<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?>
<!DOCTYPE Trans SYSTEM "trans-14.dtd">
<Trans scribe="HERMELINDO" audio_filename="Tzina_Botan_HSO366-EVC313-Leguminosae-simarroon-kahtsot_2014-07-25-r" version="13" version_date="150127">
<Speakers>
<Speaker id="spk1" name="Hermelindo Salazar Osollo" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
<Speaker id="spk2" name="Ernesto Vázquez Chanico" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
</Speakers>
<Episode>
<Section type="report" startTime="0" endTime="409.775">
<Turn startTime="0" endTime="10.804" speaker="spk1">
<Sync time="0"/>
*Bueno** Neto tipe:watih, sepa tipe:watih timonohno:tsatih,
<Sync time="4.959"/>
nejó:n ke nika:n timoahsikeh sepa ti..., tiki:xmattok n' teh yo:n simarro:nkahtso:t.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="10.804" endTime="98.086">
<Sync time="10.804"/>
I:n niki:xmattok yeh, mm,
<Sync time="13.704"/>
mochi:wa, mochi:wa *cuando** se: mi:lme:wa ihwa:k selia, pero komo se: tawi:teki se: ta:i mi:lah, 
<Sync time="20.27"/>
nejó:n a:mo no:ya:n mochi:wa ka:mpa kito:kkah tak wehka:w n' kahtso:t yo:n nik..., neh nitato:kaya Tuzanko,
<Sync time="25.922"/>
tak kito:kayah n' ta:tahmeh achto ya, 
<Sync time="27.858"/>
[ke:man] se: tawi:tekia nejó:n, pos ihwa:k wila:ntok n' komekat ne: wa:kik,
<Sync time="32.81"/>
wa:kik wila:ntok n' komekat wa:n i:n ikomekayo ye:ktohmiyoh n' ikomekayo no:, 
<Sync time="36.838"/>
tohmiyoh wa:n kipia ixo:chitsi:n ne: mota:lilia de wahwa:kik a, *de, de que enero** pos e..., i:pa wa:ki no: ne: komekat. 
<Sync time="43.814"/>
Nikit..., niki:xmati yo:n wa:n ka:mpa n'te:nteki a ka:n chi:wa *cuenta** pero *cuando** se: mi:lme:wa ya 
<Sync time="48.255"/>
its..., achto yeh *más** moitsmolo:tia ne:n, ne:n yo:n kamoh,
<Sync time="52.393"/>
*porque** ompa yetok ne:n kamoh wa:n yeh ika nenke:n itsmoli:ni wa:n 
<Sync time="55.478"/>
se: mi:lme:wa pos i:pa weyak a n' ikomekayo ompa ke:masá: se: kichkwa wa:n se:, 
<Sync time="59.451"/>
se: kichkwa wa:n, wa:n se: kikwa, tihtixtik wa:n yo:n mochi:wa ke:meh *trompo**.
<Sync time="63.684"/>
Ye:kte:nkowyohtomaktik wa:n itsi:ntan ye:knochi kowit no:.
<Sync time="66.956"/>
Yo:n soh tatahkoya:n [sah] se: kwalia komo se: kineki pero *más** a:mo tsope:k yo:n, semi tixtik,
<Sync time="71.979"/>
semi mochi:wa nika:n i:n Tuzanko, neh tato:kaya ompa nikitaya miak mochi:wa yo:n komekat wa:n ye:ktatsompachowa,
<Sync time="76.853"/>
koma:mo se: kite:ntek oso se: ki..., se: kikoto:nili mi:l, kiye:kihilpia wa:n iwki kitamo:ta n' ehekat wa:n wetsi a miltsi:n.
<Sync time="84.063"/>
Yehwa nikita teltahtalpia yo:n komekat tel..., motelpacha:nia,
<Sync time="87.341"/>
*porque simarró:n** tein yo:n tein kwali kahtso:t tein yo:n ... 
<Sync time="90.179"/>
a:mo mopacha:nia tepitsi:n sah moskaltia wa:n, wa:n ompa ch..., wehweyi mochi:wa kamoh
<Sync time="94.166"/>
wa:n yo:n komekayohpitsaktik wa:n ne: komek..., tomaktik n' ikomekayo.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="98.086" endTime="102.14">
<Sync time="98.086"/>
<Who nb="1"/>
Ke:mah, yehwa yo:n niki:xmattok yo:n kahtso:t. 
<Who nb="2"/>
Aha, ke:mah nejó:n. 
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="102.14" endTime="110.004">
<Sync time="102.14"/>
<Who nb="1"/>
Neh no: niki:xmattok no: nikii:taya wa:n n' i:n, i:n Tatampakopa mochi:wa pero a:mo semi telmiak, we:wehka sah. 
<Who nb="2"/>
We:wehka sah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="110.004" endTime="114.593">
<Sync time="110.004"/>
Ke:mah nikelnamiktok *cuando** se:, se:, se: mi:lme:wa,
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="114.593" endTime="119.415">
<Sync time="114.593"/>
<Who nb="1"/>
*o* a:it ton *tiempo**, ke:mah a:cha: mi:lme:walis *o** tata:lwi:lis. 
<Who nb="2"/>
*Febrero, febrero** 
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="119.415" endTime="124.138">
<Sync time="119.415"/>
<Who nb="1"/>
Ihwa:k i:pa selistok ne:n komekat, [ti]tata:lwi:ti sepa *igual**, selia achto. 
<Who nb="2"/>
Ke:mah, ka..., aha wa:n ...
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="124.138" endTime="128.687">
<Sync time="124.138"/>
Ke:mah wa:n ke:meh yo:n ke:masá: neli se: maya:na wa:n se: kahsiti se: kisalo:wia,
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="128.687" endTime="129.219">
<Sync time="128.687"/>
Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="129.219" endTime="135.906">
<Sync time="129.219"/>
pe:wa se: k..., se ki..., se: kipanki:xtia, se: kichkwa ika salo:n wa:n neli ne:n wehweyi n' kamoh.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="135.906" endTime="143.599">
<Sync time="135.906"/>
<Who nb="1"/>
Sayoh ke neli ye:ktixtik, ke:mah, a:mo..., 
<Who nb="2"/>
Wehweyi, ke:mah ye:ktixtik wa:n takwa:wak semi no:. 
<Sync time="140.237"/>
<Who nb="1"/>
Aha: a:mo *igual** we:lik ke:meh yo:n kahtso:t seki tein yo:n kito:kah. 
<Who nb="2"/>
Takwa:wak.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="143.599" endTime="150.733">
<Sync time="143.599"/>
<Who nb="1"/>
Mm. 
<Who nb="2"/>
Ke:mah wa:n nejó:n neh nikelnami:ktok yo:n neli no:, no: ye:kiwkitik nochi n' ixiwyo ke:meh n' okseki kahtso:t. 
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="150.733" endTime="158.782">
<Sync time="150.733"/>
Ke:mah ima:xiwyo yehwa pero sayoh ke n' ikomekayo yek tomaktik wa:n yo:n seki kahtso:t tein kwali, 
<Sync time="155.401"/>
pitsaktsi:n ikomekayotsi:n wa:n pané: kachi ma:pisi:ltik yeh.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="158.782" endTime="163.453">
<Sync time="158.782"/>
<Who nb="1"/>
Aha:, ke:mah wa:n sayoh ke neli i:n okseki motelpa:pacha:nia. 
<Who nb="2"/>
Tein neli kahtso:t, mm.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="163.453" endTime="165.536">
<Sync time="163.453"/>
Ye:kwehka mopacha:nia ke:meh wits..., wits..., witskilit. 
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="165.536" endTime="180.869">
<Sync time="165.536"/>
<Who nb="1"/>
 Ke:mah wa:n n' ixo:chio n'mattok no: *igual**, nochi i..., ta:ki *igual** exo:t ke:meh, ke:meh n' okseki kahtso:t. Ke:mah.
<Who nb="2"/>
No: iwki no: n' exo:t mopihpilo:wa iwki a nochi, nochi ka:n kanah kipoloh, sayoh ke nejó:n nik..., ke:meh ikwomekayo... sayoh pero ikwome[kayo] kipata tepitsi:n [porin] n' komekat tomaktik. 
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="180.869" endTime="187.525">
<Sync time="180.869"/>
wa:n nejó:n exo:yoh *igual** ke:meh ne: kahtso:t tein i:pa tein yo:n kwali. 
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="187.525" endTime="198.174">
<Sync time="187.525"/>
<Who nb="1"/>
Ke:mah *porque** nikmattok ne:, ne:, ne: tak, tak yo:n ne: nimolwia eski no: pe:wa xo:chiowa ke:meh *octubre** wa:n teyowa xa: ke:meh *noviembre**. 
<Who nb="2"/>
Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="198.174" endTime="205.005">
<Sync time="198.174"/>
Iwh..., ompakawi:n *porque cuando** se: te..., tawi:teki m..., mi:lah *enero** se: taki..., se: tawi:teki i:pa wa:kik a n' komekat ata.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="205.005" endTime="222.075">
<Sync time="205.005"/>
<Who nb="1"/>
Ke..., wa:ki nochi a. 
<Who nb="2"/>
I:pa wa:ki n' komekat, *trabajo de, de** tamichikawaya n' exo:t, wa:ki n' komekat nochi. 
<Sync time="210.423"/>
<Who nb="1"/>
Wa:ki wa:n de ompa nejó:n iwki moka:wa kowte:n ne: wa:n ke:meh kamohyoh, ke:mah sepa itsmoli:ni ne:n okse:, okse: xiwit. 
<Who nb="2"/>
Ke:man mm. Pos sepa niman selia, ke:mah. 
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="222.075" endTime="222.517">
<Sync time="222.075"/>
Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="222.517" endTime="246.593">
<Sync time="222.517"/>
<Who nb="1"/>
Ke:mah, nejó:n ke:mah niki:xmattok wa:n nimitsilia neli ke i..., ne:n s..., kipata sayoh de ne:n kamoh ke:meh mochi:wa neli pané:, ke:mah. 
<Who nb="2"/>
Yehwa yo:n kipata wa:n ke:meh pihpitsaktik wa:n takwa:wak ke:meh, ke:meh i:pa kowit a ne ite:nkowyo wa:n itsi:nta, ye:k we:i n' kwitapi:leh wa:n ye:ktakwa:wak n' ikwitapi:l *casi de** se: kikwa tepitsi:n tahkoyayo sah tein iahahkoltipan sayoh n' kamoh.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="246.593" endTime="249.486">
<Sync time="246.593"/>
<Who nb="1"/>
Pero ye:ktakwa:wak *siempre**, takwa:wak. 
<Who nb="2"/>
Ke:mah.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="249.486" endTime="269.107">
<Sync time="249.486"/>
<Who nb="1"/>
Wa:n yo:n pos ne: a:mo, a:mo a:kin kichi:wa *cuenta**, a:mo nikihto:s ke a:ksá: ki..., kitatekiwtia. 
<Who nb="2"/>
A:mo kichi:wah *cuenta** *porque** ke:meh *simar** mahya: kowit sah ka:n, ka:n kipia *más, más** kwali e..., kamoh tikihtoka:n ta: nochi kowit.
<Sync time="264.021"/>
<Who nb="1"/>
Ke:mah. 
<Who nb="2"/>
[Porque] ite:nkowyo ye:k*puro** kowyoh ne: se: kikwa:sneki, *puro** nalwat sah mahya: moki:tskihtok 
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="269.107" endTime="274.872">
<Sync time="269.107"/>
wa:n itsi:ntan no: i..., de itampa ya n' kamoh nochi, nochi iwki ye:ktakwa:wak, takwa:wak semi yo:n. 
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="274.872" endTime="284.718">
<Sync time="274.872"/>
Ke:mah neli wa:n nochi yo:n nejó:n pos ne:n n' *todosanto** tein yo:n *cuando** onkak kahtso:t pos se: kikowa yehwa tein kwahkwali. 
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="284.718" endTime="305.615">
<Sync time="284.718"/>
<Who nb="1"/>
Tein kwahkwali se: kikowa wa:n kwaltsi:n, yo:n yema:nik pero yo:n wa:n ne: pos tahtakwaktik, yo:n takwaktik. 
<Who nb="2"/>
Ke:mah, ke..., ke:mah takwa:wak, ke:mah wa:n pané: niono: a:mo kwaltia nió:n para, para pahti teisá:. 
<Sync time="294.191"/>
<Who nb="1"/>
A:mo kwaltia tei yo:n i:pa sayoh, i:pa sayoh, ipa xiwit sah ke:meh *simarrón, i:pa xiwit sah se: kichkwa sayoh ke:meh i:n se: kita wa:n ke:masá: pos se: maya:na se: kikwas, pero *más** a:mo se:, a:mo se kikwi, a:mo se: kichkwa yo:n am..., wa:n a:mo monamaka.
<Who nb="2"/>
Kanah, nejó:n, ke:mah. 
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="305.615" endTime="329.512">
<Sync time="305.615"/>
<Who nb="1"/>
Kanah, ka:n, a:mo ta neh..., ke:mah, ke:mah wa:n pos mia..., miak taman xiwit, komekat mochi:wa sayoh ke s..., a:mo nochi se: ki:xmati, ke:mah. 

<Who nb="2"/>
A:mo nikihto:s nikwiti wa:n namakati, yo:n a:mo kikowaskeh ta: pos ka:n kwahkwali. Ka:n se: ki:xmati, ka:n se: ki:xmati. 
<Sync time="320.241"/>
<Who nb="1"/>
Wa:n neli yo:n a:it ka:ni wa:lewa ox, ox ne: wehka:w kito:kayah oso ox i:pa onkak tak *desde** ... 
<Who nb="2"/>
Pos neh nimolwia ke eski kito:kayah n' ta:tahmeh wehka:w *porque** ihwa:k a:mo tatsiwiah n' ta:tahmeh, kito:kayah ihwak.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="329.512" endTime="336.891">
<Sync time="329.512"/>
<Who nb="1"/>
de kito:kayah pos yehwa yo:n yekintsi:n pos wehka:wak pos *simarró:n** mokepak a, ke:mah mokepak ya. 
<Who nb="2"/>
Wa..., aha mopata no:, ke:mah. 
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="336.891" endTime="346.413">
<Sync time="336.891"/>
Ke:meh yo:n sempowalxo:chit ka:mpa kitepe:wah sempowalxo:chit, 
<Sync time="339.232"/>
e..., moka:wa *semilla** pero mo..., mokepa ya *después**, nochi, nochi nakastapal mochi:wa, 
<Sync time="344.075"/>
no: iwki a i:n kamoh tikte:ne:wtokeh.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="346.413" endTime="355.275">
<Sync time="346.413"/>
<Who nb="1"/>
No: iwki eski neli, ke:mah, ehe. 
<Who nb="2"/>
No: iwki a, mm, ke:meh teyowa pos ika yo:n *como siempre kiseguirowa** onkak yo:n *semilla**, yo:n teyowa, ompa moa:wilowa n' iteyo, a:mo a:kin kiteki.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="355.275" endTime="358.257">
<Sync time="355.275"/>
Wa:n ixwatiw sepa wa:n momiakilia no:.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="358.257" endTime="367.163">
<Sync time="358.257"/>
<Who nb="1"/>
Momiakilia ya, momakilia, mopatatiw ya, ke:mah ihkó:ni yo:n kome..., yo:n kamoh. 
<Who nb="2"/>
Ke:mah wa:n eski *cada vez que** ixwatiw mo..., pos mopatatiw ya, ke:mah ehe, ke:mah. 
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="367.163" endTime="383.541">
<Sync time="367.163"/>
<Who nb="1"/>
Pos nejó:n ka:n 'mati xa: t'neki tine:chtapowi:s ok teisá: *más o**... Yehwa sah. 
<Who nb="2"/>
Pos pané: yehwa sah, yehwa sah niki:xmattok yo:n ka:n teh *más** ka:n *servirowa** tei i:pa se:..., i:pa sayoh komekat sah wa:n pos a:mo servirowa *porque** a:mo para se: monamakili:s wa:n para se: kikwas a:mo semi *porque** pos teltahtakwaktik.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="383.541" endTime="390.668">
<Sync time="383.541"/>
kwali se: kikwa neli pero mah se: kitapa:na ika *machete** 
<Sync time="386.303"/>
wa:n tayo:layo se: kikwa pero ipanko a:mo wel se kikwa *porque** nochi, pané: nochi nalwat kipanke:ntok.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="390.668" endTime="396.695">
<Sync time="390.668"/>
<Who nb="1"/>
Ke:mah neli, ke:mah, ke:mah. 
<Who nb="2"/>
Takwa:wak semi, se: kikwa sayoh iihtikyo sah komo se: kineki se: kikwas, ke:mah, yehwa sah yo:n nikmattok neh.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="396.695" endTime="399.53">
<Sync time="396.695"/>
*Bueno** pos [xi]ne:chili ke:ní:w moto:ka:y.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="399.53" endTime="402.811">
<Sync time="399.53"/>
Pos neh nimono:tsa niErnesto Vázquez niwa:le:wak San Miguel Tzinacapan. 
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="402.811" endTime="409.775">
<Sync time="402.811"/>
<Who nb="1"/>
*Bueno** pos nimono:tsa Hermelindo Salazar wa:n no: niwi:tsa de ompa San Miguel Tzinacapan. 
<Who nb="2"/>
A *bueno** tasohkama:tik. 

</Turn>
</Section>
</Episode>
</Trans>
