Ke:mah, ekintsi:n nika:n titahto:tih ika yo:n, nehjó:n eskina:dohxokoyo:lin, ox tiki:xmati no: n' teh. Yehwa yo:n eskina:dohxokoyo:lin kilwiah, niki:xmati. Tiki:xmati. Niki:xmati. No: tikua:ni pos yo:n kihtowah we:lik. Ke:mah, ta: yo:n ne: niki:xmati i:pa *hasta** de wehka:w a niki:xmati *porque** ne: i:pa tikuah tapalo:l tehwa:n yo:n. Mm. Mm, komohkó:n yo:n kua:kownakat ti..., timokowiliah wa:n ke:mah ne: tikuitih yehwa yo:n eskina:dohxokoyo:lin. Wa:n tika:toto:wiah wa:n ke:mah ne: nikue:chowa ya ika metat wa:n nikchi:wa ya chi:lposo:n. Ke:mah. Yo:n we:lik se: kikua, mm. We:lik chi:lposo:n. We:lik no:. Pos neh nik..., nikte:kakilia:ni ompa ne:, ne: *por** Ecatlán, tokni:wa:ntsitsi:n ke:meh i:n de a viernes wi:tseh kikuikih yehwa yo:n kua:kownakat Mm. Wa:n ke:meh ne: ohtipa nochi yehwa ne:, de titemowah Tepopo:lah para paratani a nochi yehwa onkak. kikuitiowih ya yo:n xiwtsi:n kit, se: *rollo** kuali kui:kah wa:n ke:mah pos neli no: ki..., kikue:chowah. Ke:mah, ta: we:lik tapalo:l, yehwa se: kikui tapalo:l, mm. Ke:mah, se: kitsetselowa, mm. Se: kitsetselowa. I..., tein kikuiskiah tomat yehwa ya kikuih ne:n tapalo:l, yehwa ya kikue:chowah wa:n kipanta:liliah ne:, yo:n a:mo nikmati ox kikola:rowah, we:noh kitsetselowah ika yo:n ... Kitsetselowah. Ke:mah, ta: yo:n nehjó:n ... Para kualtia ne:n tapalo:l. Yehwa ya ki..., ki..., xo:xokok wa:n koko:k Mm, kualtsi:n ki:sa xo:xoko:t, mm. Ahwia:k n' tapalo:l. Ahwia:k ki:sa. Mm, wa:n yo:n a:mo sayoh yehwa yo:ni ne:n se: kikua tapalo:l, sanoke no: kualtia para pahti. Ke:mah. Ke:meh yo:n pilimeh kuitxohxole:wih mah se: kimana yo:n eskina:dohxokoyo:lin Ke:mah. A:, ika kinkuitpa:kah. Wa:n ke:mah mah se:wi wa:n mah ika se: kinkuitpa:ka, mm. Ika se:, se: kinkuitpa:ka pilimeh. Pos neli onkak pahti ta: yo:n, yehwa yo:n xiwtsi:n, yo:n tein isehselo ke:meh i:n a:kin tempala:ni wa:n se: ohtokatok, niman te:ilwi:skeh ta: ne: onkak ne:, ne: nehjó:n eskinahxokoyo:lin, xikteki ne: iselo wa:n xikuahtiw. Mm, ke:mah. Ta: yo:n i:pa, i:pa pahti, i:pa pahti neli. xikuahtiw wa:n x'tohtolo wa:n mitska:was yo:n te:mpala:n. Semi pahti, pos yehwa yo:n neh nikmattok ika pahtsi:n pero a:mo nikmatia ox no: kuali para nehjó:n kokomeh. Mm, pahti yo:n eskina:dohxokoyo:lin, mm. A:mo ta: no: kuali para ne: kokomeh. No: kualtia. Mm, no: kuali para yo:n pilimeh ika se: kinkuitpa:ka. Ke:mah ta: nehjó:n pos kihtowah de yo:n xohxole:wih a:mo onkak, a:mo onkak *este** teisá: pahti. Mm. Ke:mah, ta: yo:n a:mo onkak pahti. Ihkó:n nehjó:n, ka:n onkak. Ne: se: nopili neli neh *cuando** nikiskaltih, ye:kkuitxohxole:wka wa:n ne:chilwih ne: i..., iwe:ina:n katka ke yehwa yo:ni mah nikmana wa:n mah ika nikpa:ka wa:n pahtik. Yehwa ya ika pahtik. Kemah pos ta: neli kinimakah ya ta..., ne: tapahtia:nih ne: Cuesala:n kiniwi:kah pilimeh. Mm, yehwa ika pahtik nopili, mm. Kinimakah ya yo:n *pomada** pero a:mo kinina:miki, ka:n kinina:miki. Yehwa ya xiwtsitsi:n, santeina:mo xiwtsitsi:n se: kitekia, kati:n ya kina:mik pi..., pili, ke:mah. Ka:n ninina:miki, pos ne: ke:man *cuando** tehwa:n titaskaltihkeh a:mo teh katka ne: tapahtihkeh pero *siempre** i:pa yehwa yo:n xiwtsitsi:n ika titapahtia:yah, mm. Yehwa ika se: kimpahtia:ya se:, se: ipiliwa:n. Ke:mah. Kuali semi. Ke:mah, no: xo:chiowa, no: kualtsitsi:n ne:n ixo:chiotsi:n. *Primero** ne:n *cuando** kapotsitsi:n pané: yo:n chi:ltekpin mopanpihpilowa wa:n *después** poso:ni, kualtsi:n mopahpata:wa. Yehwa ya yo:n *moraditos** mo..., ne: poso:ni, ke:mah, yehwa yo:n pohposo:ni kualtsi:n. Pos yehwa sah i:n nimitstahtanih wa:n neh niwa:le:wa ne:pa San Miguel Tzinacapan, neh nimono:tsa Celina González Nazario. Ke:mah, tehwa:tsi:n ke:ní:w timono:tsa. A:, pos telmiak tasohka:matik. Nika:n timotahtanikeh ke:ní:w ne:n timopilpahtia:yah. Ke:mah, ok..., te:mpala:n ne: ke:ní:w pahti. Ke:mah, yehwa ya kualtia ya. Ke:mah pos ... Ke:mah, pos a:man ne:pa tehwa:n a:mo a:kah nikita mah kikui ok, mah kikua pero ne: ke:man neli kihtowah ke yehwa semi kikuiah, ke:mah, ke:meh i:n ... Ka:n tei, ke:meh i:n achto. A:mo onkaya, a:mo onkaya. Ke:meh i:n achto nehjó:n ya:yah Cuesala:n ne: *por vereda** ya:yah, nika:kui:n ahkua:kopa. Ye:kohonkak yehwa yo:n eski:nahxokoyo:lin. Wa:n kihtowah ke kuitia:yah neli ohohtipan *porque** we:wehkapan ne:n yowi, panki:sa. Wa:n kitekih ya ne: ixiwyotsi:n tein ye:ksasehseltik. Ke:mah, iwki neli kihtowa:yah. Tia:nkeso:tih. Ke:mah. Yehwa ya kualtiati, yehwa ya kualtia, kue:chohtahtsih, ta: pos nehjó:n ka:n, ka:n onkaya. Sa:te:pan ya i:n pe:wak onkak miak tomat, tak yehwa ika a:mo no: tiki:xmatih ok ke:ní:w se: motapalo:lchihchi:wis ika yo:n eski:nahxokoyo:lin. Pero yo:n eski:nahxokoyo:lin semi kuali. Semi kuali, ke:mah. Ta: neh n'mattok ke para te:mpala:n. Mm, semi kuali, mm. Mm. Pero a:mo nikmatia ox no: kuali para ne:n tein tsi:n..., tsi:nxohxokoyah n' pilimeh. A:, semi kuali, pos ihkó:n nikmati a ke:meh seki a:ksá: pilimeh neli se: kinitas. Ke:mah, no: kuali, no: kuali, mm. No: kuali, mm. Teltsi:nxohxokoyah. Ye:kchihchi:chi:le:wih i..., ke:mah pero komohkó:n kuali pos kuali se: kite:ilwi:s yehwa i:n 'chi:wili, *a ver** xa: kina:miki. Ke:mah, chihchi:chi:le:wih, mm. Ke:mah. Ke:mah, pos yehwa sah yo:n nimitstahtanih wa:n telmiak tasohka:matik. We:noh, we:noh, mm.