<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?>
<!DOCTYPE Trans SYSTEM "trans-14.dtd">
<Trans scribe="AMELIA" audio_filename="Ctapa_Narra_FLG339_Historia-de-vida_2011-08-17-b" version="5" version_date="110819">
<Speakers>
<Speaker id="spk1" name="Francisco Lucas González" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
<Speaker id="spk2" name="Jonathan D. Amith" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
<Speaker id="spk3" name="Aldegundo González Álvarez" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
</Speakers>
<Episode>
<Section type="report" startTime="0" endTime="277.412">
<Turn startTime="0" endTime="193.66" speaker="spk1">
<Sync time="0"/>
Ke:meh *hace ratito** name:chilwih ke neh nika:n nimoskaltih de..., de nika:n Cuahutapanaloyan.
<Sync time="6.569"/>
*Nina..., ninativo** nika:n *mismo, mismo comunidad** de Cuahutapanaloyan.
<Sync time="10.265"/>
Nochi nikitak *cuando** pe:wak ne:n *moinicia:roh** *pueblo** de Cuahutapanaloya:n.
<Sync time="14.541"/>
Wa:n nika:n n´ hko:n nimoskaltihtiah, ihkó:n, ihkó:n, ihkó:n.
<Sync time="19.345"/>
*Después nipano:k de,
<Sync time="21.783"/>
ihkó:n nimomachtia:ya *cualquier danzas** nimihto:tia:ya. Nikwelita nimihto:ti:s de nehjó:n de kwe..., ketza:les
<Sync time="27.823"/>
o de ne:n de negritos. Entó:s ne: ihkó:n nimoskaltia, ihkó:n nimoskaltih, nikpiak *diesiseis**
<Sync time="35.156"/>
*hasta llegaron veite, veinte años. Después** pe:wak ne:,
<Sync time="40.703"/>
pe:wak mowa:lah 
<Comment desc="Quizá por influencia del español dijo mowa:lah, reflexvio, en lugar de wa:lah"/>
ne: se: *misionero**, nika:n pe:wak tekiti *capi**..., de itech se: *capilla** tsikitsi:n katka *tocapillah**.
<Sync time="46.219"/>
Pe:wak tikchi:[wah], pe:wak titekitih ihkó:n itech se:, a:mo nikilia katí:n, katí:n fie... katí:n *año pero**
<Sync time="51.89"/>
pe:wak titekitih itech se:, itech se: no:..., no:..., ika se: *nor..., norte fuerte**.
<Sync time="56.381"/>
Entó:s tiksaka..., tiksakayah tet ihkó:n wa:n pe:wak
<Sync time="59.512"/>
tikchi:wah ihkó:n, se: *barda** tikchi:wkeh para *alrededor** tikta:lihkeh *tablas para**
<Sync time="64.398"/>
*tikcerca:rohkeh** nochi ne:n ompa, ne: kampa ekintsi:n *iglesia**.
<Sync time="67.587"/>
Entó:s ne: ihkó:n pe:wak titekitih.
<Sync time="71.374"/>
*Después llegaro:ko** ya *de veinticoinco años**, nikte:moh *noseñora**,
<Sync time="75.982"/>
nimochi:wak *padre de familia**, *hasta** ekintsi:n pos,
<Sync time="79.444"/>
nipano:k *dos veces de comités de educación**,
<Sync time="81.785"/>
nitekitik nika:n *parejo** itech *nocomunidad**.
<Sync time="84.193"/>
*Después** ni..., ika se: *trabajo** ne:chkalakihkeh komo, *haz de cuenta** se: xiwtekit, nika:n de tehwa:n, de,
<Sync time="90.026"/>
komo to:pi:les, *mayores**, tiko:wkeh toto:roh wa:n tikchi:wayah fiestah *día ocho de diciembre**.
<Sync time="97.226"/>
Wa:n tik..., pe:wak ne:n ihkó:n tekitih ihkó:n, titekititiwi:tseh ihkó:n.
<Sync time="101.968"/>
Nipano:k *comité de obra de n'escuelas** tein yetok ekintsin.
<Sync time="105.819"/>
Wa:n *hasta** ka:mpa kitakeh tak kiwelitakeh *notrabajo** ke:meh nipe:wak *niksegui:rowa** nitekitik.
<Sync time="110.333"/>
Ihkó:n, *hasta** ekintsi:n a:mo ne:chka:wtokeh, ekintsi:n nietok *comité de, de agua potable**.
<Sync time="115.478"/>
Wa:n pos ekintsi:n nikte:mowa *nocambio** pero a:mo akah kineki pano:s a:mo n'mati ke:yeh, ox
<Sync time="121.074"/>
kimowiliah o ke:yeh. *Pero de hecho** pos neh nikneki nikchi:was a *nocambio** pero
<Sync time="125.587"/>
a:mo weli pos a:mo wel ne:chka:wah, ke:mah ika nehjó:n pos
<Sync time="129.83"/>
nipe:wak nitekiti ihkó:n kwelitakeh, tak nimolia, xa: ke:meh n'tekitik.
<Sync time="134.111"/>
Wa:n ne: ihkó:n ni..., ihkó:n nipe:wak kitstikah *nocompañeros**. Pe:wak tekitih seki *lados**, pe:wak ne: tik...,
<Sync time="141.528"/>
tik... tikmoya:wah *tubos a de..., de agua potable**.
<Sync time="145.29"/>
A:mo tikehkoltihkeh nika:n itech comunidad.
<Sync time="148.191"/>
Tikchi:wkeh ya *tocaja de agua** ka:mpa mo..., tiksentilihkeh ya a:t ka:mpa ekintsi:n
<Sync time="152.452"/>
*servirohtok** a nochi *comunidad kimantenerohtok** a para
<Sync time="155.633"/>
*cada quien imangera** ika n' n' *iabrazaderas**.
<Sync time="158.876"/>
Wa:n nohjó:n pos ne:n, ekintsi:n pos ne: nikihtowa,
<Sync time="163.787"/>
ke 
<Comment desc="aunque dice 'ke:s';"/>
, pos ika yo:n nipe:wte:wak nitekitik *hasta momento**,
<Sync time="170.191"/>
ihkó:n ekintsin pos neh nik..., ekintsi:n nika:n *nicomité de cooperativa**.
<Sync time="175.645"/>
Ekintsi:n tietokeh *de café orgánico** titekititokeh ya de nejó:n, tikchi:wtokeh ya.
<Sync time="179.917"/>
Mm, ika *nocompañeros** wa:n tikchipa:wah *tocafé** para tiknamakah *cooperartiva**. Ke:mah wa:n nejó:n pos
<Sync time="188.543"/>
ompa ti..., *tikpararowiliah** para neh ompa sah nejó:n katka neh *nopalabra**, mm, ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="193.66" endTime="195.51">
<Sync time="193.66"/>
¿Wa:n tli:no:n *danza** tikte:ne:w?
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="195.51" endTime="196.095">
<Sync time="195.51"/>
¿Eh?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="196.095" endTime="197.346">
<Sync time="196.095"/>
Tikte:ne:wak *danzas**.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="197.346" endTime="200.679">
<Sync time="197.346"/>
<Who nb="1"/>
Mm. Ke:mah negri:tos wa:n de n', de n' kwetsa:les
<Who nb="2"/>
Negritos.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="200.679" endTime="202.684">
<Sync time="200.679"/>
¿Wa:n ke:no:n, ke:no:n kateh?
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="202.684" endTime="244.129">
<Sync time="202.684"/>
Neh nimihto:tia:ya nehjó:n, mn, entó:s neh,
<Sync time="206.791"/>
nik..., nikwelitaya ihkó:n nimihto:ti:s.
<Sync time="209.834"/>
Nikchi:wak komo se: *tres años** de, katka de ni..,. ninegrito. Wa:n *después** pe:wak nipano:k oksé: oksé: *danza mismo**.
<Sync time="216.704"/>
Pero se: *hecho** nimhto:tih. Wa:n *después** a:mo nikwelitak ok *porque** pe:wak ne:ch...,
<Sync time="221.527"/>
ika nojó:n *norte**, sepa ika *tiempo de nortes**.
<Sync time="224.451"/>
*A la fuerza que** ompa nietoskia *presente porque nokompañeros** a:mo ne:chka:wayah.
<Sync time="227.313"/>
Ke:mah wa:n entó:s ne:, ika nejó:n, nikisak de nimihto:tia:ya.
<Sync time="233.525"/>
*Hasta** para ekintsi:n a:mo ke:man, nika:w..., nik..., nimihto:tia ok *porque** ne: .... A:mo nikwelita ok *porque** se:, se: siowi fie:roh.
<Sync time="239.563"/>
Mm, yehwa yo:ni sah *nopalabra** katka, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="244.129" endTime="245.015">
<Sync time="244.129"/>
¿Tiaka *norte**?
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="245.015" endTime="245.53">
<Sync time="245.015"/>
Mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="245.53" endTime="247.058">
<Sync time="245.53"/>
'O:titekipano:to *norte**?
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="247.058" endTime="249.677">
<Sync time="247.058"/>
Uhuh, nehwa a:mo niahka *norte**.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="249.677" endTime="250.07">
<Sync time="249.677"/>
Tiahka.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="250.07" endTime="254.309">
<Sync time="250.07"/>
Uhuh. I:pa nika:wí:n sah nipano:k, ihkó:n, *hasta** ekintsi:n.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="254.309" endTime="254.865">
<Sync time="254.309"/>
Mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="254.865" endTime="259.237">
<Sync time="254.865"/>
Mm. Ke:mah. kwali pano:s oksé: *a ver** a:koni.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="259.237" endTime="259.833">
<Sync time="259.237"/>
Mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="259.833" endTime="260.123">
<Sync time="259.833"/>
Mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="260.123" endTime="262.073">
<Sync time="260.123"/>
¿Wa:n ke:no:n moto:ka:?
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="262.073" endTime="267.122">
<Sync time="262.073"/>
Nehwa, ne:pa nite:makak, ne:pa n'te:makak a *nonombre**.
<Sync time="265.695"/>
Francisco Lucas González.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="267.122" endTime="268.354">
<Sync time="267.122"/>
¿Mm, de ka:no:n, kano:n?
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="268.354" endTime="271.553">
<Sync time="268.354"/>
De nika:n *mismo** de Cuahutapanaloyan, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk3" startTime="271.553" endTime="272.605">
<Sync time="271.553"/>
Ka:nachi tikpia moxiw.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="272.605" endTime="277.412">
<Sync time="272.605"/>
*Sesenta y cuatro**, mn
</Turn>
</Section>
</Episode>
</Trans>
