Pos nika:n sepa timoahsih wa:n nika:n tinentokeh pos kuali tine:chili:s kati:n ne:n ka:la:tsapot, xa: tiki:xmati. Ka:la:tsapot ox wehwei *o** mochi:wa ne:wi:n, ka:n, ka:n xa: tikitani ne:wi:n kowtah ke:meh i:n tinentinemi no:, xa: tikitani yo:n ka:la:tsapot. Ke:mah. Pos ka:la:tsapot niki:xmattok, ne: semi mochi:wa nika:n we:ikowyo, onkak nika:n A:tekohkomol, pe:wa ya, ne: achi we:ikowtah, ne: masa:owatah telnochi yehwa yo:n ka:la:tsapot wa:n nehjó:n mochi:wa ne: mehmela:wak ikowyo, tein yo:n pihpitsa:wak, ka:mpa telkowtah mochi:wa ne: mehmelaktsitsi:n. Kualtia para ... Tein achi i:xtoma:wak kualtia taihti:yo:t, tein tepitsi:n pihpitsa:wak pos kualtia kale:waltsitsi:n, ke:meh yo:n karto:nkaltsi:n kichi:wah. Wa:n nehjó:n tein wehwei a n' kowit ne ta:ki, yo:n i..., pawetsi ta:lpan, ata yo:n kiliah ka:la:tsapotet wa:n ita:kka nehjó:n panmohmoloxtok wa:n yehwa yo:n ohololtik, wehwei ke:meh, ke:meh yo:n xokot, iwki de wehwei yo:n, yo:n ka:la:tsapot. Soh ke ki..., tepitsi:n i:xtapalwe:weyak ne:n kowtet wa:n pan..., pané: yo:n pantohmiyoh ne:n i..., iteyo, ipa..., paniá:n ya, itech ie:wayo, xoxoktik wa:n pané: pantohmiyoh. Wa:n nehjó:n yo:n a:mo te:kuihkui sanke:n *porque** a:..., a:mo semi mahyá: wi:tsti, sanoke tomiyoh sah, pero pantohtohmiyoh wa:n iihtik ne: komohkó:n ipan se: taksak ata *morado** taihtik nochi, ne: yo:n iteyo, nochi *morado** n' kow..., kowtet, taihtik. Ke:mah wa:n ye..., wa:n alaktik. Yo:n nikita neh se:, ompa se:, ika se: moxola:wa, ke:mah. A:, ke:meh i:n paniá:n se: taksa, se: wetsis, se: moxola:wa. Pero nehjó:n ... Wa:n iteyo ne: de mo..., moka:w para pala:nis a ne: i..., xokoya oso kikuah ne: okuilimeh yo:n semi kikuah che..., ne: chechelo:meh wa:n pe:sohmeh kikuah ka:la..., ka:la:tsapotet. Kikuah pero kikuah yehwa ipantsope:kka tein ipanakayo, yehwa kikuah ne:n okuilimeh wa:n tein [...] kitamo:tah ta:lpan ya, a:mo, a:mo kikuih ok. Wa:n seki neli ne:n, ka:n n'mati ox o:me taman kowit *porque** seki i..., ita:kka ne: tsikitsitsi:n wa:n ye:k..., ye:kpanxahxakachtik. Nehjó:n ... Ke:mah, xahxakachtik, mahyá: yo:n tel panwihwitsioh, pané: pantahmachyoh, yehwa yo:n i..., telmiak kipia wa:n telxahxakachtik. *Ma..., más** nehjó:n xahxakachtik ke n' oksé:. Wa:n se: taman i..., yo:n, yo:n nohne:lmeh tsapot, yo:n kowtsapot, yo:n kihtowah ka:la:tsapotet, nohne:lmeh wa:n se:, se: taman ne:n ka:la:tsapot ye:kwehwei. Ye:kwehwei ka:la:tsapotet wa:n nehjó:n yeh a:mo semi, a:mo semi pan..., pantahmachyoh ne:n iteyo tein, iteyo tein kaka..., yo:n kakawtik, a:mo, a:mo pantahmachyoh semi, Tepitsi:n sah. Pero se: ki:tskia, se: kahokui yo:n tein pan..., semi panwihwitstik wa:n se: kahokui tein yo:n achi wehwei, kachi *más** te:ma:kokoh yehwa yo:n tein pisi:ltik. Kachi tila:wak n' ie:wayo de n', de n' wehwei. Tel..., tel..., tel..., telpanwihwitstik, telpanwihwitstik wa:n seki a:mo iwki, a:mo pan..., panwihwitstik semi. Ke:mah, yehwa yo:n ... Pos seki kikuah ne:n tein i..., tein ipane:wayo nikaki neh, pero iteyo a:mo nikmati ox kikuah ke:meh yo:n *nuez**, a:mo ke:man nikaki ox kikuah. Wa..., wa:n yo:n no: we:lik ne:n i..., iteyo n' taihtik. Ke:mah, pero ta:ka:n te:pahwih se: kimowilia, ke:mah, porin xohxowik, yehwa ika se: kimowilia. Pos, pos nehwa no: nik..., nika:n nimitsili:ti no: nik..., niki:xmati sayoh se: taman ne: ka:la:tsapot. Yo:n de wehwei. Mm. Pos yo:n nikita ne:wi:n no: kualtsi:n nextik ie:wayo wa:n taihtik tein se: kixihxi:ma kualtsi:n *moradito**. Mm. Pero a:mo ke:man nikitas de ke:ní:w mah, mah xo:chowa, nochi nikita ne: pihpilkak i..., iteyo. Mm. Pero a:mo niki:xmati ixo:chio. Mm. Nikita sayoh ahko, nikahkoita ihkó:n wa:n pos ima:yo achi ma:pa:pata:wak no: wa:n pos yo:n de, de panxi:ni a ihkó:n tak xa:, xa: kikuah ne:n chiktehmeh ki..., xoxoktik ie:wayo wa:n *después** se: kita ta:lpan wehwetstok pero yo:n tak ki:xtiliah chechelo:meh a:mo se: kimati wa:n ... Pos yo:n no: de n', de n' tsikitsitsi:n achi pihpitsa:wak mo..., ka:mpa itsmol oso ka:sá: ika se: kita ne:n tsikitsi:n moskaltihtok. Mm. No: kualtia para kale:wal. Kualtia no:, mm. Para taihti:yo:t ihkó:n nochi, para n' tate:noh nochi, nochi kikuih. Mm. Yo:n ne:wi:n ka:sá: ika titalwiah tikte:mo:tih ka:la:tsapotah, ompa nochi, nochi onkak. Onkak nochi, yo:n ta:..., yo:n ta:la:taw. Ompa nochi onkak yo:n kowtsitsi:n wa:n ... Pos se: *vez** no: tiahkah tinemitoh ompa nochi ne:wi:n, nika:wi:n masa:owatah, ompa no: onkak, a:..., a:te:nte:noh. Tahta:la:taw, mm. Ompa tachihchi:wah ompa. Ompa no: kikuah semi yo:n pe:sohmeh. Pe:sohmeh kikuah, yo:n pe:sohmeh ata n' i..., iteyo *cuando** oksi. De n' ... *Cuando** yoksi semi kikuah, ompa ne: nentinemiah ahko pos no: tik..., tikinkuikah ke:meh o:meh. Mm. Ta: yo:n no: seki wehwei kowit mochi:wa. Wehwei ata, wehwei kowit. Wehwei kowit, wehwei kowit wa:n no: mehmela:wak pero ... pos seki kihtowah kualtsi:n no:, no: tata para ne: noktakohkowi:l. Mm, ke:mah. Tata. No: tata. Pos yo:n ne:n *moradito** nochi de n' xohxowik wa:n *hasta** de wa:ki nochi *moradito**. Nochi *morado**. Yo:n a:mo mopata, yo:n a:mo nikihto:s mopatati ne: de, de wa:ki. Ka:n mopata itapalo ok, mm. Yo:n nochi kualtsi:n ne:n *moradito** moka:wa *hasta** ne: nochi kowtako:tsitsi:n tein ahko, n' imahma:yo pos nochi *moradito**. Mm. Yo:n se: kitehteki no:, no: takua:wak tepitsi:n. Tepitsi:n. No: takua:wak wa:n ... Ke:meh ka..., ke:meh ka:kahbe:nkowit. Pos yo:n a:mo n'mati no: xa: ox kualtia para kalikxit, xa: i:pa sayoh para ne:n noktakohkowi:l *o** xa: ... Pos para kalikx..., kalikxit a:mo ke:man tikitah kikuitih kalikxit, tikitah pero kale:waltsitsi:n oso taihtiyo:tsi:n. Wa:n noktakohkowi:l pero kalikxit a:mo ke:man tikakih kikuih yo:n, yo:n kowit. Pos ... *Porque** xa: niman pala:nis, yo:n kikuih yo:n tein a:mo niman pala:ni. Pos yo:n nehjó:n de se: kitapa:na ihkó:n a:mo, a:mo kipia iyo:lo. Ka:n yo:loh, ka:n yo:loh. A:mo yo:loh. Pero *hasta** taihtik ihkó:n *moradito**, kualtsi:n ne:n ke:meskia ti:ltik wa:n yo:n a:..., a:mo ki:sa. Yo:n *hasta** wa:kik ihkó:n tatapa:n, ne:n *moradito**. Ke:mah, ompa ki:sa n' tapal. Wa:n yehwa yo:n neh a:mo nik..., a:mo nikmati n'... Pos para ne:n ihkó:n tiktekiah ne:n kowmeh, taihti:yo:meh, nochi ne: ta: itsmoli:ni nochi yo:n itsmol. Tein toma:wak, seki tein wehwei pos a:mo no: kualtia, no: tel..., yo:n ye:keti:k. Eti:k ata, eti:k. Ye:keti:k, tila:wak i..., ie:wayo. Ke:mah. Tila:wak wa:n pos yehwa yo:n pos neh a:mo nikmati taihtik ne:n, seki kihtowah ke kitapa:nayah wa:n ki..., kikua:yah, kikua:yah pero yo:n kihtowah ne:n sioh para se: mikis. Ke:mah, ta:ka:n te:pahwih. A:mo, a:mo se: kimati ox we:lik wa:n yo:n, pos yo:n kikuih *solamente** ke:meh ekintsi:n ne:n ki..., kite:mo:tih ne:wi:n tokni:wa:n ika tama:chihchi:wah yo:n ne:n, yo:n kita:liah ki..., kikua:ta:liliah se: kowtsi:n wa:n yehwa yo:n ne: kikuih. Mm. Pero *antes** ihkó:n ne:n sayoh tikitayah ne:wi:n ke:meh i:n tikowtahnemiah. Wa:n a:cha: no: tikmattos ta: ne:h ... No:, no: tinemia ne:wi:n kowtah, ka:sá: ika ne: ompa kuahtokeh sayoh pe:someh wa:n ta:lpan ne: xi:ntok miak wehwetstok wa:n yo:n se: kimowilia:ya se: imetsko kalakis *porque** xahxakachtik, xahxakachitik. Te:mestkokowa *porque** kualtsi:n ne:n xahxakachtik ihkó:n ke:meskia yo:n ilpitok ihkó:n wa:n yo:n oso paniá:n se: taksa ya de n', de n' aya:mo, ihkó:n ki:saya ie:wayo, a:mo tapa:nia. Ke:mah. Ata yo:n, ata yo:n xahxachtik, komo se: metsxi:petstik te:metskokoh yo:n kowtet, ke:mah, mm. A:mo, ta: takua:wak. Takua:wak. *Solamente** de yo:n wehka:wak wetstok ihkó:n ipaniá:n se: taksaya, yo:n xama:nia. Ke:mah. Xama:nia wa:n pos de i:pa pa:tia ya no: taihtik ne:n i..., iteyotsi:n. Ke:mah. Wa:n i:n seki pos no:, we:noh i:n de selik ok de ki:sa, *apenas** n' ie:wayo. Takua:wak, ma:ski paniá:n se: taksa, a:mo, a:mo xama:ni. Takua:wak ata, takua:wak, mm. Takua:wak, takua:wak wa:n yehwa ne:n yo:n pos, yehwa yo:n ne: tik..., tikitayah nehjó:n ka:la:tsapot pos semi no:, no: kualtsi:n. Ke:mah. Ke:meh i:n para kowit no: pipi:nik ne:n kalkowit wa:n kualtsi:n n' i..., itapalo. Kualtsi:n, *moradito**, mm. Kualtsi:n itapalo ne:n ki..., *moradito**. Wa:n yo:n ma:ski se: kihtowa ne: wa:kiti, xa: tatas, pero yo:n a:mo tataya. A:mo mopata. Ihkó:n *hasta** se: kitehtekia ihkó:n. [Itech ...] taihtik, ke:mah. Ihkó:n yo:n ata. Pos ihkó:n ne:n *moradito**. Wa:n yehwa yo:n neh nik..., a:mo nikmati ox xa: no: kitekia para teisá: pero neh nikitstinemia ihkó:n i:pa ihkó:n yo:n seki ihkó:n tohtoma:waya wa:n ... Yo:n a:mo mochi:wa telweh..., yo:n a:mo mochi:wa telwehwei kowit, yo:n mochi:wa sayoh ... Tel..., telwe:i se: tanawaltsi:n yo:n kowit, *más** a:mo mochi:wa wehwei kowit. Se: tanawa:l. A:mo mochi:wa. Yo:n ka:n, ka:n semi, ka:n semi mela:wak pero nehjó:n neli tein melaktsi:n ke:meh yo:n kowselik kuali kikuih para ka..., kale:waltsitsi:ni. Wa:n no: tehtetsi:ltik, a:mo semi mela:wak seki. Ke:mah, yo:n servi:rowa pero de se..., de sepa wehweya pos a:mo kualtia ok nehjó:n kualtia para kowtati:l. Pos tein wehwei neh nikita ne: seki mo..., mochihchikolowa, tak moi:xpilowa ya no: wa:n de kualtia ya yo:n de n' ixwak, tein *apenas** ne:n a:mo semi wehweikowit. Ke:mah. Tein ihkui:ntsitsi:n ne:n tohtoma:wak yeh yo:n kualtia para kale:wal wa:n para taih..., taihti:yo:t no: kualtia pero ne: tate:noh. Kualtia para kale:waltsitsi:n, mm. Mm, kualtia, ke:mah. Para i:n de n', para ihkó:n de wehwei no: moi:xpilowa ya wa:n tak ne:, ne: a:mo kualtia ok, ne: mochihkolowa ya. Mochihkolowa ya, mm. Mochihkolowa ya. Wa:n no: ke:masá: ahko no: mota:lia ne:n, motahchihchi:wia ne:n tak ne: pe:soh. Ke:mah. Yo:n ata kima:..., kima:teki. Ta: tak itapahsol tak kite:te:mo..., nochi yo:n miak tahsol, kima:teki. Kwelita porin ma:patakachtik wa:n motapechtia ika n' okuilin. Pos no: tikitani ompa ne: oso chechelo:t no: kita:lia ne:n i..., icha:n. Ke:mah, ni..., nikitani no:, kita:lia no: ata. Ompa kichihchi:wa kualtsi:n, ompa kite:te:ma nochi n' tahsol. Mm. Ke:mah. Ta: tak yo:n nochi kiteh..., kitehte:molia. Ke:mah. Kitehtemolia wa:n kima:nelowa wa:n ompa kichihchi:wa ya. Ompa kichihchi:wa ya. Ompa kochi. Ke:mah. Ompa kochi, ompa ne:n ke:masá: se: kahsia ne:n ahko ne:nentok ne:n pe:soh. Ompa ahko ne:nentok wa:n yehwa yo:n ne: se: ki..., se: kitemowia:ya. Ke:mah. Panwetsia wa:n se: ki..., se: kikuia ya. Ke:mah, ihko:ni ata. Wa:n ekintsi:n pos nehjó:n ompa ne: ki..., ke:meh ompa ne: talwiah ka:la:tsapotah *porque** nochi ompa ne:n, miak seki tsikitsitsi:n ihkó:n ne: se: kita. Mm. Wa:n ompa *más** tik..., no: ke:masá: te:chyo:le:waya mah tikuitih yo:n, yehwa ya n' kalkowit. Yeh tikonkuiah pero yo:n se: kwa:lkui ihkó:n achi ihkui:n nehjó:n eti:k, eti:k *porque** ... Ke:mah, etik ata, ke:mah. *Más** de ihkó:n de achi toma:wak wa:n weyak ihkó:n pos nehjó:n *más** eti:k. Eti:k, eti:k ata. *Más** eti:k de n' toma:wak. Ke:mah. No:, no: se: ki:xehekowa:ya de se: kitekia pero tein achi pitsa:wak ke:meh se: kixi:ko:s. Ke:mah. Ke:meh se: kixi:ko:s pos nehjó:n, pero no: teltoma:wak pané: te:chkokoh. Ke:mah. Te:kechkokoh wa:n pos a:mo no: se: taxi:kowa ne: se:, se: kwa:lkui wa:n de achi pitsa:wak pos no: kualtsi:n se: kimachilia, no: kualtsi:n se: kwa:lkui, a:mo, a:mo teleti:k. Ke:mah. Ka:n semi eti:k ata, mm, mm. A:mo semi eti:k wa:n pos yehwa sah neh nik..., nikmati de yo:n ka:la:tsapot ne:n tikiliah. Neh niki:xamti sayoh se: taman. Ke:mah. Se: taman de yo:n wehwei mochi:wa iteyo. Mm. Wa:n komo tiki:xmati ne:n tsi..., oksé: tikita n' iteyo pos yo:n, yo:n oks..., no: se: taman eski. Pos neh, ni..., nikitani neh ta: ... Pos iksá: nikitani ompa ne: kowtah se:ki, kowtah ata wetstok tsikitsitsi:n wa:n seki wehwei, wa:n nimitsilia tein tsikitsitsi:n tel, telpanxahxakachtik wa:n tein yo:n wehwei a:mo semi panxahxakachtik, ne: tepitsi:n nehjó:n yo:n ipanchihchi:wka a:mo semi, a:mo semi, a:mo semi wihwitstik, yehwa yo:n, a:mo nikmati ox o:me taman pero nikita n' kowtet, se: kita ta:taman ta:ki. Xa:, xa: oksé: taman ompa, xa: se:..., seko sah ihkatos yo:n kowtsi:n. Eski ... Ke:mah eski, ke:meh ka:n semi se: kita:lia *cuidado**, se: kita nehjó:n kowtampa pero a:mo se: kita ox senihkatokeh seko sah oso ta:ki o:me oso e:yi. Se: kita te:ntok ata ta:lpan ne:, ne: kowtah se: yowi. Ompa *casi** moma:nelowa ya ne:n i..., iteyo, moma:nelowa ya, ompa seko sah ne:n wetsi. Moma:nelowa ya, moma:nelowa ya. Ke:mah. Pos ekintsi:n miak mote:ma ompa ne:wi:n wa:n seki kikololowah ihkó:n, kikuitih. Ekintsi:n a:mo ma:wilowa ok yo:n i..., iteyo. A:mo kachi ok. A:mo. A:mo kachi ok, ta: ekintsi:n kitanemililihkeh ke monamakili:skeh tokni:wa:, [a:kin] a:mo motatsiwilia. Ompa ne:wi:n ki..., kite:m..., Pos ... Wa:n neli kinamakah ya no, yo:n ke:man niahka kowtah ne:chtekowilihkeh, ne:chixta:wilia:yah na:wi tomi:n se: kowtet. A:, na:wi tomi:n se:. Na:wi tomi:n se: kowtet pero ka:n no: nikua:lkui ta: se: kitatsiwilia se: kima:ma:ti:w, se: taman ika se: yowi pos a:mo wel se: kwa:lkui. Pos yehwa yo:n kihtowah ke kixta:wah na:wi tomi:n se:..., se:tsi:n. No: para se: kua:lkuis no: tak eti:k. Ke:mah ye..., ne:chtahtanihkeh ika nik..., I..., ka:n se: kimati ke:meh ka:n kachi nikwa:lkui miak, neh nikwa:lkui o:me, e:yi sah itech *morral**, yehwa sah pero a:mo nikwa:lkui miak neh. A:, tikine:xtilih ka:n tikuito yo:n ka:la:tsapot. Ke:mah, nikine:xtilih *por eso** kwelitakeh, mah nikiwa:lkuili ne:chixta:wilis:keh na:wi tomi:n se: kowtet. Ke:mah pero ka:n ... Ne:chkowilis:keh a:mo niahki ok *mejor**, a:mo, ka:n, ka:n se: weli, ka:n se: weli. A:mo tikuito ok. A:, pos nehjó:n ta: ki:xmattokeh ekintsi:n *porque** ekintsi:n nochi kololowah nehjó:n, ne: ke:man a:mo tikmatiah ox kualtiah para se: tama:chihchi:walis yo:ni. Ka:n kichi:wayah kue:ntah pero ka:n ... Pero ekintsi:n pos nochi kinemilihkeh kualtsi:n no: tokni:wa:n ne:n, pos nochi welih ya. Miak taman mone:xtilihkeh wa:n ... Mm. Wa:n yeh yo:n kualtsi:n, niman kihtowah pos ekintsi:n tikte:mo:tih yah ka:la:tsapot iteyo, ne: tik..., tikitatih ne: xa:, xa: tikahsiskeh ne:n ka:la:tsapot. Mm. Pos no: kin..., nehjó:n pos ekintsi:n no: te:ch..., te:chmatiltiah ya ne:n tokni:wa:n seki:n ke kualtia pos wa:n tehwa:n pos tiki:xmattokeh sayoh iteyo. Yehwa sah. Yehwa sah, mm. A:mo tikmatiah ox kualtia ne:n i..., para se: tachihchi:walis ke:meh i:n tama:chihchi:walis Ke:mah. Pero ekintsi:n nochi ne: ti..., ti..., nika:n timonohno:tstokeh, nochi timomati:ltiah de ke ke:ní:w de yo:n kualtia de yo:n ka:la:tsapot. Ke:mah. Yo:n ka:la:tsapot semi kualtsi:n ne:n *morado**. *Morado** ne: taihtik ita:kka wa:n ne:n i..., ikowyo nochi *mo..., morado** ata. Nochi *morado**. Ke:mah no: mora:dohtia wa:n no: achi wehwei. Wa:n ima:xi..., ima:xiwyo de: wa:ki no: mora:dohtia ata, *hasta, hasta, hasta, hasta** tile:wi tepitsi:n ne: ima:xiwyo [...]. Wehwei ima:xiwyo ke:meh i:n ... Wehwei ima:xiwyo ke:meh, ke:meh chi:chiwala:yo:t. Pero yehwa yo:n nimitsilia ne:n ... Ke:meh chi:chiwala:yo:t. Ihkui a, soh ke ne: chichiwala:yo:t ma:ahalaxtik wa:n ne: ma:tohtomiyoh i:xko ke:meh ra:biahxiwit, ihko:ni n' i..., ima:xiwyo, ma:..., pero ra:biahxiwit yeh no: taman ima:i, yeh ma:yewaltik wa:n ne: a:mo. Ne: ke:meh, ke:meh nimitsili n' ima:xiwyo pero nehjó:n ma:..., ma:i:xmohmoloxtik ne: i:n ka:la:tsapot wa:n kahkana:wak ima:xiwyo yeh. Kahkana:wak, yo:n neh a:mo, a:mo no: ke:man tikita ke:niwki ixo:chiotsi:n. Kahkana:wak. Mm wa:n a:mo ke:man nikita. Wa:n ima:i:ka:yo ne:n ... Ka:n ke:man nikita no:, nikitani kowtet pero ixo:chio ka:n ke:man nikita, mm, mm. Ox chi:chi:ltik oso ista:k, oso kostik. Pos no: *igual** neh a:mo ke:man nikita ne: mah, mah niki..., nikahkoita mah xo:chioto. Neh nikita sayoh iteyo ne: mopihpilowa ne:n, nehjó:n xohxoxoktik, ke:masá: se: kita tsikitsitsi:n wa:n sepa se: yowi se: kitati wehwei a. Ke:mah, de moskaltia. Wa:n de wehwei a seki ne:n ta:lpan ya ne:, ne: wehwetstok, xi:ntok pero a:mo, a:mo tik..., a:mo tikmatih yo:n ox ise:lti tak de, de xokoya, xa: ise:lti ki:sa ie:wayo. Sentiki:sa, yo:n pan..., pantsitsikiltik a, mm. Yehwa sah moka:wa. *Porque** moka:waya sayoh yo:n pané: tsitsikiltik i..., iteyo se: kita, pantsitsikiltik a. Wa:n yo:n a:mo, ma:ski take:s ihkó:n se: kita, se: moxola:wa, a:mo se: wetsi, te:tsakuilia. Ke:mah, tatsakuilia. Te:tsakuilia pero de ihkó:n kipia n' ie:wayo, nehjó:n se: moxola:wa sayoh para ika se: westi *porque** achi alaktik ne:n i..., iteyo. Ke:mah. Ke:mah, inakayo alaktik, yehwa yo:n, ke:mah. Inakayo, ne:, ne: i..., ie:wayo. Pero yehwa yo:n ne:n de ie:wayo tak pala:ni, de xokoya. Ke:mah. Pos yo:n se: kimowilia porin ika se: wetsis, ta: ... Ke:mah. Ka:sá: ika te:ntok sikie:ra ma:kui:l *o** chikuase:n. Mm. *O** chiko:me pos ompa ne: nochi yetok ke:masá: ompa se:, paniá:n se: taksaki ihkó:n. Ka:mpa i:x..., i:xtake:s ihkó:n, pos se:, se: moxola:wa wa:n se: wetsiti. Mm, se: moxola:wa ya, ke:mah. Se: wetsiti wa:n niman se: kihtowa pos se:, se: mometskokowa. Ke:mah ihko:ni. Ke:mah, yo:n ... Yeh yo:n ne:n kowtet neh no: k..., nikmattok sah. Ke:mah, pos yehwa sah no: nikmati ke a:mo nikmati ox o:me taman pero nikita ne: i..., kowtet, ta:taman kowtet, seki wehwei wa:n tsi:tsikitsitsi:n wa:n tein tsikitsitsi:n kachi tel..., telpan..., telpantsitsikiltik wa:n tein wehwei a:mo semi pantsitsikiltik. Ika ... Ke:mah. Pos xa: ompa ta:, xa: ompa *cer...** ompaka se: ka:m..., xa: a:mo wehka yetos ne: *matita** wa:n de panxi:ni a nochi. Yehwa yo:n. Mati a sah, ka:n i..., ka:n i ... *O** xa: yehwa:n pe:sohmeh kipanxi:niah. Ke:mah. Wa:n moma:nelowa ya. Ka:n se: kimati ke:ní:w, acha: ke:mah eski. Mo..., mosenechikowa ya ne:n, ne:n kowtet wa:n ompa ya tak ne: xokoya wa:n ompa ne: wetstok a. Ke:mah eski, ke:mah yehwa yo:ni. Pos no: yehwa sah no: n'mati neh ke ka:n teh kachi nikmati toni kitatekiwtiah yehwa sah ne: tein timonohno:tskeh wa:n ... Ke:mah wa:n neh yehwa sah tein nik..., nikmati ne:n de yo:n tik..., Yehwa sah. *Hasta** ompa sah, ke:mah. Ke:na:mo, ke:na:mo, ke:na:mo neh ... Pos neh kuali tine:chili:s ne:n moto:ka:i, ne: ke:ní:w timono:tsa wa:n ka:n tiwa:le:w, kuali tine:chili:s nehjó:n ... Neh nimono:tsa niErnesto Vázquez wa:n niwa:le:w San Miguel Tzinacapan. Pos nehwa nimono:tsa Anastacio Nicolás Damián, no: niwa:le:w San Miguel Tzinacapan. Mm.