We:noh pos no: nika:kui:n timona:mikih, n'neki nimitstahtani:s ox Mm. Kana:wak ie:wayo wa:n pos no: kikuiah yeh ne: nimitsilihtok ne: ika tachpa:nayah. Mm. *Antes** ne:n, neh a:mo teh *más** ne:sia, yehwa yo:n kitekiah Mm. Wa:n ki..., kilpia:yah ihkó:n ika se: komekat. Kiolo:chilpia:yah. Oso xo:no:tsi:n kilpia:yah ihkó:n wa:n ika tachpa:nayah, kitila:nayah n' ta:ltsi:n wa:la:ya. Mm, ika tachpa:nayah ya, mm. Wa:n ika tachpa:nayah. Mm. Wa:n yehwa no: nochi kualia pero yehwa ne:n ma:tat, ne:n ika se:, kilia:yah ika se: tatsonwi:ti. Ke:mah. Yo:n ke:meh ekintsi:n tine:chilihtok, yo:n ihkó:n kitetsi:lowa:yah. Mm. Yo:n kiliah ne:n a:xi:wah ika tatsonwia:yah, yo:n kitamo:tayah ne: wa:n kitila:nayah, yo:n kiliah tatsonwiah. Mm. Tatsiowiah, ompa wi:tsa ya ne:n xilitsi:n. Mm. Ompa wi:tsa ya, se: kahokui wa:n papataka ya ne:n xilitsi:n, ne:n mokuia. Ke:mah, ke:mah. Mokui a wa:n se: ki..., se: kinkui oso yehwa yo:n, pos yo:n neh nikmattok ne: tikinkuiah ne:n ma:lotsitsi:n wa:n okseki ne:n ma:xahxakameh. Mm. Pero yo:n ne: ka:mpa take:span de ka:mpa yo:n a:tsi:n ihkó:n yetok kualtsi:n ne: moyewalohtok niman se: kichi:wa, iwki se: kitalo:chtia ihkó:n ne:n ma:tat wa:n se:, se: kahokui. Ompa sa papatakah sake:ra e:yi oso na:wi ne:n ma:lomeh oso yehwa yo:n pehpetaktikeh oso yo:n ... Mm, ompa yetokeh a:te:n, ke:mah. Ka:mpa mote:ma posok *o** tahsol, ompa yetokeh n' okuiltsitsi:n. Osos yo:n kua:xahxaxakachtikeh, yo:n kua:xahxakachtikeh, yo:n a:mo mohka:meh. Mm. Ke:mah. Yo:n a:mo semi pero yo:n pehpetaktikeh ke:mah, yo:n cholowah Mm, mohka:meh. Cholowah, yowih ne:wi:n tak se:, koma:mo se: mihsiwilih ke:meh yo:n tikihtowa achi we..., ma:talpan, Mm, mm. Pos ahkotsikui:ni wa:n panwetsiti, cholowa ya. Cholowa. Sayoh se: kita. Mm. Pero moneki yo:n mah ... No: kichihchi:wayah no: wehkapan. Ke:mah, weh..., wehkatantik. Wehkapan kilia. Wehkatantik. Kihtowa:yah tikchihchi:watih i:n achi wehkapan i:n a:xi:wah. Mm. A:xi:wah kiliah *porque** kitalo:chtia:yah ihkó:n. Mm. Wa:n seki tokni:wa:n a:mo, a:mo kimatiah kati:n a:xi:wah, kihtowa pos katí:n a:xi:wah, xa: molia:yah yo:n xi:wah yo:n ika se: kui:kui a:t wa:n i:n a:mo, i:n a:xi:wah yehwa yo:n tamali:n ki..., kikuiah kichihchi:wayah wa:n yehwa i:n a:ko..., a:kowit ne: kikuiah. Kualtsi:n ta: mehmela:wak ne: ka:mpa itsmol ihkó:n, itsmol wa:n se: kitekia ne:n tein mela:wak. Tein mela:wak wa:n ke:meh ahsia ihkó:n se: kitamachi:waya se: kilpia:ya ihkó:n, kualtsi:n ompa se: kita:lia:ya tamali:n, yo:n tamali:n wa:n se: kilpia:ya ihkó:n ke:masá: ika komekat oso ika xo:no:t *cuando** se: kita ne: we:i a ya n' a:t pos se: yowi a ne: a:te:nte:noh. Ke:mah. Se: kwi:ka, se: kechpanohtiw se: ... Mm. Yehwa ne:n ma:tat, ne:n tamali:n, kiliah tamali:n wa:n yehwa yo:n kiliah, kilia:yah a:xi:wah Ke:mah. Mm. A:xi:wah *porque** se: taxi:wahwia ihkó:n teh tikmattos ka:mpa yo:n te:ntok ne:n posok, tein pochiktik, de yo:n posok, de kua:lkui yo:n posok a:te:nte:noh ompa mokalakia:yah ne:n ma:lomeh. Mm. Ma:[xah]xakameh ke:masá: ompa se: kita ne:n itech i:n xiwit ompa se: kina:lkuia, wa:n se: kitila:nati ne: pos ompa wi:tsa ya. Mm. Ompa papataka, se: kwi:ka ya wa:n pos *antes** ki..., kwi:kayah ika yo:n teisá: ihkó:n ke:wayah, a:mo *o** kita:lilia:yah a:tsi:n para a:mo ne:n mikiah. Mm. Wa:n yo:n ma:lo:meh seki kita:lia:yah itech ne:n ka:mpa a:me:l ompa kwi:kayah ompa kinta:lia:yah yo:n, kinekiah mah, mah mosentili:ka:n Ke:mah. Ke:mah, yehwa yo:n neh nikmattok, a:it teh, xa: kachi tikmatis de yo:n a:kowit para ... Ka:n ta: no: iwki sah nikmati neh no:, no: niki:xmattok a:kowit, neli se: kitatekiwtia para ma:tat. *Porque** a:mo posteki, yehwa yo:n nik..., niki:xmattok a:kowit. No: tiki:xmati n' a:kowit. Ke:mah, niki:xmattok, yeh..., yehwa sah yo:n nimitstahnia *porque** neli ... Ta:taman tiki:xmatih wa:m ta:taman 'tatekiwtiah pero nikita se: taman se: 'tatekiwtiah porin seko sah tinenkeh no: ne:wi:n ti..., tivecinos ika yo:n ti..., nehwa n'tatekiwtia:ya no: n' ko..., kowit para ma:tat. Yehwa sah yo:n, yehwa sah nimitstahtania wa:n nehjó:n soh ne:chilwi moto:ka:i ke:ní:w wa:n ka:n tiwa:le:w. Pos yehwa yo:n ...: Pos nehwa nimono:tsa Anastacio Nicolás Damián, niwits..., niwa:le:w ne: xola:l San Miguel Tzinacapan. Wa:n neh no:, niErnesto Vázquez Chanico wa:n no: niwa:le:w San Miguel Tzinacapan.