urn:nl-mpi-tools-elan-eaf:7f09a1a2-e88f-4bf7-9265-fe3326221857 301

report Ke:mah, niki:xmattok. Pos neh nikitaya nijó:n a:mo semi wehkapantik, pos neh a:mo, a:mo, *más bien** mah name:chilwi a:mo ke:man nikita n', n' ixo:chiyo. Pero n' ixiwyo kwaltsi:n ma:alaxtik. Wa:n yo:n ixiwyo, pos a:mo semi wehkapania. Ke:masá: *hasta** se: kito:ktok kaltsi:ntan. Pos yo:n *cuando**, i:ksá: se: kone:tsí:n ihkó:n mokokowa de n..., netati:l, tehwa:n tikiliah netati:l. ¿*Qué** netati:l tikiliah? *Porque**, nijó:n ke:meh eskia yo:n tatatiw, itech n' ima:y oso n' imetsko. Nochi nika:n *ilomo**. Entó:s ihkó:n moso:wtiw yo:n, netati:l. Yo:n netati:l nijó:n, wa:n yehwa yo:n netati:l, kiliah *porque** ke:masá: ne:wí:n, kima:nelowah n' iwa:n ti:lmah, pos de n' imomá:n ne:n kone:t oso a:ksá: hko:n kitapa:kiah. Kikwih yo:n kokolis. *Por eso** kiliah netati:l. Ompa ke:mah moliah, kihto:s katí:n tikwiskeh ne:n de n' kina:mikis. Entó:s kitekitih yo:n mowihxiwit, wa:n kimanah, kimanah kwaltsi:n, motokotsowa, a:mo semi miak n' a:t. Miak n' a:tsí:n kita:liliah pero mah motokotso ihkó:n. Pos ke:masá: no: kitai:ltiah, wa:n kitai:ltiah tepitsi:n wa:n ke:mah ika nochi ka:ltiah, *porque** yo:n mochi:wa n' i..., seki kokotsitsí:n ihkó:n, seki pihpitsi:ni, wa:n moso:wtih ihkó:n, ihkó:n yohyowaltik tata. *Después hasta** ti..., ti..., nijó:n, *cuando** yekinika pe:wa chi:chi:ltik. Wa:n *cuando** ihkó:n i:xpahtitiw nijó:n mochi:wa yehyewaltik ti:ltik. Ke:meh eskia yo:n yohyowaltik ihkó:n. Nochi itech se: ipa:nko, itech se: itsontekon. *De cada** se: [ko]ne:t nochi, nochi kikwi. Wa:n yo:n mowihxiwit, yeh yo:n kwali, *porque** miak, miak nijó:n, miak taman para yo:n netati:l, miak taman moneki. Teh xa: tikmati, *porque** neh nikmattok wehka:w ika te:chpahtia:yah, seki kikwih yo:n o:mekilit, okotsokowxiwit, yo:n pi:na:wits, n' ochpa:wa:s n' i..., n' inalwayo, yo:n tsi:tsika:s yo:n tsikitsitsi:n, ka:nsika te..., tepe:tsi:ntan e:wi ihkó:n, yo:n yeh se: mokwi:ltia ye:kte:kokoh. Yehwa yo:n nochi kikwih, wa:n sakapal no: kikwih. Sakapal kikwih wa:n miak xiwtsitsí:n ihkó:n ki..., kima:nelowah. Yo:n kima:nelowah ke:masá: iwa:n nochi ne:n, i:n xiwit nochi *parejo**, wa:n kita:liah itech se: ko:mit. Tehwa:n tikilia:yah *antes**, nijó:n, kilia:yah n' tota:tahwa:n me:liohko:mit. Ekintsi:n tikiliah ko:ntsí:n, yo:n ik..., ika kimanayah. Wa:n, entó:s de kimanayah, kite:kilia:yah miak n' a:tsí:n wa:n motokotsohtiw. *Después** nijó:n kitai:ltia:yah tsikilitsi:n wa:n ika ki..., nochi kika:ltiah se: kone:t. Ka:ltiah wa:n de ompa ke:mah ki..., kitasowiah itech n' kow..., koch..., tapech, kiliah tapech, kowtapech. Tapech kiliah *porque** nijó:n hkó:n ki..., kita:lilia:yah. Entó:s, ne:n, *después** ki..., kimilowah ika n' a:ya:t. Mi:to:nia. Pahti. Pahti yo:n kone:t pero yo:n moneki miak, miak xiwtsitsí:n, yehwa yo:n iwa:n kima:nelowah ne:n mowihxiwit. Nehwa nikmati yehwa yo:n *porque** pos neh nikitaya ihkó:n, nokni:wa:n seki ki..., ika kina:ltia:yah, nochi ika kin..., nochi kinte:te:kilia:yah kwaltsi:n. Ke:masá: ki..., [ni]jo:n kikokototsayah ihkó:n wa:n de n' xiwpach, ixiwyo ya, nochi de n..., nochi, de nochi mosenelowa ya, *hasta** nika:n kinta:lilia:yah itech n' intsontekon. Nochi nika:n impoxko oso nika:n. *Porque** nijó:n kokolis yo:n sayoh para ika ne:, miki:skeh se: kone:t, komo a:mo se: kichi:wa *cuenta** mikih. *Porque** n' in[...]ke:meh eskia tatatiw, tatatiw nijó:n. Yo:n tatatiw *porque**, pos yehwa yo:n kichi:wilia *mal**, ne:n, se: kone:t. Oso *hasta** i:n tehwa:n komo te:chpa:kiliah totilmahtsi:n *de que**, ka:sá: ika kima:nelowah iwa:n se: siwa:..., siwa:tsí:n itilmah, kima:nelowah pos te:chkwiliyo:n kokolis. Para yo:n kokolis pos yehwa yo:n xiwtsitsí:n name:chilia, o:mekilit, tasak, o:mekilit wa:n yehwa yo:n, ne:n, pi:na:wits inalwayo, yehwa ne:n ochpa:wa:s kiliah, tikiliah. Wa:n yo:n tsi:tsika:s, yo:n okotsokowxiwit. Nochi kima:nelowah *hasta** no: tepitsi:n kita:liliah ma:ltantsi:n, ma:ltantsi:n no: semi kwali. Yo:n ika s..., no: se: tai. Se: kitai:ltia n' kone:t. Para te:chma:..., te:ch..., te:chna:miki oso kina:miki se: kone:t, pero miak, miak xiwtsitsí:n kima:nelowah. Nochi iwa:n mowihxiwit kima:nelowah wa:n, pos nijó:n, kina:miki se: kone:t. Nehwa ihkó:n nikmattok *porque** seki *hasta**, de yo:n pos, se: te:te:mi. Koma:mo se: kipahtia se: kone:t, se: te:te:mi *porque**, pos nochi tatatiw. Tatatiw, chi:chi:le:wtiw ihkó:n, wa:n de pe:wa ya se: kita se: kone:t de pahtitiw, nijó:n yohyowaltik ne: moka:wa, achi ti:le:wi. Ke:meh eskia yo:n tihti:le:wi de pahtitiw ya. Entó:s *después** moka:wa pos a:mo nochi, a:mo nochi kwali moka:wa ok, ke:masá: mo..., moka:wa ihkó:n yohyowaltik, achi nijó:n tihti:ltik ya. *Porque** a:mo weli, a:mo kwal..., kwali moka:wa ok, ke:meh eskia yo:n, xihxi:pe:wi. Yehwa yo:n neh nikmati de yo:n, de yo:n xiwtsí:n, yo:n semi kwali. *Por eso** kwali, ka:nsika nijón ki..., kito:ktokeh. Kito:ktokeh, pero neh nikita pané: a:mo semi wehkapania. A:mo semi wehkapania pero yo:n semi kwali. Ka:nsika kito:ktokeh ihkó:n xi..., kaltsi:ntan kito:ktokeh, no: ka:mpa mona:mikih ihkó:n kwali no: kita:liah yo:n *matita**. Entó:s selia. Mochi:wa ihko:kó:n, ihko:kó:n ne:n seki. Nijó:n, moyewalowa ihko:ni wa:n ihkó:n de wehkapania wa:n ompa se: kiteki a. Se: kiteki wa:n yehwa yo:n kimanah. Yehwa yo:n sakapal no: semi kwali, n' sakapal. A:, pos yehwa a:mo nikelna:mikia, no: ne:n teahwach. Miak taman de yo:n xiwtsitsí:n nikmattok de n..., Pos ika te:cha:ltia:yah *porque** tota..., tomomá:n, tomomá:n te:cha:ltia:ya ihkó:n wa:n, yo:n teahwach xa: no: tiki:xmati, teahwach yo:n tsikitsitsi:n teke:span ne:n e:wi. Kwaltsi:n, ke:meh eskia ihkó:n yowi, ihkó:n yowi n' i..., n' ixiwyo, momah..., [mo]mahma:yo:tia. Wa:n yehwa yo:n se: kikwiti no:. Se: kise:ma:nelowa nochi n' xiwtsitsí:n. Nochi. Entó:s ika ka:ltiah ya ne:n kone:t. Komo kwali, kwali, we:i a n' kone:tsí:n pos kitai:ltiah tsikilitsi:n. Tai wa:n ke:mah nijó:n ki..., nochi ka:ltiah *hasta** nika:n kita:liliah n' ipanko nochi ne:n ihkó:n xiwpach, nochi ne:n tama:nelo:l. Ke:mah, yehwa i:n, kimilowah ika n' a:ya:t. A:ya:t kimilowah wa:n kite:kah ya ne:n mi:to:nia, pos ika yo:n, yo:n kwali. Nijó:n semi kwali nijó:n, nijó:n xiwtsitsí:n. Ne: okotsokowxiwit xa: no: tiki:xmati, yeh we:i kowit mochi:wa. Pero ne:n imahma:yo kwaltsi:n nijó:n pané: ma:y..., ma:yohyowaltik wa:n kipia ihkó:n pané: n' ite:mpi:l, ihko:ni. Entó:s se: kima:xakwalowa semi ahwia:k. Ahwia:k yo:n xiwtsí:n. Katí:n ne:n tsi:tsika:s, yo:n, *porque** n' tsi:tsika:s miak taman onkak, wehwei seki. Wa:n yo:n de n' se: kikwi para pahti yo:n ka:nsika se: kita tep..., tepe:tsi:ntan *o** ka:nsika nehkwí:n. Tsikitsitsi:n ihkó:n, ma:nehnextik wa:n ma:ahalaxtik, se: mokwi:ltia, ye:k semi te:kokoh. Chichinaka ka:mpa se: mokwi:ltia, se: ima:ko *o** se: imetsko. E:wi *hasta** kokotsitsí:n, yo:n semi tel, se: kimowilia ka:mpa onkak. Ka:nsika miak onkak ihkó:n. Ma:ski a:mo miak onkak, ihkó:n se: kita. Komo ompa se: pano:tiw pos semi te:..., te:kokoh. Yehwa ya, pero yo:n semi kwali yo:n ki..., kima:nelowah. Katí:n yo:n seki mochi:wa wehwei ihkó:n no: tikiliah tsi:tsika:s pero a:mo kwaltia. Seki kwaltia kikwih sayoh para *r...**. Wehka:w tota:tahwa:n ika kipi:kiah nakat. Pero yo:n a:mo kwaltia para, ne:n, ihkó:n teihsá: ti..., ika timopahti:skeh. Kwaltia yehwa yo:n tsikitsitsi:n. Yehwa yo:n neh nikmati, yehwa yo:n sayoh name:chilia. Ke:mah. Pos yo:n nijó:n, kwaltsi:n no: ke:meh eskia yo:n, *moradito** kitapalwia ne:n a:tsí:n *porque** yo:n no:, se: kima:xakwalowa nochi, nijó:n, ti:ltik ne:n i..., n' ixiwyo wa:n ki:sa ke:meh eskia yo:n tapal, ti:ltik. Entó:s komo kite:kiliah ya ne:n a:t ki..., ki..., ki..., ke:meh eskia ki..., kipa. Kipa *porque** ki..., ke:meh eskia kima:nelowa moka:wa, ne:n, a:mo chipa:wak ok n' a:tsí:n, achi *medio** nextik, *morado**. Ke:mah. Yehwa yo:n, ne:n, .... Wa:n sepa de nochi, ne:n, 'ketsaya yo:n nik..., nikelka:wka, ne:n, nochi kisema:nelowah yo:n xiwit, moka:wa kwaltsi:n ke:meh eskia *morado**, nochi a ne:..., de nochi tama:nelo:l ya ne:n xiwit. Ke:meh eskia mosenma:nelowa ya. Yehwa yo:n, moka:wa ne:, kipata n' a:t, ma:ski chipa:wak kite:kiliah n' a:t, pero nochi mosenkwia. Entó:s ki..., moma:nelowa ya, moka:wa ya ihkó:n, ke:meh eskia te:n..., *moradito** kwaltsi:n, nextik. Yehwa yo:n se: kikwi a. Se: kikwi a para ne: kikwih para, ne:n, p[er]o, ika te:..., te:pahtiah ya, te:ta:liliah ya. *Hasta** se: yehwa. *Hasta** se: yehwa, a:mo sayoh kone:t, *porque a veces** ke:masá: no:, no: te:kwi, komo se:, a:mo se: yo:lchika:wak, mm. Yo:n, yo:n semi tel, sayoh para se: mikis oso miki se: kone:t koma:mo se: kichi:wa *cuenta**. Mm, wehweyah ne:n, *casi** se: mo..., se: te:te:mi, yo:n tikiliah *que** se: te:te:mi. We:ia *hasta** se: itsontekon. Pero ika yo:n i:n xiwtsitsí:n, yo:n, semi kwali. Mm, semi kwali *porque, bueno** neh nikitaya nok..., se: nokni:w, ne:n, nohne:l katka wa:n yehwa yo:n 'kwika. 'Tapa:kihkah itech n' a:te:nte:noh itech se: ihkó:n se:, teyowal ihkó:n wa:n kichi:wilih, ne:n, ihkó:n kichi:wilih *daño de que** a:mo, a:mo kina:mik, ompa kitapa:kihkah wa:n a:chá: ompa, ompa motapa:kihkah okseki:n. Pos kima:nelohkeh n' tilmah, *después** ki..., kikwik yehwa yo:n netati:l. Entó:s we:yak *hasta** n' itsontekon nochi. Entó:s pe:wa teh[te:]te:mi. Ika i:n nochi xiwtsitsí:n tikte:mohkeh nochi, kise:ma:nelohkeh nochi iwa:n kichi:wkeh. Pos ika yo:n ka:ltihkeh. Pahtik. Nochi kaxa:nik yo:n ke:meh eskia te:te:mi:lis. Te:te:mi:lis yo:n hkó:n mosahsama:wah ne:n se: i..., se: ima:ko, se: imetsko. Wa:n a:mo se: takwa ok, se:, koch..., ko:kochkamacha:lowa sah. Yehwa yo:ni. Mm. Pero ika yo:n semi kwali, yo:n xiwtsitsí:n semi kwali. Pos miak kimatih wa:n miak a:mo kimatih. Neh nikmattok *porque** ke:masá: nikwiti nijó:n xiwtsitsí:n. Miak nikwiti ika se: *costal** ihkó:n, xo:me:t no: nikwiti. N' xo:me:t no: kwali n' iwa:n. Mm. Xo:me:t, nochi ne:n, .... Kwali iwa:n se: kise:ma:nelowa ya nochi, iwa:n ma:ltantsi:n, yo:n miak xiwtsitsí:n. Para yo:n kina:miki n' kone:meh, miak xiwtsitsí:n yo:n se: ki..., se: 'kwiti, ika *costal** ya tak se: kikwiti. Neh ke:masá: nikwiti *hasta** nika:n, nika:n a:t..., ne: a:te:n de Tozán. Ompa nikwiti, *porque** ompa nochi nikahsi nijó:n xik.... ¡Ah! chakayxiwit n' iwa:n nochi. Ma:tankeh xiwit,yo:n nochi nikelka:wka pero yikintsi:n nimo..., nochi nik.... Seko sah nochi, sayoh, ma:tankeh xiwit tiki:xmati. Chakay xiwit n' iselo. Miak nochi se: kisentilia wa:n seko sah kimanah. Kimanah wa:n yehwa yo:n nochi, motokotsowa n' a:tsí:n wa:n ika ki..., ka:ltiah se: kone:t. Yehwa yo:n semi, semi kwali yo:n xiwit *o**..., yehwa ya n' topah, xiwpah. Tikiliah xiwpah. Xiwpah *porque** nochi miak xiwtsitsí:n kiliah xiwpah, para seko sah kimanah. Mm. Yehwa yo:n neh nikmati, yehwa sah yo:n neh nik..., nikitani. Mm. Pos kintsi:n ke:meh i:n tehwa:n timonohno:tsah, nochi timotapowiah wa:n se:meh de n..., na:nahmeh no: monohno:tsah. Niman kihtowah, kintsi:n, okseko tikta:lili:tih n' itilmahtsi:n se: kone:tsi:n *o** tehwa:n. Wa:n at..., *antes** a:mo kimatiah, wehka:w ya ihkó:n na:nahmeh, pos ki..., kise:nta:lia:yah tilmah ma:s se:, de se: kone:tsí:n, *porque antes** kitapa:kia:yah itech n', se: tetsí:n. Kintapa:kia:yah ihkó:n. Wa:n kintsi:n a:mo, kintsi:n te:chtapa:kiah itech yo:n kaltsi:ntan oso yowih ne:wí:n, tapa:katih pos *aparte** kita:liah ya n' tilmahtsí:n, *hasta** kipihpilowah. Kintsi:n, nikneltoka ke:meh no: tikmati, ikintsi:n koto:nik de nijó:n ko..., kokolis de yo:n netati:l, kintsi:n a:mo okachi se: te:kakilia ok. A:mo kachi se: te:kakilia ok, kintsi:n pos no: kinkwi n' kokolis n' kone:meh pero, pos no: se: taman. Pero netati:l kintsi:n a:mo, wa:n wehka:w ya ne:n tota:tahwa:n te:chilia:yah, yehwa nijó:n nemia wa:n ika, ika mikiah ne:n kone:meh. Ke:meh eskia, ne:n, wa:kiah. Wa:kiah *porque** nijó:n ke:meh eskia se: tatatiw. Ke:meh i:n e:wat de i:n to..., te:wayo, pos nochi ko..., ki..., tsahtsaya:nia ihkó:n, koto:nia. Koto:nia wa:n ya:ya ihkó:n. Ne:nemia, ke:meh eskia nochi te:ne:nemi. Te:ne:nemi se: ima:ko, se: imetsko, nochi se: *ilomo**, *hasta** itech, *hasta** se: itson nika:n *hasta** xi:nia. Para se: kone:t nochi xi:nia n' itson. Wa:n kintsi:n a:mo. Ekintsi:n tikitah se: kone:tsí:n, pos nochi kipia n' itson. Wa:n ke:masá: de yo:n te:kwi yo:n netati:l, nochi xi:ni, ne:n, se: itson. We:wehka sah moka:wa, *o** k..., *antes** ihkó:n tikitayah. Yohyowaltik xi:nia n' tson..., n' tsonti, se: itson. Ke:mah. Yehwa yo:n neh nikmati sah. Mm. Pos nehwa nimono:tsa Anastacio Nicolás Damián. Neh niwa:le:wa de ne: xola:lpan, ne: kiliah San Miguel Tzinacapan. Mm. {Quiso decir te:chkwiltia pero se escucha te:chkwili} {No se entiende qué palabra o idea quiso decir} {Quizá aquí quiso decir "remedio".} {Aparentemente por ma:tanka, que es un árbol conocido como quiebrahacha en español} Eleuterio Gorostiza Salazar Anastacio Nicolás Damián Eleuterio Gorostiza Salazar Anastacio Nicolás Damián Eleuterio Gorostiza Salazar Anastacio Nicolás Damián Eleuterio Gorostiza Salazar Anastacio Nicolás Damián Eleuterio Gorostiza Salazar Anastacio Nicolás Damián ¿Tiki:xmati, ne:n, mowih? 'Te:chilwi ke:niwki, ne:n, ixiwyo, ixo:chio, ikowyo. Wa:n yehwa, ne:n, yo:n mowih, de, tikihtowa kima:nelowah iwa:n okseki xiwit, komohkó:n ise:lti, pané:, *este**, kitapalwia n' a:t ata. Ekintsi:n yehwa yo:n kokolis tikihtowa netati:l tak a:mo kachi onkak ok, *porque** a:mo, a:mo se: kita yo:n, neh a:mo niki:xmati, a:mo, a:mo se: kimati *que**, tak koto:n, ke:ní:w yo:n. Pos komo nochi yehwa ya, ne:, sayoh, ne:n, moto:ka:y wa:n moxola:l. All values that are allowed for Transcriber Turn.mode attribute spontaneous planned All values that are allowed for Transcriber Turn.fidelity attribute high medium low All values that are allowed for Transcriber Section.type attribute report nontrans filler All values that are allowed for Transcriber Turn.channel attribute telephone studio