¿Yetok ya? Onkak se:, onkak se: kwowtsí:n mono:tsa xa:lkapolin. Wa:n nejó:n xa:lkapolin, *este**, ta:ki ne:n ita:kilotsi:n. N' kowit, moskaltia wehkapan ke:meh, ke:meh o:me, o:me, o:me, ke:meh o:me o e:yi tamachi:w de wehkapan. Yo:n e:yi tamachi:w de wehkapan wa:n ompa ke:mah pe:wa xo:chiowa. Xo:chiowa wa:n ta:ki n' ikapol..., n' kapolin. Wa:n yo:n kapolin, pos we:lik para se: kikwa:s. Tehwa:n, tehwa:n te:..., ne: ke:man *cuando** katka tipilimeh tikwa:yah yo:n kapolin. Wa:n tikmatiah semi kwaltsi:n we:lik. Wa:n a:mo sayoh tehwa:n tikwah, sano ke kikwah *hasta** n' chiktehmeh, ika motekipanowah yo:n kow..., yo:n ta:kilo:tsi:n. Wa:n semi kwali *porque**, semi kwali *porque** nejó:n tik..., tikwih. Tikihtowah tehwa:n ka:mpa onkak, onkakeh n' chiktehmeh. Porque yehwa n' ika, yehwa n' kitohtokah, yehwa n' kikwah. Yehwa n' kimahse:wa. A:xka:n tehwa:n, *pues** tikwih para tikmahse:wah n' ita:kilotsi:n, n' kapolin, wa:n tikwih para n' kow..., para n' kowtati:l. No: kwaltia. Wa:n onkak e:yi taman, o:me taman tein mo..., tein se: kikwa. Onkak se: kiliah to:toli:xkapolin, yo:n *mismo y mismo** i:kni:w ne:n xa:lkapolin Yo:n no: *igual** we:lik, *más** wehwei tepitsi:n n' kapolin, tepitsi:n *más** wehwei. Wa:n moskaltia yeh *más** wehkapan moskaltia yeh, *porque** yeh kwaltia para n' kalkowit. Tehwa:n tikwih, n' tikwih para n' kalkowit, ne:n, ne:n, ikowyo. Wa:n ita:kilotsi:n pos no: se: kikwa wa:n no: ika motekipanowah n' chiktehmeh. A:xka:n yo:n, no: kwaltia para kowtati:l. A:mo sayoh para kalkowit, tikihto:tih no: pos nikwik a para kalkowit wa:n a:mo, ne: a:mo, ne: a:mo kwaltiati ok para sentaman. A:mo ta: tikwih no para n' kowtati:l. Ka:mpa onkak miak, se: kikwi n' tein achi mehmela:wak para n' kalkowit, wa:n ima:yo se: kikwi n' ima:..., n' ima:kowyotsitsi:n se: kikwi a para n', para n' kalihtik a, para se: kitatia ya, para n' *cocina**, para ika te:chtixiliah. A:xka:n n' oksé: mono:tsa no: xa:lkapolin. Yo:n itahta:y, itahta:y ya n' kiliah xa:lkapolin. Yo:n a:mo moskaltia *más** wehkapan. Wa:n no: kipia n', n' ita:kilotsi:n, pero n' ita:kilotsi:n wahwa:ktik, a:mo, a:mo tsope:k, a:mo tsope:k. Ihkó:n, ihkó:n tamati ke:meh xa:lkapolin, ta: itahta:y n' xa:lkapolin. Sayoh yo:n a:mo moskaltia wehkapan, moskaltia semi, semi ke:meh se:, ke:meh se: tamachi:w wa:n tahko. ¿Tik..., tikahsika:mati toni se: tamachi:w? Se: tamachi:w tikihtowah tehwa:n, yehwa ya n' tehwa:n tikihtowah n' koyo:kopa se: *metro**. Pero tehwan tikihtowah ma:se:walkopa tikihtowah se: tamachi:w. Se: tamachi:w wa:n tahko yehwa ya n' tehwa:n tikihtowah se: *metro** wa:n tahko. Yehwa sah yo:n moskaltia, a:mo moskaltia *más** yeh wa:n yo:n a:mo kwaltia nió:n para tei, *porque** yo:n, yo:n a:mo tikihto:tih tikwitih para kalkowit, *porque** a:mo motoma:wa. Sano ke moskaltia wa:n de moskaltia, de pe:wa, pe:wa moskaltia n' ompa ya wa:ki a. *Porque** a:mo weli ok, a:mo wel *más** moskaltia ok, ke:meh eskia ompa tami a nejó:n, kipia n' inemi:lis semi tepitsi:n sah, a:mo wehkapan. Yehwa yo:n neh nimitsilia. A:mo nikmati, xa: oksé: talna:miki:lis tine:chtatsi:ntoki:s *o** teihsá: a:mo tikahsika:..., ¿a:mo tikahsika:mati? X'ne:chtahtani. Ke:mah, ke:mah nikahsika:mati, sa:n nimits..., nimits..., nimitsili:sia. ¿Ixo:chio u:n xa:lkapolin ke:no:n? Ah, n' ixo:chiotsi:n ista:k. ¿Ke:no:n, ke:no:n moita? De pe:wa poso:ni n' ixo:chiotsi:n, wa:n *después** de i:n, de i..., *después** de poso:ni n' ixo:chio, ompa mo..., ompa ya mota:ki:ltia n' ikapol..., n' ita:kilotsi:n. O:mpa mo:ta:ki:ltia n' ita:kilotsi:n, mochi:wa ya n' kapolin. Xa:lkapolin *por igual**, xa:lkapolin no: *igual**, ihkó:n ke:meh, ihkó:n ke:meh tikita ne:n xa:lkapolin nimitsilihtok, ne:n to:toli:xkapolin *igual**, xa:lkapolin *iguali...,** nochi iwki, nochi iwki. Xa:lkapolin wa:n to:toli:xkapolin *igual** n' i..., n' ixo:chiotsi:n ista:k, yeh kipia o:me taman ne:n ixo:chiotsi:n ne:n xa:lkapolin. Yeh kipia n' ista:k, wa:n ikapoltsitsi:n mahyá: *medio**, mahyá: *medio, este**, ke:ní:w nikihto:s neh, mahyá: *medio, este, naranjaditos** n' i..., n' i:..., t..., i:n, i:n, ixo:chiotsi:n. Ompa ya ka:mpa pe:wa ya moskaltia n' kapolin. Pero *primero, primero** poso:ni, para n' ompa mota:ki:ltia ya ne:n ikapoltsi:n. N' to:toli:xkapolin yeh *más**, ihkó:n ke:meh *más** we:i n' kapolin n' to:toli:xkapolin. *Más** we:i n' ixo:chiotsi:n yeh, *más** kwaltsi:n moita. Wa:n yeh a:mo moskaltia, nike:mach..., a:mo, a:mo nikihto:s, *este**, ka:mpa mota:ki:ltia mah mota:ki:lti ke:meh xa:lkapolin. Xa:lkapolin i..., n' i..., n' i..., ita:kilo, yeh kwaltsi:n porque yeh moskaltia ke:meh, mahyá: itech *irami:tas**, ihkó:n i..., n' i..., n' ima:y, ima:yotsitsi:n. Entó:s de n' ima:yotsitsi:n, n' ima:yehyekapan ya ompa ya pe:wa ya mota:lia n' ininta:kilotsi:n. Ompa poso:ni wa:n ompa ta:ki a n' kapolin. Wa:n xa:lkapolin yeh a:mo, xa:lkapolin yeh mahyá: ikehke:span de n' ima:xiwyo, n' ima:yotsi:n, yehwa yo:ni. A:mo nikmati xa: teihsá: tik.... ¿Wa:n ixo:chio u:n, ke:tla i..., itlatla:k? ¿Itahta:y? Mm, i..., yeh no: *igual**, ista:k. Yeh no: *igual** ke:meh n' xa:lkapolin, pe:wa poso:ni wa:n ompa ta:ki. No:, no: ta:ki n' ikapoltsitsi:n, no: ta:ki n' ikapolin, n' ita:kilotsi:n no: ta:ki pero a:mo we:lik, yo:n a:i..., a:mo. Wa:ktik sah, mahyá: tikihtowah nió:n no: kipia, a:mo kipia n' ia:..., n' ia:yotsi:n, *como que** wa:ktik sah. Wa:n xa:lkapolin tsope:k, *más** we:lik, ika nejó:n tikihtowah tehwa:n tikwah *porque** tsope:k, we:lik. Pero ne:n oksé: n' itahta:y yeh a:mo, a:mo, a:mo, a:mo we:lik. A:mo we:lik yo:n, a:mo yeh .... ¿A:mo, a:mo, a:mo kikwa n' chikteh? Yeh a:mo kikwa n' chikteh, *o sea** yo:n ompa ma:wilowa ya. De pe:wa ta:ki ompa ma:wilowa *porque** a:mo, nió:n no: chikteh a:mo kwe:lilia *porque** pos wa:ktik sah, nimitsilia a:mo. Mahyá:, mahyá: wa:kik. A:mo, a:mo kipia n' ia:yotsi:n. Wa:n xa:lkapolin wa:n ne:n to:toli:xkapolin kwelitah porque a:yoh wa:n tsope:k, yehwa no: kikwah n' chiktehmeh. Yehwa ika motekipanowah n' chiktehtsitsi:n. Ke:mah, ke:mah. Niman ixihyo. N' ixiwyo. Ixiwyo niman tiki:xmatis, ixiwyo de n' xa:lkapolin, ma:..., ma:..., ma:..., ma:..., ma:pisi:ltik achi. Wa:n mahyá: ma:..., ma:xahxakachtik, ma:xaxakachtik. Yehwa ika tikiliah xa:lkapolin *porque** ma:xahxa:ltik. Ta: ika yo:n ki:to:ka:ytiah xa:lkapolin *porque** ma:xahxa:ltik. A:xka:n to:toli:xkapolin yeh *más** ma:pa:pata:wak. Wa:n no: kiliah xa:lkapolin, *este**, xa..., xa:lkapolin no: n' itat..., yehwa n' tikihtowah i:kni:w de n' xa:lkapolin. Wa:n to:toli:xkapolin *porque** n' ixiwyo ihkó:n tah..., ihkó:n iwkitik. Ihkó:n iwkitik, wa:n ihkó:n no: ma:xahxakachtik. Yehwa, yehwa n' xa:lkapolin wa:n to:toli:xkapolin. Ixiwyo san se: *pare...**, san se: *igual** sah. Ihko:ni sah, mm. ¿*A ver** xa: oksé: tik..., xa: tikneki? Yehwa sah. *Bueno**.