<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?>
<!DOCTYPE Trans SYSTEM "trans-14.dtd">
<Trans scribe="AMELIA" audio_filename="Tzina_Agric_LFF343_Keeniiw-see-tatooka-Como-se-siembra_2011-08-23-c" version="6" version_date="110928">
<Speakers>
<Speaker id="spk1" name="Alegundo González Álvarez" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
<Speaker id="spk2" name="Lucio Flores Flores" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
</Speakers>
<Episode>
<Section type="report" startTime="0" endTime="707.583">
<Turn startTime="0" endTime="7.665" speaker="spk1">
<Sync time="0"/>
kwali a, x´te:chtapowi ke:ní:w ti..., ke:ní:w mochi..., mowi:ka i:n tato:k, tato:kalis,
<Sync time="5.386"/>
toni achto se: kichi:wa, toni sa:te:pan.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="7.665" endTime="194.868">
<Sync time="7.665"/>
Ah, *cuanto** ehko to:nal de tato:kalis wa:n moto:ktani xina:ch,
<Sync time="14.855"/>
*entonces, este** ti..., timokwehmolowah. Timotame:wiah.
<Sync time="23.271"/>
Tik..., tikchi:wah ta:ltikpaktsi:n mah mochipa:wa para tikta:li:skeh se: xina:chtsi:n.
<Sync time="31.958"/>
Achto titawi:tekih wa:n ti..., titato:kah, ti..., titae:kpowah, timi:lme:wah.
<Sync time="49.342"/>
Titata:lwiah, titakwelpachowah, titapixkah, tikalakiah tositsi:n para ika timopale:wi:skeh
<Sync time="61.097"/>
de, de se: xiwtika. Porque tein tikto:kah nehjó:n ta:kilo:tsi:n para ika timopano:ltiah sah, a:mo para tiknamakaskeh.
<Sync time="71.182"/>
Ihkó:n ne: tia:nkes, mm. *Entonces** tehwa:n nika:n ta:ltikpak
<Sync time="79.909"/>
tokini:wa:n titahyowiah porque tel nokta timotsonte:mah, mm.
<Sync time="85.644"/>
Wa:n de timotsonte:mah, pos tehwa:n no: timotata:tawtiliah iwa:n tote:koyo dios
<Sync time="93.127"/>
para mah kipale:wi ne:n totato:ktsi:n, mah a:mo kima:toka nexi:kol,
<Sync time="99.572"/>
mah a:mo wi:ki se: yo:n okwiltsi:n tein ekin nankielna:miktoyah *porque** yo:n nexi:kol
<Sync time="106.649"/>
kiki:xtia ne:n sayoh xina:chtsi:n wa:n ompa 'ka:wa, nió:n kimahse:wa *si no que** sayoh kipihpiswihtinemih, mm.
<Sync time="116.245"/>
*Entonces, este** ihwa:k, ihwa:k yo:n se: kichi:wa itech n' tata:ilah no:
<Sync time="122.834"/>
ompa se: kitehtektiw a kowit *porque** ka:sá: onkak kowmeh ke tatampawiah, mm.
<Sync time="131.035"/>
Se: kinte:xi:ma para mah kintaka:wili ne:n tato:ktsi:n para kwali
<Sync time="136.724"/>
moiskalti:s kwaltsi:n. Kimaka ne:n a:tsi:n to:nawi:lo:t, mm.
<Sync time="144.818"/>
Wa:n se: kichipa:wa kwaltsi:n para no: yeh kwaltsi:n moyo:lpa:ktia.
<Sync time="150.401"/>
Mooholo:chowa ima:tsi:n, kwaltsi:n ma:kaka:lo:e:wi.
<Sync time="154.687"/>
Yehwa nehjó:n chi:walis *cuanto** wi:tsa to:nal de, de tato:kmeh
<Sync time="161.07"/>
*cuando** wi:tsa to:nal de tehwa:n ti..., ti..., ti..., timo..., timotekiti:lti:skeh 
<Sync time="169.326"/>
para tehwa:n iwa:n timotekipano:skeh iwa:n topi:piltsitsi:n,
<Sync time="173.252"/>
to..., tona:mik. Iwa:n tipano:skeh se: o:me, e:yi to:nal, *mientras** ke yehwa:tsi:n te:chmaka nemi:lis
<Sync time="181.955"/>
para tehwa:n pos timo..., timotekipano:skeh. Timopano:lti:skeh.
<Sync time="189.892"/>
Wa:n yehwa sah i:n kwali na:me:chtapowi:s se: o:me, e:yi tahto:ltsi:n.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="194.868" endTime="199.683">
<Sync time="194.868"/>
*Este**, tonto:nal mo..., to..., to..., itech i:n xiwit, ¿ka:nachpa wel se: tato:ka?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="199.683" endTime="245.064">
<Sync time="199.683"/>
*Pues** itech tehwa:n toxola:l *solamente** se: *viaje**.
<Sync time="204.083"/>
Pero nika:wí:n para tanikwa:kopa ke:meh Xaltipan paratani a.
<Sync time="209.916"/>
kwali se: kita:lia ohpatiká: tato:ktsi:n, mm.
<Sync time="215.726"/>
Pero nika:n tehwa:n i:n toxola:l a:..., a:mo weli *porque** a:mo icha:yohka:n, eh.
<Sync time="221.793"/>
Sa i:pa *cada** xiwit sah ti..., timotato:kiah. *Por eso** tein ki:sa ne:n taselo:tsi:n timoe:wiliah,
<Sync time="229.283"/>
para yeh ika timopano:ltiah. 
<Sync time="231.211"/>
Ehko to:nal sepa motekitilani pos sepa nehjó:n se: kita:lia n', n' xina:chtsi:n para ihkó:n a:mo ke:man tikpolo:skeh nejó:n xina:chtsi:n, nochipa semi ihkak te:chpale:wi:s.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="245.064" endTime="249.955">
<Sync time="245.064"/>
Wa:n achtoya a:mo, a:mo op..., a:mo no: ohpa motato:kaya nika:n xola:lpan?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="249.955" endTime="305.104">
<Sync time="249.955"/>
*Pues** ne:ka to:nal a:mo nimitsili:s *porque** pané: *desde** ke neh ni:xpeta:n a:mo nejó:n a:kin tato:kaya ohpa.
<Sync time="258.225"/>
Pero seki ki..., kine:ska:yo:tia:yah no: tato:kaskeh pero
<Sync time="262.811"/>
mah nimitsili tein neli a:mo we:i e:lo:tsi:n mota:lilia.
<Sync time="267.167"/>
Tsikitsitsi:n, a:mo ke:meh *cuanto** yekinika to:nal *enero** wehwei sinti mochi:wa, mm.
<Sync time="274.605"/>
Wa:n no: oksé: taman *cuanto** wi:tsaya ne:n *tiempo** de, de, de xi:lo:titi a, a:mo kika:wah ok ne:n
<Sync time="282.819"/>
okwiltsitsi:n, *o sea** nexi:kolokwilimeh. *Entonces** a:mo teh nepale:wi:l, *porque** teh nokta timotsomo:lta titekiti
<Sync time="290.678"/>
pero a:mo mitska:wiliah ok n' okwiltsitsi:n.
<Sync time="294.859"/>
Wi:tseh ya, *ya sea** chiktehmeh, *ya sea** pe:sohmeh. Ke:mah..
<Sync time="299.085"/>
*Entonces** te:cha:wilchi:wiliah sayoh, a:mo teh te:chpale:wia, ne:nkah sah se: itekiw.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="305.104" endTime="310.113">
<Sync time="305.104"/>
¿Wa:n ihwa:k se: tato:kati, ke:ní:w se: kiita, ke:ní:w ki... kita ton se: kito:kati?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="310.113" endTime="311.813">
<Sync time="310.113"/>
¿De ke:ní:w?
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="311.813" endTime="317.561">
<Sync time="311.813"/>
Ton ..., ke xina:ch, ke:ní:w se: kit..., ke:ní:w se: ..., kati:ni se: kito:kas wa:n toni se: kichi:wilihtiw para achto se: kito:kas?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="317.561" endTime="353.986">
<Sync time="317.561"/>
Ah *bueno, entonces**, xina:chtis:n, *cuando** se: kio:ya xina:chtsi:n
<Sync time="321.616"/>
pos se: kihita tein *más** kwahkwali n' tao:ltsi:n, mm.
<Sync time="327.92"/>
Wa:n ento..., wa:n, wa:n nehjó:n se: kio:yilia i..., i..., i..., ita:kayotsi:n *o sea** tein iwa:n
<Sync time="335.089"/>
ki:xna:mikis para mah a:mo nehjó:n para mota:ki:lti:s.
<Sync time="339.483"/>
Pero kihtowah ke komo se: kita:lilia yo:n tein chi:chi:ltik, *entonces** kipale:wia *porque** yehwa ita:kayotsi:n ne:n tao:ltsi:n tein ista:k, mm. *Entonces** ihkó:n *más** kwaltsi:n mota:ki:ltia, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="353.986" endTime="358.491">
<Sync time="353.986"/>
Wa:n ihwa:k se: kihitak a tao:l ¿toni se: kichi:wilia para achtopa se: kito:kas?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="358.491" endTime="374.79">
<Sync time="358.491"/>
Pos para pos se: kita:tawtilia todio:s, pos a:mo teh se: kichi:wilia xina:chtsi:n, *solamente** se: kima:ktilia yehwa:tsi:n
<Sync time="367.256"/>
para yeh nehjó:n kimakas nehjó:n tatio:chi:walis para pos kwali ki:sas tomi:ltsi:n, a:mo kima:tokas nexi:kol, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="374.79" endTime="378.897">
<Sync time="374.79"/>
Ihwa:k kihtowah se: kia:pachowa, ¿ka:nachi to:nal se: kia:pachohtok?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="378.897" endTime="403.036">
<Sync time="378.897"/>
*Pues** neh paraké:s nimitskahkaya:was *solamente** se: yowal wa:n se: to:nal nika:pachowa
<Sync time="384.744"/>
wa:n ompa ke:mah nikte:mowa ya seki xiwit mono:tsa po:xne.
<Sync time="388.611"/>
Wa:n ika niktapechtia para, para nik..., nik..., nik..., para nikchi:wa para mah ki:sa yo:n ikwitapi:ltisi:n.
<Sync time="397.861"/>
Ke:mah, para a:mo tao:l se: kika:wati, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="403.036" endTime="410.372">
<Sync time="403.036"/>
Tite:chtapowia:ya ye:wa, ye:wa ke: se: ki..., se: ta..., [ta]epkowa *o** ke:ní:w se: kihtowa?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="410.372" endTime="463.269">
<Sync time="410.372"/>
Aha, *cuando pues, cuando** ma..., ma:pi:xowi a ne:n mi:ltsitsi:n
<Sync time="417.552"/>
se:, se: ka..., kaxto:lto:nal *o** se:, mahyá: se: kaxto:lto:nal.
<Sync time="422.569"/>
*Entonces** panki:sa ya ne:n taselo:tsi:n
<Sync time="426.33"/>
pero ihwa:ksá: yo:n nexi:kol kimichtsi:n te:chma:tokilia ihkó:n tatsa:la:n, ihwa:ksá: a:mo nochipa.
<Sync time="433.36"/>
*Entonces** ompa ya yo:n se: kie:kpowa, sepa se: kio:ya *semillita**, sepa se: kia:pachowa wa:n sepa se: kiseli:ltia, mm.
<Sync time="442.117"/>
Wa:n ke:mah sepa se: ki...kika:wati a ka:mpa yo:n pohpoliwtiw para *cuando**
<Sync time="448.503"/>
ki:sas ne:n tato:ktsi:n a:mo kanah pohpoliwtos ok. Pero ihwa:k a:ksá: te:chma:tokilia nexi:kol, wa:n pohpoliwtok wa:n ompa se: yeh se: tapolohtiw a, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="463.269" endTime="473.842">
<Sync time="463.269"/>
Eh, ihwa:k tikihtowa:ya no: oksé: kita:tawtia ne:n totio:tsi:n para mah, mah kwali ta:ki, a:ksá: etok, a:ksá: totio:tsi:n tein ki..., ki..., kimahpia ne:n tao:l?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="473.842" endTime="491.974">
<Sync time="473.842"/>
*Pues, pues** ekinita ta:lmaniktsi:n se: kima:ktilia para mah kinawa nehjó:n
<Sync time="480.798"/>
tao:ltsi:n wa:n mah a:mo tayo:koya tao:ltsi:n se: kita:lpacho:ti *porque**
<Sync time="486.168"/>
a:mo wehka:wa wa:n sepa mopanki:xtia, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="491.974" endTime="503.623">
<Sync time="491.974"/>
Eh ihwa:k yo:n kihtowa tati:tikwi:ni *o** teisá: ki..., kichi:wa mah i:n mi:l a:mo, 
<Sync time="499.04"/>
*bueno** mah a:mo kwaltsi:n ta:ki, to..., toni wel kichi:wi[lia], kikwi..., [ki]mohmowtia [mah] tikihto:ka:n 
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="503.623" endTime="506.312">
<Sync time="503.623"/>
Ah yo:n tein teh tikihtohtok, no: taman.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="506.312" endTime="507.151">
<Sync time="506.312"/>
No: taman.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="507.151" endTime="513.084">
<Sync time="507.151"/>
<Who nb="1"/>
Yo:n *cuando** kihtowah to:naltati:tikwi:ni *porque** ne: tio:taka:mpa tatikwi:ni
<Who nb="2"/>
Mm, aha.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="513.084" endTime="562.307">
<Sync time="513.084"/>
*Este, por ejemplo** ta:kilo:t de xokotsitsi:n, eh, ata a:mo, a:mo, a:mo kwaltia.
<Sync time="520.32"/>
Ma:ski wel wehweitsitsi:n ya xokotsitsi:n pero ata wi:tsa se: to:nal oso se: o:me, e:yi to:nal
<Sync time="527.04"/>
wa:n pe:wa moyo:kolia xi:ni yo:n, yo:n ta:kilo:t, mm.
<Sync time="533.598"/>
*Entonces** neh nimolwia mahyá: yo:n kitatia n' ..., mahyá: ika yo:n n..., moli:nia yo:n toni yo:n kakisti
<Sync time="543.423"/>
*entonces** ihwa:k nehjó:n pe:wa, *este**, mahyá: *kimalea:rowa**,
<Sync time="550.138"/>
Wa:n no: *cuando** mochi:wa *eclipse** no: kipia mah se: *kiprotege:ro porque igual** kichi:wa, mm.
<Sync time="555.768"/>
*Entonces** a:mo, a:mo mos..., a:mo, ke:ní:w nimitsilia, a:mo moiskaltia ta:kilo:t, eh, kone:wetsi.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="562.307" endTime="564.178">
<Sync time="562.307"/>
<Who nb="1"/>
Kone:wetsi.
<Who nb="2"/>
Mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="564.178" endTime="575.758">
<Sync time="564.178"/>
Wa:n ihwa:k yo:n tahtowah de ke ne: tao:l mah kipia, mah se: kita:kachi:wa no: para a:mo te:..., te:ka:wte:was
<Sync time="570.645"/>
tahtowah no: yo:n de kowa:t, ¿ton, ton kipia kitas kowa:t iwa:n ne:n tao:ltsi:n?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="575.758" endTime="588.134">
<Sync time="575.758"/>
*Bueno** pos yo:n neh a:mo nehjó:n, a:mo m..., a:mo wel nimitsyo:lmela:wa yo:n tein tine:chilwihtok, 
<Sync time="583.556"/>
*porque** oksé: *versión** de, de oksé: tokni:w
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="588.134" endTime="588.802">
<Sync time="588.134"/>
Ah *bueno**.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="588.802" endTime="604.906">
<Sync time="588.802"/>
Mm. *Porque cada** se: tokni:w kipia oksé: nepehpenalis de sa:ni:lmeh.
<Sync time="597.005"/>
Mm, wa:n neh name:chtapowihtok tein neh tepitsi:n nikmati, tein nehwa nik..., nikchi:wa. Mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="604.906" endTime="616.41">
<Sync time="604.906"/>
Eh, tikihtowa:ya ke .... *Bueno** tame:chtahtania:ya 
<Comment desc="Habla en plural, quizá hubiera dicho nimitstahtania:ya"/>
 ke ka:nachpa tikto:ka to:nal, n' tao:l, ¿ke:ní:w se: kiilwia i:n, i:n ta..., tato:k tein tik..., tikto:kah enero, ke:ní:w moi:xmati?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="616.41" endTime="624.957">
<Sync time="616.41"/>
Mm, mm, *pues** sepa de yo:n yankwikxiwit, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="624.957" endTime="630.603">
<Sync time="624.957"/>
A:mo t'mati xa: teisá: te:ch..., te:chpoloh.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="630.603" endTime="636.62">
<Sync time="630.603"/>
¿Pero ke:meh toni? 'Moelna:mikti wa:n xa: kwali nimitsili:s!
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="636.62" endTime="648.94">
<Sync time="636.62"/>
Ah, ton, i:n tao:l ton, ton, to:n tap..., ¿ke:ní:w se: kihtowa?, ton, ton tao:lyo tikpiah nikahwí:n?
<Sync time="645.101"/>
¿Wa:n tein i:pa ti..., tikwa:lkwiti[witseh] te:wa:n 
<Comment desc="Aquí quizá se equivocó Alde González y hubiera dicho tikwa:lkwitiwitseh de towe:ita:twa:n"/>
towe:ita:tahwa:n
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="648.94" endTime="651.414">
<Sync time="648.94"/>
<Who nb="1"/>
Mm.

<Who nb="2"/>
¿Ton ..., katí:n xina:chmeh kiwa:lkwih.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="651.414" endTime="694.233">
<Sync time="651.414"/>
Pos, *pues** nochi, nochi xina:chmeh kwaltsitsi:n, *nada más, mm, nada más este** tehwa:n 
<Sync time="660.45"/>
tik...m tikihtowah tehwa:n komo..., komohkó:n tikwah yo:n ti:ltiktsi:n titi:le:wis.
<Sync time="667.836"/>
Komo tikwah yo:n kostiktsi:n, tikostias, komo tikwah yo:n ista:k pos tiista:ktias no:.
<Sync time="674.433"/>
Pero yehwa yo:ni *más** tehwa:n *más** tikta:kachi:wah porque
<Sync time="677.089"/>
mahyá: xino:lahtao:l tehwa:n tikihtowah, tehwa:n no: timokoyo:nekih ya tikihtowah tehwa:n
<Sync time="682.442"/>
pos no: tikwa:snekih yehwa ya tein ista:k, pos kachi kwaltsitsi:n ki:sa, sa pohpochiktik.
<Sync time="688.185"/>
sa motsohtsonkepa ne:n n' taxkaltsi:n, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="694.233" endTime="699.352">
<Sync time="694.233"/>
Mm, pos yehwa sah, sayoh sepa xa: wel tite:chilwi:s moto:ka:y wa:n mo...,
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="699.352" endTime="702.582">
<Sync time="699.352"/>
<Who nb="1"/>
Ah, neh nimono:tsa niLucio Flores Flores.
<Who nb="2"/>
¿Ka:n tinemi?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="702.582" endTime="707.583">
<Sync time="702.582"/>
San Miguel Tzinacapan wa:n sayoh i:n se: o:me, sa:ni:lmeh name:chilia tein nehwa nikmati.
</Turn>
</Section>
</Episode>
</Trans>
