<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?>
<!DOCTYPE Trans SYSTEM "trans-14.dtd">
<Trans scribe="AMELIA" audio_filename="Xalcu_Narra_JPM346_siwaatekit-trabajo-propio-de-mujeres_2011-08-23-t" version="9" version_date="110921">
<Speakers>
<Speaker id="spk1" name="Eleuterio  Gorostiza Salazar" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
<Speaker id="spk2" name="Juana María Petrona Méndez" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
</Speakers>
<Episode>
<Section type="report" startTime="0" endTime="783.919">
<Turn startTime="0" endTime="7.44" speaker="spk1">
<Sync time="0"/>
*Bueno, pues este**, tahkatih na:no, ne: *bueno** te..., xite:chilwi moto:ka:y.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="7.44" endTime="9.734">
<Sync time="7.44"/>
Juana María Petrona Méndez.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="9.734" endTime="10.459">
<Sync time="9.734"/>
¿Tikayo:t?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="10.459" endTime="11.13">
<Sync time="10.459"/>
De Xalcuauhta.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="11.13" endTime="14.285">
<Sync time="11.13"/>
De Xalcuahuta. Tehwa:tsi:n tikpia, ¿ka:nachi xiwit?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="14.285" endTime="16.908">
<Sync time="14.285"/>
Ne:, *cincuenta y dos años**
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="16.908" endTime="35.757">
<Sync time="16.908"/>
*Cincuenta y dos años, bueno, este,** tehwa:tsi:n kwali tine:chtapowi:s, ke:ní:w ichi:walis se:, se: siwat *este**, e...,
<Sync time="24.528"/>
ke:ní:w pe:wa ihwa:k tane:si, ihwa:k, *este**, me:wa, toni kichi:wa? wa:n *hasta**
<Sync time="29.766"/>
ihwa:k, *este**, pos tayowa yowi mose:wi:tia, ke:mah, tehwa:tsi:n kwali tite:chtapowi:s yo:ni komo tikneki.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="35.757" endTime="85.197">
<Sync time="35.757"/>
Pos tehwa:n neli tiwa:lme:wah ke:meh i:n tisiwa:meh tane:si pos titaxo:taltiah totikote:noh
<Sync time="42.182"/>
wa:n *después** timo..., tiketsah tokahfé:n, ompa ti...,
<Sync time="46.61"/>
pe:wa titapaya:nah ya ika metat, ke:meh eskintsi:n, wehka:w neli tona:wa:n katka tapaya:nayah ika metat.
<Sync time="54.031"/>
Pero ekintsi:n tehwa:n a:mo tikwih ok yo:n, tikwih acha metat pero a:mo titapaya:nah ok, sano *puro molino** ya.
<Sync time="61.053"/>
Mm, entó:s para tiktamakah ya tota:totsi:n, yowi a tekititi.
<Sync time="66.267"/>
Sepa nepantah pos komohkó:n a:mo kitki itaxkal pos tiknepantahwi:tih, tikitkilia taxkal de nepantah.
<Sync time="73.495"/>
Sepa tio:tak, pos ne:, sepa tiktamakah de tio:tak, *después** de yo:n yowi a pos tiketsah *tocomida** para tiktamati:wih ya, mm, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="85.197" endTime="91.874">
<Sync time="85.197"/>
*Este**, i:pa sayoh tikchi:wa, *este**, takwal ihwa:k yowi ta:totsi:n, ¿a:mo tikchi:wa *más** okseki chi:walis?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="91.874" endTime="103.258">
<Sync time="91.874"/>
Ke:mah pos timotachpa:niah de kalihtik, te:chka:wte:wah ya, pos komo tikpiah se: pitsotsi:n pos tiktamakah ya, yehwa yo:ni *tikmantene:rowah** ya, topio:tsitsi:n, ke:mah, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="103.258" endTime="111.106">
<Sync time="103.258"/>
<Who nb="1"/>
Ahsi nepantah wa:n ihwa:k, *este**, sepa tikta:lia ne:n.
<Who nb="2"/>
Ke:mah sepa tikta:liah taxkal para tiowih ya mi:lah tikmakatih, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="111.106" endTime="115.1">
<Sync time="111.106"/>
<Who nb="1"/>
Sa:te:pan timokepa, ompa ne: tihsiwiti sah *o** teisá:.
<Who nb="2"/>
Ompa ne: tihsiwitih sah
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="115.1" endTime="119.774">
<Sync time="115.1"/>
*Pos** ta: pos nika:n motachi:xtani, ke:meh ekintsi:n pi:pil yowih *escuela** a:mo a:kin.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="119.774" endTime="125.085">
<Sync time="119.774"/>
<Who nb="1"/>
A:mo a:kin, sepa tiehko wa:n ompa ton chi:walis tikchi:wa?
<Who nb="2"/>
Mm. Sapa tiehkoh, tiehkoh titapa:kah ya.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="125.085" endTime="131.921">
<Sync time="125.085"/>
Timokwi:li:tih a:tsi:n, mm, ompa para sepa timotixili:skeh.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="131.921" endTime="133.446">
<Sync time="131.921"/>
Wa:n ikwi tio:taki a.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="133.446" endTime="135.134">
<Sync time="133.446"/>
Iwki tio:taki a.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="135.134" endTime="139.808">
<Sync time="135.134"/>
¿Wa:n ompa, *este**, sa:te:pan, *bueno** tayowak ti..., sepa tikintamaka.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="139.808" endTime="143.565">
<Sync time="139.808"/>
Ke:mah sepa takwahtehko pos para se: mose:wi:ti a.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="143.565" endTime="146.736">
<Sync time="143.565"/>
<Who nb="1"/>
Wa:n se: mose:wi:ti a, i:pa, *este**,
<Who nb="2"/>
Mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="146.736" endTime="153.302">
<Sync time="146.736"/>
Eh..., wel tite:chilwi:s no: ke:ní:w ne:n, ne: wehka:w ke:ní:w kichi:wayah ihwa:k ne:n siwa:meh.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="153.302" endTime="154.969">
<Sync time="153.302"/>
<Who nb="1"/>
Pos ih..., 
<Who nb="2"/>
¿No: taman katka?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="154.969" endTime="162.718">
<Sync time="154.969"/>
No: taman katka, pos yehwa:n neli wehka:w ne:n tona:wa:n yehwa:n tama:kwe:chowa:yah, a:mo teh *molino** katka, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="162.718" endTime="168.275">
<Sync time="162.718"/>
<Who nb="1"/>
Me:wayah wa:n pe:wayah ne:..., 
<Who nb="2"/>
Me:wayah wa:n taxo:taltiah wa:n 'ketsa n' inkahfe:n, ompa ke:mah tama:kwe:chowah ya
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="168.275" endTime="171.148">
<Sync time="168.275"/>
Pe:wa kita:liah ya taxkal, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="171.148" endTime="172.496">
<Sync time="171.148"/>
¿Wa:n sa:te:pan?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="172.496" endTime="188.753">
<Sync time="172.496"/>
Sa:te:pan ompa pos ne:n kintamakah ya ne:n to:pa:wa:n katka entó:s yowih tekititih ya,
<Sync time="178.66"/>
pero yehwa:n, kintoktia:yah imintaxkal, a:mo ke:man te:tamakayah de nepantah, mm.
<Sync time="185.037"/>
Ihkó:n yehwa:n kichi:wayah n..., wehka:w ne:n tona:wa:n.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="188.753" endTime="191.25">
<Sync time="188.753"/>
¿Wa:n toni kichi:waya ihwa:k tona:ya:n siwa:t?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="191.25" endTime="198.053">
<Sync time="191.25"/>
Pos ke:meh i:n koma:mo tein tao:ltsi:n, pos yowih mote:moli:tih tao:l na:nomeh. Yehwa:n kite:mo:tih tao:l.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="198.053" endTime="199.246">
<Sync time="198.053"/>
¿Ka:ni kite:mowa:yah?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="199.246" endTime="204.309">
<Sync time="199.246"/>
Pos ka:mpa kipiah, yowih. Kitatih ka:mpa kipiah. Kikowatih.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="204.309" endTime="205.226">
<Sync time="204.309"/>
¿Wa:n sa:te:pan?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="205.226" endTime="210.034">
<Sync time="205.226"/>
Sa:te:pan ehko pos kiketsa ya para sepa takwahteko ne:n topopá:n, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="210.034" endTime="213.15">
<Sync time="210.034"/>
<Who nb="1"/>
Wa:n ompa iwki, iwki tio:taki a,
<Who nb="2"/>
Iwki tio:taki a, pos,
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="213.15" endTime="216.677">
<Sync time="213.15"/>
ke:ra motapa:ki:ti:w wa:n mohmowi:ti:w 
<Comment desc="Nota: Forma reflexiva del verbo 'ahmowia'."/>
ihkó:n.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="216.677" endTime="217.784">
<Sync time="216.677"/>
¿Ka:ni tapa:kayah?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="217.784" endTime="219.773">
<Sync time="217.784"/>
Pos a:pan, yowih a:pan.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="219.773" endTime="220.398">
<Sync time="219.773"/>
*Hasta** a:pan.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="220.398" endTime="234.565">
<Sync time="220.398"/>
*Hasta** a:pan, mm.
<Sync time="222.821"/>
Ke:meh wehka:w a:mo tei ke:meh i:n ekintsi:n tehwa:n miak *programa** te:chakah.
<Sync time="227.343"/>
Mah tikta:li:ka:n *totanque** mah t'chiaskeh n' a:t, pero wehka:w a:mo, mm, ihkó:n ya:yah a:pan.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="234.565" endTime="239.445">
<Sync time="234.565"/>
<Who nb="1"/>
¿Nochi ompa konkwiah a:t para tai:skeh? 
<Who nb="2"/>
¿Nochi ompa konkwiah a:t para tai:skeh, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="239.445" endTime="242.005">
<Sync time="239.445"/>
¿Wa:n, *este**, a:konimeh a:sakayah ihwa:k?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="242.005" endTime="245.772">
<Sync time="242.005"/>
Pos yehwa:n ya ne: taskaltia:nimeh, yehwa:n.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="245.772" endTime="254.661">
<Sync time="245.772"/>
<Who nb="1"/>
¿Pi:pil a:mo tapale:wia:yah?
<Who nb="2"/>
Pi:pil tapale:wia:yah pos ke:meh i:n neli *cuando** tiwehwei:n ya pos se: kipale:wia ya se: imomá:n, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="254.661" endTime="260.858">
<Sync time="254.661"/>
Pero pos ke:meh sayoh tehwa, pos seki tokni:wa:n i:pa yowih ya, pos a:mo te:pale:wiah ok, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="260.858" endTime="263.54">
<Sync time="260.858"/>
¿Wehka ne:n n' a:pan nika:n?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="263.54" endTime="267.309">
<Sync time="263.54"/>
Ne: ompa ne:, pos ka:mpa neh nimoskaltih, a:mo semi wehka n' a:pan.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="267.309" endTime="270.927">
<Sync time="267.309"/>
<Who nb="1"/>
¿Ka:ni tehwa:tsi:n timoskaltih?
<Who nb="2"/>
*Cer..., cerca**, nehwa nimoskaltih Reyeshogpan.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="270.927" endTime="273.398">
<Sync time="270.927"/>
<Who nb="1"/>
Ah, Reyeshogpan.
<Who nb="2"/>
Mm, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="273.398" endTime="276.868">
<Sync time="273.398"/>
<Who nb="1"/>
Ompa, ompa mah tikihto:kan, ompa tiwa:le:w.
<Who nb="2"/>
Ompa niwa:le:w, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="276.868" endTime="281.82">
<Sync time="276.868"/>
¿Wa:n ni..., nikahkwí:n, *bueno**, ekintsi:n nikahkwí:n, *este**, ihwa:k tami a:t, nohma nankikwih a:pan?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="281.82" endTime="285.612">
<Sync time="281.82"/>
Ne:n nika:n tehwa:n *cuando** tami n' a:t, tiowih a:pan.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="285.612" endTime="290.827">
<Sync time="285.612"/>
<Who nb="1"/>
*Hasta** ompa, ¿wa:n wehka?
<Who nb="2"/>
Mm, a:mo semi, ta: ne:paka sah, ne: *chorro**, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="290.827" endTime="293.17">
<Sync time="290.827"/>
<Who nb="1"/>
¿Ompa nankikwitih?
<Who nb="2"/>
Ke:mah, ompa tikwitih.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="293.17" endTime="301.666">
<Sync time="293.17"/>
No: kwali te:chtapowi:s ta:ká:n tiknekiskia ke:ní:w tikchi:wa, *este**, teisá: tap..., e..., tapalo:l, ihkó:n emo:l. ¿Ton emo:lo tiweli tikchi:wa.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="301.666" endTime="328.264">
<Sync time="301.666"/>
Pos tehwa:n nika:n neli ne:, nika:n neh ka:mpa ninemi neli, tehwa:n nika:n te:chi:xpeta:nih ne:n to:momá:n pos yehwa:n kikwa:yah miak *cosas**, emo:ltsi:n, ke:meh yo:n kichi:wah teisá: ke:meh yo:n exo:yema:n chi:ltetsa:wak.
<Sync time="316.477"/>
*O** yehwa ya yo:n exo:ye:man moke nakastekilit, ne: te:kwa:nenepi:loh no: we:lik yehwa yo:n no: yehwa:n kichi:wayah imintakwal.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="328.264" endTime="329.144">
<Sync time="328.264"/>
I:pa yo:ni sah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="329.144" endTime="336.511">
<Sync time="329.144"/>
Ke:mah wa:n teisá: ke:meh i:n pos *frijolitos** se: kitsoyo:nia, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="336.511" endTime="341.171">
<Sync time="336.511"/>
¿Wel tite:chtapowi:s ke:ní:w se: kichi:wa i:n exoyema:nemo:ltetsa:wak?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="341.171" endTime="358.697">
<Sync time="341.171"/>
Ke:mah. Yo:n iwki ah mah se: yeh sayoh se: ki..., kikwe:choli ne:n chi:lwa:k wa:n,
<Sync time="346.408"/>
mm, wa:n mah se: kipankokotochili kola:ntoh. No: we:lik.
<Sync time="351.478"/>
Ne:n, no: seki no: we:lik yehwa ya exo:yema:n mah se: kita:lili yo:n *quelites** yo:n pa:pata:wak.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="358.697" endTime="360.689">
<Sync time="358.697"/>
¿Ke:ní:w mono:tsa yo:n?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="360.689" endTime="363.445">
<Sync time="360.689"/>
Tehwa:n nika:n tikilwiah ma:se:walte:kwa:nenepi:l.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="363.445" endTime="373.184">
<Sync time="363.445"/>
<Who nb="1"/>
Te:kwa:nnenepi:l.
<Who nb="2"/>
Mm.
<Sync time="364.647"/>
<Who nb="1"/>
¿Ke:ní:w se: kichihchi:wa i:n te:kwa:nenepi:l, *este**?
<Who nb="2"/>
Pos no: *igual**. Sah mah se: 'kwe:cho yo:n xiwtsi:n wa:n mah se: 'kwe:cho ne:n chi:lwa:k wa:n mah se: kipante:kili.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="373.184" endTime="377.207">
<Sync time="373.184"/>
<Who nb="1"/>
I:pa yehwa sah, sayoh xiwit wa:n tikpante:milia,
<Who nb="2"/>
Ke:mah, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="377.207" endTime="377.884">
<Sync time="377.207"/>
wa:n chi:l.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="377.884" endTime="378.367">
<Sync time="377.884"/>
Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="378.367" endTime="381.338">
<Sync time="378.367"/>
<Who nb="1"/>
A:mo teh tikta:lilia ...,
<Who nb="2"/>
Kanah, kanah, iwki sah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="381.338" endTime="388.78">
<Sync time="381.338"/>
<Who nb="1"/>
Iwki sah.
<Who nb="2"/>
Mm.
<Sync time="382.58"/>
<Who nb="1"/>
Oksé: emo:l tein nika:wí:n, *este**, tiweli tikchihchi:wa?
<Who nb="2"/>
Pos yehwa ya yo:n metstsonkilit no: tikwah nika:wí:n tehwa:n.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="388.78" endTime="392.463">
<Sync time="388.78"/>
<Who nb="1"/>
¿Ke:ní:w se: kichihchi:wa metstsonkilit?
<Who nb="2"/>
Mm, tehwa:n tikwah ne: tik....
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="392.463" endTime="408.036">
<Sync time="392.463"/>
Ke:meh yehwa:n nika:n taskaltia:nimeh kikwa:yah ne:n sayoh ne: kiye:ktia:yah wa:n kimanah wa:n ika soyokilit,
<Sync time="400.977"/>
wa:n ika, ika ne: et, mm. Wa:n ompa kichi:lwiah ya, iwki sah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="408.036" endTime="409.53">
<Sync time="408.036"/>
¿Ika: chi:l, a:mo teisá: *más**?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="409.53" endTime="414.662">
<Sync time="409.53"/>
A:mo *porque** seki kikwah ne: de a:joloh, pero tehwa:n yo:n a:mo tikwah yo:n a:joloh.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="414.662" endTime="418.816">
<Sync time="414.662"/>
A:mo mitsne:xtilihkeh ihkó:n. ¿Toni oksé: emo:l tiweli tikchi:wa?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="418.816" endTime="425.591">
<Sync time="418.816"/>
Ne:, pos yehwa sah *o** yehwa ya yo:n piotsi:n timochihchi:wiliah. Tikwah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="425.591" endTime="427.742">
<Sync time="425.591"/>
¿Ke:ní:w tikchihchi:wa teh piotsi:n?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="427.742" endTime="434.278">
<Sync time="427.742"/>
Tehwa:n tikwah se:sepa mo:loh, se:sepa n' a:joloh, se:sepa chi:ltetsa:wak, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="434.278" endTime="436.366">
<Sync time="434.278"/>
¿Wa:n chi:ltetsa:wak ke:ní:w se: kichihchi:wa?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="436.366" endTime="443.661">
<Sync time="436.366"/>
Chi:ltetsa:wak se: kichihchi:wa no: *igual**, sayoh se: 'kwe:cholia tomat wa:n chi:lwa:k wa:n se: kita:lilia *pimienta**.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="443.661" endTime="452.998">
<Sync time="443.661"/>
<Who nb="1"/>
Wa:n se:, se:, wa:n, *este**, ¿ne:n a:joloh ke:ní:w nanki[chi:wah]?
<Who nb="2"/>
N' a:joloh no: *igual**, se: 'kwe:chowa n' a:jolih wa:n se: kipante:milia wa:n se: kita:lilia o:metsi:n ayohwa:ch,
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="452.998" endTime="456.039">
<Sync time="452.998"/>
wa:n ika *pimienta**.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="456.039" endTime="460.738">
<Sync time="456.039"/>
<Who nb="1"/>
Wa:n iwki we:lia ya. Wa:n oksé: taman tikihtowa e:yi taman se: kikwa ne:n piotsi:n.
<Who nb="2"/>
Iwki we:lia ya.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="460.738" endTime="463.82">
<Sync time="460.738"/>
Ne:n, mo:loh.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="463.82" endTime="465.511">
<Sync time="463.82"/>
<Who nb="1"/>
Aha, ¿ke:ní:w se: kichi:wa mo:loh?
<Who nb="2"/>
Mm, yeh se: k..., 
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="465.511" endTime="477.187">
<Sync time="465.511"/>
se: kichi:wa, se: 'kwe:chowa *chileancho**. Se: ki..., *primero** se: ki:xtapa:na, wa:n se: kitewa:tsa wa:n
<Sync time="472.477"/>
ompa ne: se: kimana ya. Ompa se: 'kwe:chowa ya.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="477.187" endTime="479.373">
<Sync time="477.187"/>
Se: 'kwe:chowa. ¿Toni *más** se: kita:lilia?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="479.373" endTime="496.91">
<Sync time="479.373"/>
Ne:, yehwa ya *canela** wa:n *clavos**, mm. Ke:meh ekintsi:n miak timone:xtiliah neli nika:n tehwa:n tikihtowah mah *más** we:lia tomo:leh 
<Comment desc="Nota que esta forma viene del español 'mole' por eso la /h/ final"/>

<Sync time="487.62"/>
'Ta:liliah yo:n seki yo:n onkak ne: kwesala:n, yo:n at ke:ní:w kiliah, yo:n pané: ka:kapolin o:n, nikilia pero at ke:ní:w mono:tsa. Nikelka:wtok ke:ní:w ne:chto:ka:ytilihkeh.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="496.91" endTime="497.912">
<Sync time="496.91"/>
¿Cha: yo:n *pasas**?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="497.912" endTime="502.39">
<Sync time="497.912"/>
¡*Eso**! Yehwa yo:n, *más** tikiliah kit para *más** we:lia toemo:l.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="502.39" endTime="510.191">
<Sync time="502.39"/>
Ah yehwa yo:n. ¿*Bueno**, ta:ká:n, *este**, teh..., tehwa:tsi:n, *este**, no: t'kneki te:chtapowi:s xa: tiweli teisá: ato:l?
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="510.191" endTime="514.105">
<Sync time="510.191"/>
<Who nb="1"/>
Ato:l ke:mah i:pa t'chi:wanih.
<Who nb="2"/>
¿Katí:n ato:l tiweli?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="514.105" endTime="516.895">
<Sync time="514.105"/>
Chikola:ato:l no: t'chi:wah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="516.895" endTime="518.453">
<Sync time="516.895"/>
¿Ke:ní:w se: kichi:wa chikola:ato:l?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="518.453" endTime="526.359">
<Sync time="518.453"/>
Yeh se: kichi:wa, se: 'kwe:chowa tixti wa:n se: kitsetselowa se: kimana se: kipanta:lilia *panela** wa:n chikola:teh, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="526.359" endTime="528.694">
<Sync time="526.359"/>
Wa:n iwki a. ¿Ton oksé: ato:lo tiweli?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="528.694" endTime="539.225">
<Sync time="528.694"/>
Ne:n, xokoato:l yeh se: 'kwe:chowa tao:l wa:n se: kixokoltia tixti wa:n ompa ke:mah tane:siki tikalaxowa ya wa:n tikmana ya wa:n tikpanta:lilia *panela**, yeh ihkó:n sah we:lik.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="539.225" endTime="541.869">
<Sync time="539.225"/>
Ihkó:n sah. ¿Ton oksé: ato:l no: se: kichi:wa?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="541.869" endTime="549.008">
<Sync time="541.869"/>
Yehwa sah, *nada más de**, yo:n seki nextamalato:l kiliah, yeh yo:n,
<Sync time="546.165"/>
sayoh se: kixama:nia nextamal wa:n se: kimana.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="549.008" endTime="559.364">
<Sync time="549.008"/>
Se: kimana wa:n iwki a.
<Sync time="550.926"/>
Yo:n, *este**, nika:wí:n tehwa:tsi:n xa: tiweli ok, *este**, nika:wí: xa:
<Sync time="555.216"/>
a:ksá: kichi:wa ok, tehwa:tsi:n *mismo** xa: tiweli yo:n kilia a:xokot, ¿a:mo tiweli?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="559.364" endTime="561.384">
<Sync time="559.364"/>
O:n a:xokot a:mo tikchi:wah tehwa:n.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="561.384" endTime="567.82">
<Sync time="561.384"/>
<Who nb="1"/>
A:mo nankichi:wah, a:mo nankiwe:liliah?
<Who nb="2"/>
Uhuh, uhuh, wehka:..., wehka:w kichi:wayah to:ma:wa:n *cuando** yehwa:n mayo:rdo:mohtiah, pero
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="567.82" endTime="573.09">
<Sync time="567.82"/>
ke:meh tehwa:n neli a:mo *ticostumbra:rowah** ok yo:n wa:n a:mo no: tein ko:mit tein ika se: kimana.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="573.09" endTime="575.368">
<Sync time="573.09"/>
¿Pero tehwa:tsi:n tiwelia tikchi:waya?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="575.368" endTime="578.318">
<Sync time="575.368"/>
Neh a:mo niweli, pero weliah nika:n note:iskaltihka:wa:n.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="578.318" endTime="579.944">
<Sync time="578.318"/>
¿A:mo tikmati ke:ní:w se: kichi:wa?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="579.944" endTime="584.659">
<Sync time="579.944"/>
Yo:n, no: tepitsi:n nikitaka pero a:mo n'mati ox semi iwki.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="584.659" endTime="587.341">
<Sync time="584.659"/>
*A ver** ke:..., xte:chtapowi ke:ní:w tehwa:tsi:n tikitaka.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="587.341" endTime="622.949">
<Sync time="587.341"/>
Yo:n kichi:waya ne:, *primero**, ki..., kichi:wah ne: kix..., kikwe:chowah xiwit wa:n kita:liliah tenex.
<Sync time="596.844"/>
Wa:n ompa ke:mah, kihtiwahwa:tsa a:xokoko:mit wa:n ompa ke:mah kihtixakwalowah kwaltsi:n ika ya yo:n tenex wa:n yo:n xiwit.
<Sync time="604.573"/>
Ika kihtixakwalowah kwaltsi:n wa:n ompa ke:mah ne: kita:li:tih to:nala:n mah wa:ki, ompa ke:mah kimanah ya ato:l
<Sync time="612.327"/>
wa:n kipante:kah ya yo:n ko:nko wa:n ompa ke:mah ompa kitsontsakwah ya, mm.
<Sync time="618.46"/>
Ompa kitapowah ya, wiptika kitapowah ya yo:n we:lik a yo:n ato:l.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="622.949" endTime="627.078">
<Sync time="622.949"/>
<Who nb="1"/>
We:lik a. ¿Ton xiwyo ne: tikihtowa tehwa:tsi:n kikwe:chowah?
<Who nb="2"/>
Yo:n tsope:likxiwit.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="627.078" endTime="629.998">
<Sync time="627.078"/>
<Who nb="1"/>
¿I:pa yehwa sah?
<Who nb="2"/>
I:pa yehwa sah, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="629.998" endTime="636.474">
<Sync time="629.998"/>
Yehwa yo:n 'kwitih miak, o:n, tsope:likxiwit wa:n 'kwe:chowah wa:n yehwa ya yo:n kita:liliah, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="636.474" endTime="644.522">
<Sync time="636.474"/>
<Who nb="1"/>
¿Wa:n yo:n se: taya:ya sayoh ihwa:k, *este**, mochi:waya teisá: ilwit tikihtowa, *este**, ...,
<Who nb="2"/>
Ke:mah, yehwa:n kichi:wayah *cuando** nika:n ma:mayo:rdo:mohtiah kichi:wayah yo:n a:xokot.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="644.522" endTime="647.232">
<Sync time="644.522"/>
¿Oksé: to:nal a:mo wel se:, *bueno** a:mo kichi:wayah?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="647.232" endTime="658.025">
<Sync time="647.232"/>
A:mo kichi:wayah ke:meh a:mo semi a:kah taih. Mm. Wa:n yo:n taih pos ke:meh i:n [...],
<Sync time="653.516"/>
ne: se:sepa yo:n taih n' a:tsi:n yehwa:n yo:n kinimakah taih ya yo:n.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="658.025" endTime="659.799">
<Sync time="658.025"/>
¿A:mo se: taya:ya kahfé:n?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="659.799" endTime="670.426">
<Sync time="659.799"/>
Ke:mah acha tayah kahfé:n, pero ke:meh nimitsilia pos seki yo:n taih n' a:tsi:n, ta:wa:nah. Entó:s, yehwa yo:n kinimakayah ika moxa:xpahtiah kihtowah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="670.426" endTime="675.365">
<Sync time="670.426"/>
<Who nb="1"/>
Ah, entó:s yo:n, yo:n kwali, *este**, xa:xpah, kwali se: kikwi?
<Who nb="2"/>
*Es...**, ke:mah, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="675.365" endTime="682.962">
<Sync time="675.365"/>
<Who nb="1"/>
kwali yetok. Ta:ká:n teisá:, *este**, ¿tikneki no: tite:chtapowi:s ok? ¿Teisá: tein?
<Who nb="2"/>
Mm, pos neli ke:meh ekintsi:n neli kwaltsi:n tiahtokeh i:n,
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="682.962" endTime="757.414">
<Sync time="682.962"/>
neli ika i:n *programas**, neli timokalakiah miak *programas**, wehka:w neli tikihyowihkeh.
<Sync time="688.524"/>
*Cuando** neh nika:n *primero** niehkoka, entó:s neli pos te:wa:n nita:tahkotia pitsomeh.
<Sync time="695.053"/>
Ne:, ihkó:n neli nik..., nikchi:waya *lucha** para ke:ní:w tipano:skeh. Pero *después** de yo:n a:mo nikwelitak.
<Sync time="703.11"/>
Entó:s *mejor** a ne: nika:w yo:n de neta:tahkoti:lis, se:sepa neli se: *kinesita:rowa centavo**.
<Sync time="708.632"/>
Wa:n tein iwa:n se: ta:tahkoti pos a:mo kineki ne: niman x'namaka, kineki *hasta** mah kwali mah *llega:ro**.
<Sync time="714.238"/>
Entó:s ne: yo:n nika:w. Entó:s *después** pe:wak nikchi:wa *noluchita** ya ne..., nehwa ya, pe:wak nikinkowa pitsomeh, nikiniskaltia.
<Sync time="723.236"/>
Ihkó:n pe:wkeh timoyo:lkwih ya. Entó:s ne: ta:totsi:n pe:wak mokalakih no: *programa de café**,
<Sync time="730.797"/>
entó:s yehwa yo:n pe:wak ika ne: titekitih ya. Entó:s ekintsi:n neli ne:nke:n timoyo:lkwikeh ya, pero wehka:w semi tikihyowia:yah, mm.
<Sync time="740.174"/>
Mm, wa:n neli tak a:mo se: tamatia ke:ní:w yo:ni wehka:w.
<Sync time="743.628"/>
A:mo tikchi:wayah *lucha** pero yeh ne: de pe:wak mokalakia yo:n *programa** ihwa:k a pe:wak timokalakiah.
<Sync time="749.197"/>
Mm, ekintsi:n neli ne: a:mo semi t'telihyo:wiah ok, ompa tipano:tokeh tepilitsi:n ya, mm. Yehwa sah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="757.414" endTime="766.051">
<Sync time="757.414"/>
We:noh, pos tasohkamatik miak na:no ika ne: ti..., tite:chtayo:kolih i:n, *este**, motamati:lis wa:n, *este**, kwali tikihto:s sepa moto:ka:y.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="766.051" endTime="767.779">
<Sync time="766.051"/>
Juana María Petrona Méndez.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="767.779" endTime="769.479">
<Sync time="767.779"/>
¿Wa:n tikihtowa tikayo:t?
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="769.479" endTime="772.518">
<Sync time="769.479"/>
<Who nb="1"/>
De Xalcuauhta, mm.
<Who nb="2"/>
Xalcuauhta. ¿Wa:n timoskaltih tikihtowa?
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="772.518" endTime="774.536">
<Sync time="772.518"/>
<Who nb="1"/>
Reyeshogpan.
<Who nb="2"/>
Reyeshogpan.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="774.536" endTime="777.107">
<Sync time="774.536"/>
We:noh wa:n, ¿ka:nachi xiwit tikpia?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="777.107" endTime="778.527">
<Sync time="777.107"/>
Cincuenta y dos años.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="778.527" endTime="783.919">
<Sync time="778.527"/>
We:noh pos yehwa sah, tasohka:matik, miak.
</Turn>
</Section>
</Episode>
</Trans>
