[silencio] Teh, nikmattok ke: timote:molihtok se: siwa:pil. Pero yo:n siwa:pil semi *kicuida:rohtokeh**. A:xka:n timona:mikti:ti Pero semi xiktelpias *cuidado no sea de repente** tika:wilchi:wa. Wa:n mits..., *no sea que de repente** tika:wilchi:wa. Wa:n mitstaka..., mitstatsakwi:lti:skeh ke:nahmih tahtanis ipopá:n *porque** ihkó:n ke:meh tiki:xti:ti ka:mpa yetok semi kitasohtatokeh. Wa:n kwali yetok. *Porque** a..., tikita ya *cuando** timote:moliah se: swa:pil semi tikwelitah wa:n tikwelmatih de te:chna:nkiliah te:chakaskeh ya. *Pero hay a veces** tiktasohtatoskeh sayoh de se: xiwtika *o antes** wa:n tehwa:n no: timokwi:ltia ya se: tai:la:t wa:n ika *toami:gos** wa:n tikihtowah tehwa:n ke semi, semi tasohtalo:ni wa:n semi tasohtalis. Wa:n nikta:kachi:wilia *noami:go** *porque** pos nikita nopopá:n no: wintitiwi:ts wi:tsa wa:n *de que** no: ta:wa:na nopopá:n pos niknemilia neh no: nita:wa:nas wa:n kipia *razón de** nitai:s a *porque** nikpia siwa:t a. Nita:kat a. Pero a:mo tikitas mopopá:n tein kichi:wa yo:n *vicio** no: n' teh *porque** mopopá:n a:mo tamati, *por eso** mote:ntia. A:mo tamati, *por eso** kihtowa yeh ke *respeto** yo:n tai:la:t wa:n a:mo *respeto** sano ke nehjó:n se: poliwi:lis Sayoh ximokwi:lti tai:la:t to:nal wa:n to:nal, mo:stah xcholohte:wa wa:n, wa:n timotatsiwka:aki:s ika *porque** a:mo *tanto** tita:wa:nas ok, *porque** se: ta:wa:nkeh, se: *borracho**, a:mo kitaxta:wiah *por quincena** no: sano ke yo:[n] yeh *cuando** kipia tepitsi:n *centavitos** pos kalanki:sa. Wa:n *cuando** a:mo kipia mokwe:ntahtia. Panowa ya isiwa:tsi:n kito:palwiah ke mota:katsi:n nika:n tawi:ka. "Pero neh a:mo", n' siwa:tsi:n yeh kihtowa ke a:mo kimati wa:n a:mo taxta:was. Nikneltolka ke a:mo taxta:was *porque** n' siwa:tsi:n yeh a:mo kilwihkeh ox kitaxta:wilihtos yo:n ta:wa:nkeh, yeh kilwihkeh ke motekipano:skeh yo:n o:men *matrimonios**. A:mo, a:mo kimattoya komohkó:n taxta:wtinemis *chahchanka:rroh** yo:n siwa:tsi:n *sobre para** yo:n *vicio**. Wa:n yo:n semi *mal, lástima para** se: mokwi:lti:s yo:n tai:la:t wa:n teh tikihtowa ke a:mo *porque** mopopá:n no: tai. Pos nopopá:n no: tai wa:n yeh kipolowa *experiencia**. A:mo tamati, *por eso** mote:ntia. Wa:n no:, no: mitstaka:waltia ok, no: mitsilwia ok ke a:mo xitai:skia. "Ke:yeh *hijo** teh tikalakiki tiwintitiwi:ts". "*Papá pero** teh no: tiwintitiwi:ts. Nikita tiwi:tsa wa:n tiktewia nomomá:n. Tikalantoka. Sentsahtsi nokni:wa:ntsitsi:n, tikinolo:chkalanki:xtih. *Vecino** mitsto:ntohitstokeh ompa kochitoh wa:n teh tikochik *sin que cena**. Okyowatika kwalka:ntsi:n tiki:sak. Nió:n tsiktsi:n kahfe:n a:mo titai:k *porque** mitspolowa *experiencia**. Ke:yeh tiknemilih timo..., tik..., timote:moli:s siwa:tsi:n wa:n ke:meh yo:n tikchi:was nomomá:n. A:man neh no: ompa nikita, a:mo wel tine:chtaka:waltia. *porque** komohó:n tin..., tine:chtaka:waltia pos yehwa ya nimitsi:xna:mikilia ihkó:n. "A:mo popá:n, tine:chne:xtili:skia se: kwali talna:miki:lis ke mowisio:tsi:n a:mo titai:skeh. Pero teh tiehko tiwintitiwi:ts, neh no:. Nosiwa:w no: tanemilihtok de neh, nomomá:n no: tanemilihtok de teh, pero nomomá:n yeh tanemilihtok ke tite:chtewihteko wa:n neh no: niwintitok pos timosentewiah ya. Wa:n nehjó:n pané: a:mo kwali mota, wa:n a:mo kwali mokaki, iniwa:n *vecinos** te:chma:lte:ne:wah wa:n yehwa yo:n *mal** tietokeh. Teh tikihto:sneki ke neh no: nita:wa:na, pero neh nita:wa:na ika *nocompadres**. *Por eso** nitai, pero teh. Ah *papá** pos neh no: nitai ika *noamigos**. Wa:n yo:n *noamigo** mo:sta, wipta eski no: *nocompadres**. *Por eso**, wa:le:wa yo:n tasohtalis tikihtowah. Pero a:mo tasohtalis *porque** sayoh ximomaka kwe:ntah ke tein *hora** tikohkwikeh yo:n tai:l tehwa wa:n neh. Pos tite:ikne:ltihkeh *porque** a:mo te:chtaka:wili:s ok. Tikpiaskeh tomi:n, a:mo t´piaskeh tomi:n, nomomá:n wa:n nosiwa:tsi:n ma:ski a:mo teh toni eski *gasto de cocina**, pero tika:wilchi:waskeh wa:n no: moketste:waskeh *siempre** mote:moli:skeh ya toni kikwa:skeh. *Por causa de** tehwan ke a:mo tine:chmakak se: kwali *ejemplo**, tikchi:waskia *sobre** i:n talna:miki:lis ke:ní:w tikalyetoskeh. Wa:n ihkó:n yo:ni niknemilia:ya, xine:chilwia:ni wa:n a:mo i:n tisewintitiwi:tseh tiwa:lkalakih. *Bueno a ver, este**, xite:chilwi moto:ka:y. Nehwa, *como** Juan de los Santos. *Bueno** ta:ká:n teisá: tikneki ok tikihto:s. *Pues** neh por *noparte**, welia nikihto:s ok seki *más**. Pero tikmatis teh, ke itech i:n talna:miki:lis a, nimitsnohno:tstoka teh tiktawe:lmatiti a. Teh tawe:lmatiti a *porque** tikihto:sneki ke ke:yeh nimitstaka:waltia xitai, a:mo xitai:skia ok wa:n pos, wa:n pos tikwe:lilih ya. Wa:n yo:n a:mo *porque tanto** tikwe:lilih ya, sano ke tinentinemi ika ya. A:mo mitsneki *lo de** se: *litro** ok titai:s se: to:nal para tiwintis *sino que** ika se: *copita siendo** tixa..., tixaxta:doh , pos ika se: *vasito tiborracho** nono wa:n tikpolohtok *tiempo** ka:nachi t'polowa n' *cada** to:nal. *Pues** mah *barato** mitstaxta:wi:skeh ka:mpa 'te:tekitili:skia, xikta:ni *cincuenta pesos** to:nal, se: *semana, trescientos** wa:n yo:n *trescientos** nepale:wi:l a eskia. Pero ke:namih a:mo timonemiliah ke ox te:chchi:wili:skia *falta** yo:n *centavitos**, ma:ski *barato** tikta:niskeh wa:n mah ti..., mah ti..., tietoka:n kwali. *Porque cuando** se: yetok kwali a:mo teh, a:mo tiwintitos. Pos *mejor** wa:n kihtowa ke komohkón, komohkó:n titokotsietok nochi n' to:nal, po..., timose:wia, *porque** titekitik nochi n' *semana** wa:n titelsiowik pos a:mo xiknemili tita:wa:nati:w. Xiknemili timose:wi:s, ximote:ka xkochi *o** xne:nento *hasta mofami:lias**, mokone:meh , mopopá:s, momomá:n yetokeh *contentos**. Pero teh tikihtowa timosiowpahtia, tiwintitiwi:ts. Tiehko tikwa:tapaktik, tiehko tii:xte:xolektik, se: *pedazo** moxi:poh xole:w. ¿Ton kihto:sneki? A:mo, a:mo, yo:n talna:miki:lis, mah a:mo te:chtaka:wili, mah tikihto:ka:n ke mah timonemili:ka:n ton t'chi:waskeh, *porque** a:mo a:kin wa:la:s te:chilwi:ki:w *como** a:mo timonemili:skeh. Wa:n tehwa:tsi:n, ¿ke:yeh tiki:xehekowa tokni:wa:n, *este**, taih? ¿A:mo wel poliwi i:n kwehmol? *Pues** neh *por noparte** a:mo poliwis. A:mo poliwis *porque** kinchihchi:wtokeh, kimantokeh. Poliwis *solamente** a:mo a:kin kinamakas ok *porque** sayoh x'ta:li *cuidado** ke: komo timotekiti:ltih kiera o:me to:mal, e:yi to:nal yo:n tai:l, yo..., yo:n motomi:ntsi:n tikxelo:ti sayoh tepitsi:n para tikma:kiti mosiwa:tsi:n mah kintakowi pilimeh. Wa:n teh tikwi:kili:ti *cantinero**. A:kin ne: kinamaka tai:l, yeh mota:lia kwali. Wa:n teh ke ti..., wa:n teh ke tite:tekitilia timoka:wa *mal** *porque** tein tikmakas n' ne:n siwa:tsi:n, a:mo kahsi, *porque** tapati:yoh. Tikowaskeh teisá:, nochi ika *centavos**. Wa:n pahpati:yoh. *A veces** titahtani se: teisá:, weli mitsmakah *mocambio** *o** weli poliwtiw ok. Oso sayeh tein kitahtania. Wa:n tein ahsiti:w yehwa ya. Wa:n tein poliwiti:w, pos nochi tikihyowiah ya. Wa:n ke:yeh tikihyowiah, sayoh porque teh no: tikneki *tikservi:ro:s** tepitsi:n n' a:kin kinamaka tai:la:t. *Bueno** pues,** yehwa sah i:n, tasohka:matik miak, *este**, tite:chtapowih i:n tein, *este**, motanemili:lis se: i:n ta:wa:nalis.