<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?>
<!DOCTYPE Trans SYSTEM "trans-14.dtd">
<Trans scribe="Amelia" audio_filename="Tzina_Medic_SSM336_Keeniiw-tekitia-waan-kahsik-kokolis_2009-09-24-o" version="4" version_date="141015">
<Episode>
<Section type="report" startTime="0" endTime="453.987">
<Turn startTime="0" endTime="453.987">
<Sync time="0"/>
A:, neh ni..., nitekiti..., nitekititoya México,
<Sync time="5.156"/>
kipia ekintsi:n komo ke:meh se: mahtaktio:mome xiwit, nitekititoya México
<Sync time="10.938"/>
wa:n i:pa nikpia, nikpia *bestia**. Se: ta:tahtsi:n mono:tsa *don** Amando, nemi,
<Sync time="16.755"/>
kihtowa "tiwa:lah de ne: ahko titekitia", kihtowa, "a:mo xiow, xitekititi, [xi]tekiti nowa:n nika:n".
<Sync time="20.764"/>
Nimitsilia ke ni..., ni..., no: niarrie:rohtik
<Sync time="22.786"/>
no: ke:meh se: *ocho años niiwa:n, nitekititinemi ihkwí:n, nite:tasakia, tein ne:sis tiksakah.
<Sync time="28.367"/>
Kipiaya se: *lugar**, nika:n mono:tsa *este**, mo..., ohti de Tetelilla, se: kikwiti *arena,
<Sync time="35.947"/>
arena** para, para ... Material para n', para ke:meh i:n para construcción,
<Sync time="41.362"/>
kisakatoya, pe:wak tiksakah para se: *lugar** ne:kwí:n motano:tsa, nika:n se: *lado** de Ayotzinapan, mono:tsa Anaititan tiksakatoyah
<Sync time="49.465"/>
wa:n de *momento** 'machilia se:, se: de kwalka:n oli:nik se: noahkol pero kita, a:mo wel ni..., a:mo wel nikoli:nia.
<Sync time="55.617"/>
A:, iwki nitekiti neh, pos ta: neh niokichpil ok katka, ki..., ekintsi:n nikpia *cuarenta y siete,
<Sync time="61.188"/>
cuarenta y siete**, nikpiaya ke:meh *treinta y seis, treinta siete años, más** tonto:nal a katka,
<Sync time="66.358"/>
pe:wkeh ti..., titekitih pero i:n ta:tahtsi:n pos ta:tahtsi:n ya, nemi ok ekintsi:n, nemi,
<Sync time="71.796"/>
pero ta:tahtsi:n ya, nikilia se: de tio:tak ke:meh *las tres de la tarde**, ne:kwí:n to:nal, to:na wa:n ne: *arenal** tiahsikeh
<Sync time="77.903"/>
pos tikbo:lsahketsah *toarena, cada quien ibulto de arena como de sesenta kilos de arena, como de a tres latas de arena**.
<Sync time="86.341"/>
Nikilia komo[hkó:n] t'tama:malti:s n' tapial, x'tama:malti" nikilia, "neh niow,
<Sync time="89.122"/>
neh a:mo n'tama:malti:s" nikilia, "pero ka:n niweli**, noahkol ne:chkokowa
<Sync time="92.149"/>
wa:n *desde** ihwa:k nipe:wak, yo:n *semana** nitekitik wa:n *después** pe:wak a:mo nitekitik.
<Sync time="95.912"/>
Ihwa:k a niahki a iwa:n *médico**, nikitato *doctor**,
<Sync time="98.671"/>
ne:chdetecta:rowlih takah oli:nik reumas** nika:n,
<Sync time="101.251"/>
de ompa pe:wak *reumas**, de n' noahkol, nika:n i:n, pano:k nika:n,
<Sync time="106.197"/>
de ompa tak pano:k nometsko, *cuando** pano:k nometsko, nietoya *dos años, casi** ika noto:pi:l nimoketsaya,
<Sync time="112.974"/>
nia:ya yo:liktsi:n, nietoya *mal**.
<Sync time="116.804"/>
Wehka:wak nitahyowih ihko:ni, ke pahti de *farmacia** iwa:n *doctor**, ke a:mo ne:chna:miki wa:n ke ne:pa wa:n nika:mpa,
<Sync time="125.21"/>
tamo ke nikpia se: *nocompadre** mono:tsa Cornelio, ne:chitato *nocompadre**,
<Sync time="129.398"/>
nemi ampó:n *centro** Cuetzalan, "*compadrito**" kihtowa, "ton mitsmaka".
<Sync time="132.782"/>
Nikilia, "ka:n tei", [nikilia] "pos nimokokowa, ka:n wel nimoketsa *compadre** pero nitakwa". N' taxkal a:mo nika:wa, neh nitakwa
<Sync time="137.952"/>
pero nometswa:n ka:n wel nimoketsa, nimoketsa ika se: to:pi:l, ihkó:n.
<Sync time="141.939"/>
"*Compadre**" kihtowa, "tipahtis tepitsi:n" kihtowa, "pero *o** mitsna:mikis" kihtowa, "nikpia *seguro**,
<Sync time="147.466"/>
xiow", kihtowa, "nika:n Cuetzalan", kihtowa, "La Conchita, 
<Sync time="150.292"/>
ka:mpa yetok", kihtowa, "n' *escuela** Gustavo Diaz Ordáz, *adelantito, a diez pasos**, ihkwí:n tiohtoka" kihtowa,
<Sync time="157.426"/>
[ka:mpa] *carretera federal**", kihtowa, "*a la izquierda**, yetok se:, se: *letrero** kihtowa", kihtowa "*que te dan *baño**,
<Sync time="163.913"/>
temas..., *o sea, baño de temascal**, ompa xiow".
<Sync time="167.185"/>
Wa:n neli ompa niahki, ompa ka:mpa nie:ktamatito,
<Sync time="170.591"/>
pero *hasta** ni:xtayowak, toto:nik ne:n temascal, 
<Sync time="174.399"/>
nikaparta:ro:to n' *lugar** wa:n niahki ti..., ika *coche** ne:chwi:kakeh 
<Sync time="177.828"/>
wa:n ompa ne: n', niman nimotemato.
<Sync time="180.23"/>
Ompa se: ise:lti se: motema, e:yi *camas** kimpia *señora**,
<Sync time="183.101"/>
se: kaparta:ro:ti ne:n *lugar** ke:meh a:man,
<Sync time="185.414"/>
para mitsili:s ke:maniá:n tiá:s *porque** miak kalakih.
<Sync time="188.485"/>
A:mo tia:ti a, tiahsiti, neli tiwa:lah, tiknekiti *baño** de temaskali,
<Sync time="192.516"/>
yeh soh kita:lia n' tit wa:n nochi
<Sync time="194.248"/>
wa:n teh mose:lti timokalia, mah mitswi:ka se: *responsable, porque hasta** ni:xtayowaka
<Sync time="198.065"/>
wa:n ompa n'machili:to ke we:noh wa:n tak nitel..., [nitel]xo:xoh *porque** a:mo niahtok ok.
<Sync time="202.641"/>
Kipia *cuatro años** niahka, 
<Sync time="204.016"/>
ompa nie:ktamatik, ompa tamatik nometswa:n,
<Sync time="206.315"/>
kawa:nkeh nochi *novenas** pe:wak nine:mi a kwali a.
<Sync time="208.851"/>
We:noh semi, semi kwali ke:meh katka nietoya ke:meh ne: *antes**, a:mo,
<Sync time="212.213"/>
*porque** [i:ksá:], i:ksá: oli:ni, de kwalka:n i:ksá: ne:chkokowa pero de pe:wa nine:nemi a, noma..., noma:i i:ksá: oli:nisneki
<Sync time="218.61"/>
pero *hasta** ekintsi:n niow kwali pero nietoya *mal, tres años casi**,
<Sync time="224.204"/>
e:yi *co...,** e:yi *cosecha casi** nikpoloh, kololohkeh tein welik *nofamilia porque** neh a:mo wel nia:ya,
<Sync time="229.731"/>
nikpiaya se:, oksé: *bestia**, oksé: tapial, kwi:kayah,
<Sync time="232.981"/>
pero neh nimokokowa:ya *deveras**, pero a:mo nimokokowa:ya *de grave**, xa: a:mo wel nitakwa,
<Sync time="237.347"/>
nimotawe:lmatia *mismo** neh *porque** nitakwa:ya, nimaya:na 
<Sync time="240.039"/>
pero a:koni ne:chtekipano:ti, nikimpia nopi:pilwa:n, tsikitsitsi:n ok *más** katka
<Sync time="243.557"/>
wa:n taman nopi:pilwa:n *puro** siwa:meh.
<Sync time="245.557"/>
A:koni ne:chtekipano:ti, neh nimaya:na, neli ne: wa:n *hasta** ekintsi:n ni..., nikimpa:ktia, nitakwa:ya,
<Sync time="250.749"/>
ne[li] pos nie:kmaya:na, yowih tatekitih, e:yi *cosechas** yehwa:n kololokeh, yehwa:n *nocafé**.
<Sync time="255.718"/>
Ke:meh miaktsi:n *café**, we:ikatsi:n n'pia *café, casi dos *hectareas de cafetal**,
<Sync time="261.781"/>
pos yehwa:n kahokkeh tein welik wa:n tein a:mo mah ma:wilo.
<Sync time="264.339"/>
Pero nipahtik ompa tepitsi:n, *baño de tamascal**, pero *nocompadre** ne:chili:ti, niahki
<Sync time="269.754"/>
wa:n ompa nimo..., ompa ne: chi..., nimomaka..., nimomakak *baño de temascal** wa:n *hasta** ekintsi:n kipia *cuatro años** nimo..., nie:ktamatik a tepitsi:n,
<Sync time="277.2"/>
wa:n *hasta** ekintsi:n ka:n niahtok,
<Sync time="278.776"/>
tak nikneki sah *porque** a:mo patioh *como ciento cincuenta**
<Sync time="281.758"/>
ne:n *baño de temascal** te:maka se: *señora**, 
<Sync time="284.718"/>
nika:n yetok ne: La Conchita.
<Sync time="287.611"/>
Wa:n pos neli nietoya *mal** tepitsi:n wa:n nipe:wak itech tekit,
<Sync time="291.888"/>
'mati ka:nika wa:le:w yo:n kokolis *porque** ...
<Sync time="295.004"/>
*hasta** ekintsi:n n'machilia pero a:mo *igual**, ta: ni..., katka a:mo wel ...
<Sync time="298.531"/>
nio:nió: wel nia:ya *baño**, nika:n i:n 
<Sync time="301.089"/>
motokotsowa se: imets, pero n' toni, nitsahtsia ke:meh se: pili wa:n ne:chkwiah de nika:n ne:chpilohtia:yah,
<Sync time="306.826"/>
ke:meh se: me:tsti ne:chkwiah ika se: tilmah,
<Sync time="309.607"/>
se: ke:meh ne:, se: *chal**, nika:n ne:chkwi:ltia:yah ihkó:n,
<Sync time="312.567"/>
*porque** noahkol a:mo wel ... nika:n a:mo wel ne:chma:tokayah,
<Sync time="315.013"/>
a:mo wel ne:chki:tskia:ya a:kin *porque** nitsahtsia, ne:chkokowa ya fie:roh, *mira**,
<Sync time="319.58"/>
'mati ka:ni yo:n wa:le:wak wa:n *hasta** ekintsi:n pos a:mo wel ne:chye:ktaka:wilia.
<Sync time="322.942"/>
*Siempre, siempre** pos ekintsi:n pos nitekiti kowtah, nitawi:teki,
<Sync time="327.107"/>
nikte:sakilia [nite:sakilia] teisá:, se: *bultito de cincuenta, sesenta kilos** pos nitama:maltia.
<Sync time="331.942"/>
Ihwa:k a:mo nikxi:kowa:ya *nobanquito**, seki *banquitos** tsikitsitsi:n, a:mo n'xi:kowa:ya
<Sync time="336.063"/>
a:mo wel nikwia, *¡Uta!** nometswa:n pero ne:chkokowa:ya, noahkol
<Sync time="340.585"/>
pero ta: nimaya:na, nitakwa:ti, pero a:koni ne:chtekipano:[ti], nitahyowih *tres años**, 
<Sync time="345.085"/>
tein ka:mpa *más** nietoya ta:lpan, ekintsi:n pos
<Sync time="347.71"/>
oli:nisneki i:ksá: pero pos ekintsi:n kwali nitekiti a, a:mo teisá:.
<Sync time="350.947"/>
kwali ninehnemi, nitsikwi:ni, ekintsi:n nimetsnehnemiti *hasta centro**,
<Sync time="354.018"/>
ihwa:k a:mo wel nia:ya, a:mo wel nimowi:kaya *siquiera baño, mira**,
<Sync time="357.089"/>
'mati ka:ni wa:le:wka yo:n kokolis,
<Sync time="358.955"/>
tak nimosekti *o** ka:ni, neh nimolia ke tak i:n se: moa:palowa,
<Sync time="363.299"/>
ika kiowit se: tawi:teki, se: kawa:ntok
<Sync time="366.125"/>
wa:n nochi *huesos** sese:yakeh 
<Sync time="368.817"/>
pero ekintsi:n nikihtohtok sepa niá:s ok *baño de temascal porque**
<Sync time="372.38"/>
ompa nie:ktamatito tepitsi:n, pané: a:mo se: kineltoka pero *bueno** nejó:n *baño**.
<Sync time="376.478"/>
Ke:mah, wa:n nika:n no: kipiah, itech i:n... A:mo, a:mo, tosepan a:mo kipia
<Sync time="381.558"/>
pero ompa ne: kipiah, ompa ne: *particular**
<Sync time="383.759"/>
pero te..., *buena onda** na:nahtsi:n *porque** te:..., kita:lia ne:n tit, tachihchi:wa, *mira**, wa:n teh ximotema mose:lti.
<Sync time="390.558"/>
Teh..., tehwa mose:lti.
<Sync time="392.312"/>
Ke:mah, pero nimitsilia tahtani ke:maniá:n tik..., ke:maniá:n 'ta:li:s,
<Sync time="396.187"/>
mitsili:s, "ekintsi:n, a:man tietokeh jueves, mitsili:s domingo *o** mitsili:s *hasta** lunes xiwi:ki *porque** nochi *ocupado**, nochi *apartado** ya *lugares**, ke:mah.
<Sync time="404.772"/>
Ompa nie:ktamatik tepitsi:n pero neli kokolis ... 
<Sync time="408.513"/>
tikihtowah *cuando** titaih se: *copa**, neh nie:k *cabrón**.
<Sync time="412.174"/>
Nie:kchika:wak pero a:mo neli, ka:n ... kokolis mitstokotsta:lia *porque** mitsta:lia ke:meh yo:n tietok. Wa:n tikchi:was ke:meh teh tikneki 
<Sync time="418.281"/>
komo se: tai:k se: *vaso de aguardiente, ¡uta!**, nie:k *cabrón**,
<Sync time="421.263"/>
se: tsahtsitiw a wa:n a:mo, a:mo se: *cabrón.
<Sync time="423.509"/>
Cabrón** kokolis, mitsta:lia ka:mpa yeh kihto:s wa:n kich..., tikchi:was ke:meh yeh kihto:s.
<Sync time="428.679"/>
Kihto:s a:mo time:was, a:mo time:wa,
<Sync time="430.817"/>
a:mo neli se: *cabrón cuando** se... Se: ta..., se: ta:wa:na, se: winti, se: *cabrón** pero se: tsahtsi sah 
<Sync time="435.192"/>
pero ca:bro:ntik n' kokolis, yehwa *más cabrón** de nochi,
<Sync time="437.893"/>
kwahkwali tokni:wa:ntsitsi:n te:chta:lpanka:wa *porque** yehwa, yehwa kimati, *deveras** kimati kokolis, komo kihtoh a:mo se: me:was, 
<Sync time="445.795"/>
a:mo se: me:wa *porque** kokolis *fuerte, mira, cuando** te:kwi yehwa.
<Sync time="450.281"/>
Ke:mah, yehwa sah. [...] mm.
</Turn>
</Section>
</Episode>
</Trans>
