<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?>
<!DOCTYPE Trans SYSTEM "trans-14.dtd">
<Trans scribe="AMELIA" audio_filename="Xalcu_Narra_LMJ347_Formacion-de-asociacion-de-mujeres_2011-08-23-u" version="4" version_date="110923">
<Speakers>
<Speaker id="spk1" name="Jonathan D Amith" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
<Speaker id="spk2" name="Aldegundo González Álvarez" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
<Speaker id="spk3" name="Lucía Méndez de Jesús" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
</Speakers>
<Episode>
<Section type="report" startTime="0" endTime="679.301">
<Turn startTime="0" endTime="1.118" speaker="spk1">
<Sync time="0"/>
Mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1.118" endTime="6.339">
<Sync time="1.118"/>
Ah: *bueno, pues** xa: wel[is] tite:chtapowi:s de ke:ní:w nampe:wkeh nika:n ika ne:n namonechiko:l de siwa:meh.
</Turn>
<Turn speaker="spk3" startTime="6.339" endTime="367.273">
<Sync time="6.339"/>
Mm, pues tehwa:n tipe:wkeh timonechikowah itech *año ochenta y, siete ochenta y ocho**, pe:wak timosentiliah.
<Sync time="14.259"/>
Itech, itech yo:n *año ochenta y seis, ochenta y siete**, pe:wak timosentiliah, te:chnechikowah nika:n
<Sync time="22.353"/>
*por parte de** Tosepan, *de mujeres**.
<Sync time="27.176"/>
Nika:n *te:cha:poya:roh** Rosalina wa:n seki:n yetoyah seki:n de,
<Sync time="31.856"/>
seki:n siwa:meh ok wa:la:yah te:chtapowi:kih ke tehwa:n tisiwa:meh ox no: welis timonechiko:skeh, ox no: kwali tekitiskeh.
<Sync time="40.481"/>
Timolia:yah ke: a:mo tiweliskeh. Pero *después** pe:wak *te:cha:nima:rowah, te:cha:nima:rowah**, neh pos nimolwia:yah ke a:mo niwelis *porque**
<Sync time="48.662"/>
*pues** neh *apenas** ne:n n..., tim..., timona:miktihkah wa:n
<Sync time="54.436"/>
nikimpiaya nopiliwa:n pero tsi:tsikitsitsi:n ok. Wa:n *por eso** neh nimolia:ya ke a:mo wel nitekitis.
<Sync time="60.436"/>
*Pero cuando** pe:wak timonechikowah, *este**, timosentilihkeh wa:n *pues**
<Sync time="67.401"/>
*más** na:m..., a:mo niwelia *porque** nopiliwa:n katkah tsikitsitsi:n, se: kipiaya se: xiwit, se: kipiaya o:me xiwit.
<Sync time="74.5"/>
Wa:n *después** sepa m'piak se:, kipiak *tres, tres años. Entonces**
<Sync time="81.5"/>
wa:n neh ne:chta:lihkeh *como comité, como comité de muje..., de** tisiwa:meh ya.
<Sync time="87.751"/>
*Entonces** neh nimolia:yah ke a:mo niwelis. Pero a:mo yo:n tikchi:wkeh tik..., pe:wak, *este**, timo..., timonechikowah wa:n
<Sync time="96.559"/>
timoseyo:lchika:wah ya *entonces** ne: pe:wak timo..., timosentiliah wa:n tiki:xehekowah ton..., itech toni kwali titekitiskeh.
<Sync time="106.373"/>
*Pues** tiknemilihkah titekitiskeh ika pitsomeh, tiki..., tiki:n, te:chmakakah wa:n 
<Sync time="113.02"/>
tikchi:wkah, titekitikeh ke:meh *tres cosechas** tiki:xtihkeh de yo:n de pitsomeh.
<Sync time="120.258"/>
Tikintoma:wah wa:n tik..., *pero después, último** tiki:sakoh *porque** a:mo te:chinixta:wilihkeh topitsowa:n.
<Sync time="128.25"/>
Tikintoma:wkeh wa:n wa:lah se:, se: tako:wkeh de ne: wehka, ne: *Teziutlán** wa:n ika yo:n 'tapolohkeh, *porque**
<Sync time="137.236"/>
*en primero** tein kwi:kak, *primero este** ne:n, 
<Sync time="141.06"/>
ke:meh katkah *tiveinticua:trohmeh** wa:n tikimpiayah *de a tres, de a tres** pitsomeh.
<Sync time="145.784"/>
Entó:s kininwi:kak wa:n tahko te:chixta:wilih wa:n tahko a:mo te:chixta:wilih ok.
<Sync time="150.802"/>
*Entonces** ika yo:ni, wehka ti..., titapolohkeh.
<Sync time="155.292"/>
Entó:s tikihtohkeh ke: a:mo tikintoma:waskeh ok topitsowa:n *porque** a:mo te:chki:sa,
<Sync time="159.919"/>
tikowayah *alimento** pos *más** pati:yoh ki:sayah *alimento**
<Sync time="163.617"/>
wa:n kit *cuando** 
<Comment desc="Dijo &quot;kado&quot; o &quot;kando&quot; pero quiso decir 'cuando'"/>
 titanamakah pos *más menos** ne:n, a:mo teh tikitayah ok.
<Sync time="168.945"/>
*Entonces** ika yo:ni ne: pe:wak ompa tika:wkeh.
<Sync time="172.728"/>
*Después** tik..., sepa a:mo yo:ni timoka:wkeh, pe:wak sepa timosentiliah wa:n timo..., timose:pani:xpantiliah
<Sync time="180.865"/>
ke ompa tika:wah ya yo:n to..., *grupo**, ompa moka:wa ya *o** a:mo.
<Sync time="185.604"/>
Pero kihtowah seki siwa:meh ke:yeh ka:n tik..., tikpatah *toproyecto** mah a:mo pitsomeh ok. Pe:wak, *este**,
<Sync time="192.966"/>
*ticonsegui:rowah, a ver** ke:níw, ti..., timoi:xpantiliah, ihwa:k a ne: tikta:lihkeh, *este**, ne:n timoliah tikta:liskeh se: *tienda, porque** no: *igual** yetoya, yetok *tienda Liconsa pero**
<Sync time="206.456"/>
seki *cosas** kipia no: wa:n seki *cosas** a:mo no: kipia wa:n tein tehwa:n nika:n no: tiknekih tein tikwiskeh.
<Sync time="214.437"/>
*Entonces, este**, yo:n tomi:n tein tiksentilihkeh, tein te:chinixta:wilihkeh.
<Sync time="221.775"/>
Entó:s tikwikeh para, para tikchi:waskeh se: *tienda**. Titane:wkah itech se: *escuela**,
<Sync time="229.393"/>
*este**, ne:n se: kaltsi:n yetoya. Ompa titane:wkah, pe:wak titako:wkeh *mercancia hasta** tein ahsik sah,
<Sync time="237.676"/>
*entonces** semi tikchi:wkeh sioh *tres meses** yo:n ompa, *porque después** te:chilihkeh ke mah tiki:saka:n ya de ompa *porque**,
<Sync time="246.264"/>
*o sea** ompa momachti:tih ya pil..., pilimeh. *Entonces** ne: pe:wa:k *ticonsegui:rowah**, *este**, tehwa:n tisiwa:meh tine:nemih
<Sync time="254.305"/>
*ticonsegui:rohkeh** se: *lote**, ka:mpa te:chiliah ke te:chamakaskeh se: *lote, pero**
<Sync time="261.313"/>
kinekiah *doce mil. Entonces** tehwa:n tikixta:wkeh yo:n *lote, después** tikchi:wkeh yo:n kali ka:mpa ekintsi:n ne:n
<Sync time="269.685"/>
nantachi:xkeh namehwa:n nanwa:lpano:keh, mochi:w, *entonces hasta para** yo:n eki..., *hasta para** yo:n to:nal 
<Sync time="277.97"/>
ekintsi:n tikpiah *tienda**, etok *surtido** tikpiah *tomercanciah,** *pues** moita ne:n 
<Sync time="284.55"/>
*avances** tein tikchi:wkeh wa:n nimolia ke tehwa:n *como grupo, grupo de mujeres**
<Sync time="291.084"/>
neh nimolia ke a:mo ke:man poliwis, ke:yeh *porque** i:xne:stok a, tikpiah ya ne:n, tikpiah ya *lo que es lote**
<Sync time="298.232"/>
*de mujeres**. A:xka:n kali tikpiah, toa:xka ya. Entó:s wa:n *cada dia** tikitah tehwa:n pos ke a:mo poliwis *porque** ne:,
<Sync time="308.758"/>
a:mo ke:man temowa, nochipa panki:stiw, wa:n pos tehwa:n no: kwali tikchi:wah ya *auditoría**
<Sync time="315.74"/>
wa:n neh nikitstok, ekintsi:n ke:meh neh nietok *como encargada** ompa, nikitstok ke *mas o menos**
<Sync time="322.092"/>
moita *avances** wa:n neh nimolia ke a:mo poliwis, ekintsi:n tehwa:n *al rato** nimolia neh ke moka:wah topilwa:n.
<Sync time="331.298"/>
Yehwa:n moka:wah *como, como** no: kwali kichi:waskeh wa:n kwali mointegra:ro:skeh *como grupos de mujeres** a no:.
<Sync time="338.529"/>
Tein kipiah, tein ekintsi:n tehwa:n tietokeh *como socios** pos seki:n kipiah ne:n, kipiah ya ne: wehwei siwa:pi:pil a.
<Sync time="346.123"/>
Wa:n neh nimolwia ke i:n to:nalmeh tikchi:waskeh se: *reunión** wa:n
<Sync time="350.259"/>
*a lo mejor** tein a:mo kinekis ok ne:n *kisegui:ros**, yetos itech *grupo**
<Sync time="354.818"/>
*pues** kwali pano:s se: isiwa:pil *o** se: isiwa:mon, koma:mo kipia siwa:pil kipia, ta:ká:n kipia okichpil.
<Sync time="361.305"/>
*Pues** pano:s se: isiwa:mon wa:n neh nimolia ke yo:n *grupo** a:mo ke:man poliwis, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="367.273" endTime="371.537">
<Sync time="367.273"/>
Tikihtowa:ya ke ekinika namolia:yah ika, *bueno** ke a..., ke: a:mo nanweliskeh.
</Turn>
<Turn speaker="spk3" startTime="371.537" endTime="372.401">
<Sync time="371.537"/>
Mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="372.401" endTime="380.807">
<Sync time="372.401"/>
Wa:n, *este**, namehwa:n namo..., *namismo** namone:xtilihkeh ke nawelih.
<Sync time="375.686"/>
¿Okseki *namocompañeras** ke:níw kitah yehwa i:n, ke:níw ki..., kitah nochi i:n nechiko:l?
</Turn>
<Turn speaker="spk3" startTime="380.807" endTime="393.782">
<Sync time="380.807"/>
no: *igual** kiitah, *pues** ne: nochi molwiah ke, timolia:yah ke a:mo tiweliskiah, pero,
<Sync time="388.126"/>
*pues** ekitsi:n moitstok a, ke se: siwa:t no: weli, a:mo sioh ta:kameh, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="393.782" endTime="408.559">
<Sync time="393.782"/>
Wa:n, *este**, komohkó:n na:n..., na:mpe:wkeh nantekitih *más o menos ochenta y ocho** ya
<Sync time="399.94"/>
na..., na..., moita, nankitah ke tepitsi:n mopatak namonemi:lis?
<Sync time="404.348"/>
komo..., komohkó:n a:mo teh nankichi:waskiah wa:n i:n tein nankichi:wkeh mopatak namonemi:lis, ¿ke:n tikita?
</Turn>
<Turn speaker="spk3" startTime="408.559" endTime="467.007">
<Sync time="408.559"/>
Ke:mah, *pues** mopatak *tanto** a:mo sioh itech *grupo, hasta** itech, *este**, tokalihtik no: *igual** moita.
<Sync time="415.3"/>
Moita ke tehwa:n tisiwa:meh no: kwali tikchi:wah ya n..., to..., totekiw, mm. *Porque** achtopa
<Sync time="422.433"/>
timolia:yah ke a:mo tiwelih wa:n 'tokotsietotih sioh kalihtik wa:n sioh tikmatih titisiskeh wa:n 'tamakaskeh ta:kat wa:n *tika:tende:ro:skeh** pero a:mo yo:ni.
<Sync time="430.588"/>
*Pues** ekintsi:n, *bueno para** neh wa:n okseki:n siwa:meh no: seki *tocompañe:ras** nikitak a ke no:, no: i:xpeta:nkeh ya
<Sync time="437.675"/>
*porque antes** nikita neh ke yetoyah sioh kalihtik wa:n de ompa sah.
<Sync time="442.648"/>
Wa:n a:mo 'tahkitiah wa:n iwki sah tein welia wa:n tein a:mo,
<Sync time="447.244"/>
*pues** a:mo *porque** ne: neh nikistok ekintsi:n siwa:meh, nochi *lucha:rowah** ya.
<Sync time="453.032"/>
*A lo mejor** kichi:wah teisá:, kichi:wah teisá: kwalka:n ihko:ni wa:n pos
<Sync time="458.443"/>
*después** no: kit..., no: kitah ya, kite:mowah *a ver** toni kichi:wah, pero no: kite:moliah *modo** ya, ke:níw, ke:níw a:mo mah sioh yetoskeh.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="467.007" endTime="476.939">
<Sync time="467.007"/>
Aha, itech i:n, nochi i:n tekimeh tein nankichi:wkeh ya, ¿teh toni tikitstok?
<Sync time="471.152"/>
¿De to..., to..., toni wel tikihto:skia, yehwa i:n kwali wa:n yehwa i:n a:mo kwali, de nochi i:n tein tikitak a *desde** nampe:wkeh?
</Turn>
<Turn speaker="spk3" startTime="476.939" endTime="479.631">
<Sync time="476.939"/>
Mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="479.631" endTime="484.189">
<Sync time="479.631"/>
¿Ke:meh toni kwali tikitah wa:n toni tikihtowa, ah pos i:n mahyá: a:mo kwali yetok?
</Turn>
<Turn speaker="spk3" startTime="484.189" endTime="502.232">
<Sync time="484.189"/>
*Pues** tein kwali yetok, pos *porque** tik..., tikpiah ya nochi *lo que** tein tiknekiah.
<Sync time="491.741"/>
*Pues,** tein a:mo kwaltsi:n katka, *pues, este porque** an..., timol..., timolwia:yah ke, 
<Sync time="497.984"/>
*porque** a:mo wel tikchi:wayah ne:n *cuentas**, yehwa yo:ni.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk3" startTime="502.232" endTime="509.413">
<Sync time="502.232"/>
<Who nb="1"/>
Eh, pero teisá: a:mo, a:mo, a:mo ke:man namokwa:kwala:ntihkeh *o** namochi:chikoitayah
<Who nb="2"/>
Pos tehwa:n,
</Turn>
<Turn speaker="spk3" startTime="509.413" endTime="530.69">
<Sync time="509.413"/>
*desde** tipe:wkeh tehwa:n a:mo ke:man timokwala:ntiah itech ne:n tonechiko:l.
<Sync time="514.223"/>
*O sea** ke nochip..., teisá: ihkó:n *pues, timoentende:rowah**.
<Sync time="517.832"/>
*Porque** onkak okseki *comunidades** kihtowah ke mokwala:ntiah pero tehwa:n a:mo ke:man timokwala:ntiah, mm.
<Sync time="523.767"/>
*O sea** ke teisá: tein a:mo timowelitiliah tehwa:n timoye:kilwiah wa:n ihko:ni a:mo ke:man, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="530.69" endTime="540.515">
<Sync time="530.69"/>
Aha, *entonces**, tikihtowa:ya de yo:n siwa:pi:pilmeh tein ekintsi:n no: kipia kalakiskeh ya
<Sync time="534.26"/>
Teh timolia ke moneki mah, mah tein siwa:pi:pil tein mokal..., , tein moskaltihtokeh mah no: mokalakihtia:ka:n ya itech i:n tekit,
</Turn>
<Turn speaker="spk3" startTime="540.515" endTime="549.659">
<Sync time="540.515"/>
Neh iwkwi nimolwia:ya ke para ihkó:n mah,
<Sync time="543.715"/>
mah te:chtohtokaka:n ya, *lo que** tein tehwa:n tikchi:wah mah no: kichi:waka:n yehwa:n, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="549.659" endTime="554.035">
<Sync time="549.659"/>
Timolia, wel mochi:was okseki tekimeh ika namo..., ika namo..., namonechiko:l.
</Turn>
<Turn speaker="spk3" startTime="554.035" endTime="577.905">
<Sync time="554.035"/>
*Pues** yehwa i:n tiknemilihtoyah i:n, *bueno** neh nimonemilihtok wa:n *este** pos ke:meh neh nietok *como comité**, nimolia:yah 
<Sync time="562.121"/>
ke timosentili:skiah wa:n sepa timoi:xpantili:skiah, pané: tiknekih tikchi:waskeh sepa oksé: tekit
<Sync time="569.384"/>
*aparte de** yetok a *tienda, aparte** tiknekih tikchi:waskeh oksé:, oksé: *proyecto** ok, mn
<Sync time="575.775"/>
wa:n timoliah tehwa:n ke tiweliskeh.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="577.905" endTime="580.008">
<Sync time="577.905"/>
¿Toni nankinemilihtokeh nankichi:waskeh ekintsi:n?
</Turn>
<Turn speaker="spk3" startTime="580.008" endTime="584.674">
<Sync time="580.008"/>
*Pues** yetok o:me, o:me *este** tai:xeheko:lis.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="584.674" endTime="585.125">
<Sync time="584.674"/>
Mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk3" startTime="585.125" endTime="602.222">
<Sync time="585.125"/>
*Este** ke:meh *tortillería** 'ta:li:snekih wa:n *tanto** ke:meh *panadería**.
<Sync time="590.402"/>
De yo:n o:me ti..., *a aver** katí:n tikitatih, kati:yeh ne:n, katí:n tikta:li:skeh.
<Sync time="597.509"/>
Tikta:li:skeh *tortillería** o ta:li:skeh *panadería**.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="602.222" endTime="615.755">
<Sync time="602.222"/>
I..., to..., to..., i..., ton namoliah *o** ton, toni nankimachiliah, ke:ní:w nankimachiliah, ke name:chpale:wia:ni ne:n
<Sync time="609.386"/>
tein tayeka:nanih de ne:n *cooperativa**. ¿Teisá: name:chpale:wia:nih *o** nankimachiliah ke wel name:chpale:wi:skiah ok *más**?
</Turn>
<Turn speaker="spk3" startTime="615.755" endTime="646.372">
<Sync time="615.755"/>
A:mo ta: ti..., timolwiah ke yehwa:n kwali te:chpale:wi:skeh, ihkó:n ke:meh te:chpale:wihkeh wa:n tehwa:n a:mo ke:man tikta:liah se: *lado** ne:n *organización**, tehwa:n *siempre**
<Sync time="625.682"/>
*este** a:mo *porque** tikmachiliah *que** tiwelih ya ne: tehwa:n tikchi:waskeh, tehwa:n *siempre y cuando** tikini:xpantiliskeh, mm.
<Sync time="634.241"/>
wa:n tik..., *mas o menos** tikilihkah ya ne:n, *este**, ne:n,
<Sync time="640.49"/>
Rosalina, wa:lahka, *más o menos** tiki:xpantilihkah ya, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="646.372" endTime="650.017">
<Sync time="646.372"/>
A:mo n´mati xa: oksé: ok, teisá: wel te:chtapowi:snekiskia?
</Turn>
<Turn speaker="spk3" startTime="650.017" endTime="653.142">
<Sync time="650.017"/>
*Este**
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="653.142" endTime="658.91">
<Sync time="653.142"/>
de namone:chiko:l tein a:mo, tein a:mo, tein a:mo name:ch..., nimitstahtanih wa:n a:mo 'te:chilih, teisá: ok xa: tikelka:wah?
</Turn>
<Turn speaker="spk3" startTime="658.91" endTime="660.431">
<Sync time="658.91"/>
A:mo tei ok, i:pa yehwa sah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="660.431" endTime="660.817">
<Sync time="660.431"/>
I:pa yehwa sah**.
</Turn>
<Turn speaker="spk3" startTime="660.817" endTime="663.173">
<Sync time="660.817"/>
Mm
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="663.173" endTime="674.956">
<Sync time="663.173"/>
*Bueno** entó:s sioh te:chili sepa moto:ka:y, *por favor**, ka:ni tikayo:t wa:n ka:nachi xiwit tikpia?.
<Sync time="667.528"/>
Neh nimono:tsa Lucía Méndes de Jesús, *este** nikpia treita y un años.
<Sync time="672.787"/>
Neh nika:n Xalcuauhta.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="674.956" endTime="679.301">
<Sync time="674.956"/>
Mm, *bueno** tasohka:matik miak.
</Turn>
</Section>
</Episode>
</Trans>
