Pos *este** a:man ti..., nika:n timona:mikkeh, nikneki nimitstahtani:s ox no: tiki:xmattok yo:n kiliah sakapal, pané: komekat ata, mochi:wa ne: i..., xiwma:pan wa:n itech kahbe:n oso itech xiwit, tein eski xiwit, pané: kuomekat mochi:wa wa:n kohkostik yo:n, kohkostik pero yo:n mahyá: kiliah, ne: *más** chika:wak itapalo kostik. A: no:, ke:ní:w ti..., no: tikneki tikmatis. Ne: ke:mah. Pos neh no: niki:xmati ne:wi:n nik..., nikita ne:wi:n itech ohti ne:n mowi:wila:na, chihchi:chi:ltik. Aha. Wa:n yo:n no: ki..., ke:masá: te:chilia:yah ke: no: kualtia para ne:n, teisá: ihkó:n, kinmanilia:yah kone:meh, ika kina:ltia:yah, kualtia para se: mopahtia:ya. Mm. Yo:n onkak ne:wi:n no: ke:meh ekintsi:n pos onkak se: kita ne:wi:n pero ... Porin kiowa:tah mochi:wa, mm. De kiowa:tah selia wa:n ka:sá: ika itech kahfe:n se: kita *o** xiwma:ko ne:n mowi:wila:na. Mm. Ompa ne:wi:n se: kita ohte:noh oso ka:sá: ika ka:mpa ika taxiti:ni, nehjó:n onkak ampo:wi:n pero ne:wi:n we:ikowtah a:mo se: kahsi. Ompa a:mo tei, onkak ka:mpa yo:n ohohte:n, nika:n xola:l, xohxola:lte:n. Ka:mpa ohte:noh, ka:mpa nika:n yo:n, nika:wi:n ka:mpa ne:n kow..., kow..., kowtah, de n' chaparra:lte:noh pos ompa nemi. Ke:mah, mm. We:noh, onkak. Onkak neli. Onkak wa:n pos teisá: tikmattos ne:n ne:wi:n xa: onkas *más** ne:wi:n. Pos neh nikitani *más** nika:kui:n xolal..., xola:lte:n mochi:wa, i:n nika:n taxiti:mpan nochi onkak, yo:n ohohte:noh wa:n ata kihtowah no, ne: Zacapoxtla ke:masá: se: kita kinamakah no: n' tokni:wan para pahti kikuih. Kihtowah yo:n kimanah para pilimeh kina:ltiah *o** kina:mawiah para ika kintawiliah mah we:weyakia. Yehwa kihtowah kina:ltiah ika ne:n pilimeh. Pos nehjó:n te:ilia:yah ta:tahmeh ke ika kina:ltia:yah kone:meh para a:mo ne: xi:nis ne:n inintso:n. Ke:mah yo:n tite:kakiliah ke ... Wa:n seki mahyá: mah moskalti. Mm, mah moskaltih. Wa:n i:n *cuando** ne:n toto:nik pos no: ika kina:ltia:yah. Ke:mah, no:, nochi. Wa:n nochi ne..., yehwa nehjó:n kikowayah, ne:wi:n kua..., kualkuih seki de ne:wi:n ahko no: ki..., kinamakakih. Ata kinamakah ata, Ma:ski no: kinilia:yah, ke:meh yo:n kihtowah ke kuali. Ke:mah. Wa:n yo:n seki se: kita ka:sá: ika nehjó:n momahmaxalowa, tak yo:n ka:mpa mo..., ke:meskia mowi:wila:na ya. Mowila:na, mahmaxaleh wa:n ixo:chio ista:k ata yo:n mo..., mochi:wa ixo:chio, no: xo:chiowa wa:n sepa xo:chiowa ihwa:k chichinawi a. I..., ista:k ixo:chio. Chichinawi wa:n pané: yo:n eliwis ne:n wa:..., wa:ki tak. Chichinawi a, wa:ki. [...] chichinawi de ke chika:waya wa:ki. Ke:mah ika *tiempo** sah mochi:wa mochi:wa, ka:n, ka:nsenonkak yo:n, a:mo nochipa onkak, ke:masá: sah mochi:wa, ke:meh i:n *tiempo** ekintsi:n, mochi:wa. Wa:n ... Wa:n neh nikitani ne:wi:n a:mo, a:mo se: kito:ka, yo:n kui..., se: kuiti nehjó:n se: *pedacito** ihjkó:n. Wa:n, wa:n yo:n a:mo mochi:wa itech, a:mo mochi:wa itech ta:ltsi:n, yo:n mochi:wa itech xi..., xima:pan *o** kowke:span mopepechowa wa:n para mowila:na ya. Yo:n a:mo, a:mo itech n' ta:l ne:n taksa. A:mo. A:mo taksa itech ta:l. A:ah, mochi:wa sah xiwma:pan. Yo:n a:mo se: kito:ka, se: kita:lia ihkó:n xiwma:ko. Se: kita:lia ihko:ni ompa moskaltia, mowi:wila:na ya. Xi..., moskaltia. Mowi:wila:na ya wa:n ompa ya se:, se: kiteki a. Se: kui:ka ya, se: ki..., kitetekuinowa *porque** yo:n pihpitsa:wak. Ke:mah. Pihpitsaktsitsi:n. Ke:mah, se: kitetekuinowa wa:n se: kui:ka ya wa:n pos se: kima:nelowa iwa:n okseki xiwtsi:n wa:n se: ki..., kikuih yehwa ne:n ika se: mopahtia para kone:meh oso para se: yehwa. Ke:mah Mm. Ke:mah pos no:, no: *igual**, ke:meh tiki:xmattok, ke:meh tehwa:n tiki:xmatih, no: iwki tehwa:n tikto:..., to:ka:ii:xmatih ke:meh tehwa:tsi:n t'to:ka:itia no: iwki tehwa:n t'to:ka:itiah, sakapal no: tiki:xmatih. Mm, ke:mah. Ke:mah, sakapal chihchi:chiltik. Ke:mah. Yo:n, yo:n neh niki:xmati sayoh se: taman. Sentaman sah onkak, sentaman sah, se: taman sah, mm. A:mo, i:pa se: taman sah nikitani no: neh, i:pa se: taman sah. Se: taman sah, chi:chi:ltik sah, a:mo, a:mo o:me taman, neh a:mo, a:mo niki:xmati *más**, sayoh yehwa sah, se: taman. Pos no: kualtsi:n de ke nika:n se: mo..., momati:ltia, ka:mpa i:n timona:mikih pos timotahtaniah wa:n ihkó:n kualtsi:n ti..., tikmatih no:, neli para topah. Mm. Ke:mah. Mah se: motatsi:ntoki, ton, ton tiki:xmattokeh, ke:ní:w tikto:ka:i:x..., tikto:ka:i:xmatih, seki ta:taman t'to:ka:itiah. Ma:ski *mismo** yehwa pero t'to:ka:itiah taman, ika a:mo timomatiliah toni ne:n tikihtohtokeh. Ta:taman. Ke:mah pero tiki:xmattokeh *igual** sah tikto:kaitiah pos semi kuali a. Pos semi kuali a wa:n nehjó:n pos neh a:mo, a:mo *más** nikmati, yehwa sah nehjó:n de n', para ne:n kone:meh kina:ltia:yah. Mm, ke:mah. No: ihkó:n, no: ihkó:n, mm. Pos ika tehwa:n no: komo teisá: te:chahsia toto:nik pos ne: te:chkui:li:tih ya wa:n te:chmanilia:yah ihkó:n pos te:..., te:na:miki. Ke:mah. Pos ika tikinmetsa:ltia:yah kone:meh. Ke:mah, ihko:ni. Ke:mah. Ne: pos yehwa sah yo:n nimitstahtania wa:n tasohka:matik ke:mah. Pos neh no:, no: yehwa sah tein nikmati yo:n nik..., nimitsilih, ke:mah. Mm, pos kuali yetok, kuali yetok yo:n. borrar A:man ke tine:chtapowih ke:ní:w tiki:xmatih i:n sakapal ke:ní:w mono:tsa wa:n ke:niwki wa:n ka:ni mochi:wa, a:man n'neki no: xine:chtapowi ke:ní:w timono:tsa wa:n ka:n tiwa:le:w. Pos nehwa nimono:tsa Anastacio Nicolás Damián, niwa:le:w ne: San Miguel Tzinacapan wa:n kuali tine:chili:s. Ke:mah. Mm. Neh no: iwki nimono:tsa ne ... A:mo iwki nimono:tsa, no: nimono:tsa niErnesto Vázquez wa:n niwa:le:w San Miguel Tzinacapan no:, ke:mah.