<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?>
<!DOCTYPE Trans SYSTEM "trans-14.dtd">
<Trans scribe="AMELIA" audio_filename="Ctama_MatCl_GVJ306_tahkit_2008-09-10-c" version="5" version_date="110817">
<Speakers>
<Speaker id="spk1" name="Aldegundo González Álvarez" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
<Speaker id="spk2" name="Guadalupe Vázquez Jimenez" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
<Speaker id="spk3" name="Amelia Domínguez  Alcántara" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
<Speaker id="spk4" name="Jonathan D Amith" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
<Speaker id="spk5" name="Eleuterio Gorostiza Salazar" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
</Speakers>
<Episode>
<Section type="report" startTime="0" endTime="516.616">
<Turn startTime="0" endTime="4.214" speaker="spk2">
<Sync time="0"/>
Ne: de Cuahutamazaco
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="4.214" endTime="6.763">
<Sync time="4.214"/>
<Who nb="1"/>
¿Ke:ní:w timo...?
<Who nb="2"/>
Wa:n ni...,
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="6.763" endTime="11.787">
<Sync time="6.763"/>
nikalak setenta y un años n´ treinta de mayo, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="11.787" endTime="12.9">
<Sync time="11.787"/>
¿Wa:n ke:ní:w moto:ka:y?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="12.9" endTime="15.121">
<Sync time="12.9"/>
Guadalupe Vázquez Jiménez.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="15.121" endTime="23.864">
<Sync time="15.121"/>
Guadalupe Vázquez. Entó:s, wel tite:chtapowi:s de yo:n malakat, ke:n... ke:ní:w, *este,** ke:ní:w ika titekitia.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="23.864" endTime="69.324">
<Sync time="23.864"/>
Pero, pané:, pané: kilia ka:n n'neki nikihto:s, pero xa: n´mati ke:ní:w.
<Sync time="29.641"/>
Pos nikchihchi:waya pero komo ke:,
<Sync time="32.772"/>
pero a:mo neh n´tekia, *sino** ke ne:chmakaya yeha *difunta** nomona:n. Mm.
<Sync time="38.431"/>
Wa:n *'ntonces** ne:,
<Sync time="40.861"/>
ne:chchihchi:wilih ne: nota:totsi:n se: kowtsi:ni kita:lilih yo:n *ruedita**
<Sync time="45.929"/>
wa:n *entonces** ne:chnawatih *difunta** nomona:n ke
<Sync time="49.392"/>
mah ihkwí:n nikchi:wa ne:n, ne:n kwowtsi:ni.
<Sync time="52.532"/>
*para entonces** ompa ihkwí:n nikta:lilih a ne:n ichkat.
<Sync time="55.648"/>
Entó:s, ompa pe:wak komo ke motetsi:lowa ya.
<Sync time="58.107"/>
Wa:n ihkó:n nikchihchi:waya ke tein niweli, tein niwelia sah *porque**
<Sync time="62.681"/>
nite:tamakaya. A:mo ne: no: *hora** mah *parejo** yeh nikchi:wto, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="69.324" endTime="71.787">
<Sync time="69.324"/>
Teh a:mo tikto:kaya malakat, mitsmakaya i:pa ...,
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="71.787" endTime="73.759">
<Sync time="71.787"/>
I:pa, i:pa komo ke ichkat a.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="73.759" endTime="78.237">
<Sync time="73.759"/>
¿Wa:n tikmattok ton me:tsti ne:n, ton *mes** mitsmakayah, ton, ton to:nal ta:kiah,
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="78.237" endTime="81.544">
<Sync time="78.237"/>
<Who nb="1"/>
ton me:tsti ta:kia? A:mo tikmati.
<Who nb="2"/>
A:mo a:mo, a:mo, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="81.544" endTime="107.446">
<Sync time="81.544"/>
Sayoh ne:chmakayah *bolita** wa:n niki:xtilia:ya iteyo, wa:n *entonces** ne: ta..., onkaya se: petat
<Sync time="89.614"/>
para ne: entó:s ompa ne: tikta:liah kwi:ni.
<Sync time="92.706"/>
Entó:s ne:chchihchi:wilia:yah kwowtsi:n para ompa nik..., nikwihwi:tekia para mah *mopochina:ro**.
<Sync time="97.693"/>
*Entonces** ne: nikehkelpachowa:ya ihkó:n, wa:n ihkwí:n nikna:miktia.
<Sync time="102.102"/>
Entó:s sepa nikin..., nikwihwi:teki para entó:s ne:, para mah kwaltsi:n nochi mokwitiw.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="107.446" endTime="111.322">
<Sync time="107.446"/>
Wa:n ihwa:k tikpiaya *hilo de** tein tiki:xtihka malakat ¿toni ika tikchi:waya?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="111.322" endTime="114.377">
<Sync time="111.322"/>
Ne: nopalte:l, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="114.377" endTime="114.981">
<Sync time="114.377"/>
¿Palte:l?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="114.981" endTime="117.841">
<Sync time="114.981"/>
Palte:l wa:n se: nikchihchi:wka de nopilma:mal.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="117.841" endTime="120.788">
<Sync time="117.841"/>
<Who nb="1"/>
Ma:mal, wa:n ...
<Who nb="2"/>
Mm, ma:mal, a:mo a:mat.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="120.788" endTime="126.566">
<Sync time="120.788"/>
<Who nb="1"/>
¿Ah, ma:mal, ma:mal, wa:n yo:n ma:mal tiktapalwia:ya, o i:pa senki:s ista:k katka?
<Who nb="2"/>
Ma:mal. A:mo. Ta: *por eso** wi:tsa *de color** ne:n *hilo**.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="126.566" endTime="132.899">
<Sync time="126.566"/>
komoke ne: ta:ki i:pa ne:, i:pa komoke ne:, teha:n tikiliah koyo:tik.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="132.899" endTime="133.823">
<Sync time="132.899"/>
<Who nb="1"/>
Ehe.
<Who nb="2"/>
Koyo:tik.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="133.823" endTime="137.67">
<Sync time="133.823"/>
Koyo:tik n' *hilo** ne: [ko]mo ke ne:n ichkat, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="137.67" endTime="143.347">
<Sync time="137.67"/>
<Who nb="1"/>
¿A:mo motapalwihtani ok? Yeh ika yo:n mahyá:, seko mahyá: chikola:tik o mahyá:
<Who nb="2"/>
A:mo. Ehe.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="143.347" endTime="144.636">
<Sync time="143.347"/>
Mahyá: chichintik.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="144.636" endTime="144.971">
<Sync time="144.636"/>
Chichintik.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="144.971" endTime="161.756">
<Sync time="144.971"/>
Entó:s para se: *cuando**, se: kipa:kati entó:s se: kipa:ka ika,
<Sync time="148.298"/>
*bien** tekixkit oso, oso kwahnex,
<Sync time="151.084"/>
se: kipa:ta itech se: teisá tapalkat wa:n entó:s ne:
<Sync time="154.582"/>
kwaltsi:n moi:xte:ka wa:n entó:s se: kite:kilia ya ne:n, ne:n ma:mal, toni yo:ni nopalte:l
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="161.756" endTime="163.889">
<Sync time="161.756"/>
Entó:s para mah a:mo i:xki:sa, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="163.889" endTime="165.466">
<Sync time="163.889"/>
Yo:n, yo:n mah a:mo i:xki:sa.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="165.466" endTime="175.186">
<Sync time="165.466"/>
Ehe, para mah a:mo i:xki:sa. Mm. Wa:n tatahkoya:n entó:s 
<Sync time="169.109"/>
se: kipa:ka ya ne:, se: kixakwalowa ka:mpa kipia iista:kyo. Wa:n se: kixapohwia, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="175.186" endTime="182.188">
<Sync time="175.186"/>
<Who nb="1"/>
¿Wi:pi:l o teisá tasa:l a:mo ika tikchi:waya ne:n tein tikwia de malakat, de n' ichkat?
<Who nb="2"/>
Yeha tein *mismo** ista:k ne: ichkat, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="182.188" endTime="184.062">
<Sync time="182.188"/>
Toni ok seki wel tikchi:waya ika.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="184.062" endTime="185.794">
<Sync time="184.062"/>
Pos yeha sah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="185.794" endTime="186.2">
<Sync time="185.794"/>
Yehwa sah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="186.2" endTime="186.918">
<Sync time="186.2"/>
Ehe.
</Turn>
<Turn speaker="spk3" startTime="186.918" endTime="198.864">
<Sync time="186.918"/>
¿A:mo tiki:xmati kwowit ka:ni wa:le:waya yo:n ka:mpa kiki:xtia:yah yehwa i:n ichkat?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="198.864" endTime="202.322">
<Sync time="198.864"/>
Niki:xmattok yeh, pero ne: *como** ke, ompa ne: mochi:waya.
</Turn>
<Turn speaker="spk3" startTime="202.322" endTime="204.593">
<Sync time="202.322"/>
¿ke:ní:w mono:tsa kwowit?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="204.593" endTime="206.525">
<Sync time="204.593"/>
Ta:k ichkakwowit, pero ke:ní:w 'os.
</Turn>
<Turn speaker="spk3" startTime="206.525" endTime="207.83">
<Sync time="206.525"/>
Yehwa ichkakwowit.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="207.83" endTime="212.179">
<Sync time="207.83"/>
Ichakakwowit, mm. Ka:n semi wehwe:i kwameh mochi:wayah ta: kanah
</Turn>
<Turn speaker="spk3" startTime="212.179" endTime="214.747">
<Sync time="212.179"/>
¿Wa:n ekintsi:n a:mo tein ok kwowmeh?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="214.747" endTime="216.648">
<Sync time="214.747"/>
Pané: a:mo tei ok, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk3" startTime="216.648" endTime="219.623">
<Sync time="216.648"/>
¿A:mo tikmati ka:ni semi ta:kiah?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="219.623" endTime="230.873">
<Sync time="219.623"/>
A:mo, ompa kalte:noh sah mochi:wayah, mm.
<Sync time="223.27"/>
Tsikitsitsi:n komoke a:mo, ke:meh kahfe:nkwowit sah, mm.
<Sync time="227.654"/>
Pero ekintsi:n pané: a:mo tei ok.
</Turn>
<Turn speaker="spk3 spk2" startTime="230.873" endTime="233.361">
<Sync time="230.873"/>
<Who nb="1"/>
A:mo tei ok.
<Who nb="2"/>
A:mo tei ok, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="233.361" endTime="236.573">
<Sync time="233.361"/>
Wa:n de yo:n malakat teh tikwia a:ksá: mitsne:xtilih ke:ní:w tikchi:was ke:n...,
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="236.573" endTime="248.983">
<Sync time="236.573"/>
Ke:mah, nomona:n katka ne:chne:xtilih, mm.
<Sync time="239.69"/>
*Porque** neh a:mo niwelia, ke:meh nimoskaltih nimika:ka:wal. *Entonces** a:mo,
<Sync time="245.191"/>
komo ke a:mo, a:mo akah ne:chmachtih, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="248.983" endTime="253.882">
<Sync time="248.983"/>
<Who nb="1"/>
¿Wa:n momona:n yeh i... yehwa kichi:waya?
<Who nb="2"/>
Wa:n nomoná:n yeh ika tekitia, komo ke ne: tatsa:waya.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="253.882" endTime="254.828">
<Sync time="253.882"/>
Tatsa:waya.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="254.828" endTime="255.263">
<Sync time="254.828"/>
Mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="255.263" endTime="266.278">
<Sync time="255.263"/>
N..., xa: teisá tikmattos ok de, tein weli te:chtapowi:s, tein no: ... 
</Turn>
<Turn speaker="spk4" startTime="266.278" endTime="266.93">
<Sync time="266.278"/>
¿Oksé: tekit?
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="266.93" endTime="268.862">
<Sync time="266.93"/>
Aha, oks..., oksé: tekit, tikihtowa:ya toni
</Turn>
<Turn speaker="spk5" startTime="268.862" endTime="269.792">
<Sync time="268.862"/>
Wi:pi:l.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="269.792" endTime="270.722">
<Sync time="269.792"/>
<Who nb="1"/>
Yo:n titahkiti.
<Who nb="2"/>
Eh.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="270.722" endTime="272.2">
<Sync time="270.722"/>
¿Wi:pi:l kwali tikte:ka?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="272.2" endTime="339.405">
<Sync time="272.2"/>
Ke:mah. Wi:pi:l ne: nik..., nikteh..., niktehte:kaya komoke ihkó:n wa:n para nik..., nikchihchi:waya ne: se:
<Sync time="282.752"/>
na:wi xio:yoh, e:yi xio:yoh, ne: chikwase:n, chikna:wi, mahtaktiomo:me oso kaxto:lome:yi,
<Sync time="291.065"/>
kaxto:lome:yi tako:tsi:n n'ta:lilia:ya.
<Sync time="294.63"/>
*Entonces como** mochi:waya ne: ke:meh i:n, i:ni de i:n *cachito** nika:n nikta:lilia:ya, mm.
<Sync time="304.084"/>
Entó:s, ne: *como** ke: de sayoh para i:n, i:n *cuadrado** kiwi:ka ne: na:wi tako:tsi:ni, mm.
<Sync time="312.993"/>
*Por** nochi, i:n mochi:was kipia de mochi:was chikwe:i. Mm. Na:wi ika para sehse:..., sehsempa:nti sah nikahkokwis, ne:n xi:yo:kwowit, entó:s para kwali ki:sa ya. Entó:s nochi mochihchi:wtiw ke:meh, ke:meh i:ni. Mm.
<Sync time="330.312"/>
*Porque** komohkó:n mah ohohpa nikahkokwi, entó:s mochi:wa mahyá: yo:n tama:ihkitil sah ne: wehkapan, ne: para *mocuadra:roti**, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="339.405" endTime="343.096">
<Sync time="339.405"/>
Yehwa yo:n mahtaktiomo:me o maktak, yehwa yo:n *hilos** kiliah kisowah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="343.096" endTime="361.157">
<Sync time="343.096"/>
A:mo yeh yo:n ne: *diesiocho**, ne: mo..., mote:ne:wa de a:man nochi koyo:tah[to:l], pero neh nikilia kaxto:lome:yi, mm.
<Sync time="351.357"/>
Ke:mah wa:n *sólo** iwki sah wa:n *después** pe:wak nikokolispe:wa ya, a:mo nitachia ok, entó:s a:mo nikchihchi:wak. Entó:s *mejor** nikinkowa.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="361.157" endTime="372.111">
<Sync time="361.157"/>
<Who nb="1"/>
¿Wa:n yo:n moma:na:mikmeh 
<Comment desc="ma:na:mik es intrumento, oblig. posesionado. Aquí esta pluralizado equivocadamente. Se usa en singular y si fuera plural tomaría -wa:n: moma:na:mikwa:n"/>
 tikelna:miktok ke:ní:w mono:tsah o toni moma:na:mikmeh 
<Who nb="2"/>
Ke:mah, tso:tsopa:smeh wa:n ne: kwahtsowa:s, ohtamimil, ne: xi:yo:kwahmeh. Mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="372.111" endTime="375.793">
<Sync time="372.111"/>
Wa:n yo:n wi:pi:l a:mo no: tiktapalwia:ya i...,
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="375.793" endTime="378.387">
<Sync time="375.793"/>
A:mo. Ta: yeh de ikpat, ikpatesti:l.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="378.387" endTime="379.241">
<Sync time="378.387"/>
Ikpatetsi:l.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="379.241" endTime="401.079">
<Sync time="379.241"/>
Mm. Tetsi:likpat, komoke se: kikowa wa:n entó:s se: ne: tikowayah *madeja**.
<Sync time="384.913"/>
Wa:n *entonces** ne: tiktomah totankwa:ko timota:liliah wa:n entó:s tiktomah, [tik]tetsi:lowah a 
<Sync time="390.6"/>
Entó:s ne:, *primero** komo ke ihkwí:n se: kichi:wa, *después** se: kikehkelpachowa wa:n ke:mah se: kipantestsi:lowa ya, wa:n ke:mah 
<Sync time="396.806"/>
mochi:w, ihkó:n *hasta** we:i *bola** mochi:w, entó:s para se: kitehte:ka ya.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="401.079" endTime="406.557">
<Sync time="401.079"/>
Mm. Wa:n i:n wi:pil ihwa:k, ihwa:k tima:tami a, ke:ní:w se: kitamachi:wa de weyak.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="406.557" endTime="408.585">
<Sync time="406.557"/>
Ta ne: de mo:lik
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="408.585" endTime="409.431">
<Sync time="408.585"/>
Ika, ika se: imo:lik
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="409.431" endTime="410.411">
<Sync time="409.431"/>
Ika se: imo:lik, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="410.411" endTime="411.673">
<Sync time="410.411"/>
¿Ka:nachi mo:lik?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="411.673" endTime="423.653">
<Sync time="411.673"/>
Ika se: mo:lik para n' ikech, mm.
<Sync time="414.648"/>
Komo nimo:likwe:weyak, entó:s sayoh se: mo:lik, wa:n komohkó:n nimo:liktsikitsitsi:n 
<Sync time="418.895"/>
entó:s iwa:n *siquiera** o:me mahpil para de nika:n nitahtsomas, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="423.653" endTime="425.175">
<Sync time="423.653"/>
¿Wa:n de pata:wak?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="425.175" endTime="439.322">
<Sync time="425.175"/>
Pos ne:, ne: no:, no: se: ki:xehekowa sah, mah a:mo semi telwe:i, mm. 
<Sync time="432.37"/>
*Porque de** no: semi wehweyi, entó:s *[co]mo** ke mah..., mahyá: yo:n komoke a:mo kwaltsi:n kina:miki, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="439.322" endTime="443.083">
<Sync time="439.322"/>
<Who nb="1"/>
Wa:n achto wi:pi:l teh i:pa tiki:xmat ke:meh ekintsi:n wi:pi:l a, wi:pi:l a katka
<Who nb="2"/>
Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="443.083" endTime="457.402">
<Sync time="443.083"/>
Ke:mah i:pa ika ni:xpeta:nik. Mm, *pero mucho más antes** nimoskaltih ika ma:ntahwi:pi:l.
<Sync time="451.175"/>
Entó:s de nimona:miktih, entó:s ompa ne:chne:xtilihkeh ke mah nitahkiti, wa:n *primero dios**, niwelik, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="457.402" endTime="463.03">
<Sync time="457.402"/>
<Who nb="1"/>
¿Tiki:xmattok yo:n mah..., ma:ntahwi:pi:l, tein a:mo ke:meh ekintsi:n?
<Who nb="2"/>
Ke:mah, ke:mah ox ta: onkak ok *tienda pero manta**.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="463.03" endTime="466.948">
<Sync time="463.03"/>
Se: kikowa wa:n se: ki..., se: kihtsoma, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk5" startTime="466.948" endTime="473.977">
<Sync time="466.948"/>
Yo:n tso:tsopa:smeh a:koni kinchihchi:waya
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="473.977" endTime="475.613">
<Sync time="473.977"/>
Nota:totsi:n
</Turn>
<Turn speaker="spk5" startTime="475.613" endTime="485.597">
<Sync time="475.613"/>
¿Wa:n nochi i:n *este** tein tikihtowa ma:na:mikmeh tein, *este**, tein tikwih, *este**, nochi mota:totsi:n kinchihchi:waya?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="485.597" endTime="489.041">
<Sync time="485.597"/>
Ke:mah, *si** neh s..., tako:meh neh nikowaya.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="489.041" endTime="498.5">
<Sync time="489.041"/>
¿Ke:ní:w timono:tsa, ke:ní:w timono:tsa?
</Turn>
<Turn speaker="spk4" startTime="498.5" endTime="499.486">
<Sync time="498.5"/>
¿Ke:no:n timono:tsa?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="499.486" endTime="502.599">
<Sync time="499.486"/>
Guadalupe Vázquez Jiménez, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="502.599" endTime="504.636">
<Sync time="502.599"/>
¿Ka:ni tikayo:t?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="504.636" endTime="507.915">
<Sync time="504.636"/>
Xal... *de este** Cuauhtamazaco, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk4" startTime="507.915" endTime="512.022">
<Sync time="507.915"/>
¿Ke:ch xiwit?, ¿Ka:nachi xiwit tikpia?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="512.022" endTime="516.616">
<Sync time="512.022"/>
E:i powal wa:n mahtaktiosé:, mm.
</Turn>
</Section>
</Episode>
</Trans>
