<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?>
<!DOCTYPE Trans SYSTEM "trans-14.dtd">
<Trans scribe="HERMELINDO" audio_filename="Tzina_Botan_EVC313-HSO366_Malpighiaceae-tataawik-mekat_2014-07-25-t" version="6" version_date="150123">
<Speakers>
<Speaker id="spk1" name="Hermelindo Salazar Osollo" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
<Speaker id="spk2" name="Ernesto Vázquez chanico" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
</Speakers>
<Episode>
<Section type="report" startTime="0" endTime="522.492">
<Turn startTime="0" endTime="11.607" speaker="spk1">
<Sync time="0"/>
*Bueno** Ernesto sepa nika:n timoahsikeh,
<Sync time="5.0"/>
mm nikneki [xi]ne:chnono:tsa de tata:wikmekat ox tiki:xmattok.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="11.607" endTime="17.835">
<Sync time="11.607"/>
<Who nb="1"/>
A: n' tata:wikmekat t'neki tik..., tiki:xmatis ke:niwki *o** ka:ni mochi:wa *o** ke:ní:w tamati yo:n komekat. 
<Who nb="2"/>
Ke:mah, ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="17.835" endTime="162.676">
<Sync time="17.835"/>
A: pos tata:wikmekat niki:xmattok neh wa:n yo:n n' tata:wikmekat pané: noya:n mochi:wa, i:n tanikwakopa nika:n Xa:ltipampa no: mochi:wa,
<Sync time="26.822"/>
nika:n A:wa:tepe:k nochi mochi:wa itech n' kowtah wa:n nika:n *este** Tahchikteko
<Sync time="32.572"/>
nochi mochi:wa yo:n kwomekat.
<Sync time="34.335"/>
Ne: we:ikowtah mochi:wa *más** wa:n ompa wehweikowtah wa:n 
<Sync time="37.514"/>
yo:n no: mowila:na ne:n *cuando** itsmoli:ni, no: mowila:na n' komekat
<Sync time="40.876"/>
wa:n yo:n ikomekayo tein, tein, tein selik komoke chi:chi:ltik n' ikomekayo yo:n
<Sync time="45.688"/>
wa:n pané: kohkokoti ke:meh matewahkalkowit ne:n kowtsí:n mochi:wa pané:, pané: kokoti pané: a:kolin i..., ipanko kipia.
<Sync time="52.34"/>
Yehwa yo:n tata:wikmekat wa:n i..., ikechtayo n' iselo chi:chi:ltik no:.
<Sync time="56.135"/>
Wa:n nejó:n mowila:na yo:n de selontsí:n, mowila:na, mowila:na, mowila:na 
<Sync time="60.041"/>
wa:n de yo:n de meh..., ke:meh taahsiti ka:sá: ika itech kowit a pero yo:n panki:sa yo:n.
<Sync time="64.139"/>
Panki:sa itech kowit wa:n ke:mah mo..., mo..., moilpihtiw itech mahyá: kiewalohtiw kowit, ihkó:n mo..., kiewalohtiw, kiewalohtiw,
<Sync time="69.631"/>
*hasta** panki:sa ahko wa:n kowit tein moskaltihtok itech, itech panki:sa,
<Sync time="73.225"/>
ke:meh moskaltia n' kowit no: pos *hasta** pankalaki ne:n moskaltia mahyá: moto:ka n' komekat.
<Sync time="78.216"/>
de kilpia pos motili:ntia wa:n kowit ne: pahpa:tstik mochi:wa n' kowit mahyá: tahkoilpitok
<Sync time="83.571"/>
wa:n ke:meh kowit no: moskaltia wa:n komekat pos no: moskaltia kitahkotili:ntia ne:n, n' kowit 
<Sync time="89.084"/>
wa:n nejó:n yeh panki:sa *hasta** ahko koma:mo a:kin kitekik pos mochi:wa *hasta** ahko yowi ne:n komekat.
<Sync time="93.383"/>
Ompa sepa panki:sa *hasta** ahko ya, nejó:n xo:chiowa ya n' ixo:chio ista:k
<Sync time="98.116"/>
wa:n teyowa pero n' iteyo a:mo niki:xmati ke:ní:w n' iteyo, 
<Sync time="100.594"/>
iwki nikitani neh yo:n, yo:n tata:wikmekat.
<Sync time="105.228"/>
Wa:n nejó:n yo:n semi kwali para ika tawi:pa:nah, yo:n semi takwa:wak,
<Sync time="109.393"/>
takwa:wak wa:n kakaltik ne: yo:n komekat.
<Sync time="111.96"/>
wa:n para wahkalkowit no: kwaltia ki..., kikwitih yo:n teltaxi:kowa sayoh ke ekintsi:n a:mo kikwitih *porque** 
<Sync time="117.059"/>
kitatsiwiliah kite:mo:skeh ka:mpa kowtah ya:skeh n' onkak wehka wa:n 
<Sync time="120.764"/>
ka:mpa kwahkwali me..., komekat para se:, se: wahkalchi:was,
<Sync time="124.148"/>
moneki se: kite:mo:s tein tohtoma:wak n' komekat wa:n nikahkwí:n mochi:wa n' A:tekohkomol pos pihpitsa:wak n' komekat para se: tawi:pa:nas sah.
<Sync time="130.746"/>
Ke:mah pero tein kwahkwali komekat, se: kineki wahkalkowit se: kikwiti ne: weikowtah, 
<Sync time="133.961"/>
niki:xmattok neh ke:meh ninemini kowtah ke:masá: pos ne: niki:xmati ka:ni n' onkak kwah..., kwahkwali yo:n tata:wikmekat,
<Sync time="140.224"/>
kwaltsi:n se: kitatekiwtia wah..., wahkal tein yo:n panki:sa *derecho** n', n' komekat
<Sync time="145.492"/>
pero tein yo:n tahtalpihtiw ihkó:n a:mo kwaltia *porque** chihchihkoltik a:mo wel se: kimela:wa, yo:n takwa:wak a:mo wel se:, a:mo wel se: *kimandarowa** se: kimela:was ok,
<Sync time="151.229"/>
para wahkal a:mo kwaltia *porque** mahyá: *resorte** te..., motekwiniwtok wa:n iwki momati.
<Sync time="155.35"/>
Pero tein kwaltsi:n panki:sa, yo:n komekat nochi ihkó:n tachihchiw kwaltsi:n se: kichihchi:wa para wahkalkowit
<Sync time="159.471"/>
yo:n taxi:kowa yo:n ke:meh yo:n seki noktawahkalkowit.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="162.676" endTime="164.842">
<Sync time="162.676"/>
<Who nb="1"/>
A:, no: kwaltia para wahkalkowit. 
<Who nb="2"/>
Yo:n no: kwaltia.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="164.842" endTime="245.869">
<Sync time="164.842"/>
Yo:n ke:mah kwaltia para, para wahkalkowit kwaltia, *porque** takwa:wak, yo:n para tama:mal *seguro**, para se: pili se: kima:mas ye:kkwaltsi:n, yo:n *cabrón** takwa:wak.
<Sync time="171.552"/>
Takwa:wak wa:n yo:n, yo:n nejó:n ista:k ne:n iihtik se: ki..., se: kixihxi:ma kwaltsi:n, ista:k ne:n komekat,
<Sync time="180.159"/>
ista:k ke:mah wa:n nejó:n momahmaxalowa no: semi *cuando** panki:sa *hasta** ahko momaxalowa wa:n ompa xochi:wa ya wa:n tak ta:ki n' *isemilla**, a:mo ke:man nikita pero nikita wehkapan
<Sync time="192.934"/>
wa:n nejó:n nikitani ne: xo..., xochi:owa no: ne:n komekat.
<Sync time="197.734"/>
Ke:mah wa:n sepa ... para se: tawi:pa:nas ke:meh i:n ihwa:k kikwiah n' ta:tahmeh no: tein komekat para ki..., ika k' kwipa:nayah
<Sync time="203.65"/>
*o** kwa:ilpia:yah kalikximeh wa:n tanka:yo:t,
<Sync time="206.239"/>
yehwa ika kwa:ilpia:yah ika crusarowa:yah, kitili:ntiah *fuerte** wa:n a:mo, a:mo tomi nió:n koto:ni wa:n niono: pala:ni niman
<Sync time="212.119"/>
*porque** takwa:wak wa:n a:mo okwilowa nochipa, ke:masá: okwilowa pero a:mo nochipa okwilowa,
<Sync time="215.94"/>
taxi:kowa wehka:wa, kilpiah tein kwahkwali kowit [ika] yehwa yo:n tata:wikmekat tein toma:wak.
<Sync time="219.837"/>
Wa:n sepa ne:n kaltsonte:n tein kita:liah ne:n kale:walmeh sepa kwipa:nah nochi yehwa ika ne:n kiwi:pa:nah n' tata:wikmekat para taxi:kowa.
<Sync time="229.101"/>
Ke:mah yo:n semi teltaxi:kowa yo:n komekat no:, takwa:wak.
<Sync time="233.646"/>
Wa:n de wa:ki yo:n moka:wa ke:meh *alambre** takwaktik.
<Sync time="236.829"/>
Ke:mah komo se: kitoma n' seki kowit a:mo wel se: kitoma ok, 
<Sync time="239.717"/>
n' se: kipata n' kalkowit *mejor se: kima:teki ika *machete** ya para, para ne: se: kixtia iwki sah, a:mo se: kitoma ok.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="245.869" endTime="255.08">
<Sync time="245.869"/>
<Who nb="1"/>
Takwa:waya, ke:mah pipi:nia. 
<Who nb="2"/>
Takwa:waya, ompa pipi:nia.
<Sync time="248.771"/>
<Who nb="1"/>
Ke:mah. 
<Who nb="2"/>
żKanachi taman onkak yo:n?
<Sync time="251.07"/>
<Who nb="1"/>
Ne:n tata:wikmekat soh se: taman sah niki:xmattok neh, se: taman sah. 
<Who nb="2"/>
Se: taman sah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="255.08" endTime="259.678">
<Sync time="255.08"/>
<Who nb="1"/>
A:, ne: yo:n yo:n ka:n t'mati ton *tiempo** xo:chiowa, ox..., 
<Who nb="2"/>
Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="259.678" endTime="263.942">
<Sync time="259.678"/>
Pero a:mo n'mati ton *tiempo** pero, pero xo:chiowa no:, pero a:mo n'mati ton *tiempo**, pero xo:chiowa.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="263.942" endTime="265.786">
<Sync time="263.942"/>
<Who nb="1"/>
żKe:niwki n' ixo:chi:o? 
<Who nb="2"/>
Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="265.786" endTime="268.232">
<Sync time="265.786"/>
Pos n' ixo:chio nikitani ista:k, n' ixo:chio.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="268.232" endTime="281.591">
<Sync time="268.232"/>
<Who nb="1"/>
A:. 
<Who nb="2"/>
Ista:k n' ixo:chio, ke:mah pero a:mo n'mati ton *tiempo** yo:n ke:meh, ke:meh ka:n t'ta:liah *cuidado** ke:maniá:n xo:chiowa, ka:n t'chi:wah *cuenta** sayoh tikitah xo:chiowa ke:masá:,
<Sync time="277.094"/>
<Who nb="1"/>
Ke:mah, wa:n yo:n tikihtowa pos yeh mo..., te:tehko itech kowit wehkapan. 
<Who nb="2"/>
Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="281.591" endTime="285.944">
<Sync time="281.591"/>
Wehkapan yowi panki:sa kowit tein wehwei ke:meh ahkokowit.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="285.944" endTime="290.9">
<Sync time="285.944"/>
<Who nb="1"/>
Aha, a:, pos neli, ke:mah. 
<Who nb="2"/>
Panki:sa *siquiera** se: *de cuarenta metros** yowi *hasta** ahko wa:n  
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="290.9" endTime="317.279">
<Sync time="290.9"/>
nejó:n ompa ke tein tachihchi:wasneki pos ompa kitekiti ne:n kwomekat tein yo:n melaktsi:n nimitsiilwia, 
<Sync time="295.453"/>
tehko *hasta** ahko tein a:mo ixmohmowi
<Sync time="296.873"/>
wa:n kikwia tein kowtsí:n, melaktsi:n kixihxi:ma, kwaltsi:n moka:wa para wahkal.
<Sync time="300.458"/>
Ke:mah i:n miak ... n' seki pos kitatekiwtiah para wahkal, a:wilwahkal poposokani yo:n 'kwitih nika:n *cerquita** 
<Sync time="306.983"/>
tein kowtako:t sah kikwitih,
<Sync time="308.73"/>
*porque** a:mo kinamakah para, para chi:walis kichi:waskeh ke:meh yo:n pilma:ma:skeh ika, kinamakah para a:wil sah ke:meh yo:n *turistas** kininmakah,
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="317.279" endTime="321.163">
<Sync time="317.279"/>
<Who nb="1"/>
a:wil sah yo:n. Kikwitih tein eski komekat tein a:mo, tein a:mo taxi:kowa. 
<Who nb="2"/>
Ke:mah, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="321.163" endTime="332.743">
<Sync time="321.163"/>
<Who nb="1"/>
Ke:mah. 
<Who nb="2"/>
Ke:mah, pero tein para taxi:kos yehwa, n' taxi:kowa para n' wahkalkowit yehwa ne:n tata:wikmekat. ,
<Sync time="327.296"/>
<Who nb="1"/>
No: taxi:kowa, mm. 
<Who nb="2"/>
Yo:n semi taxi:kowa wa:n para se: tawi:pa:nas ye:ktaxi:kowa yo:n, ke:mah yehwa yo:ni. 
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="332.743" endTime="337.957">
<Sync time="332.743"/>
Nejó:n i:pa żno: kikwiah para kalmeh ne: ke:man?
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="337.957" endTime="346.082">
<Sync time="337.957"/>
<Who nb="1"/>
Ta ika yehwa ika tawi:pa:nayah para, para yo:n xiwkalmeh kichi:wayah ika tawi:pa:nayah, i:n kale:walmeh ne:n nochi ika takwa:wi:pa:nayah n' ahko, nochi yo:n kikwiah. 
<Who nb="2"/>
No:, a yehwa.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="346.082" endTime="355.935">
<Sync time="346.082"/>
<Who nb="1"/>
A:, nejó:n pos tikihtowa se: taman sah onkak wa:n tikihtowa ke mochi:wa *más** ka:mpa kowtah sah kahbentah *o** 
<Who nb="2"/>
Ke:mah
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="355.935" endTime="363.859">
<Sync time="355.935"/>
Ka:m[pa] pos kahbentah onkak, mochi:wa pero pi..., tsikitsitsi:n, pihpitsa:wak pero para komo se: kineki ne: wahkalkowit,
<Sync time="361.569"/>
weikowtah mochi:wa tein panki:sa itech kowit.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="363.859" endTime="369.294">
<Sync time="363.859"/>
<Who nb="1"/>
wa:n komo se: kineki se: tahtalpi:s ika pos no: *igual** no: kowtah *sólo**. 

<Who nb="2"/>
Pos mah se: kiteki tein pitsa:wak para se: tawi:pa:nas sah 
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="369.294" endTime="373.01">
<Sync time="369.294"/>
Tein onkak pitsaktsi:n ke:meh ika [...] de toma:wak, onkak.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="373.01" endTime="381.515">
<Sync time="373.01"/>
A:, nejó:n pos ka:n n'mati xa: tik..., tikneki teisá: tine:chtapowi:s *más de** yehwa yo:n.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="381.515" endTime="391.908">
<Sync time="381.515"/>
<Who nb="1"/>
Pos *sólo** yehwa sah n'mati neh, yehwa sah n'mati ke ika se: tawi:pa:na para, para de ke:meh i:n tsi:ntsakwal ti..., kilpiayah n' ta:tahmeh. 
<Who nb="2"/>
Yehwa sah. 
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="391.908" endTime="421.109">
<Sync time="391.908"/>
Ihwak pos kikwiah ne: xo:no:kowapaltsí:n oso yo:n ohtat taxamani:l, 
<Sync time="396.587"/>
oso chiikis kii:xtahtapanayah yehwa n' ika te: ... 
<Sync time="399.631"/>
Ika tawi:pa:nayah, ika talpiayah n' komekat wa:n yo:n no: tatsa:la:n kikalakihtiowih yehwa [nimi]tsi[lia]..., ne:n peto:lmekat iwa:n, ika tawi:pa:nayah.
<Sync time="406.109"/>
ke:mah pero tein *más, tein *más** ne: tel*importante** kowit ke:meh yo:n tatili:nka:yo:meh
<Sync time="411.801"/>
pos se: kilpiah yehwa ika tein, tein takwa:wakmekat ke:meh i:n tata:wikmekat wa:n 
<Sync time="417.438"/>
para komohkó:n tsi:ntsakwal sah pos kwaltia n' peto:lmekat ika tawi:pa:nah ya.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="421.109" endTime="439.986">
<Sync time="421.109"/>
<Who nb="1"/>
kwaltia mm. Miak taman eski *de acuerdo**. 
<Who nb="2"/>
Ke:mah kwaltia, yehwa ika tawi:pa:nah, miak taman komekat kikwih para se: kali kichi:wah miak taman komekat kikwih. Ke:mah, *porque** a:mo sentaman sah komekat kite:mowah *sino que** ke:meh miak komekat kwaltia kias..., tein kahsih komekat pos kwalkwih ke:meh yo:n, ke:meh yehwa ne:n tata:wikmekat, ke:meh n' peto:lmekat, ke:meh yo:n poposokani.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="439.986" endTime="479.066">
<Sync time="439.986"/>
Poposokani no:, no: kwaltsi:n ika se: talpia ne:n tein achi pitsa:wak kwaltia se: tawi:pa:nas no: ika, 
<Sync time="444.574"/>
ke:mah wa:n tein tohtoma:wak pos kwaltia para wahkalkowit pero 
<Sync time="447.756"/>
nejó:n nochi kite:mowah, nochi konkwiah n' ta:tahmeh tein ke:meh yo:n 
<Sync time="452.343"/>
kwamekat nimitsilwia kisentiliayah tein eski komekat wa:n te:sakamekat pos a:..., 
<Sync time="457.21"/>
soh para tsi:ntsakwal kilpiah ke:meh weli sah pero okachi *más** taxi:kowa n' tein ko..., seki komekameh 
<Sync time="460.765"/>
ke:meh i:n, ke:meh i:n peto:lmekat, 
<Sync time="462.764"/>
ke:meh i:n tata:wikmekat wa:n poposokani wa:n yo:n to:tolkwetaxkolmekat kiliah no: konkwiah para ika tawi:pa:nayah yo:n no: takwa:wak no:.
<Sync time="470.123"/>
Ne: komo pata:wak tepitsi:n pos kit..., kitsaya:nah ika *machete** wa:n ki..., kitsaya:nah, kitektiwih wa:n ki:sa kwaltsi:n ne: yo:n, yo:n komekat pa:pata:wak.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="479.066" endTime="498.923">
<Sync time="479.066"/>
<Who nb="1"/>
Miak taman komekat onkak, ke:mah. 
<Who nb="2"/>
Miak taman komekat, miak taman komekat soh ke a:mo se: kixmati pos a:mo se: kimati ke:ní:w mono:tsa wa:n a:mo se: kimati ox, ox kwaltia se: kitatekiwtia.
<Sync time="488.253"/>
<Who nb="1"/>
Ke:mah, *bueno** pos nejó:n koma:mo ka:n, ka:n teh *más** tik..., tikmati ok de yo:ni. 
<Who nb="2"/>
Ke:mah, kanah yehwa sah yo:n nikmattok neh, yehwa sah. 
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="498.923" endTime="502.836">
<Sync time="498.923"/>
*Bueno** pos komohkó:n ... *porque** tikihtowa a:mo [tik]mati ke:maniá:n xo:chiowa
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="502.836" endTime="508.653">
<Sync time="502.836"/>
<Who nb="1"/>
Ka:n mo..., a:mo n'ta:lia *cuidado** ke:maniá:n pero neli xo:chiowa, no: xo:chiowa pero a:mo n'mati ke:mania:n, katí:n *tiempo** ke:mah.
 
<Who nb="2"/>
Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="508.653" endTime="511.664">
<Sync time="508.653"/>
*Bueno** pos kwali tine:chilwi:s motoka:y wa:n ka:ni tiwa:lew:.-
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="511.664" endTime="515.684">
<Sync time="511.664"/>
Ke:na:mo, pos neh nimono:tsa niErnesto Vázquez niwa:le:wak San Miguel Tzinacapan.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="515.684" endTime="522.492">
<Sync time="515.684"/>
<Who nb="1"/>
Neh nimono:tsa Hermelindo Salazar wa:n no: de San Miguel Tzinacapan, tasohkama:tik.
<Who nb="2"/>
Tasohka:matik.
</Turn>
</Section>
</Episode>
</Trans>
