Mm, yo:n, yo:n wehwei:n. Xopepe. Pe..., e:soh nochi ata mota:liah ka:nika eski, komo itech *cocina**, wa:n itech ne: *este** mo..., we:noh ka:mpa itech *hasta** tapalo:l. Ke:mah, ompa mo..., mopankalakia, *o hasta** taxkal tak no: kikua. Nochi, nochi pe:wa kitehteki, ehe, kitehteki. No: kiteteitsa, e..., ke:mah kitehteki. Wa:n de ompa yo:n *este**, nehje:n pos ata iksá: se:, se: kokolis komo se: pili ata te..., te:tewa:chiliah de ne: xopepe. Wa:n se: kikua para yo:n .... Aha. Mihmikilo:tataxis. Neli no: te:namiki komo mah te..., Ehe, neli kihtowah ke mah se: kikua yehwa. Ke:mah, mah te:tewa:chili:ka:n, e:s..., ke:mah. Kite:tewa:tsah wa:n se: kikua. Neli, pos se: kikua:s, ta: komo se: kimattok ke pahtsi:n, tapahtia. pero de ke tak se: pili ok se: kikua iwki pero .... Entó:s i:pa se:, i:pa se: kikua:s Ke:mah, *porque** ne: tie:mpoh neli ika ne:, ika mopahtia:yah pi:piltsitsi:n ne:n yo:n mihmikilo:tataxis wa:n ekintsi:n neli a:mo tikistokeh, poliwtok yo:lik. Ke:mah pero i:n xopepe neli *este** kuali ika se: mopahtia. Ke:mah ta: sayoh mah te:tewa:chili:ka:n. Kite:tewa:tsaka:n Ke:mah wa:n ma:ski se:, o:rah si, ke:meh i:n tikihtowah tehwa:n ne: to..., to...,topah. Ti..., ika timopahtiah pos ne: tik..., te:chtewa:chiliah wa:n tikua:skeh. Mm, no: tak tana:miki. Ke:mah pahti no:, xopepe. Mm, pahti, ke:mah. Ke:mah. Ne: pos ihkó:n ne: neh nikmattok no: neli ne: ke semi pahti yo:n xopepetsi:n. Mm, nochi, ah .... Mm, entó:s ne: i:n ompa, ompa yehwa sah *o**.... Ox tiki:xmati xa: *más** se:, se: xopepe *o** a:mo. Mm, yehwa sah pero i:n ekinstsi:n i:n yetok de i:n, de i:n tsikitsi:n. Yehwa sah Pero yeh i:n kima:.... Komo te:pili, yeh pili ok i:n xopepe. wa:n ne: tikitowa:ya onkak se: de yo:n oksé: tsikitsi:n pero yeh ahtapaleh ya. Yeh no: tsi..., achi sah i:n ekin tikitstoyah. *Hijo de mal...** Wa:n yeh ahtapaleh niman. Yeh ahtapaleh, ke:mah. Ke:mah. Pero yehwa:n no:, yehwa:n no: ye:kmiak mochi:wah pero no: tsikitsitsi:n. Yehwa, tsikitsitsi:n pero yehwa mo..., mono:tsa a:yo:xopepe. Xopepe, pero xopepe, nochi a:yo:xopepemeh pero yeh ahtapaleh no: wa:n i:n ekin tikitstoya pero takah a:mo ahtapaleh. Ke:mah, ahahtapal.... A:mo, *este** i..., ipi..., ipili, ke:mah, ipili ne: xo..., we:ixopepe, ehe, ipili. A:mo kipia, pero yeh pili ok, yeh ipili tein ne:, ne: we:ixopepe. Ke:mah ipili, yehwa yo:ni. Ke:mah, entó:s ne: .... Ke:mah, ne: tsikitsi:n, [yowi/ika] ahtapaleh niman, ahtapaleh. Ke:mah ne: wa:n i:n oksé: tein yo:n tein tikiliah a:yoxopepe yeh *más** tsikitsi:n pero i:pa kua:lkui a n' iahpaltsitsitsi:n. Ke:mah, nochi, nochi a:yo:xopepemeh de ne: we:i wa:n tein tsikitsi:n, nochi a:yo:xopepemeh. Wa:n .... Ke:mah, ke:mah. Ke:mah pero sayoh ke ne: se: wei. Pero .... E:soleh, ke:mah. Wa:n ne: se: tsikitsi:n. Ne: .... Ne: tsikitsi:n Yeh i:pa niman ahtapaleh niman ne:n tsikitsitsi:n, tein yo:n a:yo:xopepe..., ke:mah tsikitsi:n, ke:mah. Mm, i:n pahti pilimeh de tsikitsitsi:n, ke:mah. *Mas tsikitsi:n pero ahtapaleh nimah, mm. E:soh, ke:mah. Mm, ke:ní:w ti..., mm. Entó:s yehw..., ne: a:, Ke:ní:w nimono:tsa. Filiberto Hernández Rosario. Tecoltepec Neh Miguel Gorostiza. Sa:n Miguel.