<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?>
<!DOCTYPE Trans SYSTEM "trans-14.dtd">
<Trans scribe="TEPOXMANANIJ" audio_filename="Tzina_MatCl_CGN309_ilpikat_2010-07-14-e" version="9" version_date="120830">
<Speakers>
<Speaker id="spk1" name="Amelia Domínguez Alcántara" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
<Speaker id="spk2" name="Celina González Nazario" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
</Speakers>
<Episode>
<Section type="report" startTime="0" endTime="901.128">
<Turn startTime="0" endTime="9.547" speaker="spk1">
<Sync time="0"/>
A:xka:n xte:chtapowi tikihtowa ke no: tiweli tikinchihchi:wa ilpikameh.
<Sync time="5.469"/>
¿Welis 'te:chtapowi:s ka:nachi taman ilpikat onkak?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="9.547" endTime="56.36">
<Sync time="9.547"/>
Pos onkak tak e:yi taman. Yehwa ya n' ara:biah wa:n yehwa ya i:n,
<Sync time="16.18"/>
de yehwa ya i:n ilpikat kiliah, sentapalika tachia sayoh n' ii:xchihchi:wka,
<Sync time="22.141"/>
wa:n yehwa ya ne:n kwesalte:kailpikat tikilwiah. Whe, pero tehwa:n a:mo, a:mo chi..., we..., tak niwelis,
<Sync time="29.521"/>
pero pos de a:mo timota:liliah ompaka, a:mo n'chi:wa.
<Sync time="32.327"/>
Wa:n ne:n ara:biah, *pues**, ka:n niweli. A:mo no:, a:mo no: n' chi:wa kwe:ntah para nimomachti:s pero kihtowah ke a:mo owih
<Sync time="39.157"/>
*porque se: kitehte:ka n' o:me taman *hilo**,
<Sync time="42.06"/>
Chi:chi:ltik *o** ti:ltik iwa:n *azul** oso yehwa n' chi:chi:ltik.
<Sync time="46.813"/>
Yo:n o:me taman ti:ltik *o azul**, tein telti:ltik, de 'azultik tein a:mo i:xmiktik.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="56.36" endTime="60.219">
<Sync time="56.36"/>
Wa:n yo:n tikilwia ara:biah, ¿Ka:ni semi kichihchi:wah pos?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="60.219" endTime="80.031">
<Sync time="60.219"/>
Nika:n Siuatecpan wa:n ne:, ¿ke:ní:w motano:tsa?, ne:, ¿ke:ní:w 'tato:ka:itiah? nika:n Las Maravillas nika:mpa. Ke:ní:w motano:tsa. Nikelka:w a.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="80.031" endTime="85.984">
<Sync time="80.031"/>
<Who nb="1"/>
Huahuaxtla.
<Who nb="2"/>
Huahuaxtla, de ompa. De ompa ne: no: kichi:waya se: ta:tahtsi:n, pero ekintsi:n a:mo nemi ok.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="85.984" endTime="103.985">
<Sync time="85.984"/>
Ne: ke:man ya tak mikik, *porque** a:mo ke:man wa:lah ok.
<Sync time="88.917"/>
Pero ompa *más** kichihchi:wah nika:n Siuatecpan. Komo se: kintahtania. Pero a:mo no: nochi kichi:wah ok.
<Sync time="94.545"/>
*Más** kichi:wah yehwa de i:n i:xchihchi:wtok ika xo:chit. Yehwa neh niweli sayoh, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="103.985" endTime="113.298">
<Sync time="103.985"/>
<Who nb="1"/>
Pos xte:chtapowi yehwa ne: tein teh tiweli, tein tikilia i:xsentapal..., tein i:xsenpa..., sentapalika, ¿Ke:ní:w tikchihchi:wa?
<Who nb="2"/>
Sentapalika i:xchihchi:wka
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="113.298" endTime="189.817">
<Sync time="113.298"/>
Pos yehwa no: se: kitehte:ka, no: se: kitamachi:wa ke:meh o:me ma:it, o:me ma:it panowa n' *hilo** se: kitehte:ka.
<Sync time="122.235"/>
*O más** panowa para ah..., ki:sati:w ilpikat sikie:ra o:me ma:it wa:n tahko,
<Sync time="127.392"/>
para te:tili:nti:s. No: iwki se: kitehte:ka no: ika yo:n ma:kwi:l kowtsi:n
<Sync time="132.134"/>
wa:n no: iwki se: ki..., kitehte:ka se: ki..., se: kita:lia nika:n kowmeh 
<Sync time="138.598"/>
para mahyá: [no]chi kiyewalohtiw ihkó:n, nika:n pané: *mocrusa:rohtiw**.
<Sync time="143.626"/>
Wa:n ompa pos no: nima:tami, no: sayoh tapowal nehjó:n sempowal wa:n ma:kwi:l, no: se: kipo:wtiw,
<Sync time="151.693"/>
e:yi *por** se: tapowal, *hasta** ahsi yo:n sempowal wa:n ma:kwi:l.
<Sync time="156.204"/>
Wa:n ke:mah pos no:, no: *igual** nikchi:wa, nikte:mpilowa n' [i]tech kowke:span.
<Sync time="161.564"/>
Wa:n nik..., niktahta:lia no: *igual** chihchikwase:n wa:n nikwa:ihilpia ya ika n' *hilo**, ne:n, *cáñamo** kilia, yehwa ika nitahtalpia.
<Sync time="173.501"/>
Wa:n ke:mah pos no: nikxi:yo:tia ya wa:n nikpe:waltia ya nikihkiti, se: tepitsi:n nikihkiti ke:meh se: mahtak tamachi:w sah
<Sync time="181.954"/>
para ompa ya nikpe:waltia ya ne: niki:xchihchi:wa. Nikta:lilihtiw t..., de miak taman n' tapalmeh.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="189.817" endTime="194.814">
<Sync time="189.817"/>
¿Ke:man tikihtowa 'te:mpilowa no: tikwi i:n tikilia ne: kowmimil?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="194.814" endTime="246.311">
<Sync time="194.814"/>
E:yi komimil no:.
<Sync time="196.421"/>
Kipia de se: kikwis e:yi komimil *porque cuando** se: ne:pa te:mpilkak ika n' oksé: kowit wa:n nika:n oksé:,
<Sync time="202.25"/>
*pues** se: no: yetos nika:n se: para *cuando** se: 'kwa:ilpi:ti a yehwa ya se:, se: kikwa:ilpia ika n' *hilo**
<Sync time="207.677"/>
wa:n yehwa ya *mismo** ika se: 'kwa:ilpihtiw.
<Sync time="209.516"/>
Wa:n oksé: tein nika:n niktatekiwtihtoya, niki:xtia sepa n'ta:lia nikahkwí:n nonakastan,
<Sync time="214.657"/>
*cuando** nitatsonkepa sepa, nikilpi:ki a tein nikwa:ilpih ya wa:n tein ne:pa wi:tsa nika:n sepa ika nimolpia
<Sync time="222.062"/>
ika ne:n nomekapal wa:n tein nika:n yetok sepa yehwa niktatekiwtia yehwa ya itech sepa ika nikwa:ilpihtiw.
<Sync time="228.562"/>
Wa:n oksé: niki:xtia, *cuando** niki:xtia wa:n pe:wa nikihkiti a,
<Sync time="232.593"/>
*siquiera** se: pata:wak se: kichi:wa ya, a:mo se: ma:ahsi ok *hasta** ne: se: kihkitis
<Sync time="236.432"/>
pos yo:n komimil yehwa ya itech se: kitetekwinohtiw
<Sync time="238.827"/>
para a:mo mi:xkepa *porque** komo se: sah, moi:xkepa. Mi:xkepa.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="246.311" endTime="256.436">
<Sync time="246.311"/>
<Who nb="1"/>
¿Kem..., ihkó:n ke:m..., ke:meh tik..., tikihkititiw tiktetekwinohtiw no:?
<Who nb="2"/>
Ke:mah ika *mismo** oksé: komimil por eso e:yi se: kikwi.
<Sync time="253.764"/>
<Who nb="1"/>
Ke:mah.
<Who nb="2"/>
¿Wa:n nika:n tein ika timoilpia?
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="256.436" endTime="261.888">
<Sync time="256.436"/>
<Who nb="1"/>
Pos mekapal, mekapal para a:mo te:tahkokokoh nika:n te:tahkoteki.
<Who nb="2"/>
Ah. Mekapal.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="261.888" endTime="272.796">
<Sync time="261.888"/>
Entó:s te:pale:wih de nika:n wa:n ni..., n' iekapan ya pos pitsa:wak a.
<Sync time="266.274"/>
Pitsa:wak para yehwa ika se: kikwa:ilpia ne:n ohka:n *porque** kipia itsontayo ne:n kwomimil, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="272.796" endTime="278.968">
<Sync time="272.796"/>
¿Ka:nachi to:nal mitswi:kilia ke tiktehte:ka se: ilpikat?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="278.968" endTime="295.984">
<Sync time="278.968"/>
*Pues** nehjó:n komo niktehte:kak wa:n niman pe:wak nikihkiti pos nikchi:wa se: *cachito siquiera** e:yi *dibujito** n'chi:wa
<Sync time="287.874"/>
*porque** pos sayoh se: xi:yo:t kwi:ka, a:mo kwi:ka miak taman.
<Sync time="291.39"/>
Mm, sayoh se: xi:yo:t wa:n ompa ya se: ki:xchihchi:wtiw, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="295.984" endTime="298.298">
<Sync time="295.984"/>
<Who nb="1"/>
¿Wa:n tima:tami ka:nachi to:nal nochi a?
<Who nb="2"/>
Pos se: ...,
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="298.298" endTime="334.152">
<Sync time="298.298"/>
Pos komo se: moihsiwilih se: *semana**, mm. Se: *semana**, se:..., te:kwi:lih ilpikat.
<Sync time="305.765"/>
Pero ke:meh i:n, se: kipia se: ichi:walis kalihtik ke:meh i:n se: tapa:ka *o** santeina:mo se: kichi:wa.
<Sync time="310.772"/>
Ne:chkwi:lia to:nalmeh, mm.
<Sync time="314.14"/>
*Igual** nol..., nowi:pi:lwa:n, komo a:mo yehwa semi ika nitekiti, ne:chkwi:lia to:nalmeh.
<Sync time="320.229"/>
Sayoh se: *hora**, o:me *hora** nimota:lia n' to:nal
<Sync time="323.449"/>
wa:n sepa niman n'tetekwinowa *porque** pos nikmattok n'chi:wati nochi:walis, mm.
<Sync time="328.233"/>
Wa:n a:mo wel semi no: se: *moteltareahtia porque** i:ksá: ye:k se: panoli:ni, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="334.152" endTime="342.324">
<Sync time="334.152"/>
Ne:n yo:n kowmimilmeh tikihtowa tikinkwi wa:n, *este**, ne:n tso:tsompa:s, ¿ton kowyo kikwih?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="342.324" endTime="347.105">
<Sync time="342.324"/>
No: yehwa, no: komo tio:kowit oso yehwa n' ala:wakkowit.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="347.105" endTime="348.196">
<Sync time="347.105"/>
¿Komimil no: yehwa?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="348.196" endTime="348.906">
<Sync time="348.196"/>
No: yehwa.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="348.906" endTime="357.224">
<Sync time="348.906"/>
<Who nb="1"/>
¿Wa:n tso:tsopa:s no: yehwa yo:n kowit?
<Who nb="2"/>
Tso:tsopa:s no: yehwa. Wa:n ya: ne:n xi:yo:kowmeh tein eski kowtsí:n ya kwali no: kwaltia kahfe:nkowit.
<Sync time="354.589"/>
<Who nb="1"/>
Sayoh mah mela:wak.
<Who nb="2"/>
Mah melaktsitsi:n.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="357.224" endTime="373.46">
<Sync time="357.224"/>
Mm. Pero komo chihchihkoltik a:mo no: kwaltia.
<Sync time="361.138"/>
*Igual** ne:n xi:yo:kowmeh mah nochi mehmela:wkeh.
<Sync time="365.693"/>
Itech i:n ..., *Bueno** ke:man 'chihchi:wa wi..., wi:pi:l yeh a:mo tikinkwi ne:n, a:mo tikinkwi wits..., wi..., a:mo tikwi witsti?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="373.46" endTime="385.162">
<Sync time="373.46"/>
No: nikwi. Ta: pos no: 'ta:lilihtiw n a:kasolo:ni para no: *derechito** ki:sa.
<Sync time="377.976"/>
A:mo yowi, a:mo yowi pitsa:wak oso i:ksá: telpata:waya.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="385.162" endTime="391.678">
<Sync time="385.162"/>
Aha, ¿Wa:n ne:n ..., ilpikat yeh a:mo kwi:ka pa:ki..., pa:kiyo:t?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="391.678" endTime="395.261">
<Sync time="391.678"/>
Ta: pos yehwa ya pero no: ompa se: kitetekwinowa ika se: kowtsí:n tsi:tsikitsi:n.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="395.261" endTime="397.475">
<Sync time="395.261"/>
<Who nb="1"/>
Yeh no:
<Who nb="2"/>
Yehwa ya paki:yo:i:loh se: kina:lkalakihtiw.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="397.475" endTime="414.647">
<Sync time="397.475"/>
Wa:n, ne:n, se: ki:xchihchi:wtiw pos ika *aguja** ya, sioh se: kitsi:nakihtiw ne:n *hilo**, se: kitamachi:wa.
<Sync time="403.847"/>
Achto se: kipowa ka:nachi *dibujito kipia wa:n *hilo** no: se: kitamachi:wilia
<Sync time="408.332"/>
para achi no: ki:sati:w para a:mo se: ka:wilohtiw *hilo**, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="414.647" endTime="421.381">
<Sync time="414.647"/>
¿Wa:n a:xka:n ke:ní:w tikita ne:n i:n ilpikameh, mo..., monamakakah ke:meh i:pa *o** ..., ne: wehka:w oso a:mo semi ok?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="421.381" endTime="424.899">
<Sync time="421.381"/>
Pues a:man pané: a:mo semi ok *porque** nochi, nochi kitelchi:wah ya 
<Comment desc="Esto es, uno ya no vende mucho porque hay más gente dedicado a fabricar los ilpikameh"/>
.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="424.899" endTime="427.648">
<Sync time="424.899"/>
<Who nb="1"/>
Mm, nochi, nochi, nochi welih ya, 
<Who nb="2"/>
Nochi achi welih ya.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="427.648" endTime="443.912">
<Sync time="427.648"/>
Ke:meh ne: Tetsihtsilin pos neh nikwi:ka ka:nachi xiwit a ompa nitamachtihtok de wi:pi:l wa:n de ilpikat.
<Sync time="435.397"/>
Mm, ompa ne: nik..., nikimachtihtok pi:pil wa:n welih *porque** seki:n kinamakakeh inilpikawa:n
<Comment desc="Esto es, algunos de sus alumnos vendieron sus fajas"/>

</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="443.912" endTime="454.209">
<Sync time="443.912"/>
Ke:mah, *maestra** Coral kikowilih ya se: siwa:pil ne:n ilpikat, se: xiwit a tein ki:skeh
<Comment desc="Esto es, los alumnos que ya hace un año salieron del ciclo escolar"/>

<Sync time="449.568"/>
Ke:mah, a:mo n'mati ka:nachi kimakak pero kinamakak a, pero kwaltsitsi:n ki:sah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="454.209" endTime="457.587">
<Sync time="454.209"/>
<Who nb="1"/>
No: kwelitah ya pi:piltsitsi:n. Ke:mah.
<Who nb="2"/>
kwaltsi:n tikinmachtia.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="457.587" endTime="459.622">
<Sync time="457.587"/>
 no: kwali a,  ihkó:n a:mo, ma:ski,
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk2" startTime="459.622" endTime="465.684">
<Sync time="459.622"/>
<Who nb="1"/>
ma:ski tehwa sah tiwelia ne: wehka:w pero ekintsi:n ke tikimachtih miak mo..., miakeh welkeh ya.
<Who nb="2"/>
Miak, miak welih, miak welih ya. Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="465.684" endTime="469.104">
<Sync time="465.684"/>
Miak welih pi:piltsitsi:n tein kwelitah *porque** onkak a:mo kwelitah.
<Sync time="468.405"/>
Kiowihitah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="469.104" endTime="469.746">
<Sync time="469.104"/>
Kiowihitah
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="469.746" endTime="478.237">
<Sync time="469.746"/>
*Porque** a:mo wel se: mokehketstiki:sa se: yowi. Kipia ke yo:li:k se: kita:li:s ka:mpa se: tokotsietok
<Sync time="474.424"/>
para a:mo kohkopi:ni, [pe]ro komokó:n kohkopi:n pos tawehweliwi a.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="478.237" endTime="484.143">
<Sync time="478.237"/>
<Who nb="1"/>
Senwehweliwi a nochi
<Who nb="2"/>
Tawehweli..., senwehweliwi *[por]que** se: siwa:piltsi:n i:n *apenas** nehjó:n kihtowa ke i:kni:w kitamitehtekilih.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="484.143" endTime="524.127">
<Sync time="484.143"/>
Pos yo:li:k para tiksahsa:lohkeh pero kwaltiak wa:n ma:tan.
<Sync time="488.815"/>
Mm, pero komo a:mo se: kimatilih pos tamiwehweliwi a ne:n *hilo** wa:n kokotoka,
<Sync time="494.549"/>
ke:meh yo:n *mocuñada** teh, no: kichi:wtoya ne:n ilpikat, a:mo n'mati ox ma:tan.
<Sync time="499.362"/>
Pero yekinika kitehte:kka se:, ka:n n'mati ke:ní:w kichi:w wa:n se: kinye:kta:lilia wa:n sepa *igual** ki:sa kiwehwelowah.
<Sync time="507.831"/>
[Se]pa ki:saki ki..., se: *viaje** ki:sako iwa:n imomá:n kihtowa ke mah nikmachti ne:n wi:pi:l
<Sync time="512.745"/>
*o** mah nikpale:wi *porque** kitamikokotots.
<Sync time="516.346"/>
Pos nikye:kta:lilih pero nikpatilih n' *hilo, porque** ka:n wel nikwehweloh ye:k ..., moye:kihilpih, moihilpih kwali niman.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="524.127" endTime="534.174">
<Sync time="524.127"/>
<Who nb="1"/>
Entó:s moneki ika nehmach. Mah a:mo semi se: yo:lihsiwi
<Who nb="2"/>
Ika nehmachka:yo:t, Mah a:mo se: yo:lihsiwi, *porque** komo se: yo:lihsiwis ka:n, ka:n takwaltia, se: ka:wilowa n' *hilo**, ehe.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="534.174" endTime="541.674">
<Sync time="534.174"/>
Ne:n ke:man pe:wa tiki:xchihchi:wa kwali tikwi katí:n yeh eski, *este**, ke:meh eski[k], ¿Ton, [ke:]meh toni tiki:xta:lilia?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="541.674" endTime="577.064">
<Sync time="541.674"/>
Pos neh ke:man nikchihchi:waya n' ilpikat, ekintsi:n a:mo semi n'chi:wa ok. Nikchihchi:waya ne: ke:man ya, pero nikwia nochi *hilo** de i:n *cadena*
<Sync time="550.236"/>
De n' kami:sah,
<Sync time="552.013"/>
*[por]que** yeh *más** nikwelita, *más** nehjó:n i:xmiliktik. Wa:n no: kwali se: kikwi *hilo vela**
<Comment desc="Es un tipo de vela brillosa"/>
 kiliah.
<Sync time="556.549"/>
No: se: kikwi. *O estambre**, pero a:mo semi nikwelitak *estambre** nikwis nió:n yo:n *plástico** kiliah,
<Sync time="563.908"/>
*[por]que** [y]e:k ..., ye:k xohxolochtia *cuando** pa:ttiw a *hasta** kami:sah no ye:kxohxolochtia, mm.
<Sync time="569.939"/>
kwaltsi:n pa:ti wa:n de i:n *hilo**, n..., n' *hilaza este de n' cadena**, pos kwaltsi:n pa:ti, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="577.064" endTime="583.422">
<Sync time="577.064"/>
Wa:n ne:n *ara:biah ilpikat**, ne: ¿Ke:ni:wki yeh chihchi:wtok?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="583.422" endTime="618.115">
<Sync time="583.422"/>
Pos yeh sioh o:me taman, o:me taman *hilo**. Yehwa sah n' chi:chi:ltik wa:n *azul** tein *telfuerte o** ti:ltik.
<Sync time="592.636"/>
O:me taman sah kitehte:kah wa:n ompa ya ki:xpehpentiowih. Pero a:mo nikta..., a:mo nimomakatok *lugar** para mah no: niweliskia yo:n, ka:n nikchi:wtok kwe:ntah. 
<Sync time="603.573"/>
Pero kwaltsi:n yo:n *porque** ompa ya *mismo**, sayo:h ki:xpehpentiw n' *dibujitos**
<Sync time="608.33"/>
komo, komo xo:chitsi:n oso komo se: *momuñequita**, kwaltsi:n mahyá: *vestido** yeh ki:stiw.
<Sync time="613.908"/>
Ke:mah pero a:mo nikchi:wtok kwe:ntah nik..., nikchi:was neh.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="618.115" endTime="621.7">
<Sync time="618.115"/>
Yo:n tikihtowa ki:xpehpentiowih ¿ompa tein kitehte:kah ompa sah 'kwitiowih?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="621.7" endTime="637.513">
<Sync time="621.7"/>
Ompa *mismo** itech n' tahkit a, pos ompa ya se: ki:xpehpentiw,
<Sync time="625.018"/>
ika kowtsí:n n'mati pané: ki:xpehpentiowih wa:n kina:lkalakihtiowih ya ne:n paki:yo:i:loh
<Sync time="630.8"/>
para se: kitili:ntihtiw wa:n ki:stiw a ne:n *dibujitos**.
<Sync time="633.861"/>
Ke:mah, a:mo teh *más** se: kikwi:lia, ta: ompa sah ki:xchi:wtiowih.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="637.513" endTime="640.174">
<Sync time="637.513"/>
¿Mah tikihto:ka:n xa: okachi owih yo:n tein teh tiweli?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="640.174" endTime="675.082">
<Sync time="640.174"/>
Xa: ke:mah tepitsi:n, pero i:n oksentaman a:mo.
<Sync time="642.965"/>
*Porque** sayoh se: ki:xpehpentiw, ke:meh yo:n *bolsas**, yo:n tahkit.
<Sync time="646.143"/>
Yo:n no: sayoh ki:xpehpentiowih.
<Sync time="648.402"/>
Se: *viaje** ne:chyo:le:wka se: *nocuñada** nemi ne:, ¿ke:ní:w motano:tsa?, nehjó:n Xalacapan.
<Sync time="659.783"/>
Wa:wa:la:ya te:chwa:litaya ke:man nemia ok ipopá:ntsi:n katka.
<Sync time="663.33"/>
Pero de sepa momikilih, a:mo ke:man wa:lah ok. Wa:n ne:chilwihka mah niow ne:chne:xtili:s ke:ní:w se: kichi:wa yo:n *bolsas**, yehwa a:mo niweli.
<Sync time="670.377"/>
Nikchi:wa *bolsas** pero nochi de tahkit, de sa:liw sah, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="675.082" endTime="678.072">
<Sync time="675.082"/>
<Who nb="1"/>
Pero yo:n *bolsa**. aha, ke:mah.
<Who nb="2"/>
¿*Bolsas** tein yo:n i:n Cuesalan kininamakah?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="678.072" endTime="697.492">
<Sync time="678.072"/>
Yehwa yo:ni ne:chilihka mah niow, *[por]que** yeh kinchi:wa kit wa:n kininamaka, mm.
<Sync time="682.868"/>
Yehwa yo:n ne:chpolowa 
<Comment desc="Le hace falta un tipo de bordado que no aprendió a hacer"/>
wa:n a:mo niah wa:n sepa ilpikameh 
<Comment desc="No fui, al curso de aprender, y ya otra vez hago ilpikameh"/>
 *pues** ekintsi:n a:mo semi n' chi:wa *porque** ke:meh ne:chtahtaniah wi:pi:l
<Sync time="688.714"/>
*o blusas** de yehwa tahkit, yehwa nikchi:wa, ke:meh ekintsi:n nikimpia ompa.
<Sync time="692.921"/>
Ne:chtahtanihkah pero a:mo no: nikte:makatok, wa:n *rebozos**
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="697.492" endTime="702.571">
<Sync time="697.492"/>
<Who nb="1"/>
Aha:, yehwa yo:ni.
<Who nb="2"/>
Mm, *[por]que rebozos** nikwi n' kowmeh *más** we:weyakeh, i:ihkwi:ni.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="702.571" endTime="710.152">
<Sync time="702.571"/>
Para ki:sa no: pata:wak n' *rebozo**, mm.
<Sync time="706.199"/>
*[Por]que** nochi tamachi:wtok sah kowmeh se: kikwi.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="710.152" endTime="713.23">
<Sync time="710.152"/>
Wa:n ekintsi:n se: wi:pi:l ¿Ke:meh ka:nachi ika t'namaka?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="713.23" endTime="718.042">
<Sync time="713.23"/>
Pos de na:wi xi:yo:t n' wi:pi:l ika o:me wa:n tahko.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="718.042" endTime="725.286">
<Sync time="718.042"/>
<Who nb="1"/>
¿Wa:n ilpikat?
<Who nb="2"/>
Mm, ilpikat pané: ki:sa ika e:yi wa:n tahko.
<Sync time="722.98"/>
<Who nb="1"/>
Okachi pati:yoh ilpikat.
<Who nb="2"/>
Okachi pati:yoh.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="725.286" endTime="737.59">
<Sync time="725.286"/>
Mm, *porque** weyak, de o:me ma:it wa:n tahko ki:sa, mm. Wa:n yehwa yo:n kipati:yo:tia.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="737.59" endTime="748.582">
<Sync time="737.59"/>
¿Wa:n nika:kwí:n teh tikita ke okachi kiwelitah yo:n ilpikat oso no: kikwih i:ksá: de yo:n ara:bi:ailpikat oso ¿ka:ni tokni:wan nemih tein okchikikwih yehwa yo:n *ara:biailpikat**?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="748.582" endTime="753.39">
<Sync time="748.582"/>
Pos yehwa tein ne: San Miguel yetokeh.
<Sync time="751.16"/>
Ta: neh no: nikpia pero a:mo nimota:lilihtok.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="753.39" endTime="758.434">
<Sync time="753.39"/>
<Who nb="1"/>
A:, nika:n San Miguel no: nankikwih?
<Who nb="2"/>
Mm, yehwa *más** neh ni:xpeta:n yehwa n' ilpikat s..., ara:biah
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="758.434" endTime="785.402">
<Sync time="758.434"/>
*Después** a i:n tein i:xchihchi:wtok *porque** i:n pané: de Huitzilan, pané: n'mati i:n wa:le:w de i:n ilpikat.
<Sync time="764.168"/>
Ompa, ne:n, pos ke:meh i:n tak wi:tseh no: kwesala:n nemikih.
<Sync time="769.637"/>
Entó:s, nehjó:n pos kitilih..., kinitilihkeh ya wa:n yehwa ya de ne: Siuatecpan pos pe:wak kichi:wah, kinemi:lti:kih. Tiko:wkeh ya wa:n ompa ya neh nimomachtih.
<Sync time="779.488"/>
De n' ilpikat niktehte:k sah, n'powak ka:nachi tapowal kipia de se: ilpikat wa:n pe:wak nikihkiti a.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="785.402" endTime="788.965">
<Sync time="785.402"/>
<Who nb="1"/>
A:mo a:kin mitsmachtih pos teh ilpikat
<Who nb="2"/>
Mn, yeh a:mo.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="788.965" endTime="801.162">
<Sync time="788.965"/>
Pos de niwelik a ne:n wi:pi:l pos niwelik n' ilpikat *porque igual** a se: kihkittiw.
<Sync time="795.465"/>
Sayoh mopata p..., ika ne:n n' i:xchihchi:wka ya. *De más** iw..., nochi iwki a se: kihkittiw
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="801.162" endTime="806.925">
<Sync time="801.162"/>
A:, pos, ma..., kwali tikihto:skeh ke yo:n ilpikat a:mo namoa:xka
<Comment desc="Esto es, ese tipo de faja no es de lo que ustedes ocupan."/>
. Haha, a:mo.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="806.925" endTime="812.129">
<Sync time="806.925"/>
<Who nb="1"/>
Wehka wa:le:w wa:n namehwa:n ne: wehka:w [nan]kikwiah yehwa ara:biah nankikwiah.
<Who nb="2"/>
Pos neh ni:xpeta:n pané: a:mo semi kikwiah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="812.129" endTime="855.523">
<Sync time="812.129"/>
I:pa *lo más** yehwa ara:biah. Mm, pero a:mo n'mati xa: a:ksá: welia ompa ne:.
<Sync time="817.286"/>
Pos kihtowah welih pero onkak nexi:kolmeh a:mo kinekih te:ne:xtili:skeh.
<Sync time="821.677"/>
*[Por]que** yo:n na:nahtsi:n ne:n Constantino Puente ina:nahtsi:n weli
<Sync time="827.066"/>
pero a:mo kineki te:ne:xtili:s.
<Sync time="828.568"/>
Kihtowah ke weli. Wa:n no: weli, ne:n, Carmen Labastida pané: n'mati no: weli. Ke:mah.
<Sync time="837.47"/>
*[Por]que** se: viaje tamachti:koh ompa ne: Ayotzinapan, Teresa Castro no: weli de yo:n ara:biah. Ke:mah, kihtowah ke weli.
<Sync time="845.129"/>
Pero tak a:mo semi kichi:wah *porque** ka:n semi momati ox. Kichi:wah yo:n ilpikat,
<Sync time="849.885"/>
*más** kichi:wah yehwa de i:n sentapalika sah kiliah tachia, ehe.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="855.523" endTime="862.839">
<Sync time="855.523"/>
Pos pané: yehwa sah de ne:n tahkit, yehwa sah ne:n tikihtowa, ne:n, 'te:chtapowia
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="862.839" endTime="867.973">
<Sync time="862.839"/>
<Who nb="1"/>
Welis sepa 'te:chilwi:s ke:ní:w moto:ka:y,
<Who nb="2"/>
Ke:mah.
<Sync time="865.167"/>
<Who nb="1"/>
Ka:nachi xiwit tikpia wa:n ka:ni tiwa:le:w
<Who nb="2"/>
Pos nimo...,
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="867.973" endTime="877.114">
<Sync time="867.973"/>
Pos nimono:tsa niCelina González Nazario.
<Sync time="870.67"/>
wa:n niwa:le:w xola:lpan San Miguel Tzinacapan.
<Sync time="874.098"/>
Ompa ne:n ninemik, ninemik kit.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="877.114" endTime="877.933">
<Sync time="877.114"/>
¿Ka:nachi xiwit tikpia?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="877.933" endTime="888.38">
<Sync time="877.933"/>
Nikpia tak, a:mo n'mati ox, ox o:me powal wa:n mah..., wa:n kaxto:l *o**, a:mo n'mati ka:nachi.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="888.38" endTime="889.138">
<Sync time="888.38"/>
Aha:.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="889.138" endTime="895.005">
<Sync time="889.138"/>
<Who nb="1"/>
*Porque** ninemik itech n' *cincuenta y seis, siete de febrero, mm.
<Who nb="2"/>
*Bueno**.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="895.005" endTime="901.128">
<Sync time="895.005"/>
kwali yetok, pos miak tasohka:matik.
</Turn>
</Section>
</Episode>
</Trans>
