Pos nika:n kuali tine:ch..., tine:chili:s sepa nika:n timahsih wa:n nika:n tinentokeh, yo:n omisa:l, yo:n xa: tiki:xmati. A: yo:n ... Ne:wi:n kowtah tinemi xa: no: tikitstinemi nehjó:n ox wehka mochi:wa. Ke:mah, yo:n komekat de, niki:xmattok yo:n nehjó:n yehwa nika:n kiliah omisa:l, ne: mopa:pacha:nia, teke:span mopa:pacha:nia *o** tei:xko wa:n ikomekayo chi:chi:ltik wa:n ima:xiwyo nehjó:n ma..., tepitsi:n ma:yehyewaltik. Mo..., motahta:lia itech komekat, a:mo metskowyoh, ne: pané: motokotsta:liah sah itech i..., ikomekayo, yehwa yo:n niki:xmati omisa:l pero kihtowah no: kuali ke:meh i:n a:kin monekuilowa ki..., kikuitih wa:n ki..., kikue:chiwah kit wa:n kipacha:niliah ka:mpa mo..., mo..., monekuilowa. Wa:n kipi:kiliah ika a:matsi:n wa:n itilmah, kitetsi:lowiliah para *hasta** pané: ompa ne: wa:ki. Ompa nochi moka:wah ichika:wka:yo, ia:yo ne:n ka:mpa mo..., monekuilowa wa:n ke:mah pahti a kit yo:n kihtowah. A:, no: kuali. Yo:n no:, no: ahwayoh kit yo:n, ke:meh yo:n chechelo:kamoh, no: ah..., ahwayoh. A:, no: ahwayoh. Nimo..., nimo..., nimota:liliah chechelo:kamoh pero yo:n omisa:l a:mo ke:man nimota:lilia. Ke:mah, pero no:, no:, no: te:mela:w komohkó:n se: monekuiloh *o** se: mokelo:nih, kina:miki no:. Pos yehwa yo:n neh no: nikmati ne:n nika:n timonohno:tstokeh timomati:ltiah ne:n no: niki:xmati nehjó:n omisa:l nehjó:n kikuih yehwa yo:n ka:mpa se: wetsi ke:masá:, se: moma:kokowa wa:n yehwa yo:n kihtowah, seki kue:chowah wa:n seki kima:..., kima:xakualowah. Mm. Wa:n se:, te:pepechowiliah ka:mpa se: ma..., *puro** ke:meh i:n se:, se: wetsi wa:n se: ma:..., moma:chikotila:na. Mm. Wa:n yehwa yo:n para kaxa:ni ihkó:n, *porque** yo:n titi:ka. Ke:mah, mm. Wa:n de kaxa:ni pos kita:liliah yehwa yo:n para mah kaxa:ni, a:mo te:kokoh ok. Mm. Pero neh a:mo nikmati ox nehjó:n se:, se: tai oso sayoh se: mopepechowilia, neh nikmattok sayoh se: mopepechowilia yo:n pos onkak ne:wi:n no:, ne:kui:n nikita pero, pero más** ne:wi:n kowtah a:mo kanah nikita nehjó:n Mm, ompa a:mo onkak, onkak ka:mpa xohxola:lte:n onkak. wa:n ka:mpa achi tehtekua:ko. Kahkaltsi:ntan. Tehteyoh, ompa mochi:wa yo:n. Pero ne: kowtah a:mo se: kita ompa, a:mo se: kita. Mm. Pos ... A:mo se: kita wa:n pos yehwa yo:n ne:n no: niki:xmati nehjó:n xiwtsi:n, ke:masá: tik..., tiktekih no:. Mm. Tiktekih, yo:n *siempre** se:, kachi se: kahsi. Onkak, ke:mah, onkak miak. Yo:n kachi se: kahsi yo:n, yo:n xiwtsi:n, ne:n komekatsi:n. Ke:mah. Yehwa yo:n omisa:l *porque** pos kihtowah ke no:, no: sasaltik kihtowah. Mm. No: sasaltik wa:n cho:kiloh. Ke:mah eski, ke:mah cho:kiloh ika te:pahtia ne:n i..., icho:kilo. Ika te:pahtiah no: wa:n kuali. Mm, te:pahtia. Mm, mm. Kuali, kihtowah. Pero nehjó:n pos neh a:mo nikmatik ox chichi:k eski i..., icho:kilo oso ke:ní:w *porque** yo:n a:mo ke:mah ti..., tikekowah yo:n, yo:n yehwa yo:n sayoh se: mo mopepechowilia. Ke:mah. Mm, pero teh xa: kachi tikmatis ne: ke:ní:w ox se: tai oso ke:ní:w, oso ika te:altiah. Kanah, neh a:..., neh a:mo nikakini ox taih oso kikuih para ma:ltiah *hasta** ka:mpa neh n'mati ke yo:n kuali ke:meh yo:n a:kin mokelo:nia yo:n kipepchowiliah ka:mpa mokelo:nia imets oso ima:ko, oso itahkoya:n wa:n kina:miki kihtowah wa:n komohkó:n kina:miki a yo:n a:kin mokokowa mo..., ahwayowa ya wa:n ke:mah ki:x..., ki:xtia ya *porque** a:mo taxi:kowa ok mah ompa pilkato. Ke:mah, te:ahwayo:tih kihtowah de pahti a. Wa:n niman se:wtiw de sepa se: ki..., te:ohxiliah, te:pepechowiliah nehjó:n. Ke:mah, para, para se: pahtis se: moka:wa ma:s[ki] mah te:kokoh pero sikie:ra mah se: pahti. Ke:mah yeh, mm. Pos yo:n no: kihtowah achto kihtowah te:..., te:pahpachowah wa:n ke:mah te:ohxiliah ya. A:mo se: kimati ox, xa: komohkó:n mah te:talili:ka:n, nikmattok ihkó:n te:ta:liliah wa:n te:..., te:pahtia. Ke:mah kihtowah ke, ke te:pahtia iwki sah, te:ta:liliah sah wa:n momela:wa sepa yo:n te..., ta: yo:n kihtowa ne: talwameh ne: mo..., mahyá: mo..., monepanowah, moilakatsowah, yehwa yo:n kichi:wiliah kit, de te..., yo:n se: mo..., mo..., mokelo:nia. Ke:meskia mochihkolowah tak. Ke:mah wa:n se: monekuilowa o:mimeh mote:npanowiah yo:n kihtowah. O:mimeh wehweliwi, yo:n te..., motelneki mah ki..., mah te:pahpacho tapahpachohkeh tein yo:n kiye:kta:lia n' omit kiliah. Ke:mah wa:n ... Pero yo:n nekuil no: taman wa:n no: taman se: mokelo:nia. No: taman. Se: mokelo:nia talwameh sah ne: mopatilowah. Wa:n ne: se: monekuilowa o:mimeh mo..., mote:mpatilowah, yeh ika a:mo se: taxi:ko:sneki, nekuil no: taman te:kokoh wa:n i:n, i:n se: mokelo:nia no: taman te:kokoh. Ke:meskia na:lki:sa se: io:miyo. Mote:pano[wia] wa:n koma:mo kiye:kta:lihkeh yo:n iwki *hasta** ika se: tami wa:n a:mo kachi ... Pahti, pahti pero iwki se: moka:wa ya, wehweliwi a n' omit. A:mo se: pahtia ok ihkó:n. Ka:n se: pahti kuali ok, ka:n se: pahti kuali ok. Wa:n yehwa yo:n te:..., te:kokoh ya. Te:kokoh ya, oli:ni sah, teisá: t'chi:wasnekis tioli:nik a. Te:kokoh ya. *O** teisá: se: mokui:ltia, koma:mo ye:kpahti, te:kokoh. Ke:mah. Te:kokowa. *O** se: kowtako:tsi:n mah ki..., mokui:lti ihkó:n, ne:n te:kokoh ya. Mm, te:kokoh ya. Ke:mah, pos yehwa yo:n, yehwa yo:n tehwa:n tikmattokeh ke kipacha:niliah ka:mpa yo:n ne: moke..., mo..., mokelo:niah. Pos ... Yehwa yo:n nehjó:n kuali yo:n kiliah omisa:l. Pos yehwa yo:n kualtsi:n timoma:ti:ltihtokeh de ke:ní:w ka..., ke:masá: tik..., se:meh ihkó:n kuali timonawati:skeh wa:n kuali se: kite:mo:ti:w yo:n komekatsi:n. Tikmattokeh wa:n kuali se: kihto:s ne:chchihchi:wili i:n pahti ke:ní:w, tikmattok ke:ní:w para te:ch..., te:ta:lili:s para nekuil ihko:ni. Mm, Ke:mah, kuali yetok ihkó:n. Ke:mah. Pos *cada** se: ma..., se: kimattok a. Se: kimati no:. De a:mo se: ki:xmati ihkó:n pos se: nentinemis ne:wi:n wa:n, ma:ski wehka se: ya:s, a:mo se: kahsis. Ka:n se: kahsis yo:n, ka:n se: kahsis wa:n pos neli se: ka:wte:wa xola:lte:n, a:mo mochi:wa wehka, sanoke ampó:n onkak xala:lte:n sah. A:mo se: kahsis. No: ampo:wi:n sah, a:mo wehka onkak. Onkak, onkak xola:lte:n, ka:n wehka onkak, soh mah, soh a:mo se: kimati ox pahti, neli ke, akin ompa ne: kipiah kia:wilchi:wah, kokototsah mah wa:ki, pero yo:n *siempre** kuali pahti. Pos ne:pa no:, tak xa: no: seki kitamo:tah ke:meh i:n ma:tame:wah ihkó:n, xa: seki kitamo:tah pero Ke:mah, mm. Yo:n a:mo mone:neki. Ka:n mone:neki. A:mo mone:neki, mowi:wila:na. Ka:n mone:neki. Ke:mah. Yehwa kualtsi:n no: yo:n pahti, sayoh ke a:mo, a:mo nochi tikmatih. Ka:n se: kimati. Pero nika:n i:n tinentinemih pos timomati:ltiah kati:n de n' te:ch..., te:chpahtia. Ke:mah se:, se: molwia pos se: kimati a, mm. Ke:mah. Wa:n neh, yeh..., yehwa sah yo:n neh nikmati ne:n, de no: tepitsi:n, mm. Ke:mah, yehwa sah, ke:mah, kuali yetok. Kuali yetok komohkó:n, yehwa sah niki:xmati. Ke:..., ke:mah no: yehwa sah no:, yehwa sah. Wa:n pos no:, no: yehwa sah de tik..., tikmati ne:n ... Pos kuali tine:chili:s moto:ka:i, ne: ke:ní:w timono:tsa wa:n ka:..., ka:ni tiwa:le:w. Ke:mah, ke:na:mo, neh nimono:tsa niErnesto Vázquez wa:n ni..., niwa:le:w San Miguel Tzinacapan. Pos neh nimono:tsa Anastacio Nicolás Damián, niwa:le:w no: San Miguel Tzinacapan. Mm, kuali yetok.