<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?>
<!DOCTYPE Trans SYSTEM "trans-14.dtd">
<Trans scribe="TEPOXMANANIJ" audio_filename="Xaltipan_Ethnography_Ocotlan-Fermin_see-monaamiktia_2010-07-21-p" version="12" version_date="120525">
<Speakers>
<Speaker id="spk1" name="Eleuterio Gorostiza Salazar" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
<Speaker id="spk2" name="María Ocotlán  Fermín Cabrera" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
</Speakers>
<Episode>
<Section type="report" startTime="0" endTime="1960.847">
<Turn startTime="0" endTime="11.014" speaker="spk1">
<Sync time="0"/>
*Bueno** pos a:man na:nah komohkó:n *este** xite:chtapowi ke:ní:w ne:n mona:miktia:yah, ke:ní:w nochi yo:n *este pues** ne:n se: kihtania se: siwa:t
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="11.014" endTime="1082.479">
<Sync time="11.014"/>
Pos ne:, neh niki..., we:noh *desde** ni..., neh nemik wa:n nikitaya
<Sync time="17.79"/>
ne: mo..., moihtaniah, tahtani ne:n te:popá:n ne: se: siwa:pil,
<Sync time="24.435"/>
pero a:mo se: *dos meses, tres meses**, ta: sake:ra se: o:me xiwit
<Sync time="29.671"/>
*o hasta** e:yi xiwit.
<Sync time="32.167"/>
De yo:n e:yi xiwit kihtanih ne:n *novio**,
<Sync time="37.837"/>
wa:n kitamaka, we:noh ihkó:n komo kinemilia siwa:pil ke kwi:kati nehjó:n okichpil
<Sync time="44.417"/>
pos ki..., *de una vez** de kina:nkiliah ya ke kimakaskeh ya
<Sync time="50.391"/>
entó:s okichpil kitehteki a kowit.
<Sync time="53.495"/>
Kitehteki a kowit se: *parejito** wa:n kilwia:yah ne:n te:momá:n
<Sync time="60.186"/>
komohkó:n ne: kwalkwi mokone:w kowit pero tehwa:n nika:n tein tikmakaskeh kikwa:s.
<Sync time="65.943"/>
Tehwa:n nika:n semi *pobres**, tehwa:n a:mo tiki:xmatih *comida** tein kwahkwali.
<Sync time="70.807"/>
Tehwa:n nika:n tikwah *solo** chi:ltamo:ltaltsi:n wa:n ika ne:, ika ne: emo:ltsi:n 
<Sync time="79.451"/>
wa:n entó:s kima..., ihkó:n kitamakayah nehjó:n *novio**
<Sync time="83.663"/>
wa:n de yowi *novio** kitam..., ki..., kika:wati kowit
<Sync time="87.964"/>
pero pio:temeh sake:ra na:wi molo:ntok oko se: ma:kwi:l molo:ntok a n' pio:tet
<Sync time="93.83"/>
para kitamakatih *novio**.
<Sync time="95.913"/>
Kichihchi:wilia:yah se: *plato** ihkó:n de chi:ltamo:ltaltsi:n 
<Sync time="102.493"/>
wa:n de yo:n kichi..., kikechilia:yah ompa kin..., kitamaka..., komo ke kitamakah ya ne:n *novio**.
<Sync time="109.857"/>
Kikechiliah ne:n pio:temeh wa:n kikechiliah ya ne:n taxkal wa:n kechiliah ya ne:n chi:ltamo:ltal.
<Sync time="117.287"/>
Komo kitamih yo:n chi:ltamo:ltal pos kwi:kati siwa:pil wa:n koma:mo kitamih pos ma:ski mah nió:n sepa moketsati,
<Sync time="125.518"/>
ihkó:n nika..., nikakia wa:n nikitaya seki neli tein motahtankeh.
<Sync time="130.621"/>
Entó:s de kilwia:yah ne:n temom..., *mismo** ne:n n' okichpil
<Sync time="138.461"/>
"Tikwa:lti:tanis mo:má:n". "A:. Mah nikwa:lti:tani no:má:n". "Mah wi:ki mo:má:n w[a:n] mah wi:ki mo:pá:n."
<Sync time="145.475"/>
"We:noh, okyowa *o** ekintsi:n."
<Sync time="149.342"/>
Kitati:taniah te:popá:n wa:n kitati:taniah te:momá:n koma:mo kitamih yo:n chi:ltamo:ltal kitoktiah te:momá:n 
<Sync time="156.902"/>
wa:n mah yeh kikwa:ti *por[que]** [ke:yeh]a:mo kitamih te:kone:w.
<Sync time="162.005"/>
Mokone:w takah a:mo neli maya:na.
<Sync time="164.957"/>
Mokone:w a:mo neli, ne:..., ne:ki siwa:t, mokone:w sayoh ma:wiltihtosneki,
<Sync time="170.236"/>
*porque** tein t'makakeh tapalo:l a:mo kikwah.
<Sync time="173.753"/>
Entó:s ne: kilia ya "ke:mah, maya:na wa:n maya:na wa:n a:miki wa:n nochi kele:wia *lo que** tein onkak.
<Sync time="182.746"/>
Pero ne: tak nikwi:kas komohkó:n tapalo:ltsi:n"
<Sync time="187.113"/>
Kimakah ya te:momá:n chi:ltamo:ltaltsi:n mah kwi:ka,
<Sync time="190.891"/>
mah, mah kimakatahsi ne:n okichpil "wa:n ma:ski a:mo sepa xiwi:kih.
<Sync time="196.798"/>
"Kanah tehwa:n tiwi:tseh *porque** 'tahtanih se: *favor**, a:mo, ta: a:mo name:chkehke:litah.
<Sync time="202.791"/>
A:mo tame:chkehke:litah wa:n teh semi name:chiliah ke:ní:w
<Sync time="206.767"/>
ta: tehwa:n tame:chtahtaniah ika kwaltsi:n Dios ikone:w.
<Sync time="210.349"/>
Mose:wia:yah sake:ra se: me:tsti *o dos m...,** o:me *bueno** se: me:tsti *o** o:me me:tsti ke mose:wia:yah ni..., nikitaya wa:n sepa yowih.
<Sync time="221.428"/>
"Pos tehwa:n *siempre** tiwa:lahkeh ika Dios ikone:w, ke:yeh, ke:ní:w nankinemilihkeh semi nante:ch..., nante:chtahyalowah.
<Sync time="228.662"/>
Nante:chtahyalowah pero ke:yeh ya wa:n tehwa:n tiknekih neli Dios ikone:tsi:n 
<Sync time="234.308"/>
mah *techservi:ro:ti** mah kis..., servi:ro:ti** nokone:w
<Sync time="237.868"/>
*porque** neh niwa:lmikis, neh a:mo nisenentos"
<Sync time="241.431"/>
"Pos komohkó:n ne: mah wi:ki okichpil wa:n tik..., nika:n tikitaskeh".
<Sync time="248.187"/>
Sepa yowi okichpil pol..., pos *igual** sepa kitamakah,
<Sync time="252.184"/>
pero *fuerza** kitamiah yo:n chi:l ma:ski tak, neli ki..., ta..., kimatia ne:n kone:t tami pero kitamia yo:n chi:l a.
<Sync time="260.654"/>
Kikwaltia:yah para konta:l mo..., konta:l de kimakaskeh.
<Sync time="266.191"/>
"Pero, pero tehwa:n a:mo t'chiaskeh ke:man nete:chilwihkeh.
<Sync time="271.253"/>
Ni..., kikwa:ti nehjó:n tapalo:ltsi:n pero a:mo t'chiaskeh.
<Sync time="275.596"/>
Tikchiatih iwa:k i:ni sah wa:n tehwa:n tietokeh para tame:chtahtanili:skeh kone:t *porque** tiknecita:rowah** neli."
<Sync time="286.26"/>
Entó:s ya:ya ihkó:n ne:n te:momá:n kitatih ne:n.... Kitati sepa ne:n kone:t
<Sync time="293.603"/>
ke:mah kilia:yah "ke komohkó:n timitsakaskeh, timitsmakaskeh ihwa:k i:n 
<Sync time="300.444"/>
pero xikowa tiki:xmattok se:katanmohmotsol
<Sync time="306.025"/>
wa:n tiki:xmattok ne:n ne, ne ke:n tomat, tomat pantaxi:pe:wal
<Sync time="315.433"/>
wa:n tiki:xmattok ne:n se:katanmohmohtsol.
<Sync time="320.082"/>
Komo tiki:xmattok i:n nokone:w yehwa kikwa, yeh a:mo kikwa:s tomat tein a:mo, a:mo yehwa tein timitsilwiah."
<Sync time="328.096"/>
Tomapantaxi:pe:wal kilia:yah a:tomat
<Sync time="332.156"/>
wa:n se:katanmohmohtsol yo:n tomat ata mahyá: ihkwí:n mochi:wa, yo:n kwa:lkwih de Ecatlán.
<Sync time="339.303"/>
*Porque** ne: ke:man tato:kayah pos semi kimattoyah ya tak semi ta:tahmeh 
<Sync time="345.733"/>
*cuando** ke mo..., yo:n pe:wa ya siwahtanih, pe:wa ya no: n' tame:wah, chi:lta:ih.
<Sync time="352.033"/>
Kito:kah ya ne:n ayohwach, kito:kah ya pa:pa:lo:kilit,
<Sync time="356.347"/>
kito:kah ya *chile verde**, kito:kah ya ne: yehwa ya n' tomatsi:n
<Sync time="360.214"/>
wa:n ompa kita:liah ya xonakat. Ne: ke:man ata semi kita:lia:yah xonakat
<Sync time="364.752"/>
wa:n kita:lia:yah yo:n *cebolla** chi:chi:ltik, mochi:wa wehwei *bola de cebolla**.
<Sync time="370.835"/>
Yehwa yo:n komohkó:n nochi ki:xtihkeh wa:n ne:n te..., te:monta:t wa:n nika:n mah kita:lis para nikitaki:w komo neli tekiti namokone:w,
<Sync time="380.5"/>
pos ta:ká:n kineki, a:mo kineki pero kita:lia:yah n' tomat.
<Sync time="384.777"/>
Kita:lia:yah n' tomat ika *sarta** para ne: kiita ya ne:n te:monta:t wa:n ke neli tekiti n' okichpil
<Sync time="391.077"/>
wa:n tomat kiketsaskeh pero a:mo ketsaskeh ika se:,
<Sync time="395.509"/>
se: kaxchi:n. Kiketsas pero ika se: *cazuela** we:i 
<Sync time="399.591"/>
*o** se: xi:kal we:i de ne:, yo:n ta:li:xko mopacha:nia n' imekayo
<Sync time="404.216"/>
para ke kitah ne:n te:ta:tahwa:n ke neli, neli tekiti ne: inkone:w.
<Sync time="409.21"/>
Tekiti te:kone:w *porque** kipia n' tomat, kipia *chilito**, kipia no: *cebollina**.
<Sync time="414.532"/>
*Cebollina** kiliah yehwa yo:n chi:chi:ltik, ata mahyá: tsi:noholo:chtik, iksá: no: ammpó:n ye:chwa:lkwiliah
<Sync time="421.267"/>
pero a:mo *igual** ok ke:meh ne: wehka:w, ne: ke:man neli mochi:waya ihko:kó:n
<Sync time="425.588"/>
*ceb**, se: *cebolla** mota:lia:ya ihkó:n pero *ramado**. Kipia maxal miak.
<Sync time="432.277"/>
Miak maxak kipia wa:n yo:n ke *mismo** yehwa kwa:ilpiah, ke:meskia yo:n sintsitsi:n mahma:yeh
<Sync time="437.879"/>
wan kisa:lowa:ya itech ne:n tikihtowah taihtikowa:yot, ompa kitaki a.
<Sync time="444.657"/>
"A: ta..., takah, komohkó:n name:chmakaskeh Dios ikone:w"
<Sync time="448.676"/>
pero a:ahkotachia ne:n te:monta:t wa:n te:mona:n, ke:ní:w taetok ika *cosas**.
<Sync time="454.822"/>
Wa:n nika:n yetok *chilito** nika:n etok tomatsi:n.
<Sync time="458.187"/>
Entó:s se:.... Ne:n tomat pantaxi:pe:w pos yeh, a:mo, a:mo, *bueno** mochi:waya ne: ke:man, mochi:waya *porque** neh nikitak ok no:, no:..., a:mo nopopa:n notioh, kito:kaya
<Sync time="470.741"/>
wa:n no: mochi:waya ok, tomatpantaxi:pe:wal kilia yehwa a:tomat ata yo:n ne: Cuetzalan monamaka, ata paxihxi:petstik.
<Sync time="479.928"/>
Ata neli moxe:lowa n' ie:wayo. Yehwa ya kilia:yah wehka:w wa:l..., tomat pantaxi:pewal
<Sync time="486.53"/>
wa:n se:katanmohmotsol yehwa yo:n tomat ke:meh yo:n ne: Ehkatlá:n ata iksá: kwa:lkwih ok
<Sync time="491.502"/>
mahyá: i:xo:me i..., ka:mpa tsi:nihkak, [ko]moke ka:mpa tsi:npilkak mahyá: semi i:ihtikpa
<Sync time="497.846"/>
pero kelpachiwtok n' tomat, yehwa yo:n iw..., ihkó:n motahtannia:yah yehwa:n.
<Sync time="504.078"/>
Tein ke:mah nante:chilwi:skeh a:koni ne:, a:koni kintio:chi:was.
<Sync time="510.726"/>
Te:mo:ka:n ya a:kinkintio:chi:wati
<Sync time="514.677"/>
*porque** i:n tikin..., le..., te..., te:tio:chi:walti:tih topilwa:n.
<Sync time="519.022"/>
Entó:s t..., *novio** wa:n te:moma:wa:n *mismo** yehwa:n 
<Sync time="523.475"/>
yowih ya kitatih *padrino**, a:koni kitio:p..., kih..., kihtowa mah a:koni kin..., kinte:tio:chi:walti:ti
<Sync time="529.906"/>
A:koni *padrino** ki:sati, pos tak [ko]mo tana:nkilih ya *padrino**
<Sync time="536.291"/>
ox nanka:watoh ya tah..., ne:n tahkitmali:n.
<Sync time="541.85"/>
Komo nanka:watoh ya tahkitmali:n, mah kichihchi:wili a n' ipa:yoh n' okichpil.
<Sync time="548.649"/>
Ki..., ne: pahyoh kilia:yah tahkitmali:n wa:n nika:n molpilia:ya
<Sync time="554.862"/>
Kita:lia:yah te:tepe:yoh ne:n te:xo:chiohpa:yoh.
<Sync time="561.14"/>
Te:xo:chiopa:yoh kita:lilia:yah, kilpia:yah *cuando** yo:n mona:mikti:tih ya *hasta** nika:n tantok, ike:sko
<Sync time="568.046"/>
wa:n nika:n kilpiah mahyá: ne: kelpach.
<Sync time="571.194"/>
O..., o:me we:ltah oso e:yi we:ltah kit kimakaya ne:n *novio**,
<Sync time="575.689"/>
yehwa yo:n tahkit pa:yoh.
<Sync time="578.25"/>
[Se]Pa kit wa:n ne:n swa:pil no: ka:wili:tih ya ti..., ne:n.... [mo]ke ne:n siwa:pil i..., kichihchi:wa ya no: n' ikwe:i
<Sync time="587.417"/>
i..., a:mo kikwiah ti:ltikkwe:it, kikwiah ne: *mismo** yehwa n' *hilo** para ikwe:i,
<Sync time="593.848"/>
para yeh ikwe:i wa:n para yeh iwi:pil.
<Sync time="597.126"/>
Wi:pi:l kichi:wayah *mismo** yehwa tahkit mali:n. Tahkitmali:n kilia:yah seki *hilo**
<Sync time="604.512"/>
ke:meh para pa:yoh wa:n ke:meh para kwe:it.
<Sync time="607.901"/>
*Cuando** yowih ya mona:mikti:tih kite:maktia ya no: *novia** kite:ma:ktia ya ne:n pechi 
<Comment desc="probablemente aqui quiso decir nochi"/>
yo:n tas..., 
<Comment desc="a lo mejor quiso decir tasa:l"/>
, tilmahtsi:n
<Sync time="616.784"/>
tein kitahtanihkeh *novio**, komo kikowak ne:n tahkitmali:n pos ka:wili:ti a siwa:pil mah tahkiti a.
<Sync time="623.885"/>
Mah tekiti a, para kitatih ox neli weli ichi:walis.
<Sync time="629.031"/>
Komo kichihchi:w n' ikwe:i wa:n komo kichihchi:w n' iwi:pi:l
<Sync time="633.75"/>
tein para mokwa:ka..., mokwa:ta:lili:s wa:n tein para maki:s.
<Sync time="638.188"/>
O:me, o:me wi:pi:l kichi:waya wa:n kita:lia:ya ne:, a:mo kita:lia:yah ke:meh a:man tehwa:n t'ta:liah teisá: tilmah.
<Sync time="646.235"/>
Kita:lia:yah mahyá: sayoh, mahyá: te:mpoto.
<Sync time="651.078"/>
Te:mpoto ke:meh kita:lia:yah ne:n n' okichipil nite..., i..., ipa:yoh
<Sync time="655.89"/>
wa:n yehwa sah kite:yewalo:ltia:yah.
<Sync time="658.578"/>
Pero weh..., we:noh neh nikitaka ok [y]o:n tilmah
<Sync time="662.39"/>
a:mo nehwa n' chi:wak pero nikitaka ok ne: tein wehka:w na:nahmeh.
<Sync time="667.187"/>
Kine..., ne:chne:xtilia:yah 
<Sync time="669.793"/>
wa:n te:xo:chiopa:yoh, a:xka:n *como siempre** neh nikita *porque** ata, ka:mpa ya eto..., ke:meh i:n a:man mihto:tiah *danzas** ata kikwih ok
<Sync time="678.954"/>
kikwih ok a:man pero a:mo *igual** ok ke:meh ne: ke:man kiliah te:nchiko:metepe:yoh.
<Sync time="685.391"/>
Tenchikometepe:yoh *porque** miak te:tepe:tsitsi:n mahyá: kitahta:lia yo:n, yo:n ne:n pa:yoh ite:mpah
<Sync time="694.954"/>
wa:n ke:mah kita:liliah ya mahyá:
<Sync time="700.907"/>
xi:kal tein nikihtowa ta:lpan mowila:na, ihkó:n kichi:waya ne:n siwa:pil
<Sync time="707.095"/>
kite:mpihpilowilia no: ke:meh etos ite:noh ihkó:n no: kite..., kipihpilowilia:ya
<Sync time="714.298"/>
para ke:mah kwali moka:wtsi 
<Comment desc="aqui seguramente quiso decir moka:wtiw"/>
 wa:n kwali moka:waya para kimakaya *cuando** mona:mikti:tih.
<Sync time="720.516"/>
*Cuando** mona:mikti:tih, ehkoh, ki:sah yeh ki:sah ya,
<Sync time="726.707"/>
ki:sah *nov..., novia** wa:n *novio** yowih kiniwi:kah ya
<Sync time="730.538"/>
pero tio:tak ehko nochi senehkoh wa:n ne:n *padrinos** sepa kwi:ka *novio**
<Sync time="737.94"/>
wa:n kwi:ka ya *novio**, tio:takpa wa:la:s, wa:la:skeh we:wehchomeh miakeh sake:ra se: mahtakti we:wehcho
<Sync time="746.557"/>
para kichihchi:watih we:wehchomeh para takwa:tih ne: ka:mpa *novio, novia** ki:sati.
<Sync time="752.078"/>
*Así que** kita ke wi:tseh ya *novios**, [ko]moke wi:tseh ya *padrinos** de *novio** ya
<Sync time="758.593"/>
ma:ski wel kwaltsi:n tamili:ntok, ma:ski wel kwaltsi:n taxo:tatok kalihtik
<Sync time="763.203"/>
pero kikwiah kit a:t wa:n kite:kayah tatahkotiko, mah tise:wi
<Sync time="769.578"/>
wa:n pa..., ne:n *madrina** yeh kwa:lkwi ikahfe:npo:lvo**, kwa:lkwi *ipanela**, kwa:lkwi ikow,
<Sync time="777.281"/>
kwa:lkwi *lo que es icosas** para ne: kichi:wati kahfe:n.
<Sync time="782.031"/>
Pero no: ne: *madrina** kitihtise:wiah n' tikote:noh, *a ver** ke:ní:w tamili:nti:ti,
<Sync time="788.671"/>
ihko:ni kichi:wayah.
<Sync time="791.031"/>
Pos *madrina fuerza** kichi:waya tamili:ntia:ya *porque** ne:n okichpil yeh kwi:kak wa:kik kowit,
<Sync time="797.812"/>
*o** no: monehmachtia:yah kilia:yah okot.
<Sync time="801.193"/>
Okot kwi:kas sake:ra no: se: *rollo** para ihsiwka no: tamili:nti:s, sepa kimili:ntia yo:n kowit,
<Sync time="808.178"/>
ke:mah ne: taih ya ne:n kahfe:ntsi:n, tam..., molo:ni kahfe:ntsi:n wa:n taih ya,
<Sync time="815.443"/>
komo kimolo:ntih *madrina**, nochi kiniwahwa:nti, ke:mah pe:wati a *baile**.
<Sync time="822.052"/>
Ne: *las tres de la mańana** kikwite:wah ya *nov...** ne:n *novio** wa:n *novia** kika:watih ya ka:mpa siwa:montiti.
<Sync time="830.958"/>
Kika:watih ya ka:mpa siwa:montiti pero nehjó:n a:mo no:, a:mo, ompa ne: a:mo no: kinina:nkiliah.
<Sync time="839.802"/>
Tahtatsakwah ke:meh nanki..., ke:meh kihtohtoya ne: *seńor** ke kita:lia yo:n ko..., 
<Sync time="847.106"/>
ke:meh eskia yo:n mahyá: i:xtapaletom kowit wa:n soh ompa kwa:kahkalakiah,
<Sync time="851.146"/>
tahtatsakwah ya, mah a:mo, mah a:mo kalaki *madrina**.
<Sync time="855.943"/>
*Mismo madrina** kalaki wa:n *padrino** tatapowa wa:n ne:pa kita:lia *tablitas** wa:n yeh kipia ke kalakiti
<Sync time="863.099"/>
pero ne: *novio, cuando** kikwite:wah ya.
<Sync time="867.271"/>
Kikwite:wah ya ka:mpa siwa:pil pero kimakah *imachete**,
<Sync time="872.302"/>
kimakah *ihacha**, kimakah ne:n ni..., *isombrero**,
<Sync time="877.396"/>
kimakah nochi *imanga de hule**,
<Sync time="880.287"/>
*porque** ne: ke:man a:mo tekitia ke:meh a:man *naylon**,
<Sync time="883.927"/>
ihwa:k mokwia *manga de hule, hule** kikwiah ata mo..., mopanakiah sah.
<Sync time="890.146"/>
Wa:n yo:n ime:metskalso:n, pero nochi de *hule**,
<Sync time="895.474"/>
yehwa yo:n kimakah *novio** pero nochi tatki *icosas**,
<Sync time="899.662"/>
kwi:kas *imachete** wa:n kwi:kas *ihacha** wa:n kwi:kas ni..., ni..., toni ika ne: mopale:wi:ti a para tekititi:w.
<Sync time="909.318"/>
A:mo ke:meh a:man ne: pos komo mona:miktihkeh ya pos yowih ya, mo..., kite:ma:ktiah ya wa:n kwali a,
<Sync time="916.334"/>
timihto:tiah ya *o** timotewiah ya wa:n tiowih ya, a:mo.
<Sync time="919.63"/>
Ne: ke:man a:mo, neh nik..., nikakia wa:n nikitaya okseki ke:ní:w panowa:yah wa:n ke:ní:w mo..., pano:keh.
<Sync time="927.74"/>
Pos no: kine:nekiah ok ma:ski *hasta** se: ihkó:n komo se: te:tohtoka sah no: kine:nekiah ok,
<Sync time="934.928"/>
pero a:man a:mo nió:n *porque** moihtanih, seki tein moihtanih ok, ekintsi:n a:mo, a:mo *como** kie:rah moihtanih
<Sync time="941.053"/>
A:man kwali nankilia ne: ta:kat ne: kahbe:ntsi:ntan *o** kowtsi:ntan wa:n n'tokate:wa ya, 
<Sync time="946.368"/>
tiowih *porque** pos timonohno:tskeh ya tehwa:n.
<Sync time="949.397"/>
Ne: ke:man a:mo ihkó:n katka. Ne ke:man semi te:kokoh katka komo ticholoh,
<Sync time="955.913"/>
*porque** onkak de se:, se: te:tohtoka
<Sync time="960.757"/>
*porque** neli a:mo, a:mo a:kah, a:koni te:..., a:mo a:kah a:koni *te:cuida:rowa**
<Sync time="966.335"/>
Neh *para que es** nikihto:s, a:mo nimo..., a:mo nikihto:s nimona:miktih kwaltsi:n ne: ne:chaka:watoh
<Sync time="972.183"/>
*porque** pos a:koni kitahtani:tih, ka:n a:kin,
<Sync time="975.698"/>
soh se: *nohermana, nohermana** ke:meskia a:mo kipo:wka:itakeh,
<Sync time="981.417"/>
pero yehwa iwa:n nietoya, yehwa *ne:chcuida:rowa:ya.
<Sync time="985.433"/>
Soh *ne:chcuida:roh** ke a:mo ke:man nimokokoxka:ta:lih nokalihtik
<Sync time="989.402"/>
pero mah nikihto *nechcuida:roh** ika *nogasto**, a:mo ke:man, 
<Sync time="992.708"/>
i:pa nehwa nimotekipanowa *desde** ke:meh ne: siwa:piltsi:n, i:pa nehwa nimotyekipanowa,
<Sync time="997.558"/>
i:pa nimotixilia:ya, ne: pili a:mo wel tisi, pero neh i:pa tisi,
<Sync time="1002.568"/>
nicho:katiw, nicho:katiw wa:n nikwe:chowa oho:me, ehe:i nextamal nextamaltsi:n,
<Sync time="1008.08"/>
no: nikwe:chowa se: *bolita**, no: nimowelita ya, nikalaxowa ya.
<Sync time="1013.096"/>
Nikalaxowa ya notixtsi:n wa:n no: n'ta:lia ya notaxkaltsi:n
<Sync time="1017.221"/>
pero mah kwahkwali nikta:li, koma:mo ihkwí:n kichi:waya noa:witsi:n katka, ihkó:n.
<Sync time="1023.346"/>
Ki..., kina[ka]sikaketsaya noi:xko, koma:mo ne:chwawa:na pos kwali nitisi, pero komo ne:chwawa:na a:mo wel nitisi.
<Sync time="1031.002"/>
Ihko:n ne:chchi:waya neh.
<Sync time="1033.846"/>
E:soh noa:wi, a:mo no:má:n pero n' tak se: *parte** ox kwali *o** a:mo kwali
<Sync time="1039.315"/>
*porque** pe:wak a neli nimone:xtilia kwali, *mismo** neh nemilih ke:ní:w n'chi:wati yo:n notix.
<Sync time="1045.299"/>
*Mismo** neh nimonemilih ke:ní:w n'chi:wati nehjó:n notaxkal, mm,
<Sync time="1051.174"/>
ke:mah, ihkó:n nipano:k wa:n ihkó:n nikinitaya neli tein mona:miktia:yah kwaltsi:n,
<Sync time="1057.924"/>
e:mah pero pos no: nimona:miktih wa:n a:mo *porque** a:mo ne:chka:watoh, a:mo nietok nohma iwa:n tatita.
<Sync time="1065.33"/>
Nikwi:ka *cincuenta ańos** iwa:n nietok, mm, *cincuenta ańos** kita:li:ti i:n febrero iwa:n nimona:miktih *hasta** a:xka:n
<Sync time="1075.362"/>
mm, *porque** nota:kaw mika:ka:wal, neh no: *igual**, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1082.479" endTime="1093.044">
<Sync time="1082.479"/>
A:man tikihtowa ihwa:k *este** ya:yah ya ne:n ka:mpa ne:n siwa:montiti ne:n siwa:pil
<Sync time="1088.596"/>
*pues este** kintahtatsakwilia:yah wa:n sa:te:pan kalakiah, ompa kalakiah ton kichi:wayah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1093.044" endTime="1156.72">
<Sync time="1093.044"/>
Pos ka..., yehwa:n ne: kalakiti *porque** ke:yeh kika:watih ya siwa:pil.
<Sync time="1097.716"/>
Kika:wat siwa:pil, pero koma:mo kinekih mah moka:wa pos ta: siwa:pil kwali kwi:kaskeh
<Sync time="1103.028"/>
kilia kanah, mah yeto ya *porque** neh, nehwa nikwito
<Sync time="1107.072"/>
*mismo** yehwa ya *novio** ya mote:nchika:wa ya ke mah, mah yeto ya *porque** nehwa ni..., nehwa *n'necita:rowa** nika:n *nococina**.
<Sync time="1113.29"/>
Ta:ka:n no:má:n a:mo *kinecita:rowa**, no:pá:n a:mo kinecita:rowa pero neh *necita:rowa porque** nimocuida:rohtani**,
<Sync time="1119.352"/>
ke neh nimotahtsomihtani, ke neh nimotapa:kihtani, ke neh i:n ne:chpolowa.
<Sync time="1124.493"/>
Mm. Neh nimaya:na wa:n neh nia:miki *por eso** nimotahtanih, name:chtahtanih a:mo nik..., a:mo nikwito sah,
<Sync time="1132.352"/>
mm, ihkó:n n' nik..., we:noh nikakia wa:n nikitaya ke:ní:w panowah seki.
<Sync time="1138.212"/>
*Porque** ke:meh ne: siwa:piltsi:n ne: tamattok a, ne: mah, mah ne: teisá: mochi:wa, ne: kelna:miktos a.
<Sync time="1145.173"/>
Ke:mah, ihkó:n ka:sá: ika yowi teisá: *compromiso** no:..., noa:wi katka pos niktaya ke:ní:n ompa ne: motachi:wa, ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1156.72" endTime="1160.974">
<Sync time="1156.72"/>
Wa:n sa:te:pan kalakiah ne: ka:mpa siwa:monti wa:n ompa toni kichi:wayah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1160.974" endTime="1327.01">
<Sync time="1160.974"/>
Pos ompa ne: ta..., we:noh pos, 
<Sync time="1164.459"/>
motahtaniah *mismo** yehwa ne: *padrino** wa:n *madrina** kinilia ke ox kinintayo:koli:skeh se: teisá:, se: a:t oso a:mo ok,
<Sync time="1171.97"/>
*porque** yehwa:n ne: kichi:watih pa:kilis wa:n yehwa:n ya:tih.
<Sync time="1176.069"/>
Komo kina:mikkeh ika kwaltsi:n ne:n *novia**,
<Sync time="1179.683"/>
*porque** ompa ke, iwa:k ne: ke:man kinina:mikiah, iwtok *hasta** a:xka:n, iwtok.
<Sync time="1185.433"/>
Kinina:mikia ika xo:chiko:skat, ika xokoxiwit,
<Sync time="1189.136"/>
ika ne: *pan**, kisohsoh pa:n, kixo..., kis..., kisoh xokoxiwit wa:n ika kinina:mikih ya.
<Sync time="1197.058"/>
Kina:mikih *novio** komo kipia *icuńadas** ne:n *novia, este novio** wa:n *novia**,
<Sync time="1204.12"/>
kitsowiah pa..., ne:n kitsowiah ne:n te:..., te:..., te:..., we:noh *te:cuńado**
<Sync time="1210.62"/>
wa:n kitsowiah *te:cuńada**, okichpil ikni:wa:n wa:n s..., wa:n ta:kat ikni:wa:n
<Sync time="1216.902"/>
kitsowiah ya ne:n nin..., ne: siwa:pil.
<Sync time="1220.667"/>
Ihko:ni niki..., ihkó:n neh nikinita[k]
<Sync time="1224.448"/>
Ke:mah wa:n sepa yo:n kalakih ya, kinima:ktiliah ya
<Sync time="1229.651"/>
*medio a fuerza** ke:meskia mokalakia wa:n kinima:ktiliah ya,
<Sync time="1233.383"/>
ke:mah ne: kin..., de kinima:ktiliah
<Sync time="1237.79"/>
pos kilwi:skeh a:man mah pano ya tikote:noh, nika:n xiwi:ki.
<Sync time="1243.227"/>
I:n yetok m..., i:n yetok momet
<Sync time="1246.462"/>
wa:n i:n yetok mokoma:l wa:n nika:n yetok kotso:tsokol
<Sync time="1250.24"/>
wa:n nika:n yetok motikote:noh, nika:n yetok yehwa i:n *moplatos**.
<Sync time="1254.852"/>
Nika:n yetok tein ika tikwis moa:chi:wi:l wa:n nika:n yetok monexko:n.
<Sync time="1259.539"/>
E:mah, nika:n yetok nochi ne: toni tikwiti, yetos nochi, yeh no: *igual**,
<Sync time="1266.851"/>
ne:pa ka:mpa yeh kitama:ktihkeh no: kitama:ktihkeh n' okichpil wa:n ka:mpa siwa:pil no: *igual** kitama:kti:tih.
<Sync time="1273.211"/>
E:mah, a:mo sayoh *porque** ahsik a pos iwki a,
<Sync time="1278.242"/>
mm, kipia ke no:, kipia ke:meh okichpil kwi:ka ni..., n' *icositas, igual** siwa:pil kimakah *icositas**.
<Sync time="1285.807"/>
*Porque** yo:n yetok a, itso:tsokol, *antes** ok kichihchi:wilia:yah,
<Sync time="1291.135"/>
kipaxapohwilia:yah, kisenxapohwilia:yah
<Sync time="1295.151"/>
para n' itso:tsokol kweka:was, ihko:ni kichi:wayah wa:n no: ne:n ia:chiwi:lkwia,
<Sync time="1305.572"/>
te:mona:n kipantenexwia:ya n' a:chi:wi:lkwilo:ni,
<Sync time="1310.547"/>
tikihtowah kipantenexwia para kwaltsi:n ne: mah no: wehka:wa
<Sync time="1315.619"/>
*porque** n' tenex semi tayo:lchika:wa.
<Sync time="1318.776"/>
Xapoh kiyo:lchika:wa n' tso:tsoskol, ihko:ni yo:n, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1327.01" endTime="1332.713">
<Sync time="1327.01"/>
Wa:n sa:te:pan de kitama:ktia:yah n' siwa:pil iwki ompa tamia ya nochi.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1332.713" endTime="1363.31">
<Sync time="1332.713"/>
Pos pe:waya ke..., ne:.... Pa:kih yehwa:n ne:n *padrinos** wa:n te:momá:n, tepopá:n, a:kin ya, komo yetok te:popá:n *o** te:momá:n
<Sync time="1340.825"/>
wa:n tepopá:n de siwa:t, te:popá:n de n' ta:kat, te:momá:n wa:n te:popá:n 
<Sync time="1347.091"/>
nochi *igual** te:momá:n ya, *parejos**, mose:panihto:..., timose:panpa:kih ya.
<Sync time="1352.669"/>
Se:panpa:kih ya *porque** pos ne: kone:meh moma:ktiliah ya
<Sync time="1356.935"/>
Kima:ktiliah ne:n okichpil, kima:ktiliah siwa:pil, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1363.31" endTime="1367.528">
<Sync time="1363.31"/>
I:pa sayoh *este** pa:kiah, a:mo, no: ta:wa:nayah?.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1367.528" endTime="1398.991">
<Sync time="1367.528"/>
Ta:wa:nayah, a:mo, ihwa:k *más** ta:wa:nayah *porque** ihwa:k ne: *cada quien ibotella**.
<Sync time="1374.489"/>
kwe..., kwi:kas ne: *madrina botella** wa:n kwi:kas *padrino botella** wa:n te:popá:n no: *igual**
<Sync time="1381.101"/>
wa:n te:momá:n ne:pa no: we..., ke:meh ne: tein tikote:noh yeh no: wa:le:was ika n' *ibotella**
<Sync time="1386.444"/>
wa:n para tepopá:n no: wa:le:was ika **ibotella**.
<Sync time="1390.007"/>
Ihko:ni ne: nik..., nikitaka ok,
<Sync time="1393.241"/>
ke:meh onka:n, e:xka:n nikitaka ok yo:ni, ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="1398.991" endTime="1408.281">
<Sync time="1398.991"/>
<Who nb="1"/>
Tamia n' pa:kilis wa:n ompa tamia nochi, nochi ya:yah.
<Who nb="2"/>
Ompa tami a, ompa tami a ke:mah pos se:.... Komo kinemiliah pos se: kin..., ne: siwa:pil tisa a.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1408.281" endTime="1445.506">
<Sync time="1408.281"/>
Porque ta:tahmeh takwa:tih, tisik a siwa:pil pos kinino:tsa ya,
<Sync time="1414.251"/>
tein kinemilia pos kino:tsa ipopá:n, kino:tsa imomá:n
<Sync time="1417.986"/>
pero tein a:mo pos wi:ki ta:tah xitakwa:ki a,
<Sync time="1421.022"/>
*porque** onkak a:mo, se: i..., se: isiwa:mowa:n a:mo mitsili:skeh tiimomá:n.
<Sync time="1426.85"/>
Mm, nió:n *porque** momontika:wa:n a:mo tiimomá:n ta: tina:nah, pero a:mo te:kokoh yo:n tina:nah.
<Sync time="1434.803"/>
*Hasta** se: kipia *gusto** de a:mo ne:chilia niimomá:n *porque** pos nikmattok neli ke a:mo nehwa nikiskaltih, mm.
<Sync time="1442.553"/>
Ihko:ni yo:ni.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="1445.506" endTime="1455.71">
<Sync time="1445.506"/>
<Who nb="1"/>
Sa:te:pan takwah yehwa:n ompa tami a nochi n' ilwit.
<Who nb="2"/>
Ompa tami a, ompa, we:noh ke:meskia *cada quien** moxelowah y, ika, ika kwaltsi:n moka:wah pos *cada quien** moxelowa ya, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1455.71" endTime="1461.992">
<Sync time="1455.71"/>
*O** ne: *cada quien** yowi a ikalihtik, mm
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1461.992" endTime="1469.182">
<Sync time="1461.992"/>
Wa:n yehwa:n i:n tein mona:miktia:yah no: *este** kintahto:lmakayah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1469.182" endTime="1854.454">
<Sync time="1469.182"/>
Komo, ke:mah, pero a:mo kintahto:lmakayah, n' tahto:lmakalis se:,
<Sync time="1474.363"/>
*casi** i:n siwa:pil wa:lah, pero i:n wa:lah
<Sync time="1478.02"/>
ne:chkalpano:ko mah nik..., mah ni..., ne:chkalpano:ko sah.
<Sync time="1482.588"/>
"A: pos ka..., teh tiwa:lah, żKa:n tikneki iwa:n timota:li:s ne: nookichpil?
<Sync time="1487.651"/>
Name:chna:mikti:s, nimitstasohtas, sem..., neh nimitswelita para eski tinosiwa:moh, ne:chtixili:s", yo:n oksé:
<Sync time="1495.986"/>
*consejo** de n', de n' *novios** oksé:, *porque consejo**, yo:n te:ilwiah
<Sync time="1506.173"/>
*porque** neh ne:chtapowihka ok nomadrina** ke *cuando** neh nimona:miktih
<Sync time="1510.783"/>
ke:man ta:wa:nati:w komo a:mo mitsmaga n' eko, a:mo x'pe:walti
<Sync time="1518.455"/>
koma:mo mitsahwatiwi:ts, a:mo x'no:tsa.
<Sync time="1521.955"/>
Xiktasowi mah mose:wi, i:pa i:xpeta:nis, kika:wa n' *itraguito**,
<Sync time="1526.908"/>
mo:stika teh time:was wa:n teh tiktamakas wa:n teh 
<Comment desc="es probable que haya querido decur yeh"/>
ya:s ka:ni ya:s,
<Sync time="1531.752"/>
koma:mo mitsilia tiowih, tekititi, a:mo x'no:tsa teh, nochi kwali sah.
<Sync time="1538.127"/>
Wa:n *menos** tikahwas, wa:n *menos** teisá: tikilwi:s,
<Sync time="1542.455"/>
teh xieto ke:meskia de tiimomá:n.
<Sync time="1546.362"/>
*Porque ekintsi:n, kipiaya imomá:n, teh tikpia momá:n,
<Sync time="1550.799"/>
pero ekintsi:n a:mo, a:mo momá:n ok mo..., tein momá:n,
<Sync time="1554.587"/>
ekintsi:n yehwa i:n yetok mo:má:n wa:n komo *moseńora** yehwa i:n yetok mo:má:n.
<Sync time="1560.472"/>
Wa:n teh siwa:pil, a:mo, a:mo mo:pá:n ok mo:pá:n, ekintsi:n i:n yetok mo:pá:n,
<Sync time="1566.76"/>
tikap..., tiki:xpata mo:pá:n, tika:wa mo:pá:n, nika:n etok mo:pá:n 
<Sync time="1573.156"/>
*porque** ihkó:n neh nechtapowih *nomadrina de nocasamiento**
<Sync time="1577.093"/>
wa:n no:ya:n ihkó:n nikakia, teh a:mo tikwala:nis, a:mo xikwala:nto
<Sync time="1583.187"/>
ta:wanati:w, xika:wa mah tawa:na,
<Sync time="1585.672"/>
komo momo..., ka:sá: mokokoh pos yo:n i..., ikwehmol yehwa *porque** ke:yeh yehwa, yehwa motai:ltih
<Sync time="1590.906"/>
A:mo teh tikante:kato wa:n a:mo teh t'te:nti:to
<Sync time="1593.843"/>
mah ompa moita, teh xieto *contento**,
<Sync time="1597.578"/>
sayoh mah yeto *mogasto** ton tikwis *mococina**,
<Sync time="1602.703"/>
mah eto toni tikwa:s, yehwa sah teh.
<Sync time="1605.5"/>
Pero teh a:mo tikwala:ntok *porque** ka:n ehkok
<Sync time="1608.578"/>
*o** xa: ka:sá: nentos, xa: ta..., xa: takwah ya.
<Sync time="1611.75"/>
Teh tiehko
<Comment desc="Es más seguro que aqui quiso decir yeh ehko"/>
, teh tikilwiah "takwa ya",
<Sync time="1615.234"/>
"ka:n nimaya:na", "pero ke:yeh a:mo timaya:na wa:n ye:wa ya n' tiah, 
<Sync time="1620.378"/>
ˇtakwa ya!, mah titakwa:ka:n neh no: nimaya:na *porque nimitschi:xtok".
<Sync time="1624.718"/>
*Porque neh ihkó:n nimowi:ka iwa:n *noseńor**
<Sync time="1628.125"/>
*hasta** axka:n, *cuando** kihto:s *noseńor** "niwa:lah" "we:noh" "tiekok a popá:n" "niehkok a".
<Sync time="1634.828"/>
"Titakwah ya ma:" "aya:mo nitakwa pa:" "a: pos ˇtakwa ya!"
<Sync time="1639.156"/>
"takwa ya, mah no: nitakwa ya" pos takwa ya, *porque** a:mo nikwala:ntok,
<Sync time="1644.453"/>
neh niow ka:mpa n'neki, ne: yeh no: yowi ka:mpa kineki.
<Sync time="1648.234"/>
A:mo timoahsitih "ka:n tiahka" "ka:n kanah" "pero ta: ekin tiehko"
<Sync time="1654.031"/>
A:ah, yo:n a:mo, *no seńor** a:mo ke:man *desde toda la vida** iwa:n nimona:miktih.
<Sync time="1659.406"/>
A:mo ke:man ne:chilwihtok ka:ni niahka, toni nikwito, toni nikchi:wato, ke:yeh niah,
<Sync time="1664.33"/>
toni nik..., ton n'pia *compromisos**, a:mo.
<Sync time="1668.859"/>
*Porque kimattok ke n'pia *trabajo**, tepitsi:n, a:mo miak, pero tepisti:n,
<Sync time="1675.078"/>
ke *siquiera** kihtowa ne: koyo:t se: *pasa vida** sah.
<Sync time="1678.781"/>
Tepitsi:n ne:chakaskeh se: *cincuenta** pos we:noh, ne:chakaskeh se: *veinte** pos nochi we:noh
<Sync time="1685.171"/>
Neh niow, nikwi:kilia *a ver** toni kikwa:skeh
<Sync time="1688.759"/>
pero a:mo ke:man timokwa:la:ntihtokeh, a: pos ke:yeh ekin eko, *o** ke:yeh wehka:wato.
<Sync time="1694.54"/>
"A:mo", ne:chilia nomadrina** ka:mpa Dios kipia, "a:mo ke:man xikwala:ni wa:n a:mo ke:man xitotomokato, nika:n, ta:ká:n nika:n titotomokatok pero a:mo x'ne:xti.
<Sync time="1705.436"/>
Koma:mo *mismo** yeh t'ma:tila:na mah mitsmaga se: ma:it mokwa:ko, *o a ver** ka:nika *mitstoca:roh** pero mah mitsmaga
<Sync time="1711.607"/>
wa:n a:mo x'chi:wa" kihtowa "para a:mo mitsma:s"
<Sync time="1719.592"/>
*noahijada** tikte:moh para tikitas, *mitscuida:ro:s** wa:n teh no: *tikcuida:ro:s**
<Sync time="1725.467"/>
*que con el tiempo** mitsahsi kokolis yeh ikwe:ntah,
<Sync time="1728.732"/>
*con el tiempo** mi..., kahsis kokolis teh mokwe:ntah.
<Sync time="1731.978"/>
Wa:n neli, ke:man nikita semi *mal** moka:wa, pos *mejor** a:mo kanah niow,
<Sync time="1736.926"/>
*mas** ke wel nia:skia ka:sá: *importante** pero a:mo niow,
<Sync time="1740.102"/>
ke:yeh *porque** nikitati *noseńor**, ke:ní:w tayowati, ke:ní:w pahtiti.
<Sync time="1745.316"/>
Iksá: kihto:s "neh nochi ne:chkokowa ke:meh nietok", "A:, mitskokowa, pero ke:yeh".
<Sync time="1750.956"/>
"A:it, ya:lwa yehwa i:n tekit nikchi:wak wa:n tak nikohkowtik, mm, mochia.
<Sync time="1756.534"/>
Nikte:mowa xiwit tanechiko:l wa:n n'tikoketsa wa:n niki:to:nia,
<Sync time="1763.362"/>
*a ver** a:koni ne:chahwa.
<Sync time="1765.878"/>
Niki:to:nia *mismo** nehwa wa:n nikte:nakia se: *pastillita,** o:rah, ximote:ka, ximi:to:ni *mas**.
<Sync time="1774.424"/>
A:mo n'mati yo:n *palabra** ox kwali a:mo kwali pero neh nikchi:wa,
<Sync time="1779.596"/>
nochipa ihkó:n nikchi:wa *o** kihto:s ne: "ne:chkokowah semi nometswa:n".
<Sync time="1784.438"/>
"A: we:noh, nikahsis tomi:ntsi:n wa:n nimitswa:lkwili:s pahti".
<Sync time="1788.313"/>
Nikwi:kilia se: *vitamina o** se: *ampolleta de vitamina**, ampó:n yahtok
<Sync time="1794.61"/>
*más** tati:tah ke neh ninani:tah wa:n yeh okachi kwali nemi. Nehnemi de San Antonio *hasta** Xaltipan,
<Sync time="1802.407"/>
nehnemi wa:n a:mo wa..., wa:n neh a:mo nitaxi:kowa nió:n niahsis Santa Rosa.
<Sync time="1809.407"/>
Xikawitih nometswa:n, ke:yeh *porque** pos neh, neh *más nimojode:rowa porque** nehwa *más** nitsikwi:ntinemi.
<Sync time="1817.422"/>
Yeh yowi mi..., imi:lah, yeh yowi sayoh tame:wati, yeh yowi soh, 
<Sync time="1821.34"/>
ke:meh ekintsi:n *tarrosia:ro:to**, ekintsi:n ya:lwa tarrosia:ro:toh**.
<Sync time="1825.735"/>
Ekintsi:n tato:katok, pero yahtok
<Sync time="1829.704"/>
wa:n taxi:kohtok, *apenas** nikmakak *vitamina**.
<Sync time="1833.938"/>
Nikmaka *vitamina o** niki:tonia para mah ki:sa *pasmo**
<Sync time="1838.032"/>
*porque** yeh kiowi:lowa, yeh ahwachowa, yeh *sere:nohyowa**
<Sync time="1844.344"/>
*por eso** kikokowah imetswa:n.
<Sync time="1846.891"/>
Mm, wa:n nik..., neh *mismo** nikchi:wilia *remedio**.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="1854.454" endTime="1861.877">
<Sync time="1854.454"/>
<Who nb="1"/>
Tikihtowaya *bueno** ne:n i:n *este** teh tikilia *consejo** nochipa te:to:ka:ywa:n ne:n kite:makayah.
<Who nb="2"/>
A: pos yo:n ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1861.877" endTime="1940.249">
<Sync time="1861.877"/>
Te:toka:iwa:n sah *parejo**, ke:mah, ihko:ni yo:n te:..., yo:n *consejo**
<Sync time="1867.817"/>
*porque** tatahto:lmakalis pos ne:, nik..., niki:xtakailwia i:n a:mo niki:xmati imoma:n, a:mo niki:xmati ipopá:n.
<Sync time="1874.692"/>
Kipias imomá:n, kipias *iabuelito** kipias ipopá:n, a:mo niki:xmati a:koni,
<Sync time="1879.739"/>
kalihtik nimotahto:lmakilia *o** ka:mpa n'na:miki.
<Sync time="1882.817"/>
*Carrerita niktapowia noxolopihyo *porque** nik..., *porque** n'neki no..., nokichpil mah ika motekipano.
<Sync time="1887.583"/>
Yehwa yo:n tatahto:lmakalis.
<Sync time="1890.646"/>
Mm, pero neh a:mo, nosiwa:mowa:n neh nikimpia ma:kwi:limeh 
<Sync time="1896.13"/>
a:..., a:mo ke:man se ne: *mismo** neh nimote:nkalakih.
<Sync time="1899.536"/>
A:mo se:, nitahtania, e:yi:n niintahtania wa:n a:mo kiselihkeh,
<Sync time="1904.755"/>
*entre de mismo** yehwa:n ya mokaya:wkeh ya, koma:mo kineki no:m..., no:pá:n, no:má:n mah niow, niá:s mokalihtik.
<Sync time="1912.671"/>
Nikpia *ganas** ke nimitstohtokas, *a ver** toni ok kihto:ti te:momá:n,
<Sync time="1917.983"/>
nikimpia nosiwa:mowa:n pero pos neli nimoihtahtania:ya wa:n a:mo kiniselihkeh *mismo** yehwa:n wa:wa:lahkeh.
<Sync time="1924.187"/>
Mm, kimattokeh nopi:piltsitsi:n,
<Sync time="1927.858"/>
neh nimok..., chiwa..., nikchi:waya *favor** de nimotahtania:ya pero de a:mo kinekkeh
<Sync time="1932.89"/>
ne:cha:ahsikoh, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1940.249" endTime="1943.631">
<Sync time="1940.249"/>
A:man xite:chili ne:n moto:ka:y.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1943.631" endTime="1957.707">
<Sync time="1943.631"/>
Pos *este** Ma..., niMaria Ocotlán Fermín Cabrera,
<Sync time="1947.834"/>
nehwa niwa:le:wa de Xaltipan wa:n nikpia e:yi, e:yi powal xiwit ika e..., chiko:mexiwit
<Sync time="1956.397"/>
Mm
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1957.707" endTime="1959.009">
<Sync time="1957.707"/>
Miak tsohka:matik.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1959.009" endTime="1960.847">
<Sync time="1959.009"/>
Mm.
</Turn>
</Section>
</Episode>
</Trans>
