<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?>
<!DOCTYPE Trans SYSTEM "trans-14.dtd">
<Trans scribe="USUARIO" audio_filename="Tzina_Botan_AND308-JVC313_taxkaliswat-Piperaceae_2011-07-22-f" version="4" version_date="161201">
<Speakers>
<Speaker id="spk1" name="Ernesto Vázquez Chanico" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
<Speaker id="spk2" name="Anastacio Nicolás Damián" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
</Speakers>
<Episode>
<Section type="report" startTime="0" endTime="402.083">
<Turn startTime="0" endTime="17.125" speaker="spk1">
<Sync time="0"/>
¿Pos yo:n no: tikelna:mikkeh *compadrito** taxkaliswat?
<Sync time="4.515"/>
No: tiknekih timitstahtani:skeh *o** nimitstahtani:sneki,
<Sync time="7.945"/>
ox tiki:xmattok n' taxkaliswat,
<Sync time="9.855"/>
ke:nihki n' ineketsalis, keh..., ke:n..., ke:nihki n' ima:xiwyo,
<Sync time="13.775"/>
wa:n para toni yo:n, ox teihsá: *servi:rowa**.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="17.125" endTime="22.257">
<Sync time="17.125"/>
<Who nb="1"/>
¿A:, ¿tikneki tikmatis, *compadrito**?
<Who nb="2"/>
Ke:mah, para nika:n mo..., t'matiskeh nika:n i:n
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="22.257" endTime="26.344">
<Sync time="22.257"/>
ta:kameh ke:ní:w ne:n tiki:xmattokeh yo:n xiwit para toni.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="26.344" endTime="65.1">
<Sync time="26.344"/>
Pos yo:n taxkalis..., [taxkal]iswat kikwih *porque**
<Sync time="29.581"/>
*casi** kihtowa de taxkaliswat *porque**
<Sync time="32.543"/>
yo:n kikwitih .... N..., a:mo semi wehkapania, yo:n ma:yehyewaltik,
<Sync time="37.748"/>
wa:n kwaltsi:n ne: kahkana:wak.
<Sync time="41.053"/>
Entó:s yo:n kikwih wa:n ki... kita:taxkalowah,
<Sync time="44.442"/>
para kihtowah *de que** yo:n
<Sync time="47.129"/>
siwa:pi:pil *o** siwa:meh hko:n kita:taxkalowah para,
<Sync time="51.022"/>
para ki:sas kana:wak n' intaxkal. Entó:s yo:n ki...,
<Sync time="54.623"/>
miak ihkó:n kichi:chi:wah kita:taxkalowah para, para ki:sas ihkó:n komo ....
<Sync time="59.641"/>
Yo:n i:pa a:mo nikihto:s *de que** te:manili:tih se: kikwa:s, yo:n i:pa para, kiliah taxkaliswat.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="65.1" endTime="69.526">
<Sync time="65.1"/>
<Who nb="1"/>
Ne:n, i:pa ito:ka:y iwki ika ki..., ika sayoh kitawel..., motaweliah ika, ne:n, siwa:pi:pil.
<Who nb="2"/>
Nijó:n ki..., ki... ki... Sayoh ika, ne:n,
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="69.526" endTime="75.073">
<Sync time="69.526"/>
kihtowah *que** motawelia para ihko:ni weliskeh ne:n siwa:pi:pil oso ihkó:n siwa:meh
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="75.073" endTime="82.885">
<Sync time="75.073"/>
<Who nb="1"/>
para ki:ni:n 
<Comment desc="Quizá de ihkí:n i:n o el equivalente de ke:ni:w"/>
tisiskeh yohyowaltik
<Who nb="2"/>
Para tisiskeh.
<Sync time="77.676"/>
<Who nb="1"/>
oso kana:wak. Wa:n yehwa yo:n tikikwitih yo:n taxkaliswat,
<Who nb="2"/>
Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="82.885" endTime="89.977">
<Sync time="82.885"/>
pos a:mo semi nikihto:s telwehwei. Yohyowaltik.
<Sync time="87.057"/>
Yohyowaltik wa:n achi kana:wak wa:n a:mo semi wehkapania.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="89.977" endTime="90.827">
<Sync time="89.977"/>
Ka:n wehkapania.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="90.827" endTime="96.269">
<Sync time="90.827"/>
Yehwa yo:n neh nikmattok, yo:n a:mo nikihto:s *que** tikwitih wa:n
<Sync time="94.403"/>
kimanatih para teihsá: te:ch...,
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="96.269" endTime="97.158">
<Sync time="96.269"/>
Para se: kikwa:s, a:mo.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="97.158" endTime="99.699">
<Sync time="97.158"/>
para se: kikwa:s *o** para teihsá: ihkó:n pahti.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="99.699" endTime="100.209">
<Sync time="99.699"/>
Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="100.209" endTime="106.163">
<Sync time="100.209"/>
Yo:n i:pa para, ne:n, taxkal, yo:n para mah kintaweli, ne:n,
<Sync time="103.958"/>
siwa:pi:pil oso siwa:meh ki:ni:n para
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="106.163" endTime="108.833">
<Sync time="106.163"/>
<Who nb="1"/>
Yehwa sah yo:n. Ke:mah.
<Who nb="2"/>
ki:n, para kita:li:skeh ne:n taxkal
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="108.833" endTime="115.036">
<Sync time="108.833"/>
<Who nb="1"/>
*porque** seki kita:liah teltihtila:wak.
<Who nb="2"/>
Tihtila:wak.
<Sync time="112.053"/>
<Who nb="1"/>
Wa:n seki, seki kwaltsi:n kita:liah kahkana:wak.
<Who nb="2"/>
Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="115.036" endTime="119.289">
<Sync time="115.036"/>
*Por eso** kiliah taxkaliswat.
<Sync time="117.067"/>
Taxkaliswat yo:n para mah kintaweli,
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="119.289" endTime="119.957">
<Sync time="119.289"/>
Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="119.957" endTime="125.539">
<Sync time="119.957"/>
para ihkó:n, ne:n,
<Sync time="121.409"/>
ka:nsaka ya:skeh *o** ka:nsaka tapale:wi:ti:weh pos kimattokeh ya ki:ni:n
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="125.539" endTime="128.526">
<Sync time="125.539"/>
<Who nb="1"/>
Ke:n tisiskeh. Ke:mah. Mm. Ke:mah.
<Who nb="2"/>
kita:li:skeh n' taxkal, ki:ni:n tisiskeh.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="128.526" endTime="130.875">
<Sync time="128.526"/>
<Who nb="1"/>
Kini:n kikwiskeh, *que,**
<Who nb="2"/>
Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="130.875" endTime="139.223">
<Sync time="130.875"/>
*qué tanto de** miak n' tixti.
<Sync time="133.122"/>
Entó:s nochi kimattokeh ya para ki..., kita:liah itech nijó:n inima:ko,
<Sync time="137.188"/>
para kitaxkalowah ya ki:sa kana:wak.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="139.223" endTime="139.812">
<Sync time="139.223"/>
Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="139.812" endTime="148.325">
<Sync time="139.812"/>
Wa:n onkak seki tisih pos tel..., teltihtila:wak,
<Sync time="143.18"/>
chi:chikowe:weyak,
<Sync time="145.592"/>
wa:n i:n para nijó:n kin..., mah kinta:weli,
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="148.325" endTime="152.176">
<Sync time="148.325"/>
<Who nb="1"/>
para achi ki:sas yohyowaltik *compadrito**. Kwaltsitsi:n ki:sa.
<Who nb="2"/>
Kwaltsitsi:n ki:sa n' taxkaltsí:n. Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="152.176" endTime="154.507">
<Sync time="152.176"/>
Entó:s no: *hasta** se: ki..., *cuando** se:
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="154.507" endTime="168.412">
<Sync time="154.507"/>
<Who nb="1"/>
kimahse:wati ya, se: kikwa:ti a n' taxkaltsí:n no: *hasta** yehyema:nik n' taxkaltsí:n. Se: te:we:lia no: *porque**
<Who nb="2"/>
Wa:n *hasta** se:, *hasta** se:, *hasta** se: te:we:lia komo sa kwaltsitsi:n taxkal. Mm.
<Sync time="161.256"/>
<Who nb="1"/>
niman se: kihtowa, "A:, ne: siwa:pil momachtih ya kwali a weli a ki...,
<Who nb="2"/>
Ye:kkwaltsi:n tisi.
<Sync time="164.536"/>
<Who nb="1"/>
kitawelih i:n taxkaliswat. Entó:s pos yehwa yo:n miak.
<Who nb="2"/>
Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="168.412" endTime="177.26">
<Sync time="168.412"/>
Niman kihtowa, ki:ní:w, ki:ní:w kita:lih *cuidado** i:n mosiwa:pil,
<Sync time="172.626"/>
*no**, pos nikwito ne: taxkaliswat wa:n kitak wa:n tak kitawelih, ekintsi:n ye:kwaltsitsi:n tisi.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="177.26" endTime="177.716">
<Sync time="177.26"/>
Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="177.716" endTime="187.356">
<Sync time="177.716"/>
Pero neh nosiwa:pil a:mo wel tisi, ye:kchi:chikowe:weyak wa:n ye:ktihtila:wak wa:n x..., xaxakachtik kita:lia.
<Sync time="183.924"/>
Pos yehwa i:n mah kikwitih i:n taxkaliswat para kitaweli:s para ki...,
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="187.356" endTime="187.69">
<Sync time="187.356"/>
Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="187.69" endTime="190.195">
<Sync time="187.69"/>
no: mah kita:taxkalo para nijó:n,
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="190.195" endTime="206.507">
<Sync time="190.195"/>
<Who nb="1"/>
kwali ki:sas n' taxkaltsí:n, kana:wak ki:sas wa:n yohyowaltik.
<Who nb="2"/>
Ke:mah. Ke:mah.
<Sync time="194.913"/>
<Who nb="1"/>
Pos yehwa yo:n neh nikmati *compadrito**, yehwa sah yo:n. *A ver** teh xa: kachi tikmatis nijó:n taxkaliswat.
<Who nb="2"/>
Ke:mah. Pos no: iwki sah no: n'te:kakilia neh *que** i:pa sayoh, no: *remedio** pero ika i:n kintaweliah siwa:pi:pil te:..., para tisiskeh.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="206.507" endTime="241.395">
<Sync time="206.507"/>
Pero nejó:n yehwa sah yo:n neli ki..., ika tikiliah taxkaliswat *porque** ma:yehyewaltik wa:n kahkana:wak wa:n,
<Sync time="214.001"/>
wa:n kahkaltik yo:n, yo:n iswat pero kahkanaktsitsí:n, mahyá: *esmalte** kakalaka yo:n.
<Sync time="219.337"/>
Kanaktsitsí:n. Pero nejó:n yehwa yo:n ika kitaweliah, ne:n,
<Sync time="223.488"/>
ne:n, tisinih ke:meh i:n siwa:pi:pil kita:taxkalowah yo:n xiwit wa:n
<Sync time="227.639"/>
wa:n ika, ika motaweliah. Pero koma:mo, se: siwa:pil a:mo kitawelihkeh a:mo,
<Sync time="232.911"/>
a:mo kichi:was kwali n' taxkaltsí:n neli, ki:sa ihilakatstik *o, o** tihtila:wak.
<Sync time="237.708"/>
Seki i:xtapalweyak ki:sa n' taxkaltsí:n *porque** n' a:mo, *porque** n' a:mo, a:mo kitaweliah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="241.395" endTime="246.011">
<Sync time="241.395"/>
<Who nb="1"/>
Ma:s ....
<Who nb="2"/>
Ke:mah, pero yo:n tein ki..., tapahti:l se: siwa:pil, ye:kkwaltsi:n ti..., ki:sa n' taxkal, ye:kwaltsi:n tisi.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="246.011" endTime="258.587">
<Sync time="246.011"/>
*Sempa:parejo** ki:sa n' taxkal.
<Sync time="247.64"/>
No: kimattok a *que** n' tixti ki..., kikwiti:w pero kimattok a ton *tanto** sah mochi:was n' taxkal de pata:wak wa:n, 
<Sync time="252.845"/>
wa:n ki:sa *igualitos** ki:sa n' taxkaltsí:n kichi:wa.
<Sync time="255.346"/>
Pero neli ne: koma:mo tapahti:l a:mo iwki, a:mo iwki ki:sa.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="258.587" endTime="266.225">
<Sync time="258.587"/>
<Who nb="1"/>
*Casi** mopolohtiweh no:.
<Who nb="2"/>
Ye:k..., ke:meh, ke:meh ya weli n' taxkaltsí:n kita:liah.
<Sync time="261.528"/>
<Who nb="1"/>
Pos yehwa yo:n nochi, ne:n, tikmattokeh *de que** ki:ní:w n' *cada** se:
<Who nb="2"/>
Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="266.225" endTime="268.789">
<Sync time="266.225"/>
tosiwa:pil oso a:ksá: ka:sá: ika ihkó:n,
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="268.789" endTime="269.332">
<Sync time="268.789"/>
Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="269.332" endTime="275.521">
<Sync time="269.332"/>
tapale:wi:tih wa:n de kimattokeh ya no: pos *que tanto** n' tixtsí:n kikwih para ki:sa kana:wak,
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="275.521" endTime="276.049">
<Sync time="275.521"/>
Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="276.049" endTime="285.422">
<Sync time="276.049"/>
*Porque** yo:n seki telmiak kihtowah kikwih nijó:n
<Sync time="279.477"/>
wa:n de n' a:mo kimpahtiah ika yo:n xiwtsí:n tax..., taxkaliswat,
<Sync time="282.841"/>
pos yehwa yo:n telmiak kikwih, ne:n, tixtsí:n,
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="285.422" endTime="288.596">
<Sync time="285.422"/>
<Who nb="1"/>
wa:n kitaxkalowah pos tila:wak ki:sa n' taxkal.
<Who nb="2"/>
Tila:wak ki:sa.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="288.596" endTime="290.927">
<Sync time="288.596"/>
<Who nb="1"/>
Tila:wak. 
<Who nb="2"/>
Wa:n sepa neh nikmattok pero,
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="290.927" endTime="306.338">
<Sync time="290.927"/>
yeh ika nimitstahtani *compadrito** ox we:lik se: kimana *o** i:pa sayoh para ne:n taxkal, *porque** neh nikmattok,
<Sync time="297.063"/>
i:pa para yo:n mo..., momakah ihko:ni oso mota:tene:wtiah para kita:taxkalowah yo:n taxkaliswat,
<Sync time="303.605"/>
para mah ki:sa yo:n ke:meh eskia no: se: pahti.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="306.338" endTime="309.893">
<Sync time="306.338"/>
<Who nb="1"/>
Ke:mah, pahti no:. Pahti para ika, ika, ika kintaweliah n' tisinih.
<Who nb="2"/>
No: para se: pahti ihkó:n.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="309.893" endTime="313.007">
<Sync time="309.893"/>
<Who nb="1"/>
Kitaweliah *porque** yehwa yo:n, ne:n, ki...,
<Who nb="2"/>
Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="313.007" endTime="322.553">
<Sync time="313.007"/>
kihtowah para mah kitaweli ne: nosiwa:pil mah kwaltsi:n tisi. Pos no: *de que**,
<Sync time="317.937"/>
ika e:wah seki n' kone:meh,
<Sync time="320.628"/>
kita:taxkalowah nijó:n,
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="322.553" endTime="331.016">
<Sync time="322.553"/>
<Who nb="1"/>
pos *después hasta cuando** welitih ya, pos kwaltsi:n kichi:wah ya n' intaxkal. Kahkana:wak wa:n yohyowaltik nochi wa:n
<Who nb="2"/>
Kwaltsi:n tisih. Ke:mah, kwaltsi:n tisih. Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="331.016" endTime="337.003">
<Sync time="331.016"/>
a:mo te:nwe:weyak, seki chi:chikopa:pata:wak,
<Sync time="334.194"/>
wa:n nejó:n semi tihtixwa n' taxkaltsí:n.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="337.003" endTime="337.541">
<Sync time="337.003"/>
Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="337.541" endTime="339.661">
<Sync time="337.541"/>
Wa:n seki pos, ne:n, kwaltsi:n tisih.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="339.661" endTime="342.162">
<Sync time="339.661"/>
<Who nb="1"/>
Kwaltsi:n kita:liah.
<Who nb="2"/>
Yehwa yo:n kintawelia, ne:n,
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="342.162" endTime="351.86">
<Sync time="342.162"/>
<Who nb="1"/>
ne:n, xiwtsí:n. Ne:n kwali xiwtsí:n, yo:n a:mo nikihto:s para ika timopahti:tih, yo:n sayoh para n' i..., n' i:pa ne:n,
<Who nb="2"/>
Ke:mah, ki..., neli ki...,
<Sync time="349.254"/>
<Who nb="1"/>
ne:n siwa:pi:pil oso ihkó:n na:nahmeh.
<Who nb="2"/>
Yehwa sah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="351.86" endTime="352.418">
<Sync time="351.86"/>
Yehwa sah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="352.418" endTime="353.074">
<Sync time="352.418"/>
Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="353.074" endTime="354.378">
<Sync time="353.074"/>
Yehwa neli.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="354.378" endTime="360.281">
<Sync time="354.378"/>
<Who nb="1"/>
Yehwa sah pero yo:n niki:xmattok neh *compadrito** de yo:n xiwit. Ke:mah, yehwa sah. Tasohka:matik, *compadrito**.
<Who nb="2"/>
A:, yehwa sah, *compadrito**. *Bueno** tasohka:matik.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="360.281" endTime="381.434">
<Sync time="360.281"/>
Pos a:man *compadrito** nik..., timonohno:tskeh ya de i:n taxkaliswat, ke:ní:w n' tiki:xmatih para toni.
<Sync time="368.05"/>
Timonohno:tskeh ya, no: tiknekih para moka:was nika:n a:konimeh n' kihtoh[keh], a:koni
<Sync time="373.365"/>
ki:xmati nejí:n xiwit. T'nekih no: xte:chili moto:ka:y ke:ní:w
<Sync time="377.562"/>
wa:n de ka:ni n' tiwa:le:wa *compadrito**.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="381.434" endTime="390.003">
<Sync time="381.434"/>
Neh niwa:le:w nijó:n,
<Sync time="383.148"/>
de nika:n San Miguel Tzinacapan, ne:n, 
<Sync time="385.602"/>
ompa neh niwa:le:w.
<Sync time="387.718"/>
Neh nimono:tsa Anastacio Nicolás Damián.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="390.003" endTime="392.901">
<Sync time="390.003"/>
<Who nb="1"/>
Ke:mah wa:n pos neh no: komo ....
<Who nb="2"/>
Neh *compadrito** no: *igual compadrito** no:,
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="392.901" endTime="397.957">
<Sync time="392.901"/>
no: *mismo** San Miguel,
<Sync time="394.572"/>
Ne:n, nimono:tsa niErnesto Vázquez Chanico.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="397.957" endTime="402.083">
<Sync time="397.957"/>
<Who nb="1"/>
Yehwa sah *compadrito**, tasohka:matik *compadrito**.
<Who nb="2"/>
Ah *bueno**, tasohka:matik
</Turn>
</Section>
</Episode>
</Trans>
