<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?>
<!DOCTYPE Trans SYSTEM "trans-14.dtd">
<Trans scribe="TEPOXMANANIJ" audio_filename="Tzinacapan_Ethnography_Andres-Martin-Juarez_kali-tein-kipia_2010-07-15-m" version="7" version_date="120501">
<Speakers>
<Speaker id="spk1" name="Eleuterio Gorostiza Salazar" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
<Speaker id="spk2" name="Andrés Martín Juárez" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
</Speakers>
<Episode>
<Section type="report" startTime="0" endTime="3071.592">
<Turn startTime="0" endTime="9.64" speaker="spk1">
<Sync time="0"/>
Iwki a. Ta:tah pos ekintsi:n x'te:chtapowi ne: tein tikihtowa:ya ke:ní:w ne:n wehka:w mo..., tonika mota:lia:yah ta:tahmeh.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="9.64" endTime="543.553">
<Sync time="9.64"/>
Bueno. Ento:s sepa name:chili:ti ke:ní:w ne:n wehka:wta:tahmeh mo..., yehwa:n moservi:rowa:yah
<Sync time="17.656"/>
wa:n a:m..., *cuando** yehwa:n nemiah wa:n no: tikitakeh ok seki wa:n no: tikpano:keh ok nohjó:n ke:ní:w 
<Sync time="24.421"/>
*este** ihwak pos pe:wak tikitah i:xpoliwtiwi:ts a ke:meh i:n itech i:n xiwit *de año setenta**
<Sync time="34.64"/>
*todavia** ne:si a ok wa:n ka:sá: ne:sis ok pero, a:mo, a:mo miak ok 
<Sync time="40.343"/>
ihwa:k *este** tiahsiah, timokalpanowa:yah
<Sync time="45.577"/>
wa:n te:chna:nkilia:yah, te:chilia:yah [mah] tikalakika:n, [mah] timose:wi:ka:n 
<Sync time="51.827"/>
pero niman kiwa:lkuitih, [mah] timota:li:ka:n itech yo:n kil..., kito:ka:itiah oh..., ohtakaba:yoh, ohtakaba:yoh
<Sync time="61.874"/>
wa:n ompa yo:n *pues** komo ke a:mo, tikiniliah pi:pil ekintsi:n pané: kimana:lmatih, komo ke a:mo kineltokah ok,
<Sync time="71.344"/>
kihtowah ke toni nikilwihtos kownalwat, ka:n kualtsi:n pero ihwa:k ta:tahmeh nochi iwki mowi:kayah.
<Sync time="78.203"/>
Nikita ihkó:n kinsentilia yah miak, ika to:nal a nohjó:n kichkuayah wa:n kiki:xtia:yah nohjó:n ohtat ka:mpa onkak,
<Sync time="85.609"/>
seki chihchikuase:n imets, seki nahna:wi, seki mahma:kui:l.
<Sync time="89.015"/>
Kualtsi:n kichihch..., kichihchi:wah, kim..., kimanistiah seko wa:n seko no: wa:n kalaxowah nochi nalwat tein wehwei nalwat kipia
<Sync time="97.468"/>
wa:n komo ke no: imets a, yehwa yo:n *cuando** se kinkalpanowa:ya pos yehwa kwa:lkuitih, ximota:li
<Sync time="105.734"/>
wa:n komo se:, teisá: nechiko:l kichi:wah pos nochi yehwa itech timota:li:skeh koma:mo kichihchi:waskeh se:, 
<Sync time="113.437"/>
no: *banco** ya, no: tikihtowa:yah telkuali *banco** ya.
<Sync time="116.921"/>
Se: de xono:kuowit, we:i ihkó:n kit..., kitehtekih, kualtsi:n kixihxi:mah
<Sync time="122.874"/>
wa:n kimehmetstiah wa:n koma:mo kitapechtia ika tet para ke:meh se: mota:li:s sah.
<Sync time="129.609"/>
Yehwa nohjó:n kikuiah. *Después** pos tikitah miak poliwtiw a
<Sync time="135.64"/>
*porque** ke:yeh, *este** a:mo kwelitah ok.
<Sync time="138.859"/>
Teisá: nechiko:l kichi:wayah ihkó:n teisá: *compromiso** nochi yehwa t..., itech timota:lia:yah wa:n 
<Sync time="146.015"/>
na:nahmeh pos ihkó:n, ihkó:n nochi yehwa itech mota:lia:yah
<Sync time="151.031"/>
wa:n *cuando** ihkó:n te:chilia:yah mah tikua:ka:n se: taxkaltsi:n pos 
<Sync time="156.144"/>
timota:li..., titakuah ya pero a:mo te:chkechili:ki:wih *mesa**,
<Sync time="161.156"/>
ihkó:n ta:li:xko tiketsaskeh to..., tokaxtsi:n, tikiliah *mexicano** kaxit, ekintsi:n tikiliah *plato**.
<Sync time="169.094"/>
Pero a:mo ke:meh ekintsi:n onkak miak taman *plato**, ihwa:k 'kuiah sokikaxit,
<Sync time="175.078"/>
sokikaxtsi:n, ompa ne: titakuah ya, ta:lpan wa:n ihkó:n ya *hasta** tixwih, tasohka:matih 
<Sync time="182.078"/>
wa:n iwki a sepa taololowah na:nahmeh wa:n se:, ma:s[ki] se: ta:tahtsi:n wa:n sepa ihkó:n timota:liah itech nehjó:n ohtakaba:yoh
<Sync time="190.344"/>
wa:n oksentaman *este** chikikiskowba:nkoh kichihchi:wayah,
<Sync time="196.135"/>
wa:n xo:no:kowba:nkoh. Kitekiah de i:n *tanto** de we:i koma:mo *kicuadrado** xi:mayah
<Sync time="204.094"/>
sentapal wa:n sentapal no:, e:yi, e:yi *parte** wa:n tatampa kichkuayah como ke cahjó:n, kitapachowa:yah
<Sync time="210.673"/>
wa:n kita:[li]lia:yah ima:y komo ke, kikuiah ihk..., ihkó:n wa:n ximota:li itech, ta:li:xko,
<Sync time="218.626"/>
ihkó:n no: kichihchi:wayah de n' xo:no:kowit wa:n ihkó:n no: kichihchi:wayah de ne:n chikikis,
<Sync time="225.548"/>
e:mah, ihko:ni. Wa:n nikitak ok no: wa:n no: itech nimota:lih ok yo:n ohtakaba:yoh wa:n yo:n kow..., kowba:nkoh, kowba:nkoh tikilwiah.
<Sync time="235.986"/>
Pero se: *señora** nika:n nemia, nika:wi:n por talwiah Taxayakatitan,
<Sync time="244.124"/>
yehwa kikuia *banco, legítimo** tet.
<Sync time="248.91"/>
Se: *tiempo este**, xa: nankimatih a nohjó:n nemiah *este** tikilwia:yah tapahwia:nih de n' kalmeh,
<Sync time="257.598"/>
*este** nemiah wa:n neli ke:meh aya:mo timoi:xmatiah tehwa:n
<Sync time="264.074"/>
wi:tseh okseki:n de wehka tikimo..., seki tikimowil..., tikimowiliah *o** timoitayah ne: tsahtsitiw, cho:ka, kinimowilia koyo:meh
<Sync time="270.82"/>
ke te:kua:tih, *o** te:wi:katih.
<Sync time="273.176"/>
Pos kiniwi:katinemiah, ihwa:k *nohermano** katka *este** kihtowah ox kihtowa ke to:pi:leh katka de nika:n Presidencia San Miguel,
<Sync time="284.791"/>
*porque** ihwa:k onkayah nohjó:n nochi, a:xka:n nochi koto:nik a.
<Sync time="288.02"/>
Ento:s *este** kineka:ntinemiah para matiskeh, ahsikeh ompa, tano:tsatoh, kinankilihkeh.
<Sync time="298.128"/>
Kiniliah ox taki:xtihkeh ya *inincosas** nochi para tapahwi:tih *porque** yehwa:n a:mo kipahwi:skeh tein *lo que es** se: kikui.
<Sync time="305.534"/>
Se: ia:ya:tsi:n *o** kochpetat *porque** ihwa:k tikuiah kochpetat, de owapach, de owat,
<Sync time="312.163"/>
a:mo tikuiah *cama o tabla**, a:mo, a:mo tik..., a:mo tiki:xmatiah yo:n.
<Sync time="317.396"/>
Ento:s *este** kilwihkeh ke ke:mah, 'taki:xtihkeh ya, nehyo:n,
<Sync time="323.88"/>
tein *lo que es** kowit kit kiliah tikpahwi:tih, ke ompa mokalakiah okuilimeh.
<Sync time="328.916"/>
We:noh. Ento:s ne: pe:wak tapahwiah ya, *nohermano** ompa ne: kinitstok,
<Sync time="336.896"/>
ento:s nochi kipahwihke kali ihko:n, nochi ke:meh etok taihtik
<Sync time="341.787"/>
wa:n pe:wak kitsi:ntokiliah ya ne:n *ibanco**, mah tik..., mah tik..., mah tikpahwi:ka:n *porque** kikuis okuilimeh.
<Sync time="349.725"/>
"¡Ay dios! ta:tameh" kilia "neh a:mo teh noba:nkoh" "pos mobanco**" "yo:n yetokeh, *puro** tet".
<Sync time="356.99"/>
*Nohermano** kitato *puro tet**" kihtowa "komo de a *veinte, de a cuarenta kilos** ihkó:n tekpa:ntok,
<Sync time="363.583"/>
sa ahalaxtsitsi:n no:" kihtowa "pos tak *tiempo** ya itech mota:liah.
<Sync time="367.459"/>
Pos nohjó:n *señores**" kihtowa "kahwate:wkeh"
<Sync time="370.848"/>
Kiliah "a:mo, a:mo i:pa a:mo tiweli sake:ra de kowit xi..., mah kixihxi:ma *moseñor**" kit kiliah, "tet tikui
<Sync time="376.274"/>
*o** tikxi:kowa tikahchi:tinemi".
<Sync time="378.896"/>
Wa:n a:mo *tanto más** xine:chnohno:tstoka:n" kit kilia "nane:chkuala:ntiah" kit kinilia yo:n *señora,
<Sync time="383.464"/>
neh name:chilwih ya ke yehwa neh *nobanco**, ta: *nipobre** ka:n nikpia para nikpias kuali k..., *banco**.
<Sync time="389.323"/>
Pos iwki yahke nohjó:n tapahwia:nih. *Nohermano** kuali kitato.
<Sync time="393.902"/>
Ihkó:n nohjó:n, kikuiah tet wa:n yehwa name:chilia xo:no:kowba:nkoh wa:n de n' chikikis wa:n de n' ohtat,
<Sync time="401.099"/>
e:mah. *Después** pe:wak ne:si a ne:n *banco** de nehjó:n tikiliah *silla** de kowit
<Sync time="409.241"/>
*o** ihkó:n, seki pe:wak kichih..., mochihchi:wiliah ya,
<Sync time="413.062"/>
de ke, mah ki..., *tabla** kitehtekih ma:ski *tablita, hasta** a:xka:n *más** mopatak a, e:mah.
<Sync time="419.443"/>
Nohjó:n poliwik a yo:n, a:mo kanah ok, ka:sá: a:chá: yetos ok wa:n nochi kali pos
<Sync time="425.096"/>
kitsi:ntsakuayah ika kowtsitsi:n, ika ke:meh ne: ohtat tikiliah, taxahxama:ni:l 
<Sync time="430.959"/>
wa:n takalte:ntsakuayah *este** soh kikua:kahkalakia:yah sah ka:n mo..., teh..., *candado o**, kilpi:skeh 
<Sync time="437.209"/>
*porque** a:mo tachtekiayah tak, pero a:xka:n mah nitaka:wte:wa soh nikua:kahkalakihte:wa ke:meh weli a:mo,
<Sync time="444.209"/>
pos nikahsiki:w kali pero tein yetos kalihtik a:mo nochi nikahsiki:w ok, niman kiki:xti:skeh seki:n 
<Sync time="450.131"/>
*porque** ihwa:k a:mo, a:mo *malos** katka.
<Sync time="454.493"/>
E:mah, nochi yehwa yo:n kikuiah ta..., kalte:ntsakuil, xo:no:kowtsi:n kixihxi:mayah
<Sync time="459.053"/>
*o** yehwa chikikis *o** yehwa n' ohtat, kikua:kahkalakia:yah sah
<Sync time="463.037"/>
wa:n kihilpi:skeh ika komekat *o** ika xo:no:t wa:n iwki a.
<Sync time="468.522"/>
Wa:n ne:n tapayo:t kita:lia:yah pos ne:, a:mo ke:meh a:xka:n tiki..., tikuih ka:sá: ne: 
<Sync time="477.07"/>
kowtasierrahwi:l, ta: ihwa:k kikuiah yehwa nochi ta:rroh kixahxama:nia:yah.
<Sync time="481.772"/>
Ihkó:n kita:lia:yah para ompa tata:lia:yah *incositas** ahko.
<Sync time="485.038"/>
E:mah, mowi..., mowi:katia:yah *deve..., deve..., deveras de pobres**, e:mah, a:xka:n a:mo ok, poliwik a yo:n , mm.
<Sync time="495.741"/>
Pero neli pos a:mo *mose:guiroh**, tikitah neli tite:ch..., ihkó:n ka:mpa titekitiah,
<Sync time="502.851"/>
te:chwi:kilia:yah yehwa nehjó:n *atolito** wa:n koma:mo ahsi *platito** pos titakua:yah ika pahpataxo:chit,
<Sync time="511.472"/>
ta:li:xko, tikte:mowa:yah wa:n iwki titakua:yah, e:mah.
<Sync time="517.094"/>
A:xka:n a:mo ok, nochi koto:nik yo:n wa:n poliwik pero pos tein t'mattokeh, t'mattokeh ok,
<Sync time="523.538"/>
mm, ke:ní:w titahyowihkeh, ke:ní:w tipano:keh, 
<Sync time="526.77"/>
tein te:ch..., te:chne:xtilia:yah tote:iskaltihka:wa:n, mm, ihkó:n yehwa nohjó:n,
<Sync time="534.131"/>
wa:n de ne:n okseki de n' nan..., nan..., nankihtowa:yah de n' wito:n pos yeh, yo:n o:me taman no:.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="543.553" endTime="558.849">
<Sync time="543.553"/>
*Bueno este** yo:n sate:pan tikitaskeh de ne:n wito:n, ekintsi:n *este** para *bueno este** 'sentokaskeh ika i:n tein tite:chnohno:tstok, tikihtowa ke,
<Sync time="554.271"/>
pos ne: ke:man *este** kikuiah nochi sokikaxit wa:n tein ika taya:yah teisá:.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="558.849" endTime="682.535">
<Sync time="558.849"/>
Pos ika taya:yah ne:, komo *atolito o** ne: *este cafecito** pos ihwa:k nochi kitekiti:ltia:yah *panela** nochi,
<Sync time="567.943"/>
yehwa ne:n onkayah seki *tazahmeh** de sokit no:,
<Sync time="572.614"/>
seki ihko:ko:n kilia:yah, no: kilia:yah chi:nahta:sah de sokit, e:mah, 
<Sync time="578.06"/>
koma:mo yo:n *jarritos** onkakeh ok, yehwa ika mitswa:ntiskeh wa:n ihkó:n *porque** nochi ihkó:n se: mowi:ka a:mo, a:mo sayoh se:.
<Sync time="585.395"/>
Por eso ka:sá: ihkó:n nikita ok tinemih wa:n te:chwa:ntih teisá: ika pos a:mo wel se: kinehnemilia *porque** yo:n de n' *antigua**,
<Sync time="593.785"/>
e:mah, *todavia ki..., kisegui:rowah** ok ka:sá: pero a:mo miak ok,
<Sync time="598.149"/>
a:mo ok, semi o:me e:yi:n ya sah, e:mah, yehwa nohjó:n tikuiah.
<Sync time="603.098"/>
Wa:n no: kiwi:kayah tapalo:ltsi:n pero ika ko:mit,
<Sync time="608.645"/>
se: ko:mit, koma:mo kikowayah tein ma:yeh ya, kikua:ytia:yah ika xo:no:t
<Sync time="614.285"/>
wa:n kwi:kah ya na:nahmeh, a:mo ke:meh a:xka:n n' kui:kah *olla** de tepos, te:ntsaktok kuali
<Sync time="620.363"/>
*o** kwi:kah *cucharas** de tepos, a:mo, ihwa:k a:mo,
<Sync time="623.836"/>
ko:ntsi:n, tama:mah wa:n kitkih ne: ka:mpa, ka:mpa ne: se: tekitis.
<Sync time="628.473"/>
Semi no: se: kwi:kas, se: no: kwi:kas taxkal komo se: miakeh, se: n' tapalo:l, ke:mah, ihko:ni, mm.
<Sync time="636.863"/>
Yehwa yo:n nochi ika te:ch..., techne:xtilihkeh pos tein tikmattokeh a:mo tikelka:wah, e:mah,
<Sync time="642.848"/>
ompa titakua:yah kowtah wa:n pos komo tikele:wia:yah a:tsi:n pos,
<Sync time="648.791"/>
komo onkak ne:n a:meyala:t tikiliah pos yeh titayih wa:n koma:mo a:ichkuala:t,
<Sync time="653.504"/>
ma:ski ka:mpa tayih kua:kuemeh tikuitih wa:n titayih.
<Sync time="657.238"/>
*Por eso** a:xka:n kihtowah seki nikaki, mitschi:wili:s *mal**, a:mo xitayi pero pos,
<Sync time="663.223"/>
se:, ekintsi:n se: *tiempo** tietokeh *más** takokolisti.
<Sync time="666.535"/>
*Porque** a:mo tikitah *tiempo** ke:ní:w wa:lahtok, de n' ahko, xa: wetstok kokolis itech n' a:t,
<Sync time="672.285"/>
*por eso** titayih ya nochi achi chipa:wak a koma:mo tamolo:nti:l
<Comment desc="aqui no alarga i, pero casi todos los hablantes lo alargan"/>
, pero se: *tiempo**, ihkó:n nohjó:n, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="682.535" endTime="686.886">
<Sync time="682.535"/>
Tikihtowa ihwa:k a:mo kikuiah *cuchara**, ne:n a:mo kwi:kayah *cuchara** kowtah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="686.886" endTime="690.348">
<Sync time="686.886"/>
<Who nb="1"/>
¿Ke:ní:w kite:kayah n' tapalo:l?
<Who nb="2"/>
Kwi:kayah pero a:mo teposcucha:rah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="690.348" endTime="723.848">
<Sync time="690.348"/>
Kowcucha:rah, ke:mah, ika kowcucha:rah, e:mah, ihkó:n.
<Sync time="696.051"/>
Kite:kayah ika kowcucha:rah, onakakeh ok a:xka:n nohma, nohjó:n xa: nankitah no:, kowcucha:rah,
<Sync time="701.958"/>
yehwa ika kite:kayah n' tapalo:l pero de tepos a:mo, a:mo tiki:xmatiah, e:mah.
<Sync time="708.051"/>
Kahbe:ntsi:n *lo mismo** ki..., *como siempre** nohjó:n xi:wah de xi:kal, kikuih ok,
<Sync time="714.27"/>
onkakeh ok pero para nikihto:s *este** tepos a:mo teh ne:sia, e:mah, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="723.848" endTime="731.551">
<Sync time="723.848"/>
Ta: ka:n teisá: *este** tikelna:miktos ok tein yo:n ihwa:k kikuiah wa:n ekintsi:n a:mo kikuih ok ke:meh yo:n kalihtik tinemih.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="731.551" endTime="972.613">
<Sync time="731.551"/>
*Pues** pos ihwa:k *este**, pos ekintsi:n tein a:mo tikuih ok pos miak taman i:xpoliw a tein ihwa:k kikuiah,
<Sync time="745.161"/>
*porque** ihwa:k nochi ika tamolo:ntia:yah na:nahmeh *puro** ko:mit, *puro cazuela** 
<Sync time="751.817"/>
wa:n tiko:mit pos a:mo kikuiah ke:meh a:xka:n nohjó:n kininamakah, de yo:n de *varilla**,
<Sync time="757.458"/>
kite:mowah e:yi tet, koma:mo xa:ltet, taxkaltet tein a:mo tapa:nis.
<Sync time="763.364"/>
Wa:n ompa ne: tachkuayah tepisti:n wa:n kipalankia:yah se: ko:ntsi:n para ka:mpa mochi:was kownex wa:n tekol para taxo:taltia:yah ya.
<Sync time="771.786"/>
Ihkó:n nohjó:n kichi:wayah, e:mah wa:n a:mo kikuiah a:xka:n nochi ne:si koma:l de tepos,
<Sync time="779.177"/>
ta: kikuiah *puro** de sokit.
<Sync time="782.192"/>
Wa:n ompa ne: pos kiokxitiah ya n' taxkaltsi:n wa:n 
<Sync time="786.536"/>
pos a:mo kix:matiah *molino** ke:meh a:xka:n molino de *motor o molino** de mano**,
<Sync time="791.88"/>
*tal vez** i:pa onkaya pero oksé: *lado**.
<Sync time="794.739"/>
Neh nikitaya nomomacitah katka *este** kipaya:naya nextamal,
<Sync time="801.005"/>
kiketsaya ne:n tao:l, oksi, nikita kipante:milia:ya ne:n tenexa:t
<Sync time="808.974"/>
kimolo:ntia *hasta** ahsi *punto**, ki:xtia, kichia se:wi wa:n mo:stika *o**, mo:stika kikui a
<Sync time="816.802"/>
*porque** a:mo wel kikuih toto:nik.
<Sync time="818.989"/>
Pero *cuando** tisia pos a:mo ke:man kitalo:xti:ti *molino o este** ki..., kipante:ntok itech *molino** de *mano** tein tikpa:palakacho:skeh ika toma:y, aya:mo onkaya.
<Sync time="828.815"/>
Pos tak onkaya pero a:mo x'mati ka:ni, ompa ne: kite:maya metat i:xko, 
<Sync time="833.456"/>
ke:ke:ski, ke:ke:ski, kipaya:na wa:n ke:mah ompa ne: *cerca** kita:lia tiko:mit
<Sync time="840.127"/>
ompa kita:lih se: taxkaltsi:n pero ya: name:chilia *este** a:mo, a:mo ke:meh a:xka:n, ta:li:xko.
<Sync time="846.237"/>
Kichih..., semi kipiayah se: tankua:pech ihko:ntsi:n kichihchi:wayah 
<Sync time="850.174"/>
para ompa motankua:ketsayah wa:n tisiah ya, ta:li:xko,
<Sync time="854.518"/>
ompa nikitaya tisia nom..., noma:ntsi:n katka wa:n kita:lia:ya taxkal *hasta, hasta** nochi tein ke:meh te:chahsia.
<Sync time="862.362"/>
E:mah, *te:cha:tende:rowa** kimanaya ne:n tap..., teisá: tapalo:ltsi:n tein, ihkó:n kiltsi:n *o* emoltsi:n *o** pio:tetsi:n
<Sync time="870.848"/>
wa:n te:chtamakaya, tiowih ya kowtah komo tiowih kowtah, komo *escuela** pos neh niwi:tsa ya *escuela**,
<Sync time="876.612"/>
nitakuah ya, e:mah pero a:xka:n a:mo ok.
<Sync time="882.69"/>
Yo:n ihwa:k nochi yehwa ki:xmatiah ihkó:n moi:xmattoyah na:nahmeh,
<Sync time="887.018"/>
a:mo, a:mo kisakayah *este** n' a:t
<Sync time="889.862"/>
nehyó:n ika, ke:meh ekintsi:n ehko sah kalihtik, tikpiah *llave**,
<Sync time="894.909"/>
kisakayah pero pos ika tso:tsokol
<Sync time="899.096"/>
ke a:xka:n name..., name::chilih *este** a:mo a:me:yal, a:ichkuala:t kikuitih wa:n kisentiliah
<Sync time="905.44"/>
wa:n no: kisentiliah a:mo ke:meh a:man nohjó:n te:ch..., te:chtekiwihtinemih tokni:wa:n 
<Sync time="910.409"/>
ma:ski *hasta** te:chkue:ntahtiah, ihwa:k kikuiah mono:tsa ahpa:s,
<Sync time="915.519"/>
se: we:i ihkó:n, nikita ka:sá: kipiah ok, ke:wtokeh ok,
<Sync time="920.659"/>
ompa kipante:kayah n' a:t, kipexo:ntiah, yetok a inina:w.
<Sync time="924.066"/>
wa:n kisakayah nohjó:n ika tso:tsokol no: nohne:l nohjó:n, no: iwki ihkó:n *tamaño** pero yeh nohne:l 
<Sync time="929.394"/>
wa:n kite:ntsakuayah ika to:tomo:ch, kisentilia:yah wa:n kitili:ntiah
<Sync time="934.05"/>
wa:n soh mowita:tsowilia:yah, kima:ma:yah ya, kuiti n' a:t, kisakah.
<Sync time="939.05"/>
Ihkó:n nohjó:n kisentilia:yah wa:n komo kima:wila:na pos yehwa no: name:chilia ika se: ko:ntsi:n tein ma:yeh.
<Sync time="946.488"/>
A:mo moi:xmatia tepos, *plástico**, a:mo tiki:xmatiah, nehjí:n *plástico** ne:sik
<Sync time="952.27"/>
aya:mo wehka:w, nikmattok a no: pe:wak ne:si, nochi nohjó:n ika se: motsakua *naylon**, 
<Sync time="958.27"/>
yo:n a:mo onkaya, e:mah, nochi titekitiah, timotsakuayah ika kekexikilit
<Sync time="963.785"/>
*o** pahpataiswat wa:n ihkó:n tipanowa:yah, e:mah, nikmattok nohjó:n.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="972.613" endTime="986.831">
<Sync time="972.613"/>
Komo tiknekiskia kuali 'te:chtapowi:s teh ke:ní:w *este**,
<Sync time="978.988"/>
ton chi:walis kichi:wa mo:má:n katka *desde** ke me:waya *hasta** tayow..., *este** tayowaya wa:n iwki *este** pos tapoya:wia.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="986.831" endTime="1137.678">
<Sync time="986.831"/>
Kuali yetok, *pues** nomoma:ntsi:n katka *pues** kualka:n me:waya,
<Sync time="994.169"/>
te:chtixilia:ya, te:chkahfe:mania:ya, te:chtapalo:lchi:wia:ya wa:n titakua:yah
<Sync time="1000.925"/>
wa:n tehwa:n komo tinoh..., ik..., *cuando** tinohne:lmeh katka pos ompa ne: tima:wiltihtokeh *o** te:chahwaya *porque** ne: ke:man semi te:ahwayah *o** te:chkuetaxwia:yah pero,
<Sync time="1009.081"/>
pos a:mo no: te:kuetaxwiah pero mah se: kikaki toni te:ilwiah
<Sync time="1012.956"/>
a:mo no: te:chma:ya ok, *lo primero** ke:mah, a:mo se: ye:ktakaki pos i:pa ihkó:n ya para se: *kirespeta:ro:s** se: ite:iskaltihka:w 
<Sync time="1019.55"/>
*siempre** mah te:kuetaxwia, pero a:xka:n a:mo onkak tanawati:l ok yo:n.
<Sync time="1024.706"/>
Te:chahwaya, te:chilia:ya yehwa ne:, yehwa ne: x'chi:watih, ke:meh nopopa:sitoh no: nemia ok, katka ninohne:l,
<Sync time="1030.909"/>
Teh ne:pa xitame:wati wa:n se: i:n mah kisa:saka kowit
<Sync time="1034.706"/>
wa:n xietoka:n wa:n koma:mo nankichi:wah a:mo nantakua:skeh.
<Sync time="1040.362"/>
ihkó:n te:chilwia:yah. *Todavia** nomomá:n de tamitisia no:, nochi t..., tapahpa:ka ya,
<Sync time="1046.018"/>
koma:mo ta..., kipihpixkas sinti, tao:yas,
<Sync time="1049.862"/>
*o** tapa:kas, *o** nexketsas**, tachpa:nas,
<Sync time="1054.581"/>
*o** kihtsomas totilmahtsi:n *o** nopopá:n katka itilmah 
<Sync time="1059.19"/>
*hasta* tayowas *o** nepantah pos sepa te:ch..., komo yetok taxkaltsi:n nepantah sepa te:chilwi:s, nantakua:skeh nopiliwa:n, name:chtoto:nili n' taxkal, 
<Sync time="1066.94"/>
soh a:mo teh tapalo:l, name:chixkili se: pio:tet *o** name:chmo:ltili chili:toh.
<Sync time="1073.642"/>
Pos tamela:wa chi:l te:chmo:ltilia:ya, *líquido verde**, chi:l, chi:l, chi:ltekpin,
<Sync time="1080.611"/>
Tikua:yah, tikahakia:yah, a:mo no: tie:ktakua:yah pos koko:k.
<Sync time="1084.564"/>
Timowetskilia:yah ti:kni:meh pos timii:i:xitah, a:mo teh tapalo:l.
<Sync time="1088.736"/>
Tikua:yah ke:meh weli wa:n topopa:n pos te:chitstok,
<Sync time="1094.33"/>
tite:ntamih sepa te:chilia yehwa i:n x'chi:watih *hasta** tio:tak.
<Sync time="1098.861"/>
Te:chilia:ya toni tikchi:waskeh, tikchi:wah.
<Sync time="1102.158"/>
Wa:n ne:n tomoma:n sepa mo..., kichi:wtok yeh toni ne: kipolowa,
<Sync time="1106.803"/>
komo kipolowa ok tachpa:nas *o** tao:yas pos yehwa kichi:wa
<Sync time="1109.865"/>
*o** tapa:kas, kichi:wa ok *hasta** tio:tak, koma:mo teh ia:w pos kisakas ok
<Sync time="1115.24"/>
para kikuis okyowatika kualka:n, a:mo s...kisakatia:s wa:n kikuitia:s. Ke:mah ihkó:n nohjó:n.
<Sync time="1121.959"/>
Semi owih nohjó:n mopano:ltia:yah *porque**, a:mo ke iwki a:xka:n.
<Sync time="1127.787"/>
A:xka:n a:mo, a:xka:n komo tiknekih *este** teisá: pos nochi, nochi ihsiwka, ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1137.678" endTime="1145.772">
<Sync time="1137.678"/>
Wa:n *este** yo:n ihwa:k, *bueno** ye:wa tikihtoh ika *este**
<Sync time="1143.404"/>
a:mo, a:mo kochiah itech wapal.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1145.772" endTime="1247.115">
<Sync time="1145.772"/>
Ihwa:k itech kochiah owapach nochi, owapach, e:mah.
<Sync time="1152.725"/>
Kix..., kiki:xtihtia:yah no: ne: ka:mpa n..., tita..., 'tapa:tskayah,
<Sync time="1157.272"/>
*bueno** ne:h semi, semi ni:xpeta:n i:pa tapa:tskah pero ke:meh ninohne:l aya:mo nikimpale:wia:ya.
<Sync time="1162.85"/>
Ne:ch..., ne:n nimos..., tepitsi:n niwe:yak de *ocho años** pe:wa nikimpale:wia ya.
<Sync time="1167.788"/>
Nikita kiki:xtia:yah para n' itech kochiah, no: kiki:xtiah tein mehmela:wak,
<Sync time="1172.928"/>
tein a:mo kohkotoltik *porque** a:mo kualtia.
<Sync time="1176.256"/>
Tein kohkotoltik a:mo kualtia, para tatas, para *gasto**,
<Sync time="1179.881"/>
pero tein yo:n kiki:xtiah ya para ininkochpet *aparte**kixelowa:yah, ke:mah,
<Sync time="1185.568"/>
kiwi..., kiwi:pa:nayah ika xo:no:t.
<Sync time="1189.522"/>
Yehwa yo:ni wa:n *cuando** kochiah pos tikochiah ya te:..., te:chchihchi:wilia:yah sehse: 
<Sync time="1196.74"/>
Timotasowiah ya ta:li:xko wa:n tikochi ya wa:n yehwa:n no:.
<Sync time="1201.053"/>
Ti..., time:wah, sepa tikehe:wah yo:n tokochpetaw, sepa seko tiketsah, mo:stah, mo:stah ihkó:n, mo:stah ihkó:n, mo:stah,
<Sync time="1209.881"/>
a:mo ke:meh a:xka:n tikpiah *cama o** a:mo pero *fuerza** tikochpa:naskeh mo:stika de time:waskeh s..., tikchipa:wah *o, o** tikpatah de *una vez**
<Sync time="1220.49"/>
*porque** este tikihtowah ke:meh te:chiliah tokni:wa:n 
<Sync time="1225.115"/>
se: mokokolismaka *o** okuilimeh mota:liah, wa:n *deveras** mah wehka:wa mota:lis:keh okuilimeh, ke:mah.
<Sync time="1231.599"/>
Ihko:n nohjó:n t'chi:wayah kisentilia:yah owapach
<Sync time="1235.099"/>
para kochpetat, xo:no:t kehke:wayah
<Sync time="1238.005"/>
iwa:n ya *servirowa:ya** para *panela**, ompa kikuiah ya, e:mah,
<Sync time="1242.662"/>
ihkó:n moch..., tekitiah, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1247.115" endTime="1256.037">
<Sync time="1247.115"/>
Ekitsi:n no: tikihtowa no: ika *este**, moneki se: kichipa:was ne:n kochpetat,
<Sync time="1251.959"/>
koma:mo mokaliakiah okuilimeh, ton okuilomeh ne: kuali mokalaki:skeh.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1256.037" endTime="1306.994">
<Sync time="1256.037"/>
*Pues** nohjó:n kochpetat itech mokalakiah nohjó:n kiliah tepechokuilimeh *o** chi:nkismeh,
<Sync time="1261.63"/>
*o** xopepemeh, *porque** ke:yeh pos koma:mo tikpatak niman,
<Sync time="1267.166"/>
mahyá: tamantia, de pala:ni a,
<Sync time="1269.541"/>
kikui n' *polvo** wa:n a:mo, pos ke:ní:w tiki:xtili:ti ihtik
<Sync time="1273.948"/>
ika nohjó:n monechikowa:yah ompa ya nohjó:n okuilimeh,
<Sync time="1277.26"/>
emah, *por eso** kihtowa:yah achto telnemih tepecholuilimeh.
<Sync time="1281.463"/>
Telnemih chi:nkismeh pero tehwa:n, tehwa:n tomochi:wilia:yah *porque** no:hjó:n itech e:wiah nohjó:n, nehjó:n mahyá: tahsol owapach, ihko:ni.
<Sync time="1291.104"/>
E:mah yehwa nohjó:n okuilimeh mosentilia:yah, mm,
<Sync time="1295.384"/>
*porque** ta:li:ko mochi:wayah wa:n pos a:mo poliwiah ok pero a:xka:n a:mo teh tikitah ok, e:mah, ihko:n nohjo:ni.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1306.994" endTime="1313.337">
<Sync time="1306.994"/>
Ta:ka:n teisá: tikelna:miki ok tein mokuia kalihtik yo:n ihwa:k, *o** nochi a.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1313.337" endTime="1433.829">
<Sync time="1313.337"/>
*Pues**, pos ke:mah ki..., ki..., pos na:nahmeh yehwa ne:n kikuiah ne:n 
<Sync time="1326.759"/>
ke:meh name:chilih ya metat nochi tiko:met, nochi name:chilih ya,
<Sync time="1330.144"/>
nochi tapalkat kikuiah de sokit, a:mo teh ke:ní:w wa:n ne:n tapa:kayah *solo** yehwa poliwi pos
<Sync time="1336.56"/>
neh nikitaya ompa ne:wi:n ka:mpa nita:ltikpaktik
<Sync time="1339.92"/>
wa:n nikaki molwiah oksekin na:nahmeh, tapa:kayah a:mo kikuiah xapoh.
<Sync time="1346.013"/>
Nikitak se: na:nahtsi:n ke:meh ka:n, ke:meh se: mahtakti *viaje**
<Sync time="1353.545"/>
kitekte:wa chokonihxiwit wa:n yowi tapa:kati a:taw.
<Sync time="1357.279"/>
A:taw, a:mo ke:meh a:xka:ntsi:n ne: kalte:noh tikta:liah ne:n tap..., tapa:kalo:ni, kualtsi:n 'tachihchi:wah, ma:ski s..., tikihtowah *sencillo** pero t'sa:lowah sake:ra tet, ompa tikta:liah 
<Sync time="1369.747"/>
wa:n ihwa:k a:mo, kiwi:kah n' tilmah a:taw wa:n kitekte:wah i:n kiliah chokonihxiwit 
<Sync time="1375.279"/>
wa:n tapa:katyih ya, a:mo 'kuiah xapoh.
<Sync time="1378.919"/>
Wa:n xapoh onkaya no: pero kil..., kilwia:yah kostikxapoh kiliayah takua:wakxapoh, nikakia moi..., ki..., kito:ka:itia:yah wa:n yo:n,
<Sync time="1386.919"/>
sayoh yehwa, a:mo teh onkaya *más** xapoh.
<Sync time="1389.482"/>
*Porque** a:mo t'matih ka:ni i:n xapoh *más** kichi..., kichi:wkeh *más** kinkuik talna:miki:lis para *más** miak taman ya
<Sync time="1396.016"/>
ke:meh a:xka:n pos kihtowah seki tapati:yoh pos a:mo titahyowiah *porque** miak taman onkak.
<Sync time="1402.751"/>
A:mo tikowaskeh *solamente** a:mo 'tamahxiti:skeh pero komo tikahxitiah *tocentavos** tikihtowah nikowati ne: wa:n nikuis yeh
<Sync time="1410.438"/>
pos tikpiah ya, pero ihwa:k semi tahyowihkeh, neh nikitak ok ne:n, 
<Sync time="1416.417"/>
nikitak ok na:nahmeh, ihkó:n, no: kikuik ok nomoma:ntsi:n katka nohjó:n chokonihxiwit.
<Sync time="1422.032"/>
Wa:n chipa:wayaya tilmah, a:it ke:ní:w kichi:wayah, e:mah, yehwa yo:n nikitak nehwa, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1433.829" endTime="1444.673">
<Sync time="1433.829"/>
Nochi a eski ke:meh ne: ke:man mowi:kayah, *este** xa: tikelna:mikis ke:ní:w *este** ox i:pa tachihchi:wah kalihtik tokni:wa:n, ke:ní:w tachihchi:wayah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1444.673" endTime="1892.655">
<Sync time="1444.673"/>
Ika ne: taneltokalis, ke:mah, tein i:pa de tachihchi:wayah pos *más** miakeh katka pané:, a:xka:ntsi:n pané: a:mo ok.
<Sync time="1455.61"/>
Pos neh, neh i:pa, i:pa *completamente** i:pa titachihchi:wah de ni:xpeta:ntok kalihtik *hasta** a:man *tiksegui:rowah hasta** nopi:pilwa:n a:mo tika:wah yo:n, yo:n taneltokalis,
<Sync time="1467.048"/>
ma:ski a:mo *seguido** 'tachihchi:wah, sake:ra *quince dias** pero tikpatatiowih xo:chit
<Sync time="1473.126"/>
kitah tachihchi:wayah wa:n nemiah tokni:wan yo:n te:kahkaya:wah ki..., se: *vez** kikahkaya:wkah nopopasitoh katka
<Sync time="1483.439"/>
wa:n yahka ne: se: ta:tahtsi:n de nika:n San Miguel, ya:ya, pe:wak ya:yawi, katka ni..., katka ninohne:l.
<Sync time="1491.282"/>
Nikita yowi ompa mota:li:tih tale:rohtokeh wa:n ne:chilia ne:n noma:ntsi:n katka, 
<Sync time="1499.526"/>
de ya:yah ya wa:n ne: nopopá:n seko mota:lia,
<Sync time="1502.392"/>
ne: mopopá:n *loco**, ne: a:mo tamati, ke:yeh, ke:yeh momá:n
<Sync time="1506.345"/>
pos ne: kikahkaya:wah mah nehyo:n *desmático**
<Comment desc="quizá sea dogmático o quizá de diezmar"/>
 mochi:wa
<Sync time="1510.642"/>
wa:n ne: *isantitos** kinkalampi:xo:s kihtowa. Nochi te:chilia:ya tikni:meh, ki..., ti..., tietoyah nochi tikni:meh.
<Sync time="1518.454"/>
E:, pe:wak kisenkuiah ya, kilia:yah ne: tein tamattokeh nokni:wa:n "pa:, neli timochi:wati tidesmático"
<Sync time="1526.157"/>
"a:mo xine:chnohno:tstoka:n, name:chkuetaxwi:s", e:mah, ento:s yo:n *señor** kikaya:waya kit ke 
<Sync time="1533.936"/>
mah mokalaki yo:n oksé: taneltokalis *porque** a:mo ke:man, a:mo ke:man i:xpoliwis,
<Sync time="1540.704"/>
mikis wa:n nochi pero e:yi to:nal de *sepul, kisepulta:ro:skeh** wa:n sepa wa:la:s,
<Sync time="1547.767"/>
mah a:mo *sisegui:ro** ke:meh ne: yo:n kitokatok, *porque** ka:mpa yo:n yetok mikis a:mo ke:man wa:la:s ok.
<Sync time="1555.188"/>
Mah ki..., mah, mah kininkui yo:n todio:smeh, yo:n a:mo todio:smeh, ta: *retratos** sah, *muñecos**, mah kinolo:chte:ma seko sah wa:n mah kinte:kili *gas** wa:n mah kintikui:lti
<Sync time="1565.61"/>
wa:n kinkaktoya nomomasitah katka, ye:kkuala:n.
<Sync time="1568.86"/>
Ento:s se: *vez** yahki no:pá:n, yo:n kinkui:lih n' a:mat, wehka:wak a ya:yahtoyah *des..., después** kinkui:lih se: *libro** i:n *tanto**
<Sync time="1577.579"/>
wa:n semi kipihpi..., kipihpiak tak nomomasitah katka ka:ni ke:wak,
<Sync time="1582.704"/>
yahki ne: no:pá:n katka a:it ka:ni
<Sync time="1586.595"/>
kikuik nohjó:n *libro** no:má:n katka wa:n kitatahkotikota:lih, tatak.
<Sync time="1592.735"/>
Ehkok nopopasitoh katka a:mo niman kitak, ekok kitamakak,
<Sync time="1597.391"/>
pero *cuando** kinemilih kite:mo:ti a wa:n tak kitaskia pero sayoh *a lo tonto** kitaskia, ka:n tai:xmatia,
<Sync time="1604.579"/>
*porque antes** ta:tahmeh a:mo tai:xmatiah *hasta** ekintsi:n seki:n nemih ok *hasta** na:nahmeh
<Sync time="1608.963"/>
pero pos a:mo mah, mah tikinma:lihto:ka:n *porque** ke:yeh,
<Sync time="1613.063"/>
*fuerte** yetoya de tanawati:l de to:te:iskaltihka:wa:n, a:mo kinekiah mah timomachti:ka:n *porque** kihtowa,
<Sync time="1618.514"/>
"timomachti:titi, ta: xiow xitekititi".
<Sync time="1620.86"/>
*Todavia** mitskuetaxwi:skeh ok, tika:wah nemachti:l, titekititih pos ta: te:chkuetaxwia to:pá:n *o** to:má:n 
<Sync time="1628.376"/>
pero yehwa:n a:mo ki:xmatih se: *letra**, ika nohjó:n *este** miak ihkó:n ok a:mo kimatih, a:mo kimatih *tofirma**
<Sync time="1637.016"/>
teisá: tikihkuilo:smeh *o** se: *cuentas** ke:meh i:n tikihtowah,
<Sync time="1641.563"/>
te:chkahkaya:waskeh koyo:meh, teisá: tikowaskeh *o** teisá: t'namakaskeh 
<Sync time="1645.953"/>
*[por]que** a:mo wel tikchi:wa *cuenta**, tikihkuilo:s *o este**,
<Sync time="1652.62"/>
tein se: kimati, seki se: itech se: iyo:lo se: kimattok a ne: ka:nachi ne:chmakati nowe:ltoh *o** ka:nachi ne:chmakati notomi:n tein namaki:ltih.
<Sync time="1660.313"/>
A:mo moneki *lápiz**, se: kimattok a, ento:s ne:, ehkok *después** ka..., kixahsik a ne: kite:mowa ya, a:koni kitamo:t *nolibro**.
<Sync time="1672.609"/>
Pe:wak tsahtsi, ne: "a:koni kitamo:t nolibro".
<Sync time="1676.469"/>
"A:mo n'mati, ox ne: tikpia *libro**" "ta: nika:n n'ta:lihka nehjó:n ne:chka:wilihtiki:skeh yo:n ta:tahmeh", "a:mo n'mati neh".
<Sync time="1683.359"/>
"A:mo ta: nankitamo:tkeh", pe:wak ninahwah nokni:wan tein ne:cheka:nayah,
<Sync time="1687.828"/>
se: ne: ke:man ya mo..., o:me:n ne: ke:man ya momikilih , pos pe:wak mihi:xitah sah.
<Sync time="1695.016"/>
Pos nikita kikuito ne: *cubierta** ne:n no:pá:n katka wa:n pe:wak kimá: no:má:n katka,
<Sync time="1701.375"/>
tsikui:nih nokni:wa:n i:pa wehwei:n ya, o:men, kinki:tskihkeh ininpopá:n, a:mo kika:wkeh, neh pe:wak nikowtsahtsi pos ninohne:l,
<Sync time="1708.406"/>
nikmowilih. Ento:s ne: kit..., ki..., kitaka:waltihkeh.
<Sync time="1714.828"/>
"Ento:s" kilia "naniwa:ntitokeh sah namo:má:n, namehwa:n nankitamo:tkeh yo:n *libro** tein ne:chakakah ne: tokni:wa:n" "tehwa:n a:mo tikmatih wa:n komo tikneki tikmatis timitsma:skeh ya".
<Sync time="1725.0"/>
Pos iwki moka:w, a:mo sepa, tak, tak kinyo:lohpachoh, ke:ní:w yo:n, a:it ka:ni iniwa:n moahsik,
<Sync time="1731.797"/>
a:mo sepa yahkeh ok yo:n tokni:wa:n.
<Sync time="1734.625"/>
Pos pe:wak *kisegui:rowa** ya ne: sepa pe:wak tachihchi:wtiw, tachihchi:wtiw, te:chne:xtilih nochi ke:ní:w , tikitayah ke:ní:w *hasta** iwki *t'segui:rohkeh** tehwa:n.
<Sync time="1743.657"/>
Pero neli yo:n tokni:wa:n para te:yo:lkehkepaskeh, te:tanehnektiah, kihtowah ke a:mo moneki se: tekitis.
<Sync time="1752.016"/>
ehko sah tomi:n, ke mosentilia sah tomi:n, ke a:mo, mah se: kineltoka tein se: ya..., se: ki..., se: kitokatok se: itaneltokalis
<Sync time="1761.469"/>
wa:n a:mo ke:man te:kuis kokolis
<Sync time="1764.782"/>
*porque mismo** dios te:ahchi:wili:s, pos yo:n tak, ke:mah neli tak, te:ahchi:wili:s todios, neli kemah nikneltoka pero
<Sync time="1772.282"/>
komo tehwa:n no: tik..., timoki:tskiah iwa:n, yo:n a:mo moneki te:ilwi:skeh yehwa:n.
<Sync time="1776.922"/>
Pero de se: mikis, a:mo, a:mo neli kihtowah, timikis wa:n e:yi to:nal tiwi:tsa,
<Sync time="1785.11"/>
yo:n i:pa te:chte:moliah se: *trampa** sah, no: kinekih *inigente** mah kipiaka:n.
<Sync time="1790.157"/>
Ke:mah, pero komo se: *kienten...,** se: kikakik pos se: kintohtokas wa:n koma:mo a:mo,
<Sync time="1796.313"/>
*a la fuerza** a:mo, *tiksegui:rowah** ka:mpa tooh.
<Sync time="1800.204"/>
*Porque** a:mo a:kin kimati *mero** ka:nika *mero** kuali, ka:nika kuali,
<Sync time="1804.501"/>
*además** ta:ltikpak nochi *tiiguales** sah wa:n todios** 
<Sync time="1808.958"/>
se: n' ta:ltikpak, se: n' ahko, *iguales** sah,
<Sync time="1811.469"/>
nochi te:chistokeh ke:ní:w, toni tikchi:wtokeh, toni mochi:w..., toni kuali, toni ka:n kuali.
<Sync time="1816.001"/>
Wa:n tehwa:n *mismo** tita:ltikpakcristianos** timokahkaya:waskeh, pos a:mo,
<Sync time="1821.423"/>
yo:nkes a:mo, kinineltokilia tein, tein tak semi *tonto** pero pos tehwa:n tikitah sah.
<Sync time="1828.985"/>
*Porque** ne:pa ka:mpa ne: nita:ltikpaktik miakeh ya nohjó:n mokalakihkeh 
<Sync time="1833.923"/>
ke:m..., kui:ka ke:meh *año y medio** ya. Ompa miakeh ya.
<Sync time="1839.55"/>
*Por eso** se: *fiesta kichi:wah a:mo, a:mo monechikowah ok *porque** nochi moka:wilihkeh ya
<Sync time="1845.286"/>
o:me, e:yi, ompa ne: ke:meh se: na:wi:n ya sah, ma:kui:limeh ya sah
<Sync time="1848.888"/>
tein kitohtokah yo:n nechiko:l de n' taneltokalis tein tehwa:n tikwi:kah. 
<Sync time="1853.185"/>
Okseki:n se: *lado** ya, soh tachi:xtokeh, pero pos tikitah pané: *lo mismo**, no: motsikui:naltihtinemih, no: motekiti:ltiah
<Sync time="1863.013"/>
wa:n tikitah miak i:xpoliwkeh ya wa:n a:mo ke:man ne:sih ok,
<Sync time="1866.873"/>
a:mo neli tein te:chilwiah, te:chkahkaya:wah,
<Sync time="1870.591"/>
e:mah wa:n *por eso** nikakik ye:wa ne: kihtowa i:n siwa:pil ke yehwa a:mo kwelita xolopihyo:t,
<Sync time="1877.17"/>
*deveras** ke a:mo se: kwelita mah se: ki..., mah se: kihti *lo que es** tein neli**
<Sync time="1882.451"/>
*porque a veces** xolopihyo:t neli se:, *a veces** se: tamiti *oficina** ya wa:n yo:n taman ya, ihkó:n nohjo:ni, e:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1892.655" endTime="1899.405">
<Sync time="1892.655"/>
Kuali 'te:chtapowi:s ke:ní:w se: tachihchi:wa, ke:ní:w se: kipe:waltihte:wa, toni se: kikui, *desde** se: kite:mowa.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1899.405" endTime="2136.966">
<Sync time="1899.405"/>
*Pues** se: tachihchi:wa itech ne:n *altar** totodio:swa:n tikiliah ka:mpa tokalihtiktsi:nko ka:mpa te:chpia todios
<Sync time="1908.233"/>
pos *cuando** t'nemiliah titachihchi:watih,
<Sync time="1911.467"/>
komo de yankuik kali pos *primero** tik..., tikitah ka:nika tikta:li:skeh n' kowit de n' *altar** ka:mpa tikilpi:skeh xo:chit,
<Sync time="1918.983"/>
tikchihchi:wah ya yo:n, tikinta:liah ya to..., totodioswa:n 
<Sync time="1923.326"/>
wa:n tikte:mowah ne:n xo:chitaa:ketsal tikiliah,
<Sync time="1926.733"/>
tikowah *o** tikte:wah ne:wi:n ka:sá: mochi:wa n' tein ka:mpa tikitah ka:sá: kowtah onkak,
<Sync time="1932.826"/>
iksá: *tiempo** wi:tsa onkak tein kualtsitsi:n
<Sync time="1936.123"/>
wa:n ke:mah tikte:mowah ya n' tepe:xi:lo:t wa:n tiktekih ya n' chamakih.
<Sync time="1942.529"/>
Tiki:xehekowah ke:meh ka:nachi kahsis, kahsis *veinte o quince o doce**
<Sync time="1947.951"/>
pos *este** tik..., tikte:mowah wa:n de tikte:mowah, tikoho:meki:xtiah yo:n chamakih, tiktapa:nah 
<Sync time="1957.451"/>
wa:n tikilpiah sehs..., tikilpiliah sehse: *hilo** ne:n kowit,
<Sync time="1962.054"/>
e:yi *lado** komo, komo na:wi pos na:wi *hilo**, ke:meh ahsis,
<Sync time="1966.154"/>
de ompa ke:mah tik..., tikil..., tik..., tiktamitapa:nah ya nohjó:n xo:chit
<Sync time="1972.185"/>
tik..., tikilpiliah ya ne:n tepe:xi:lo:t
<Sync time="1978.232"/>
wa:n iwa:n ne:n chamakih tikilpihtiowih ya, tikuikontiowih *hasta** tiki:sah se: *surco**.
<Sync time="1983.763"/>
E:mah wa:n ta:ka:n tikma:ma:nelowah pos no: tiki:xehekowah ke:ní:w mo..., motohtokas is..., i:n tikiliah ista:kchamakih 
<Sync time="1991.248"/>
*o** yo:n xokoyo:lchamakih *o** chi:chi:lchamakih *o** yehwa yo:n tata:wik, kowtahchamakih,
<Sync time="1996.919"/>
miak taman chamakih, ke:ní:w motohtokas para kualtsi:n moitas.
<Sync time="2001.31"/>
Ento:s tikchihchi:wah nochi, nochi tima:tamih, seko tima:tamih sepa seko tipe:wah 
<Sync time="2006.982"/>
wa:n ne:n.... *Primero** tai:xkua:ko
<Sync time="2010.325"/>
wa:n *después** tametsko, tikinte:mowah o:me tein *parejos** tikihtowah tikinkechpilo:tih nehji:n, 
<Sync time="2015.73"/>
tein taeka:nte:was para paratani a, tikinte:mowah no:.
<Sync time="2019.7"/>
Tik..., tikilpiah ya, tikechpilowah ya, tikilpiah ya, t'ta:lihtiowih ya n' tepe:xi:lo:t *hasta** tani ki:sati,
<Sync time="2025.059"/>
sepa sentapal sepa tikuih *hasta** taneki:sati
<Sync time="2029.45"/>
wa:n komo *sobra** nohjó:n xo:chit yehwa no: tikta:liah ih..., ihkó:n komo ke *lujitos** a *porque ke:yeh, tiknehnekih,
<Sync time="2036.965"/>
e:mah, ihko:n tikchi:wah, de tima:tamih nochi titachpa:nah ya ne:n ka:mpa *mesa**
<Sync time="2044.622"/>
wa:n tik..., komo etok *listo** ne:n tekol pos titapopo:chwiah,
<Sync time="2050.528"/>
tikchi:wah *lo que es** iwki a:mo iwki wa:n ke:mah *ticontentos** timoka:wah.
<Sync time="2056.606"/>
*Porque** neh nopi:pilwa:n nochi ihkó:n, se: noo:kichpil nikpia pero semi *gustoso** de yo:ni
<Sync time="2062.609"/>
a:mo moneki nikilwi:s *cuando** kikuiti:w chamakih,
<Sync time="2065.434"/>
Nikitas kehkoltih ya, kualkui tepe:xi:lo:t.
<Sync time="2068.903"/>
"'Tachihchi:wati pa, pané: kichi:wa *falta** ya",
<Sync time="2071.637"/>
tachihchi:wa, "ne:chpale:wi:ka:n", pos timopale:wiah, tik..., kitohtoma ya tein wa:kik a wa:n kipi:xowa
<Sync time="2078.497"/>
wa:n no: kipi:xo:ti wehka wa:n koma:mo tikta:liah itech *bolsa** wa:n kikuiti n' yo:n tein kololo:ti tahsol.
<Sync time="2086.122"/>
Ento:s timole:wiah ya wa:n sepa ihkó:n tikchi:wah, e..., a:mo moneki nikilwi:s
<Sync time="2091.977"/>
*porque** kim..., momakatok kue:ntah ke pos kitstok ke kichi:wa *falta**.
<Sync time="2096.107"/>
Wa:n tein a:mo pos kika:was ihkó:n mah eto *hasta** se: xiwtika *porque** neh nikistinemi ka:sá: ihkó:n, a:mo *porque** nitanehnemilia pero pos todios te:chitstok,
<Sync time="2105.591"/>
nikita yo:n sempowalxo:chit ka:sá: *cerca** tahkoxiwit nohma ilpitok wa:n ihko:n a:mo
<Sync time="2112.575"/>
*porque** tehwa:n a:mo titaxi:ko:skeh n' totilmahtsi:n mah tiaktoka:n se:, *hasta** se: me:tsti,
<Sync time="2118.559"/>
*hasta** se: *quince dias**, kipia de t'pataskeh, *igual** todios itaselo:w
<Sync time="2124.466"/>
kipia de tikpatili:skeh *porque** ke:yeh para no: towa:n yetos koma:mo a:mo, 
<Sync time="2129.716"/>
ihko:n nohjo:ni name:chilia nehji:n tahto:lmeh, e:mah, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="2136.966" endTime="2141.31">
<Sync time="2136.966"/>
Okseki xo:chit tein kuali se: kita:lia oso i:pa chamakih sah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="2141.31" endTime="2193.927">
<Sync time="2141.31"/>
Miak taman xo:chit, kuali no: se: kilpia yo:n tikiliah tewi:tso:t *mexicano**.
<Sync time="2149.123"/>
No: kuali ika se: tachihchi:wa yo:n koyo:po:lxo:chit mochi:wa ne:, acha *santa cruz** xo:chit mochi:wa itech n' *tres de mayo**,
<Sync time="2158.458"/>
xa: nanki:xmattokeh yo:n wehwei no: kuali ika se: tachihchi:wa yeh 
<Sync time="2163.13"/>
wa:n nohjó:n *este** tikiliah tekolo:me:t 
<Sync time="2167.489"/>
*cuando** ne: *viernes santo** todios ehko i..., i..., ilwiw, yo:n no: ika se: tachihchi:wa
<Sync time="2175.614"/>
wa:n welis *cualquier** xo:chitsi:n ika se: tachihchi:wa *porque** n' xo:chit *kibendicia:roh tomadre virgen**,
<Sync time="2182.708"/>
miak taman xo:chit yehwa kitio:chi:w, nochi kuali tikmawilistili:skeh.
<Sync time="2186.489"/>
Ihkó:n nohjo:ni, e:mah, nochi weli, a:mo se: mal, ehe.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="2193.927" endTime="2197.036">
<Sync time="2193.927"/>
Tikmattok ke:ní:w se: kita:lia n' tewi:tso:t.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="2197.036" endTime="2215.985">
<Sync time="2197.036"/>
Yo:n a:mo nikmati, nikita wa:n weli *nocarnal**, weli pero neh a:mo nimone:xtilia pero 
<Sync time="2205.147"/>
nikita *todavia kisegui:rowa** miak mone:xtiliah pero neh a:mo niweli, *nocarnal** weli tewi:tso:t, welli de kowxiwit kichihchi:wa, e:mah, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="2215.985" endTime="2217.552">
<Sync time="2215.985"/>
Pero tiki:ita ke:ní:w kichihchi:wa.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="2217.552" endTime="2343.505">
<Sync time="2217.552"/>
Pos nikita ke:ní:w kinehnepanohtiw, kinehnepanohtiw iwa:n moilpi:ti wa:n kita:lia se: *hilo** wa:n motili:ntia, ompa moka:wa ya, e:mah.
<Sync time="2225.083"/>
Weli yehwa, weli kuali, mm wa:n ke:mah de n' powtok no: kichihchi:wah ne:n *altar o** ke:meh ne: 
<Sync time="2232.365"/>
pos kilpiah ya no: tatampa yowi, yo:n a:mo kiwi:ka tepe:xi:lo:t, yo:n kiwi:ka *este** nohjó:n kiliah tepe:sih
<Sync time="2238.521"/>
*porque** ke:yeh wehwei para kahsi ne:n ima:y we:wehka, kilpiah ya no:, e:mah.
<Sync time="2245.461"/>
Neh nikitaya no: ne: ka:mpa nita:ltikpaktik *este** ki..., 
<Sync time="2249.313"/>
*cuando** tamitachihchi:wayah ompa kite:mowa:yah yo:n kiliah *este** seki xo:chhit *tulipan**.
<Sync time="2254.755"/>
A:mo eliwis onkak ok, pero nika:wi:n a:mo kanah nikita ok pané:, xa: onkas pero a:it ka:ni,
<Sync time="2261.021"/>
sehse: yo:n xo:chit kitekih kiyo:la:nta..., kiyola:nta:liliah para kualtsi:n moita, ke:mah.
<Sync time="2268.068"/>
*Hasta** yo:n xo:chit semi, semi nehyo:n tak chipa:wak *porque** nikitaya *cuando** 
<Sync time="2277.38"/>
ihkó:n mo..., kichi:wayah *este** mona:miktia:yah na:nahmeh, ta:tahmeh ya 
<Sync time="2283.958"/>
kichihchi:wayah pa:nko:skat, pa:nmekat kilia:yah iwa:n kisohsoyah
<Sync time="2290.051"/>
wa:n xokoxiwit wa:n li:mahxiwit wa:n pa:ntsi:n no: ma:neliwtok, a:mo sentaman sah.
<Sync time="2296.411"/>
Kichihchi:wayah ka:..., ka:nachi yo:ni tein ne:n kikuiskeh pos miak 
<Sync time="2301.739"/>
kisohsoyah no: moka:wayah na:nahmeh tein kisohsoyah wa:n *cuando** ehkoya ne:n 
<Sync time="2308.566"/>
*novia** wa:n novio** wa:n *padrino** wa:n *madrina** pos kinchiah ika
<Sync time="2313.661"/>
ika motso:tsowiah, e:mah wa:n de ompa pos motahpalowah ika wa:n komo kwi:kah pa:kilis pos kalan mihto:tiah
<Sync time="2323.911"/>
ompa kichi:wah se: o:me, e:yi *sonecitos** de xo:chipitsa:wa wa:n *después** kalakih ya 
<Sync time="2329.051"/>
e:mah yo:n xo:chit semi ki..., kikuiah, ki..., kikuih ok ka:sá: eski pero a:mo nochi ok
<Sync time="2334.708"/>
ke:meh kihtowa:ya ne: na:nah ye:wa pos ekintsi:n oksé: *costumbre** ya, koto:nik a yo:n, e:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="2343.505" endTime="2347.287">
<Sync time="2343.505"/>
Wa:n a:konimeh yo:n motso:tsowia:yah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="2347.287" endTime="2783.915">
<Sync time="2347.287"/>
Pos motsowia:yah ne:n *tecompadrito** iwa:n tein, tein ipopa:n okichpil,
<Sync time="2353.974"/>
pos motsowi:s iwa:n ne: ipopá:n ne: siwa:pilwa:n *padrino** no:
<Sync time="2360.526"/>
iwa:n no: motsowi:s, *madrina igual** iwa:n motsowi:s *icomadrita** tein, tein nochi, nochi ya:s *por parejo**.
<Sync time="2368.24"/>
Tein isiwa:pil imomá:n no: kitsowi:s *icomadrita** tein okichpil imomá:n,
<Sync time="2373.755"/>
*parejo** ya:skeh. Nochi *te:parientes** tein *deveras** motasohtah pos komo te:okichpil,
<Sync time="2381.771"/>
komo wi:tsa ne:n siwa:montikeh pos, komo yetokeh ne:n iweswa:n,
<Sync time="2387.583"/>
*porque** mochi:wati iweswa:n a:mo a:wil, ki..., komo kipiah *gusto** kichihchi:wili:skeh sehse: xo:chimekat
<Sync time="2394.818"/>
wa:n kitahpalo:skeh ini..., ini..., iniwes wa:n kikechtsowi:skeh, e:mah.
<Sync time="2400.552"/>
Wa:n yo:n xo:chimekat a:mo kiki:xti:s wa:n okichpil *igual**, 
<Sync time="2405.619"/>
no: kitsowi:skeh tein siwa:pil ikni:wa:n, ya:skeh te:wa:n wa:n no:, no: kiwi:kaskeh yehwa:n, no: kitsowi:skeh ya ne: 
<Sync time="2412.395"/>
*cuando** ahsis no: kitahpalo:skeh *porque** ke:yeh pos ini:k..., ini:kni:w ompa ne: yetoti.
<Sync time="2419.708"/>
Ihkó:n nohjó:n. De motahpalowah pos ompa ne: yetokeh, *madrina, padrino wa:n ne:n te:popa:wa:n, te:moma:wa:n pos
<Sync time="2429.541"/>
mo..., ke:meh kimattokeh ya ton *compromiso** kipiah pos niman moiliah kichi:watih se: p..., pa:kilis kalte:noh 
<Sync time="2439.276"/>
*porque** ihko:ni mota:lihkeh *de acuerdo**.
<Sync time="2443.557"/>
Ento:s ne:n te:popa:n kalte:..., ne:n kalihtik, tein *casero**, 
<Sync time="2448.324"/>
niman kui..., kiwa:lkuiti sake:ra se: *litro** ne:n tikilia:yah refi:noh, mexica:nohkopa,
<Sync time="2456.807"/>
kimakaya ne:n *padrino** wa:n pe:wa ya *baile** kixelo..., kixelowa ya ne:, taxelowa ya ne: kalampa
<Sync time="2464.211"/>
*mientras** mihto:tihtoka:n seki:n wa:n yeh no: pos no: te:wa:n, ihkó:n nohjo:ni.
<Sync time="2470.62"/>
A:mo sayoh kichihchi:wayah para se: nohjó:n pa:nmekat tikilia:yah pero iwa:n nohjo:n xo:chit,
<Sync time="2476.307"/>
yehwa ne:n xokoxiwit, li:mahxiwit wa:n pa:ntsi:n no:yetoya sah tein kikuiah,
<Sync time="2482.901"/>
kikuiah *bolillo** wa:n seki kilia:yah *pan blanco**
<Sync time="2486.12"/>
wa:n nohjó:n kiliah *cuernos** wa:n seki kiliah a:ko:loh.
<Sync time="2491.792"/>
Yehwa kikuiah, pero a:xka:n a:mo kanah ok, kichi:wah, kichi:wah pero pos oksé: taman ya. A:mo *igual** ok
<Sync time="2500.26"/>
wa:n i:n.... Ne: ke:man niwa:lahka nika:n, a:mo i:pa nika:n ninemi a, i:n San Miguel i:pa ompa nimoahsi a.
<Sync time="2509.26"/>
*Ne:chinvita:roh** se: *amigo** wa:n nikitak ke:ní:w chi:wik, *este** kichi:wkeh nohjó:n *compromiso**
<Sync time="2517.666"/>
wa:n pos tein tikmattokeh *porque** neh no: neli no: ni..., no: *nicasado** katka,
<Sync time="2524.637"/>
nikmattok ke:ní:w yo:n, tikmattokeh ompa ne: tietokeh kalihtik.
<Sync time="2528.369"/>
Etokeh ikni:wa:n ompa ne: ta:kat pero pos ne:n ta:katsi:n kit a:mo kanah yowi. A:mo ke:man kitah, *hasta** kihto *después**.
<Sync time="2535.65"/>
Ehkok a *nicompadrito** wa:n *icomadrita** wa:n *novio** wa:n *novia**.
<Sync time="2540.682"/>
A:mo teh molia yeh, ne: kuityetok ne: kalihtik.
<Sync time="2544.559"/>
Kiliah ya ne:, xiow ya ne: x'na:mikiti a moko..., mo..., mosiwa:moh wa:n *mocompradito** wa:n *mocomadrita**
<Sync time="2551.385"/>
Semi 'na:mikiti ka:n nikilia mah kalaki. A: nik..., ne:chilia ne:n ikni:w "*cabrón don** Andrés ne: *nocarnal** neli ika ya a:mo kanah yowi
<Sync time="2561.276"/>
i:pa a:mo kimati" "neh soh nikitstok" nikilia "neh. *Por eso** niwa:la nitachiako neh n'mattok ke:ní:w" nikilia "ne: kichi:wah", e:mah.
<Sync time="2569.166"/>
"Xiowa" kilia "pero ton, toni n'wi:kas, toni moneki" *igual iseñora** yeh mosenkuikeh ne:pa *cocina** ke:meh ne:,
<Sync time="2576.666"/>
moolo:chtsahtsiliah ke moneki tekolkaxit, ke moneki *cera**, moneki xo:chimekat, *híjole**.
<Sync time="2584.276"/>
Pos ne: tein iniwa:n, a:mo teh kilwihkeh.
<Sync time="2588.198"/>
Pos semi kihtoh *señor** ne kalan moketsato "name:..., name:chtahpalowa *compadritos** iwki *o** a:mo iwki *comadritas**
<Sync time="2595.509"/>
*[por]que** neh semi xikmatika:n a:mo ke:man kanah niow,
<Sync time="2598.526"/>
pero we:noh" kilia "nehyo:n tikchi:watih kilia n' pa:kilis wa:n timotahpalo:tih, iwki a:mo iwki pos"
<Sync time="2605.37"/>
kininohno:tsak, *después** ok kwi:kakeh ne: xochimekat *después** ok ki..., kikechakih *icompadrito**
<Sync time="2612.104"/>
wa:n *icomadrita** wa:n *tecomadrita no: wa:n novios después** ok kintahpalohkeh wa:n xo:chimekat 
<Sync time="2619.698"/>
ne: seki:n kiliah mah ki..., ki..., kitsowi:tih ne: te:weswa:n
<Sync time="2626.963"/>
moka:ka:wiliah, ke kuala:nih, we:wetskah, wetskah sah.
<Sync time="2632.619"/>
Ento:s kinilia se: te:tioh wa:n se: te:awi, "a:mo xiwetskaka:n" kilia "pero ne: komo *respeto**" kilia "*anterior**" kilia "nawetskah kihto:skeh ke sayoh nankiwetskiliah wi:tseh, a:mo nankiwehwelitah.
<Sync time="2641.651"/>
"*Este** a:mo iw, a:mo iwki nehyo:n nankichi:wtokeh, xi..., xia:ka:n" kinilia
<Sync time="2646.604"/>
"ma:ski *fuera de tiempo** n' ehkokeh pero namehwa:n x'ta:lili:tih". Pero kita:lili:toh a:mo iwki.
<Sync time="2653.791"/>
'Kechkalakiti wa:n ne:si yo:n teisá: kimowtia para kalihtik sepa. Ihko:n a:mo.
<Sync time="2659.572"/>
'kechta:lili:s ika *paciencia, primero** kitahpalo:s 'kechkalakili:s wa:n yeh no: kitahpalo:s wa:n ompa moka:was a
<Sync time="2666.9"/>
ta: mihto:ti:s mah mihto:ti a ne:n te:wes *o te:cuñado o tecu...,** te:popá:n, *a ver** a:koni.
<Sync time="2674.15"/>
Soh tikitakeh, *después** ne:chilia ne:n te:ikni:w se:.
<Sync time="2680.478"/>
"Ne: *nocarnal** a:mo ke:man i:x..., mi:xpeta:nih" kihtowa "*este** n' i:n a:mo yahtinemi ta: okachi kuali" kihtowa "mah se: yowi ka:sá: mah se: kita ke:ní:w mowi:katiah, ke:ní:w kichi:wah, ke:ní:w motahpalowah" kihtowa
<Sync time="2693.9"/>
para no: se: yeh teto..., a:mo, a:mo se: motahtanihtok pero *a veces cualquier amigo** se: kipia *amistad**" kihtowa 
<Sync time="2700.077"/>
"te:tahtania *favor** pos *tikinvita:rowa amigos** komo t'na:nkilih tikinvita:rowa o:me e:yi *amigos** 
<Sync time="2706.649"/>
pero tiow tikmattok a ke:ní:w wa:n komo semi a:mo se: kimati mah se: kitsi:ntokili tein kimattokeh, 
<Sync time="2711.744"/>
ke:ní:w nikchi:was i:n *compromiso** nikpiati.
<Sync time="2714.477"/>
"Pero ne: nokni:w a:mo tahtowa pero soh *por relajo**" kihtowa, a:mo kimati ke:ní:w, kihtowa.
<Sync time="2721.493"/>
Pos kichi:wkeh se: o:me, o:me e:yi *son** kalampa *bailecito** kichi:wkeh wa:n iwki a,
<Sync time="2727.368"/>
ompa ne: kimpa:ktihtiw ne:n *casero** pos a:mo kimati tak ke:ní:w 
<Sync time="2732.228"/>
kalakkeh wa:n de kalakkeh *este** motahpalohkeh, 
<Sync time="2740.275"/>
semi kin..., te:chsenilwih ya *más bien** nohjo:n *señor**.
<Sync time="2744.15"/>
Kihtowa "tak iwki, tak iwki" te:chilia "wa:n tak iwki *compadritos** nanik..., tik..., tik..., nikchi:wtok *o** name:chchiak
<Sync time="2751.29"/>
*porque** neh" kilia "mah semi name:chili a:mo ke:man kanah niow pos sake:ra" kilia "name:chchiak a:mo niwintitok".
<Sync time="2757.056"/>
Pos miak kwetskilihkeh *porque** neli a:mo iwki ne: kichi:wtok kitakeh, pero we:noh
<Sync time="2762.259"/>
sake:ra te:chwa:ntik taxkaltsi:n seki kihtowah pos yehwa sah *más** moneki kihtowah.
<Sync time="2767.04"/>
Kichi:wkeh *baile después** tamik nochi yo:n *baile** wa:n monawatihkeh.
<Sync time="2771.978"/>
E:mah, ompa ya tikitakeh a:mo mochi:wa *o** a:mo kimatih okseki:n ke:ní:w nohjó:n mochi:wa tein *más** 
<Sync time="2778.302"/>
semi telwehka:w kichi:wayah n' ta:tahmeh, e:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="2783.915" endTime="2790.821">
<Sync time="2783.915"/>
Pos a:mo n'mati ta:ka:n teisá: tikelna:miki ok tein *este** wehka:w nemi:lis katka.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="2790.821" endTime="2950.901">
<Sync time="2790.821"/>
*Pues**, pos yehwa yo:n tein mame:chilihtok ne:n, de n' motahpalowa:yah pero tein *morespetaro:wah pues
<Sync time="2803.837"/>
kisegui:rowah** wa:n tein a:mo pos a:mo kino:tsas nio:n *porque icuñado o porque** iwes a:mo kino:tsas kuali iwa:n moawas
<Sync time="2812.04"/>
*porque** tikitah *pasa:rowa** wa:n *pues te:chpasa:rowa pero a:mo tinochi:n.
<Sync time="2818.415"/>
Pero neh *gracias a dios** a:mo ke:man ne:chpasa:roh iwa:n no:, *nosuegro** katka *o** no..., no..., nos..., *nosuegra katka *o nocuñado, nocuñadas hasta** a:xka:n nochi nikinohno:tsa, nochi ne:chnohno:tsa.
<Sync time="2830.837"/>
pero *por** kuali a:mo *por mal**.
<Sync time="2833.571"/>
*Porque** ke:yeh a:mo yo:n, a:mo i..., a:mo ika yo:n nehwa nikinte:moh *o** nikinehnekik.
<Sync time="2838.509"/>
A:mo kualtsi:n nohjó:n *porque** ke:yeh *este** tasohtalis se: mochi:wa pero *hasta** ke:man dios kihtowa
<Sync time="2845.728"/>
tein se: kinemilia wa:n tein a:mo, niman nikaki kihtowah ke yehwa:n *kinivale:rowa madres** pero
<Sync time="2851.9"/>
semi *tontos** etokeh *porque** nochi *ticristianos**.
<Sync time="2856.103"/>
Mah a:mo se: momachili semi se: yehwa ya *porque** se: chika:wak *o** ke:ní:w *porque** todios a:mo tikitah wa:n tonemi:lis a:mo tikitah *o** se: kokolis te:chahsis
<Sync time="2864.478"/>
*por más** semi titelchika:wak pero kipia de se: wetsi ika kokolis wa:n ihwa:k timota:tawti:s iwa:n ya ma:ski tein tik..., tein mitstawe:litaya *o** t'tawe:litaya
<Sync time="2873.228"/>
wa:n mah a:mo yo:n se: kichi:wa, mah, mah se: motasohta *por parejo** seki tein tiknemiliah.
<Sync time="2878.681"/>
Pero tein a:mo kinemilia, a:mo, weli mits..., mitspanowi:s nio:n no: mitstahpalo:s *o** tiktahpalo:s nio:n no: mitsna:nkili:s yeh ya:s yeh, ya:s ke:meh tapial
<Sync time="2889.025"/>
wa:n ihkó:n a:mo kualtia. Emah, iwki nehjo:ni, *pues** tein mo..., 
<Sync time="2898.162"/>
mowi:kah kuali *como siempre** mowi:katinemih *hasta** sentekitih *cuñados o** ne:n
<Sync time="2904.619"/>
iweswa:n ya siwa:t mosewi:katinemih, kualtsi:n motasohtah *porque** ke:yeh a:mo teh onkak tawe:l.
<Sync time="2910.213"/>
Wa:n seki tite:kakilia:nih niman kihtowah a:
<Sync time="2914.822"/>
ke ne: yehwa i:n ika tapoloh, ke kima:keh *o** 'kuetaxwihkeh *o** ki:xkahkapa:nihkeh, ihkó:n a:mo kualtsi:n.
<Sync time="2922.947"/>
Ta: komo se: kimati yo:n iwki pos *mejor** a:mo,
<Sync time="2926.759"/>
para toni te:chkuala:ntihtos se: siwa:t *este** tokalihtik *o** tikuala:nti:skeh tehwa:n pos *mejor** a:mo,
<Sync time="2933.775"/>
[por]que se: te:ne:ltih, e:mah, iwki nohjó:n, tein se: kinemilia pos iwki wa:n tein a:mo pos se: kihtowa se: siwa:t
<Sync time="2942.666"/>
wa:n tita:kah nochi titasohmeh, a:mo a:kin a:mo tasoh, *parejo**, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="2950.901" endTime="2955.651">
<Sync time="2950.901"/>
Teisá: *mas** ok tikneki 'te:chtapowi:s.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="2955.651" endTime="3049.738">
<Sync time="2955.651"/>
*Pues, pos solamente** yehwa yo:n name:chilia ya tayah *puro refino** wa:n mowintia:yah ta:tahmeh *hasta después** motewia:yah seki:n 
<Sync time="2970.488"/>
wa:n monawatia:yah a:mo monawatia:yah, iksá: tane:siah,
<Sync time="2976.067"/>
se: yowal *baile hasta** mo:stika iksá: moka:wayah nepantah
<Sync time="2980.16"/>
ika miak *gu...,**, ika miak pa:kilis kichi:wayah *baile**.
<Sync time="2984.41"/>
A:mo ke:meh a:xka:ntsi:n, a:man taman ya. E:mah, a:man seki, seki iwki sah, seki *baile** mochi:wa se: *dos, tres horas o** tik..., 
<Sync time="2993.951"/>
*o** tiknechikowah yo:n wehweitatsotsonanih *porque** ke:yeh a:xka:n oksé: ya.
<Sync time="2999.316"/>
*O** tikinte:mowah miak *este** nehyo:n nechiko:l *padrinos**.
<Sync time="3006.769"/>
Wa:n ihwa:k katka a:mo, ihwa:k katka *solamente** se:sah 
<Sync time="3011.926"/>
wa:n ne:n tein tayo:lpa:ktia:nih *solamente** o:men ya:s ki..., ne:n *guitarra** tein kitsotsonas wa:n tein *violín** sah.
<Sync time="3020.16"/>
Wa:n yehwa:n ya wa:n a:xka:n tikitah a:mo, yowih sake:ra chikuase:meh *o** na:wi:n
<Sync time="3026.222"/>
*porque** ke:yeh onkakeh ya, *más** momachtihkeh 
<Sync time="3030.645"/>
wa:n semi kualia ke *más** momachtihkeh, a:mo ke:man moelka:was yo:n wehka:wkayo:talna:miki:lis,
<Sync time="3035.394"/>
e:mah, semi se: kintasohka:matili *porque** te:kne:ltihkeh,
<Sync time="3040.597"/>
semi *kisufri:fowah, modesvelarowah por, por** tein *tigustosos** tikchi:wah se: pa:kilis, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="3049.738" endTime="3057.331">
<Sync time="3049.738"/>
*Bueno pues este** komohkó:n nochia tein tite:chtapowih kuali 'te:chili:s moto:ka:y.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="3057.331" endTime="3067.191">
<Sync time="3057.331"/>
Pos neh nimono:tsa niAndrés Martín Juárez, nita:ltikpaktik Xaltepec, a:xka:n nimoahsi Tzinacapan.
<Sync time="3063.894"/>
ne: nik..., xiwit nikpia *cincuenta y nueve años**.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="3067.191" endTime="3071.592">
<Sync time="3067.191"/>
<Who nb="1"/>
Tasohka:matik.
<Who nb="2"/>
Tasoh..., tasohka:matik *igual**.
</Turn>
</Section>
</Episode>
</Trans>
