Pos tiknekih [xi]te:chtapowi *compadrito**, żOx tiki:xmattok yo:n kiliah ne: pa:pa:lo:kowit? Ke:niwki, toni weh..., ox wehkapan oso no:nohne:l ki..., ton servi:rowa para ka..., para kalkowit *o** para teisa: pahti. Xa: tite:ka:kilia?. Pos nejó:n pa:pa:lo:kowit neh nik..., nikmati no: de que pos nika:n tine:chtahtanihtok, nehhjó:n pa:pa:lo:kowit pos wehkapantia, mochi:wa mela:wak wa:n wehkapantia. Wehkapantik? Wehkapantia *cuando** ... Yo:n kiliah pa:pa:lo:kowit *porque** n' ima:i ya ke:meskia yo:n pa:pa:lo:t, yo:n kostikeh, *por eso kiliah pa:pa:lo:kowit pero yo:n pos no: kihtowah seki kwaltia para ne:n pahti Para pahti no:? Entó:s iwa:n kima:nelowah ya okotsokowxiwit tikiliah, entó:s kima:nelowah wa:n ki..., kim..., we:..., we:noh kima:nelowah *entre** n' o:me:n wa:n kimanah. Yehwa nejó:n neh niki:xmati *porque** pos ihkó:n tota:tahwa:n te:chilia:yah ke nejó:n semi kwali nejó:n pahti. Ke:masá: nejó:n niman se: kone:tsi:n ne:wi:n yetok wa:n kitapa:kiah itech se: na:nahtsi:n i..., ka:mpa itilmah wa:n kichi:wa ne:n, kichi:wilia ne:n, no: ki..., kokolispe:wa Kokolispe:wa ya. Kiliah ne: netati:l Netati:l kilwiah yo:n mochi:wa *rueda** itech ihkó:n, nika:n se: ima:ko oso nika:n se: ipoxko pané: tehtewa:ki, a:pehpeyoltia. Mm. Mahya: atah ... Mahya: tehtewa:ki. Mm, ke:mah. wa:n yehwa yo:n kiliah ne:n netati:l wa:n ika ne: kimanah nejó:n xiwit wa:n ika te:..., te:a:ltiah *o** ka:ltiah kone:meh. Ika kina:ltiah ya. Entó:s *por eso** kiliah yo:n netati:l, nejó:n, nejó:n netati:l *porque** nochi se: ipoxko *o** se: ipanko, yo:n ke:meskia nejó:n a:pehpeyoltia Ke:mah. Ke:mekia nejó:n tata, wa:ki, *por eso, por eso** kiliah Mahyá:, mahyá: a:sohsolo:ni wa:n ke:mah tewa:ki a *por eso** kiliah netati:l, netati:l *porque** tata. Mm. Ke:mah. Wa:n yehwa yo:n kone:meh de *que** pos ke:masá: a:mo pahti ok Ke:mah. wa:n ekintsi:n pos yehwa yo:n pa:pa:lo:kowit tikiliah pos wehkapantia, pos ke:masá: no: kwaltia para kali se: ki..., kichi:wa. kwaltia. kwaltia, de wehwei kowit. kwaltia tak. Ke:mah. Para kali de n' ihkwi:ntsitsi:n de no:, no: kwaltia, para kale:wal. Pero *demás** wehweya, wehkapantia. Wehwei kowit mochi:wa Wa:n de sepa chika:waya nejó:n pa:pa:lo:kowit ixiwyo, mochi:wa kohkostik. De kohkostik, ke:mah de taeheka, xi:ni a. [Sa] Pa:pata:ntiw ya, mahyá: pa:pa:lo:meh ya, mm. Ke:mah. Pa:pata:ntiw, wehka wetsiti. Ke:masá: ta:lpan miak, miak mote:wa wa:kik. Miak mote:ma wa:kik wa:n yo:n pos *a veces** ke:masá: no: se: kimowilia, ke:masá: no: mota:lia yo:n kowa:t. Ke:mah, monepanowa itahsolo. Monepanowa wa:n yo:n soh xiwit pos yo:n pos no: *igual** pero yeh no: achi taman. Mm. Yeh ihkó:n se: kima:xakwalowa ya, ye:k se: kihnekwi, ye:kkwaltsi:n ahwia:k. Ahwia:k yo:n. kwaltsi:n ahwia:k yo:n xiwit. wehkapantia ihkó:n wa:n ompa momahmaxalowa ya, momahmaxalowa ya wa:n pos mowe:ita:lia ya. Ke:mah. A:xka:n no: ke:ma:sá: pos se: kitekiti se: ihkó:n se: takechtil, ihkó:n wa:n se: kwi:ka i:n, iwa:n se: kim..., [ki]ta:lilia ya. Iwa:n kinelowah ya Nejó:n ma:ta:nkehxiwit pos no: se: kwiti wa:n o:mekilit wa:n se: ki..., Iw..., iwa:n..., iwa:nti a. Komo..., komoke na:witaman kichi:wa pos yo:n tanelo:l, a:makowil se: kisemana ya iwa:n ya. Ke:mah, *hasta** ma:kwi:l. [y]ehwa ne:n, ne:n chakai, o:mekilit, ma:ltantsi:n, yo:n *escobilla** inalwayo, nejó:n tsi:tsika:s, yo:n de n' tsikitsitsi:n, tehtsonkilit. wa:n yehwa yo:n ma:ltantsi:n wa:n pos seko sah nochi se:, se: kisenta:lia itech se: ko:mit ihkó:n se: kita:lia wa:n se: kimanah. Se: kimanah, ke:mah ika ka:ltiah ya se: kone:t, *o** tsikitsi:n no: kwali kitai:ltiah ya. Ke:mah. Kitai:ltiah no: wa:n yo:n kiliah teahwach. Teahwach no: kwali. Yo:n teahwach. Xa: tiki:xmati teahwach. Yo:n teahwach e:wi itech tetsitsi:n ihkó:n, ihkwi:kwi:n de we:i, mahma:yeh. Ke:mah, tiki:xmattokeh moka:wa i..., mochi:wa itech, itech tet, te..., tehtekorra:lkwa:ko, mm. Nik... nejó:n xoxoktik, yehwa yo:n teahwach iwa:n kima:nelowah Ke:mah. Mm. *Hasta ne:n pi:na:wits inalwayo no:, no: kikwih, *por eso** nochi yo:n okots..., okotsokowkowxiwit nochi kima:nelowah iwa:n pa:pa:lo:xiwit. No: te:wa:n, mm. Entó:s yo:n ye:kmiak taman de yo:n xiwtsitsi:n. Miak taman ya pos. Miak taman. Miak taman kima:nelowah wa:n pos kimanah ya, miak a se: ko:mit ihkó:n wa:n achto kimanah, ke:mah mah se:wi, de mah se:wi, ke:meh ekintsi:n kimanah mo:stika ne:n ka:ltiah ya se:, se: kone:tsi:n. Konetsi:n, ke:mah ka:ltiah ya wa:n ke:mah kitasowiah wa:n ke:mah kite:katih ya pero tsikitsi:n no: kitai:ltiah *porque** n' o:mekilit semi kwali. Yo:n o:mikilit semi kwali de nochi, de miak taman tapale:wia yo:n, yo:n xiwit, de miak taman pahti. Semi. Pos nejó:n o:mekilit kwaltsi:n *cuando** a:mo se: maya:na, entó:s te:chilia:yah tota:tahwa:n, kwiti tsikitsi:n o:mekilit wa:n xkechili ne: pili, ne: kone:t mah tai *porque** a:mo maya:na. Entó:s ika yo:n o:me kilit, yo:n ika se: takwaliskwi. Te:takwalistapoh no: Yo:n kwali no: se: kikwa ihkó:n, ampo:wi:n onkas nika:wí: kltsi:ntan. Ke:mah. Pero pos yehwa yo:n nochi nejó:n neh nikmati, nikmati nejó:n okostokowxiwit, yo:n semi kwali. Nochi pahti xiwtsitsi:n. Mm. Wa:n pa:pa:lo:kowit kima:nelowah. Pero yo:n pos no: nochi a:mo se: kimati sah pero, pero *demás** nochi pahtsitsi:n pero para kisenchi:wah para yo:n netati:l Pahti. pos yehwa yo:n kina:miki ne:n kone:meh, kinina:miki. Nejó:n semi pos kina:ltiah *siquiera** ohpa *o** e:xpa kina:ltiah Yehwa kinina:miki *compadrito**. Kinina:miki. wa:n seki ke:masá: kinka:wiliah nika:n inpa:nko, mah ompa moka:wa ne:n yo:n tsikitsitsi:n, xiw..., xiwpach. Xi..., xiw..., xiwpach. Nochi kinka:wiliah nika:n wa:n ki..., mah mote:kaka:n pos yo:n yehwa ya ne:n ki..., kimpale:wia, pahtih. Nejó:n *después** ihkó:n wa:ktiw, wa:ktiw ya ne: kokotsitsi:n nochi nika:n yo:n nika:n yo:n wa:ki a. Kimpale:wia ya. Ke:mah. Ke:mah, moka:wa achi, achi tahtaman, nika:n *ruedas** pané: yo:n yohyowaltik, ista:k wa:n chihchi:chi:ltik. Pero *después** sepa ihkó:n moka:wah, de pahti ya kwaltsi:n alaxtiaya. Al..., moalaxowah ya wa:n yehwa nejó:n ekintsi:n pos yehwa yo:n neh nik..., nikmattok *compadrito, aver** teh xa:, xa: kachi no: tikmatis de nejí:n pa:pa:lo:kowit wa:n Moala..., moalaxowah sepa. Ke:mah eski, ke:mah. Ke:mah pos. Kanah, no: *igual** sah *compadrito** tite:kakiliah, no: *igual** sah no: tikmattokeh ke kikwinih pahti pero, *Bueno** de n pa:pa:lo:kowit neh a:mo nikmati ox pahti, nikmattok ke wehwei mochi:wa para ka..., para kalkowit kikwih pero nikmattok ke pahti ne:n okotsot yehwa nikmattok ke pahti no: para ne:..., para netati:l. Ke:mah, yehwa yo:n no: kwali pahti ma:ltiah ika. Pero ne: i:n pa:pa:lo:kowit a:mo n'matia ox pahti iwa:n kinelowah, yo:n o..., okotsot pahti tehwa:n tikiliah pero n' a:hwia:k semi, pané: okot ata ika se..., tapahtia, porin ahwia:k, Pos neh nikmattok. Pero, pero ne: pa:pa:lokowit pané: a:mo ahwia:k. Ke:mah, pero no: kipias se: weliti:lis *por eso** tana:miki iwa:n ya. Pos yo:n pa:pa:lo:kowit n' i..., ixiwyo, a:mo ahwia:k. Ka:n ahwia:k Pero yo:n a:mo no: kimatiah, ta: yo:n ke:meh i:n se: monohno:tsa, pos xkwiti ne: pa:pa:lo:xiwit wa:n ne: okotsokowxiiwit, xma:nelo wa:n okseki xiwtsitsi:n. Pos miak taman, sayoh mah a:mo se: kelka:wa ke:meh neh nika:n ... A:mo nikelka:wa Ke:mah. A:mo nikelka:wa *porque** tikmatih topi:pilwa:n ke:ní:w para tikiskalti:skeh, nejó:n Ke:mah, tein, tein a:mo ki:xmati letra *compadrito** kip..., kipia *de memoria** teisá: ihkó:n nimolia wa:n tein tai:xmati *importa** mah kihkwilo. Ma:ta:nkeh, tehwa:n tikiliah ma:ta:nkehxiwit, yo:n iselo. Iselo se: kikwi wa:n chakaixiwit, o:me kilit, yehwa ya ne:n teahwach, ma:ltantsi:n, nochi wa:n pi:na:wits inalwayo, Mm. Iselo. yo:n *escobilla**, ochpa:wa:s tikiliah inalwayo, yo:n tsi:tsika:s, yo:n tsikitsi:n, n' tehtsonkilit iselo pos miak nochi se: tama:nelowa wa:n se: kiketsa, se: kiketsa itech i:n ko:ntsi:n, se: ko:mit ihko:ni. Ompa se: ketsa wa:n te´pitsi:n moa:yohtokotsowa wa:n ke:meh ekintsi:n kimanah wa:n i:n mo:stika ya ne:n ika ka:ltiah se: kone:t, *no**, pos yo:n semi kwali. Ki..., kina:ltiah ya. kwali pahti. Yo:n kwali *porque** ke:..., ke:masá: pos ki..., se: kone:t no: taman kitapa:kiah ne:wi:n okseko ka:mpa se: na:nahtsi:n, se: siwa:tsi:n motapa:kia Ke:mah. wa:n mopolowah no: n' tapa:kanih pos kwi:kah ne:pa intilmahtsi:n wa:n ke:masá: ye..., nejó:n itech nika:n se: i..., a:mo se: chika:wak pos te:kwi yo:n kokolis *por eso** kiliah netati:l. Pero nejó:n ekintsi:n yehwa nika:n ni..., nimitsilwihtok *compadrito**. Ke:mah wa:n kwali tine:chilwi:s nejó:n teh xa: kachi tikmati. De pili, itech panowa ya n kokolis, ke:mah. Ke:mah, pos yehwa sah *compadrito** yo:n mitstahtaniah.: Ke:mah, ka:n ta: no: *igual** sah *compadrito** tite:kakiliah, *igual** sah *compadrito** no: Tasohka:matik ke:mah *compadrito** tite:chtapowia. Ke:mah. A:, pero toni ...