*A ver** wa:xin. Nika:n tehwa:n tiki:xmatih tima:se:waltsitsi:n, onkak miak taman wa:xin. A:mo sen taman sah. Sayoh kipata de n' to:ka:it, pero wa:xin *mismo** yehwa. Tiki:xmatih tehwa:n nika:n onkak sen taman, o:me taman wa:xin, tikiliah. Mono:tsa, mono:tsa ista:kwa:xin. Se:, tapialwa:xin, se:, tapalwa:xin noksé:. San Francisco wa:xin oksé:. Tepe:wa:xin noksé:. Kowtahwa:xin onkak o:me taman, onkak tein ista:k wa:n onkak tein chi:chi:ltik. Wa:n tein te:ka tami a n' tehwa:n tikilwiah tein a:mo tikwah nejó:n a:mo mo..., a:mo se:, a:mo se: kimahse:wa, mono:tsa wa:wa:xin. Yo:n tamela:wa sayoh, *este**, xo:chiowa sah. No: taki n' ita:kilotsi:n pero a:mo, a:mo se: kimahse:wa *porque** a:mo we:lik. Tein we:lik yehwa sah nejí:n tein nimitsintohto:ka:ytilih, yehwa n' tein se: kimahse:wa. ¿Ke:yeh? *Porque** tik..., kipia se: ahwia:kka:yo:t semi kwaltsi:n. Wa:n para ika se: mote:we:liltia neh nikilia pos kwaltsi:n *porque** pos ika se: kimahse:wa n' taxkaltsí:n. Wa:n ikowyo nochi nejí:n taman wa:xin tein onkak, kwaltia n' ikowyo para kalkowit, wa:n kwaltia para n' kowtati:l. Yehwa, *o sea** tehwan tiktatekiwtiah de miak taman. Wa:n ixiwyotsi:n, pos n' ixiwyotsi:n no: semi kwali para n' ta:la:bo:noh. *Porque** ka:mpa onkak nejí:n, nejí:n kowtsí:n, onkak miak tapala:n. Komo kahfe:ntah, onkak mo..., onkak miak tapala:n *porque** n' ixiwyotsi:n nochi tein paxi:i:ni i..., n' ixiwyo *cuando** pe:wa ma:..., ma:xi:ini, wa:ki, ma:xi:i:ni entó:s moka:wa ne:n ixiwyotsi:n, pala:ni, ompa moka:wa ya para n' ta:l..., ta:ltapala:n tikihtowah tehwa:n, kipale:wia ya n' ta:lmaliktsí:n . Yehwa nejó:n tehwa:n tik..., tik..., tikwelitah no: yo:n kowtsí:n *porque** pos para *aparte de** se: kimahse:wa, wa:n todavía tepitsi:n te:chpale:wia para n' ta:ltikpak, ta:l, ta:lmaliktsí:n. para *más** ta..., *más** tata:ki *porque** n..., komo kahfe:ntah, kie:kna:miki nejó:n *porque** n..., *abono casi** no: ne:n ixiwyotsi:n. Ne:n tapala:n ne:n ixiwyotsi:n pos semi kie:kna:miki ne:n tato:ktsi:n. Niman, niman, *este**, ¿ke:ní:w ki..., se: kikwa wa:xin? Xoxohki, xoxohki noso...? *Ay*, nejó:n, *este** n' ita:kilotsi:n se: kimahse:wa ihkó:n xoxowik. Sayoh se: kipixka, wa:n iihtik de n' ie:wayotsi:n kipia ne:n i..., n' ita:kilotsi:n, taihtik kipia ne:n iteyotsi:n. Wa:n yehwa ya se: kimahse:wa. Wa:n komo se: kineki se: kimahse:was tein selik, kwali se: kimahse:wa n' tein selik. A:mo chika:wak, selik se: kiteki n' kiliah wa:x..., wa:xselik wa:n mah se: kikwa ika n' taxkaltsí:n no:, no: taman we:lik, no: taman ahwia:k. ¿*Porque** ke:yeh? N..., a:mo, a:mo iteyo sanoke se: kikwa nochi ka n' ie:wayo *porque** selik. kwali se: kimahse:wa. A:xka:n, no..., e..., nowehka:wkayo:abue..., [nowehka:wkayo:]we:ita:twa:n kikwa:yah yehwa:n, ikechselotsi:n, ixiwyo. Ixiwyo no: we:lik, tein iselotsi:n, tein sehseltik n' ixiwyotsi:n, no: we:lik para se: kimahse:was, ihkó:n ahwia:k ke:meh ahwia:k n' ita:kilo ihkó:n ahwia:k n' ixo..., n' ixiwyotsi:n. Wa:n nejó:n nochi.... Nochi wa:xi:n, katí:n eski wa:xin. ¿Nochi wa:xin? Sayoh neh nimitsilia a:mo se: kimahse:wa ne:n wa:wa:xin, *porque** wa:wa:xin pos tikmattokeh tehwa:n que nejó:n a:mo se:..., a:mo we:lik. Pero tein nejí:n wa:xin tein nimitstohto:ka:ytilih nochi kwali se: kimahse:wa. A:mo, a:mo se: kimolo:ntia, yo:n se: kikwa iwki xoxowik. ¿Wa:n a:mo se: kimolo:ntia? Sayoh se: kiteki ka:mpa ta:ktok, se: kiteki, komo kowtah pos tiktekitih ne: *o** nikwi:ka notaxkaltsi:n, nikteki wa:n nikpihpixka wa:n pe:wa nikwa ika notaxkaltsi:n. A:mo moneki nikmantos, a:mo moneki nik..., nikmolo:ntihtos sanoke iwki xoxowik nikwa. *Igual** n' ixiwyotsi:n, n' ixiwyotsi:n komo n'neki nikwa:s pos nikwa n' ixiwyotsi:n pero tein selik, a:mo tein chika:wak. *Porque** tein s..., tein chika:wak a:mo no:, a:mo no: wel se: kimahse:wa ok. Tein kwali se: kimahse:wa tein iselotsi:n. N' ikechs..., n' ikech..., n' ikechko, ata n' ikechselotsi:n tikihtowah tehwa:n, ka:mpa pe:wa, ka:mpa pe:wa..., [ka:mpa] tamiti ne:n i..., i..., ima:kowyotsi:n, n' ompa pe:wa n' ikechko sehselia. Wa:n yehwa yo:n se: kitekilia wa:n se: kimahse:wa. ¿Niman welis u:n, welis tine:chilwis, Ke:mah. *este**, ke:ní:w mo..., moita u:n is..., ista:kwa:xin? Ista:kwa:xin, tei[n] tikihtowah tehwa:n ista:kwa:xin *porque** ista:k n' ita:kilotsi:n. Pero n' ixiwyo, n' ixiwyo pos no: *igual** ista:k n' ixiwyo ke:meh ita:kilotsi:n. N' ixo:chiotsi:n *igual** ista:k. Tapialwa:xin, pos *casi** no: iwki *porque** sayoh tikihtowah tehwa:n tapialwa:xin tikihtowah mote:ne:wa tapialwa:xin, sayoh por n' ito:ka:it pero de n' wa:xin ihkó:n ahwia:k wa:n ihko:ni we:i, ihko:ni we:lik. A:mo teh nikihto:ti *porque** pos tikpatatih tehwa:n i..., ito:ka:y. pos tikpata de n..., de, de we:lik. A:mo, ta: ihkó:n we:lik sah. A:xka:n tapalwa:xin pos no: *igual**, no: *igual** n' tapalwa:xin. Tapalwa:xin, *igual** we:lik ke:meh n' okseki, ke:meh no[k]sén taman wa:xin tein ista:kwa:xin, *igual** we:lik n' oksé:, n' okseki ne: tapalwa:xin. ¿Tapalwa:xin a:mo chi:chi:ltik? Sah ..., *Este**, n' tapalwa:xin a:mo, *este**, yeh, yeh ke:mah chi:chi:ltik *por eso** tikiliah tapalwa:xin *porque** chi:chi:ltik ne:n ita:kilo. Mm., A:xka:n San Francisco, San Francisco onkak o:me, *este**, yeh, yeh kipia o:me taman n' i..., n' i..., n' i..., n' i..., n' i..., n' *icolor** mah tikihto:ka:n, itapalo. Onkak n' chi:chi:ltik tahko wa:n tahko ista:k. Wa:n tepe:wa:xin, tepe:wa:xin pos *igual**, *igual** wa:n *igual** ihkó:n de we:lik wa:n ihkó:n de ahwia:k. ¿Wa:n itla:kilo? Ita:kilo, ita:kilo n' tepe:wa:xin *igual**, ihkó:n no:. Tepitsin kipatan ne:n kiliah kowtahwa:xin, kowtahwa:xin yeh porin tikihtowah kowtahwa:xin pisi:ltik. Wa:n o:me taman, onkak tein ista:k, wa:n onkak n' tein chi:chi:ltik. Pero no *igual** ahwia:k wa:n no ihkó:n we:lik ke:meh n' okseki, ke:meh n' okseki tein tikihtowah nimitste:ne:wilia n' okseki wa:xin, ihko:ni we:lik. Sayoh kipata n..., n' ta..., kipata, yo:n ke:mah kipata tepitsi:n n' ita:kilo *porque** pisi:ltik, tsikitsitsi:n. Wa:n yo:n a:mo xkihto se: kito:kas, yo:n ixwa sah. Mah sayoh ..., Ka:mpa onkak ompa ixwa. Wa:n ompa ta:ki. A:xka:n, ne:n, kiliah, *este**, n' kowtah, *este**, n' wa:wa:xin, wa:wa:xin yo:n a:mo we:lik *porque** wa:wa:xin yeh pos tamela:wa sayoh.... Ihkó:n seki kiliah wa:wa:xin *porque** ima:xiwyo ihkó:n tamati ke:meh n' okseki wa:xin. *Y por eso** kiliah wa:wa:xin pero de..., de n' ita:kilo pos a:mo we:lik. No:, no: ta:ki pisi:ltsitsí:n n' i..., n' ich..., n' ita:kilo n' wa:wa:xin. Pero a:mo, a:mo we:lik. Yo:n a:mo ke:man tikmahse:wah tehwa:n, *este**, nikmattok tein i:n nimitsto:ka:ytilih, nejí:n sen taman pos yehwa *solamente** yehwa n' tehwa:n tikmahse:wah. Mm. A:mo nikmati, ¿xa: oksé: tatsi:ntokalis tik..., tikpias? ¿Wa:n a:mo se: kikwi para *abono**? Nochi, nochi de nijín, de nijín, tein nejí:n nika:n nimitstohto..., nimitstohto:ka:ytilih nochi wa:xin, yo:n nochi kwaltia para n' ta:la:bo:noh. Nochi, *porque** n' ixiwyo sa se:, sa se: taman sah. A:mo nikihto:ti ta:taman, sano ke sa se: taman sah n' i..., n' ixiwyotsi:n. Wa:wa:xin *igual**, wa:wa:xin pos yo:n no: kwaltias *siquiera** para n' *abono**, komo a:mo, a:mo tikwah, a:mo tikmahse:wa n' ita:kilotsi:n, Pero n' *cuando menos siquiera para** n' tapala:n tikwih para n..., *o** para kowtati:l n' ikowyo. Para kowtati:l, para, para kalkowit a:mo no: *porque** i:n a:mo semi wehwei moskaltia, i:n tsikitsitsi:n. Pitsa:wak, *solamente** para kowtati:l sah. Pero n' okseki wa:xin tein nimitstohto:ka:ytilih kwaltia para kalkowit, kwaltia para kowtati:l, kwaltia para n' ta:la:bo:noh, wa:n para se: kimahse:was n' ita:kilotsi:n. Yehwa yo:n a:mo nikmati, xa: oksé: t..., ¿Wa:n para tapala:n, ¿kit..., kiteki? Para tapala:n, ¿Se: kiteki? *este**, a:mo para tapala:n yehwa n' ixiwyo pe:wa ma:xi:i:ni. Ke:meh wa:ktiw, ke:meh chika:waxtiw n' ixiwyotsi:n, ihkó:n pe:wa paxi:i:ntiw n' ixiwyo. Entó:s de paxi:i:ni n' ixiwyo ompa pe:wa pala:ni a. Ke:meh mopatatiw n' ixiwyo, ke:meh seki selistiw, seki wa:ktiw, seki ..., *bueno** tein wa:ktiw paxi:i:ntiw a. Wa:n tein selistiw pos yehwa ya n' tein kita:ki:ltia ya ne:n iselotsi:n. Pero a:mo nochipa, *casi** tikihtowah tehwa:n, A:xka:n komo no: tikte:nkitekiskeh , tikte:ntekiskeh, pos tikte:ntekih wa:n tikte:miliah n' ixiwyo ompa. Ompa pe:wa pala:ni wa:n ompa kwaltia ya para n..., para n' *abono**, para n' ta:la:bo:noh. Ke:mah, yehwa nejó:n tehwa:n tik..., tiktatekiwtiah neh nimitsilia nika:n tima:se:walmeh, ke:mah. Mm. Mm. ¿Yehwa sah? Mm.