..., namo..., nikneki nimo..., name:chi:xmatis,
<Sync time="1604.267"/>
namehwa:n nan..., nanwi:tseh nante:chkalpano:kih.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="1608.554" endTime="1615.474">
<Sync time="1608.554"/>
<Who nb="1"/>
Nanwi:tseh ika na:n..., nemachti:lis to..., totahto:l tein ma:se:wal, ke:mah.
<Who nb="2"/>
Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1615.474" endTime="1624.313">
<Sync time="1615.474"/>
Wa:n ke:ní:w teh tiknemilia i:n ma:se:wa,
<Sync time="1618.65"/>
ox *este**., ox mitswi:tsa, mitswi:tsa kuali
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1624.313" endTime="1624.849">
<Sync time="1624.313"/>
Mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1624.849" endTime="1625.429">
<Sync time="1624.849"/>
Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1625.429" endTime="1625.853">
<Sync time="1625.429"/>
Mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1625.853" endTime="1626.612">
<Sync time="1625.853"/>
A:.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1626.612" endTime="1627.393">
<Sync time="1626.612"/>
Ne:chwi:tsa.
<Comment desc="Causa duda por eso repite esta palabra"/>

</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1627.393" endTime="1629.96">
<Sync time="1627.393"/>
A:..., a:mo ne:, a:mo tiknegocia:ro:ti.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1629.96" endTime="1630.362">
<Sync time="1629.96"/>
Mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1630.362" endTime="1630.898">
<Sync time="1630.362"/>
Kanah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="1630.898" endTime="1645.43">
<Sync time="1630.898"/>
<Who nb="1"/>
A:.
<Who nb="2"/>
Ka:n i:n, kita, se: nika:n, nika:n moka:wa.
<Sync time="1633.822"/>
<Who nb="1"/>
Aha: wa:n tikwi:kati se:.
<Who nb="2"/>
Wa:n nikwi:ka wa:n nika:wati i:pa se: [kita] *biblioteca** para mah kikakika:n.
<Sync time="1639.068"/>
<Who nb="1"/>
A:, *ahora bien**.
<Who nb="2"/>
Pero no: nimits..., nimitsmakati se: a:mat para ne:stos de ke a:mo welis niknamakas oso welis kitas [...]
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="1645.43" endTime="1655.653">
<Sync time="1645.43"/>
<Who nb="1"/>
De que** yeh kineki kikakis, ke:mah kikakiti. A:mo.
<Who nb="2"/>
*Exacto**, ta: neh, neh nimitsilia:ya, *o sea** nimitsmowilia:ya *porque** nimolia xa: tine:chnamakati, tine:chnamakili:ti notahto:l.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1655.653" endTime="1668.513">
<Sync time="1655.653"/>
A:, a:mo, ika nimolia:ya, nimolia a:mo nimitstatsi:ntokih *porque** neh nimitsilia os tiwelis, tikwelkakis mah nimitstapowi se: i:n tein ne: tehwa:n tipano:tiwi:tseh *porque** tehwa:n neli nika:n titato:kah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1668.513" endTime="1668.997">
<Sync time="1668.513"/>
Mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1668.997" endTime="1727.328">
<Sync time="1668.997"/>
Ika yo:n ne: tiknekih mah a:mo poliwi totahto:l, ne:n ... *Este** ma:se:wal *porque*** tikistokeh ekintsi:n pi:pil nochi kielka:wtiowih ya.
<Sync time="1679.025"/>
Ke:mah, ti..., *este** tikita ke:ní:w pi:pilmeh yehwa:n momachtiah,
<Sync time="1683.024"/>
pero a:mo momachtiah ok ke:meh tehwa:n,
<Sync time="1686.083"/>
*este** poliwi a totahto:l, ma:se:wal mahyá: poliwtiw a.
<Sync time="1690.793"/>
*Hasta** ke:meh se: xiwtsi:n tikwiwitah, tikpolowah ya, poliwtiw, poliwtiw,
<Sync time="1695.673"/>
entó:s *hasta, hasta** tehwa:n timoliah komoke *hasta** kuali te:chmikti:skeh ya *porque** kihto:skeh yehwa:n tein welkeh *más** welkeh ke *lo que** tein *este** nalwatsi:n tika:wte:wah nika:n.
<Sync time="1708.941"/>
entó:s teh tik..., tik..., *o sea, ojalá** tehwa:n tiknekiskia mah tikyo:liti:ka:n i:n ma:se:wal
<Sync time="1715.216"/>
pero *por medio* de tane..., ihyo:t a:mo te:chahsi,
<Sync time="1719.134"/>
pero teh ti..., teh tikwi:ka i:n, nika:n i:n totahto:l 
<Sync time="1723.221"/>
teh komoke tike:wtoti.
<Sync time="1725.399"/>
Mahyá: tikarchiva:ro:ti, kanah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1727.328" endTime="1727.775">
<Sync time="1727.328"/>
Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="1727.775" endTime="1734.404">
<Sync time="1727.775"/>
<Who nb="1"/>
Ke:mah, tik..., tik..., tika:wati se:, *este** ... Se: tahkuil nika:n tikta:li:[ti], a:.
<Who nb="2"/>
Mm, *bueno** nika:n moka:wati se:.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="1734.404" endTime="1749.871">
<Sync time="1734.404"/>
<Who nb="1"/>
Wa:n se: tikwi:ka para ne:, ke:mah kualtsi:n.
<Who nb="2"/>
Se: nikwi:ka para ne:, para nocha:n no: nika:wati i:pa se:.
<Sync time="1738.6"/>
<Who nb="1"/>
Wa:n iwki i:n, mm.
<Who nb="2"/>
Wa:n a:kin kineki ke a:man i:pa se:, *este** ma:kui:l xiwit oso sempowal xiwit.
<Sync time="1745.029"/>
<Who nb="1"/>
[Ehkole].
<Who nb="2"/>
*Este** a:koni kineki kikakiti.
<Sync time="1747.913"/>
<Who nb="1"/>
Ke:mah, *eso**.
<Who nb="2"/>
Kikakis.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="1749.871" endTime="1756.543">
<Sync time="1749.871"/>
<Who nb="1"/>
Mm.
<Who nb="2"/>
Ke:mah, neh nimitsilia:ya nikpoloh *este** se: tahto:l. ¿Ka:nachi xiwit tikpia kit, nikelka:wak?.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1756.543" endTime="1757.952">
<Sync time="1756.543"/>
*Cincuenta y seis**.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="1757.952" endTime="1775.43">
<Sync time="1757.952"/>
<Who nb="1"/>
A:, tahko *ciento** wa:n chikuase:n, mm.
<Who nb="2"/>
Wa:n ..., [...] aha, chikuase:n wa:n tehwa tine:ch...,
<Sync time="1763.954"/>
<Who nb="1"/>
A:, neh nimits..., neh nimitsilia:ya, neh nikpia *este** tahko *ciento** ika chikna:wi xiwit, ke:mah.
<Who nb="2"/>
Tine:chta:ni, mm.
<Sync time="1770.53"/>
<Who nb="1"/>
*Este** ke:mah, ihkó:n ne:n i:n *este** tal...,
<Who nb="2"/>
Mm, ka:ni tiwa:le:wa.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1775.43" endTime="1782.462">
<Sync time="1775.43"/>
Nehwa niwa:le:wak nika:n Tecoltepec.
<Sync time="1778.205"/>
Ke:mah, ne: Tecoltepec tanitsi:n, *crucero**.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1782.462" endTime="1783.097">
<Sync time="1782.462"/>
Mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1783.097" endTime="1795.112">
<Sync time="1783.097"/>
Ke:mah, ompa nemi se: nokni:tsi:n kipia se:, se: *este** kaltanamakalo:ya:n.
<Sync time="1789.226"/>
Se, se:, se: *este** tehwa:n tikiliah se: *chancarrito**.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1795.112" endTime="1795.611">
<Sync time="1795.112"/>
Mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1795.611" endTime="1798.348">
<Sync time="1795.611"/>
Ompa ne: kipia, nemi ... Mono:tsa Miguel Rosario.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="1798.348" endTime="1802.228">
<Sync time="1798.348"/>
<Who nb="1"/>
Neh nimono:tsa niFiliberto Hernández Rosario.
<Who nb="2"/>
Mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1802.228" endTime="1810.416">
<Sync time="1802.228"/>
Ke:mah, ompa sah, ka:mpa nemi nokni:w parahkotsi:n ninemi.
<Sync time="1805.282"/>
Ta:ka:n tikneki, tine:chte:mowa pos ompakawi:n tine:chahsis, ika noto:ka:i.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="1810.416" endTime="1816.607">
<Sync time="1810.416"/>
<Who nb="1"/>
Ke:mah, we:noh, tasohka:matik, ke:mah. Ompa ne: Tecoltepec, kemah.
<Who nb="2"/>
Mm, mm, mm, ompa ne: Tecoltepec.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1816.607" endTime="1830.447">
<Sync time="1816.607"/>
*O** nimitsinvita:rowa ta:ka:n tia:skia se: ilwitsi:n mochi:wati, i:n tipa:k..., tipa:kitih, i:n ...
<Sync time="1823.438"/>
*Este** i:n sempowal wa:n na:wi to:nal ika de n' tapowal, i:n me:tsti.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1830.447" endTime="1830.978">
<Sync time="1830.447"/>
Mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="1830.978" endTime="1835.197">
<Sync time="1830.978"/>
<Who nb="1"/>
Agosto tehwa:n tikiliah, ke:mah. San Bartolito.
<Who nb="2"/>
De agosto, de toni ilwit.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="1835.197" endTime="1841.143">
<Sync time="1835.197"/>
<Who nb="1"/>
A:, mm. A:mo nika:n nietos.
<Who nb="2"/>
Ke:mah, ompa ne: mochi:wati *jaripeo**. Yetok a nochi a.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="1841.143" endTime="1845.777">
<Sync time="1841.143"/>
<Who nb="1"/>
A:mo nika:n tietos, pos *ni modo, este** kie:ra ti...,
<Who nb="2"/>
Mm. Se: xiwit.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1845.777" endTime="1853.437">
<Sync time="1845.777"/>
Se: xiwit *primero dios** komo tinemih ok,
<Sync time="1848.084"/>
*porque** tikitstokeh tonemi:lis a:mo tiko..., a:mo timokowilihtokeh tikita, ne:nke:n ti:xpoliwih.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1853.437" endTime="1853.835">
<Sync time="1853.437"/>
Mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1853.835" endTime="1855.478">
<Sync time="1853.835"/>
Ke:mah, tasohka:matik.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="1855.478" endTime="1859.460">
<Sync time="1855.478"/>
<Who nb="1"/>
Tasohka:matik.
<Who nb="2"/>
Tasohka:matik.
</Turn>
</Section>
</Episode>
</Trans>
