<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?>
<!DOCTYPE Trans SYSTEM "trans-14.dtd">
<Trans scribe="Eleuterio" audio_filename="Yancu_Narra_JEG326_Testimonial-de-socio-de-Tosepan_2009-09-22-g" version="3" version_date="140529">
<Speakers>
<Speaker id="spk1" name="Jeremías Cabrera Ortiz" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
<Speaker id="spk2" name="José Epifanio García López" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
</Speakers>
<Episode>
<Section type="report" startTime="0" endTime="1008.281">
<Turn startTime="0" endTime="4.844" speaker="spk1">
<Sync time="0"/>
Pa no..., nochi de i:n tekit ni..., ka:mpa n..., pa n...
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="4.844" endTime="910.599">
<Sync time="4.844"/>
Pues nehwa nimono:tsa José Epifanio García López, nik..., *nisocio de** n...,
<Sync time="9.799"/>
*bueno** nehwa nikayo:t ne:pa Santiago Yancuictlalpan wa:n ni...,
<Sync time="13.795"/>
*nisocio de n' Cooperativa** Tosepan Titataniske
<Sync time="17.067"/>
*desde mil novecientos setenta y siete** tikpe:waltihkeh i:n nechiko:l,
<Sync time="21.509"/>
wa:n a:xka:n ni..., ni..., tikchi:wtokeh se: chi:walis nika:n itech nejí:n nechiko:lis
<Sync time="27.96"/>
e..., *como promotor de n' Cooperativa** Tosepan Titataniske,
<Sync time="32.179"/>
pero ne: ke:maniá:n itech *mil novecientos ochenta y seis**.
<Sync time="35.005"/>
De ihwa:k tehwa:n timonechikohkeh *setenta y siete**,
<Sync time="37.764"/>
tipe:wkeh timonechikowah
<Sync time="39.608"/>
*por** netekipacho:l
<Sync time="41.318"/>
de n' tein koyo:meh kiliah *productos básicos**,
<Sync time="44.479"/>
ke:meh *es** tsope:lik, *azúcar**,
<Sync time="47.394"/>
et, *que** tapalo:l,
<Sync time="49.783"/>
tao:l, *que** tikmahse:wah taxkal.
<Sync time="52.453"/>
*Entonces** yehwa nejó:n ika timonechikohkeh *porque n' azúcar** telpati:yoh katka.
<Sync time="58.114"/>
Sa:te:pan ihkó:n pe:wkeh tinehnemih
<Sync time="61.699"/>
wa:n pe:wak titekitih, tikitayah ika 
<Sync time="65.529"/>
koyo:meh kikowayah *pimienta**,
<Sync time="68.431"/>
kikowayah kahfe:n semi *barato**
<Sync time="72.36"/>
wa:n kitak..., tikitakeh *como organización, como Cooperativa** Tosepan Titataniske tikitakeh *que**
<Sync time="80.119"/>
motelnekia
<Sync time="82.543"/>
mah no: tiknamakaka:n tokahfe:n, *topimienta**,
<Sync time="86.382"/>
kanah ika, ka:mpa kachi te:chixta:wili:skeh.
<Sync time="89.664"/>
Pero ika tipe:wkeh xokot,
<Sync time="93.026"/>
kwi:kayah México,
<Sync time="95.026"/>
e:..., sa:te:pan,
<Sync time="97.147"/>
tipe:wkeh no: iwa:n titekitih *mamey**,
<Sync time="100.218"/>
pero tikihtokeh, tikitakeh *que** telihtakawi.
<Sync time="103.522"/>
Ne:nke:n oksi wa:n pa:ti,
<Sync time="106.513"/>
a:mo wehka:wa, ika nejó:n a:mo tiksentokakeh.
<Sync time="111.178"/>
Ti:..., tika:wkeh nejó:n tekit
<Sync time="114.348"/>
de n' xokot wa:n *pimienta**, de n' xokot wa:n *mamey**,
<Sync time="118.223"/>
wa:n tiksentokakeh 
<Sync time="120.321"/>
m' *pimienta** wa:n kahfe:n.
<Sync time="123.134"/>
Wa:n *entonces** tiknechikohkeh seki *pimienta**
<Sync time="127.277"/>
wa:n monamakak yo:n ihkwa:k
<Sync time="129.656"/>
chikna:wi *mil kilo, nueve toneladas**
<Sync time="133.451"/>
yekinika pe:wak
<Sync time="134.947"/>
wa:n monamakak
<Sync time="136.835"/>
wa:n ke:mah *hasta que** mowa:lkepato n' taxta:wi:l,
<Sync time="139.826"/>
te:chmakakeh,
<Sync time="141.344"/>
wa:n tikitakeh *que** ke:mah patioh
<Sync time="143.331"/>
*entonces por eso** pe:wak titekitih ya iwa:n..., ika n' *comercialización de pimienta**
<Sync time="148.411"/>
wa:n de kahfe:n.
<Sync time="152.318"/>
*Entonces, este**
<Sync time="155.077"/>
ihkó:n tipe:wkeh itech *mil novecientos setenta y siete, setenta y ocho, setenta y nueve**,
<Sync time="160.403"/>
titekitikeh *tres ańos**, e:yi xiwit titekitikeh a:mo onkaya *registro**,
<Sync time="164.814"/>
sayoh iwki sah.
<Sync time="166.144"/>
Sayoh timonechikohkeh pero a:mo t'piayah *registro**, sayoh tikno:tsayah
<Sync time="169.894"/>
*unión de pequeńos productores de la sierra**.
<Sync time="174.158"/>
Ajá. Ihkó:n ti..., ihkó:n timoi:xne:xtia:yah,
<Sync time="178.636"/>
pero itech *mil novecientos setenta y nueve, och..., mil novecientos setenta y nueve** mo..., moihtoh,
<Sync time="184.788"/>
ke:ní:w tiknekih mah mono:tsa n' tonechiko:lis *porque para** mah kipia se: *registro**
<Sync time="190.292"/>
*ante, este...**,
<Sync time="193.685"/>
*ante, en fomento cooperativo**,
<Sync time="197.435"/>
Secretaría de Trabajo y Pre..., y Previsión Social y Fomento Cooperativo**,
<Sync time="201.007"/>
pero monekik, tikchi:wkeh se: *solicitud** ne:pa *Secretaría de Relaciones Exteriores**.
<Sync time="207.226"/>
para mah yowi *bien registrado**
<Sync time="209.293"/>
itech n..., *institucional**, it..., it..., *institución de gobierno**,
<Sync time="213.882"/>
ka:mpa tekiti, ka:mpa
<Sync time="215.422"/>
itanawati:l *gobierno, para** a:mo
<Sync time="217.364"/>
tietoskeh titekititokeh
<Sync time="219.619"/>
*este** kalampa de n' *ley**.
<Sync time="222.199"/>
Kalampa de n' ta...,
<Sync time="223.717"/>
tai:xwi:kalis de n' koyo:meh ki:xta:liah,
<Sync time="227.021"/>
ke:ní:w mowi:ka se: chi:walis, ika n' ta:kameh, ika n' ta:l, ika n' ehekat
<Sync time="232.392"/>
ika n' kwameh, ika n' teposmeh, san tein a:mo.
<Sync time="236.021"/>
*Pero entonces**,
<Sync time="237.182"/>
tikpiakeh nejó:n *permiso** wa:n *moregistraroh**
<Sync time="240.106"/>
wa:n ke:mah itech *mil novecientos ochenta**,
<Sync time="242.428"/>
*este** mono:tsaya ya, mono:tsak ihkó:n itech se: we:inechiko:lis, moihtoh mah mono:tsa
<Sync time="248.557"/>
e:..., *Cooperativa Agropecuaria Regional** Tosepan Titataniske.
<Sync time="253.334"/>
Ihkó:n mono:tsa wa:n ihkó:n moihkwiloh itech n' a:mat,
<Sync time="257.107"/>
wa:n ihkó:n moka:wak, ihkwiliwtok ompa ne: ahko. Ke:mah.
<Sync time="260.714"/>
Wa:n
<Sync time="262.79"/>
sa:te:pan ihkó:n pe:wkeh titekitih wa:n ke:nameh nikihtowa
<Sync time="266.495"/>
n' *azúcar**, et, *arroz**,
<Sync time="269.754"/>
*este**, e:..., mono:tsa
<Sync time="273.884"/>
*este**..., n' tao:l,
<Sync time="277.58"/>
semi tikihyo:wia:yah, *entonces** moihtoh *de que** mah tik...,
<Sync time="281.688"/>
mah tikowaka:n, mah tik..., mah tiknechiko:ka:n se: tomi:n,
<Sync time="285.496"/>
kiliah n' koyo:meh *aportación económica**
<Sync time="288.13"/>
monechikoh yo:n tomin wa:n tiko:wkeh nochi yo:n *productos, como si fuera** ma..., *este compra directa**.
<Sync time="293.456"/>
*Cuando mil novecientos ochenta** wa:n mono:tsa ya *Cooperativa** Tosepan Titataniske
<Sync time="298.068"/>
*mismo n' organización, dirigentes** wa:n *asesores**
<Sync time="301.363"/>
*este** timotahtanihkeh iniwa:n
<Sync time="304.234"/>
ne:pa México *programa Conasupo Coplamar**,
<Sync time="308.355"/>
ka:mpa kipia 
<Sync time="310.779"/>
de nochi *productos, tanto azúcar, frijol, maíz, arroz, aceites** [...]
<Sync time="316.828"/>
*entonces** kitahtanihkeh se:
<Sync time="320.98"/>
se:, se: n..., se:, e:..., mono:tsa
<Sync time="324.306"/>
e:..., *almacén de productos básicos**.
<Sync time="329.319"/>
Wa:n kita:lihkeh m' *primer almacén** nika:n Cuetzalan.
<Sync time="333.159"/>
N' *organización Cooperativa** Tosepan Titataniskeh motahtanih, yeh kwa:lik
<Sync time="338.262"/>
wa:n iwa:n timonechikohkeh ne:n,
<Sync time="341.981"/>
ne:n *presidente municipal**,
<Sync time="344.293"/>
wa:n yeh no: te:chpale:wih para mah mokowa se: ta:l ka:mpa yekintsi:n yetok se: *almacén**.
<Sync time="349.36"/>
Ke:mah. Ka:mpa ekintsi:n mono:tsa *almacén Diconsa**.
<Sync time="352.575"/>
Ihkwa:k mono:tsaya *almacén de productos básicos Conasupo Coplamar**.
<Sync time="358.213"/>
*Ajá. Cuando** katka *director**
<Sync time="361.048"/>
*este** Ignacio Valle Fernández de nejó:n *programa Conasupo Coplamar**.
<Sync time="365.557"/>
*Entonces este** ihkó:n pe:wkeh ttekitih wa:n mochi:wkeh *tiendas**,
<Sync time="371.16"/>
itech n' a:ltepe:kone:meh, itech xola:lmeh,
<Sync time="374.254"/>
de n' *mismo almacén**
<Sync time="377.147"/>
*kisurtirowa:ya para cada comunidad**.
<Sync time="380.709"/>
Wa:n *día primer domingo de cada mes** ti..., mowi:kaya nejó:n nechiko:lis,
<Sync time="385.196"/>
ka:mpa n' *encargado** wa:n *comité**
<Sync time="388.165"/>
*de cada comunidad** kihto:ki
<Sync time="390.701"/>
itech nejí:n a:ltepe:t
<Sync time="393.192"/>
*ejemplo**, Santiago Yancuictlalpan
<Sync time="395.603"/>
monamakak
<Sync time="397.67"/>
*cuatro toneladas de** tao:l,
<Sync time="400.094"/>
*seiscientos kilos de frijol**
<Sync time="402.974"/>
*mil doscientos kilos de azúcar**,
<Sync time="406.291"/>
wa:n *trescientos de arroz**,
<Sync time="409.653"/>
e:..., *ochocientos de frijol**,
<Sync time="412.814"/>
e:..., *treinta y cinco cajas de aceite**
<Sync time="417.515"/>
*este**
<Sync time="419.939"/>
*tantas piezas de jabón lavandería**,
<Sync time="422.439"/>
*entonces**,
<Sync time="425.095"/>
tikpiah se: *auditoría por tanto**, se: *ganancia de tanto**
<Sync time="430.006"/>
wa:n *encargado** kita:nia
<Sync time="432.261"/>
*cinco por s..., e:.., cie..., cuatro por ciento** wa:n se: *peso**,
<Sync time="436.85"/>
*este como aportación, para n' comunidad** moka:wa *para ganancia**.
<Sync time="440.846"/>
*Entonces**
<Sync time="444.118"/>
e:..., kihtowa:yah, *ah, perfecto**, kwali monamakak. Ajá.
<Sync time="447.645"/>
Oksé: *comunidad** ihkó:n, kite:maka n' *iinforme**,
<Sync time="450.614"/>
*hasta** tami, ihkwa:k mochi:waya n' *asamblea** nochi n' to:nal,
<Sync time="454.98"/>
*de las nueve de la mańana hasta las cinco, seis de la tarde**.
<Sync time="458.44"/>
Ke:mah. *Entonces** kite:makayah n' *imininforme**.
<Sync time="462.069"/>
*Segundo domingo** mowi:kaya *a cabo, asamblea**
<Sync time="466.132"/>
*de educación cooperativa y previsión social**,
<Sync time="470.52"/>
*ter..., este..., tercer e..., perdón, educación cooperativa**.
<Sync time="474.851"/>
*Te..., se..., tercer domingo de previsión social, cuarto domingo**
<Sync time="480.422"/>
*de mesas directivas, representantes comunitarios**,
<Sync time="485.088"/>
*presidente, secretario y tesorero de cada comunidad**.
<Sync time="490.057"/>
Kite:mah n' *informe**
<Sync time="492.548"/>
ka:nachi *socios** yetokeh,
<Sync time="494.423"/>
kanachi *aportación** kipiah,
<Sync time="496.722"/>
toni n' kipiah, ox kiko:wkeh se: ta:l
<Sync time="499.245"/>
kichihchi:wtokeh se: t..., kali para n' *tienda**,
<Sync time="502.004"/>
*o para mismo cooperativa**,
<Sync time="504.763"/>
*este** ke:maniá:n *iminasambleas**,
<Sync time="507.053"/>
*cada qué tiempo**, se: me:tsti, *quince días**
<Sync time="510.535"/>
*o cada ocho días**
<Sync time="514.196"/>
wa:n ton *productos en mal estado**.
<Sync time="517.946"/>
*Tenemos**
<Sync time="519.419"/>
*veintidos kilos de tamo de**maíz**,
<Sync time="522.455"/>
*queremos devolución**
<Sync time="526.442"/>
*de ese producto**,
<Sync time="528.219"/>
*nos** den *maíz a cambio del tamo, nosotros queremos buenos productos**.
<Sync time="532.161"/>
*Tenemos**..., tikpiah,
<Sync time="534.965"/>
*doce kilos de frijol en mal estado**,
<Sync time="537.724"/>
nikte:maka *almacén**, ne:chmakah de n' *bueno**.
<Sync time="540.037"/>
Ihkó:n, onkaya nejó:n, a:xka:n a:mo ok.
<Sync time="543.555"/>
Ke:mah. Wa:n ihkó:n titekitikeh, titekitikeh *hasta** a:xka:n.
<Sync time="546.85"/>
*Este** ihkó:n mowe:ita:lih n' *comercialización de**
<Sync time="551.038"/>
*pimienta, de** kahfe:n, mochi:wak se: *beneficio**,
<Sync time="555.627"/>
*este, húmedo** tikiliah, ka:mpa tikxama:niah n' kahfe:n tein xoxowik
<Sync time="561.118"/>
wa:n *beneficio seco para** tikwa:tsah,
<Sync time="564.221"/>
*morteadora**,
<Sync time="565.851"/>
wa:n ihkó:n pe:wak titekitih, tiknamakah,
<Sync time="568.342"/>
*este, pimienta igual**
<Sync time="571.244"/>
wa:n de n' *ganancias de m' productos**,
<Sync time="575.186"/>
*asamblea** kihtowa:ya
<Sync time="577.476"/>
toni se: kichi:wili:s *ganancia después de** monamaka m' *pimienta** wa:n kahfe:n,
<Sync time="581.807"/>
*este** monamakak *pimienta**,
<Sync time="584.499"/>
*tantas toneladas de pimienta, tal empresa**,
<Sync time="588.151"/>
wa:n *tanto** kixta:w *por cada, cada lote**,
<Sync time="591.78"/>
*por tonelada**
<Sync time="593.834"/>
wa:n ka:nachi *lote** yahki.
<Sync time="596.446"/>
*Por lo tanto, este**
<Sync time="599.45"/>
*tantos de, de, de ganancia**, komo onkak *ganancia**.
<Sync time="603.067"/>
Ajá. żTon tikchi:wili:skeh yo:n *ganancia**? A:, *pues alcances para m' productores**.
<Sync time="608.906"/>
Komo m' *productor** tikixta:wilihkeh
<Sync time="611.429"/>
*cinco, seis o ocho pesos kilo de pimienta**,
<Sync time="614.679"/>
*a lo mejor** ahsi a t'makaskeh *dos pesos más**
<Sync time="617.849"/>
*de alcance. Café igual**.
<Sync time="621.456"/>
*Pero tantos este..., tantos de ganancia, pero tanto de gastos** wa:n *tanto de intereses porque** ihkwa:k
<Sync time="627.662"/>
motekitia *este** ika *créditos bancarios**
<Sync time="632.14"/>
iwa:n *Banco de Oriente**.
<Sync time="635.613"/>
Wa:n ihkó:n, ihkó:n ti:xpano:keh wa:n moihtowa:ya oh..., a:xka:n,
<Sync time="640.613"/>
*tanto de ganancia** onkak.
<Sync time="642.823"/>
A:, *bueno**, pos tikowatih se: ta:l, tikowatih *camioneta**.
<Sync time="646.394"/>
Tikowatih *motores**,
<Sync time="650.97"/>
*techado** se: *bodega**.
<Sync time="653.247"/>
Pero katka *por decisión, o más bien** mowi:ka
<Sync time="656.819"/>
*hasta** a:xka:n *por decisión de asamblea**,
<Sync time="659.332"/>
mah nochi *lo que** tein mochi:wa.
<Sync time="662.524"/>
Ihkó:n.
<Sync time="667.435"/>
*Entonces**...
<Sync time="668.931"/>
Wa:n yo:n ihkwa:k neh *pues este**
<Sync time="671.444"/>
katka..., *cuando** tipe:wkeh *mil novecientos setenta y siete**, katka ni...,
<Sync time="675.15"/>
nitelpot..., ni..., niokichpil. Ajá.
<Sync time="678.802"/>
Ihkó:n nimoskaltihtiah,
<Sync time="680.623"/>
wa:n neh a:mo ke:man niki:sak, neh ihkó:n niahki,
<Sync time="682.878"/>
itech *mil novecientos ochenta y seis**
<Sync time="684.856"/>
ne:chto:ka:ytihkeh *como secretario de n' Consejo de Administración de n' Cooperativa** Tosepan Titataniske.
<Sync time="690.36"/>
Nietok *como secretario de n' Consejo** wa:n
<Sync time="693.954"/>
*al ańo** ne:chto:ka:ytiah *como tesorero de n' Unión Agrícola**
<Sync time="697.436"/>
Regional de Productores de Pimienta y Cítricos de la Sierra Norte del Estado de Puebla**,
<Sync time="702.481"/>
ka:mpa *área directamente de Comercialización de Pimienta**.
<Sync time="707.347"/>
Wa:n ihkó:n, ihkó:n ti:xpano:keh
<Sync time="711.075"/>
*después** mok..., *terminaroh nopre..., noperiodo**,
<Sync time="714.794"/>
nima:tamik nejó:n chi:walis,
<Sync time="717.062"/>
neh *n'seguiro como promotor de n' organización**.
<Sync time="719.687"/>
Ajá. Wa:n *nikseguiroh como**..., niki:sak *como tesore..., como secretario de n' Consejo de Administración**
<Sync time="725.87"/>
*de Cooperativa** Tosepan Titataniske, pero nimoka:wak *como tesorero de n' unión**.
<Sync time="729.263"/>
Ihkó:n wa:n *después, este**
<Sync time="733.004"/>
*tres ańos** a:mo nitekitik *como directivo, pero como promotor**
<Sync time="737.625"/>
wa:n *como tesorero de n' unión. Entonces** oksepa
<Sync time="741.656"/>
ne:chto:ka:ytihkeh *tesorero de n' Consejo de Administración**.
<Sync time="745.83"/>
*Este** mochi:wak se: *examen** itech se: *asamblea**,
<Sync time="749.67"/>
entó:s nimoka:wak *electo como tesorero de n' Consejo**.
<Sync time="754.75"/>
Wa:n ihkó:n ti:xpano:keh
<Sync time="757.049"/>
wa:n a:xka:n *este**
<Sync time="759.103"/>
*pues** ihkó:n timoskaltihkeh, mo...,
<Sync time="762.094"/>
e..., ehkok to:nal *que n' Diconsa**
<Sync time="765.197"/>
*este** moxeloh, *moapartaroh de n' organización cooperativa**
<Sync time="769.831"/>
*admine..., a nivel administrativo**.
<Sync time="772.456"/>
*Pero a nivel organizativo, pues** tehwa:n tietokeh
<Sync time="776.452"/>
ne:pa tani itech xola:lmeh.
<Sync time="778.318"/>
Tehwa:n tikchi:wah *consumo de n' productos**.
<Sync time="782.247"/>
*Pero igual** titekititokeh,
<Sync time="784.158"/>
*pero más** moskaltia, *más** moskaltia, tikitakeh *que** moneki...,
<Sync time="788.033"/>
*este, créditos bancarios** semi patioh
<Sync time="791.046"/>
wa:n a:mo wel tikixta:wah ok *después**,
<Sync time="794.238"/>
tiahkah Sonora itech *mil novecientos ochenta y cuatro**,
<Sync time="797.743"/>
*municipio de** Cajeme, tikitatoh se: *unión de crédito**, ke:ní:w kichi:wah se: *unión de crédito**.
<Sync time="804.23"/>
Ompa tiknehnemilihkeh tepitsi:n,
<Sync time="807.212"/>
ke:ní:w ya mowi:ka se: *unión de crédito**,
<Sync time="809.98"/>
sate:pan nika:n mowi:kaya itech Tosepan se: *unión de crédito**, tikitakeh *que** a:mo weli,
<Sync time="814.199"/>
*mil novecientos noventa y ocho** mot...,
<Sync time="816.779"/>
tiknemilihkeh mah mochi:wa se: *caja de ahorro y crédito**,
<Sync time="820.619"/>
mono:tsa yekintsi:n Tosepantomin. Wa:n ihkó:n tepi..., titekitikeh, ttekitikeh,
<Sync time="825.878"/>
tipe:wkeh ika *seiscientos treinta mil pesos**
<Sync time="829.887"/>
wa:n ekintsi:n pos miak tomin mochi:wa *de ahorros. Ajá**.
<Sync time="834.432"/>
Wa:n *este, de intereses de créditos, pero** nochi nejo:ni,
<Sync time="839.044"/>
yowi *aprobado** itech se: *asamblea general**,
<Sync time="843.254"/>
wa:n pos yekintsi:n ni...,
<Sync time="846.861"/>
nehwa *niparticiparowa como promotor de** n...,
<Sync time="850.209"/>
*Cooperativa** Tosepan Titataniske
<Sync time="853.401"/>
*pero nikapoyarohtok o** nikpale:wihtok itech n' *área de producción orgánica de** n' kahfe:n *y pimienta**
<Sync time="860.857"/>
*o pimienta** wa:n kahfe:n. *Pero igual** nikwelita
<Sync time="864.955"/>
okseki chi:walis. Ne:pa ka:mpa tietokeh ekintsi:n
<Sync time="867.969"/>
*este, promotoras de salud, pero** neh *desde** ne: ke:maniá:n,
<Sync time="872.558"/>
*este**, nikwelita
<Sync time="876.598"/>
nik..., nikchi:was chi:walis de, de pahmeh.
<Sync time="881.398"/>
Nikwelita ne:n..., nikneki niki:xmatis *este**
<Sync time="887.572"/>
ton kokolismeh tikpiah, ke:ní:w n' tikpahti:skeh, ika toni,
<Sync time="892.148"/>
*este, niparticiparowa:ni** itech
<Sync time="895.385"/>
*este, capacitación**
<Sync time="897.117"/>
itech n' *institución de gobierno**, ka:mpa *Salubridad o** ka:mpa *IMSS**
<Sync time="901.782"/>
Ajá. Wa:n entó:s neh nikwelita nejó:n
<Sync time="904.751"/>
*este, programas de salud**. Wa:n ompa neh ihkó:n nietok.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="910.599" endTime="912.216">
<Sync time="910.599"/>
Timono:tsa, ka:ni[ka:nachi] xiwit.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="912.216" endTime="1008.281">
<Sync time="912.216"/>
*Bueno** nehwa nikpia a:xka:n..., ihkwa:k nehwa nipe:wak nikpiaya *diecinueve ańos**. Ke:mah.
<Sync time="916.671"/>
A:.., *este**, a:xka:n nikpia,
<Sync time="920.859"/>
*este**, nipano:k ya de n' *cincuenta ańos**. Ke:mah.
<Sync time="924.756"/>
*Entonces, este**
<Sync time="926.497"/>
wa:n nehwa nikayo:t Santiago Yancuictlalpan,
<Sync time="929.689"/>
nimono:tsa e..., José Epifanio García López
<Sync time="933.484"/>
wa:n nehwa nima:se:wal,
<Sync time="935.649"/>
*este de** ompa nejó:n ne: xola:l,
<Sync time="937.904"/>
*nomunicipio** nika:n Cuetzalan,
<Sync time="940.819"/>
wa:n a:mo nimomachtih *este escuela**, sayoh nik...,
<Sync time="945.395"/>
niahka *segundo ańo de primaria**,
<Sync time="947.783"/>
pero ihkwa:k nietoya ya itech n' *organización Cooperativa** Tosepan Titataniske,
<Sync time="951.467"/>
nimomach..., nima:tamik *noprimaria** itech *mil novecientos noventa y tres**
<Sync time="956.726"/>
wa:n *nosecundaria**itech noventa y seis**.
<Sync time="960.311"/>
*Entonces, este, pero INEA**,
<Sync time="962.378"/>
itech n' *proye..., programa INEA**.
<Sync time="965.271"/>
*Pero más antes** i:pa, *como** itech *mil novecientos ochenta**,
<Sync time="969.838"/>
*ochenta y dos, ochenta y tres**,
<Sync time="973.177"/>
*este** onkaya miak kwehmol nika:n itech nejí:n toxola:l, *municipio de** Cuetzalan, iwa:n toma:se:walikni:wa:n,
<Sync time="979.673"/>
kiniwi:kayah n..., ihkó:n ka teihsá: tahtakol, semi tepitsi:n tahtakol,
<Sync time="984.308"/>
niman kimintsakwayah ne:pa Zacapoaxtla,
<Sync time="986.83"/>
*ajá, Distrito Judicial**.
<Sync time="988.772"/>
*Entonces** kintsakwah, entó:s neh nikwelitaya niá:s, nikmatiti,
<Sync time="992.321"/>
ke:yeh kitsakkeh, ton tahtakol kichi:wak,
<Sync time="994.553"/>
wa:n ihkó:n nikinohno:tsaya ne:n
<Sync time="996.607"/>
*juez, n' abogado**,
<Sync time="998.683"/>
*este** mah kikahka:waka:n ne: *persona**,
<Sync time="1001.763"/>
ihkó:n ni..., ninemi, ninemi wa:n *hasta** a:xka:n,
<Sync time="1004.553"/>
ihkó:n nikinohno:tsa noma:se:walikni:wa:n.
</Turn>
</Section>
</Episode>
</Trans>
