Ti..., tiki:xmati ne: kow..., kowtekini kiliah. Kowtekinimeh, tein kikwa kowit. Tein kikwa kowit wa:n .... O ..., o:me taman kowtekinimeh onkakeh. Se: taman kowtekini tein yo:n kiteki ne:n, ne:n tato:k tein se: kitasohta ke:meh yo:n chalawih, ke:meh komekachalawih, ke:meh xonekwil wa:n se: taman kowtekini yo:n mokalakia itechkowit, 'koyo:nia tein kopalak ata, yo:n no: kowtekini, yo:n ti:ltik ata yeh. Yeh ke:mah. Yo:n a:mo, a:mo *malo** yo:n, yo:n soh kalaki ka:mpa se: kowit tein a:mo kwaltia ok, tein palaktik a. 'koyo:nia se: kowit wa:n ompa ne:n kipia ipiliwa:n Ompa aktok, ehe. Ke:mah. Wa:n ipili *cuando**, [tein] *cuando** yo:n *cuando pili ok, ista:k no: yo:n okwiltsitsi:n. Ke:mah, yehwa, ki:sah. Wa:n de sepa chika:waya ki:sah ya, sepa motate:moli:tih, a:it ka:ni ahsih. Yowih. Yo:n kipipi:nah xo:chit sah yo:n, a:mo, a:mo kikwah kowit. Wa:n se: taman kowtekini, yehwa yo:n [a]chi, [a]chi pitsakweyak sah. Wa:n kakawyohtakwa:wak no: ne:n n' i..., iahtapalwa:n. Iahtapalwa:n *igual** sah, *cuando** mopata:wa, de ki:sa iahtapal tein ika pata:ni. Ihkó:n we:i mochi:wa. Pero se: kakawat sah, ihkó:n yeh, yeh weyakaxtik sah. Wa:n ki..., e:witiká: tapaloh, ista:k itapalo, seki itapal ista:k wa:n seki kostik, okseki, seki ne: ipanko ne: kipia me..., i:xtapal [ko]moke ihkwí:n e:witiká:, o:me ne:n tapal. Wa:n, wa:n seki ne: ilo:mohtipan sah ihkó:n ne:n tapal. Yehwa, we:weyakmeh . Wa:n kwe..., i..., ikwe:rnohwa:n kipia we:weyaktsitsi:n tepitsi:n. Yewa yo:n, e:soh, ihkó:n *mero**, yehwa. Mahyá: xilitsi:n ne:n ni..., yehwa yo:n wa:n, Wa:n *casi**, tahko sa:liwtok sah, ikwitako:n weyakaxtik wa:n i..., i..., itsontekon tepitsi:n [ko]moke ikechtipan tepitsi:n ne: tokotstik Yehwa kowteki, yo:n kikwa semi yehwa yo:n komekachalawih wa:n, wa:n yehwa, yehwa xonekwil. Yo:n kikwa .... Xonekwil. Yo:n ka:mpa kahsih kowit tein kitah yema:nik ok. Ki..., kiewalowah, kiewalowa, kiewalowa *hasta** kikoto:na. Yo:n, yo:n a:mo wa:ki sah, yo:n *hasta** kikoto:na *porque** yehwa i..., ika motekipanowa kowit, kikwa. Wa:n komo kahsik xonekwil no: [tein] achi pitsa:wak ok. *Cuando** kalakiti kiewalohtok, kiewalohtok, kiewalohtok, kikwa, kikwa *hasta** 'koto:na wa:n ke:mah wetsi a kowtsi:n. Wetsi. Iwki yo:n kichi:wah yo:n. Mm, wetsi. Yehwa yo:n no: ne:n .... Ma:s[ki] se: n' kitasohtakowit. Pero yehwa kite:xi:ma n' kowtwkini. Tein, ke:mah. Tein se: kitasohtatok *mero** yehwa kichi:wa yo:n, yo:n *malo** yo:n okwilin semi. Ma:lohtikeh, nochi *malos** *Malo** tein se: kitasohta yehwa kite:nteki. Ma:lohtik, kwehwelowa kowtsi:n, kwu..., kwehwelowa. Kikwah tein eski kowtsitsi:n, kwehwelowa, n' chalawihmeh nochi kinkwa. Kikwa, nochi kikwa, de, de ke, ke:mah ki..., kitsi:nkopi:na, pero a:mo sayoh kitsi:nkopi:na. Nochi kite:xi:ma. Nochi kikwa ke:meh, ke:meh, ke:mah, ke:mah, *hasta, hasta** kitamo:ta. Pos kiewalowa, kiewalowa, kitektiw, kitektiw, kitektiw ihkó:n *hasta** kitamo:ta. *Hasta kitamo:ta. Ke:mah, kitamo:ta. A:, yo:n okwilin *malo** kowtekini. *Malo**. Ke:mah, ke:mah, ke:mah. *Malo** n' yo:n okwilin. borrar Ne: neh, neh nimono:tsa NiErnesto Vázquez. Neh, Miguel Gorostiza, e:soh, San Miguel Tzinacapan. De San Miguel Tzinacapan, nochi, San Miguel Tzinacapan.