Onkak seki xiwtsitsi:n mono:tsa ihchayakani. Yo:n moskaltia itech, ka:mpa, ka:mpa se: kiahsis, itech ohti, *o** ixta:wat, *o** kahfe:ntah. Yo:n ihchayakani moskaltia tsikitsi:n, a:mo wehakapania, tsikitsi:n sah. Wa:n n' i..., mota:lia ixo:chiotsi:n, ixo:chiotsi:n *medio**, *medio** kostik ixo:chio. Wa:n ita:kilotsi:n, mota:lia mahyá:, mahyá: seki exo:chitsi:n , Mahyá: yo:n tehwa:n tikiliah, *este**, ¿ke:n mono:tsa ne:n?, n' ita:kilotsi:n. A:mo ni..., a:mo, a:mo nikelna:miki ke:n mono:tsa, tehwa:n tikiliah este ne:n .... *Bueno** onkak seki mahyá:, *este** mahyá: exo:t. Mahyá: exo:t. Pero a:mo wehwei, tsikitsitsi:n. Wa:n *cuando** pe:wa wa:ki, pe:wa xkoli:ni ihchayaka, entó:s yeh ika tehwa:n tikiliah ihchayakani *porque cuando** wa:ki n' iihtik, n' iih..., n' iihtik yehwa yo:n n' exo:tsi:n, wa:ki n' iihtik moka:wa mahyá: seki, n' iteyotsitsi:n tsikitsitsi:n. Wa:n xkoli:ni pe:wa ihchayaka. *Por eso** tehwa:n tikiliah ihchayakani. Wa:n yo:n no: kwaltia para pahti. N' ixiwyotsi:n, niman tiki:xmatis, n' ixiwyotsi:n, *este**, ma:..., ma:pil..., ma:tsih, ma:tsi..., ma:tsikitsitsi:n wa:n me..., mahy..., mahyá: *medio, este**, ke:ní:w n' ito..., mahyá: tohtohmiyoh n' ikowyotsi:n. Wa:n ixo:chiotsi:n pe:wa mote:tekpa:nilia, mahyá: kwe:chtik semi n' ixo:chiotsi:n. Wa:n ompa ka:mpa xo:chiowa, ompa pe:wa ta:ktiw a n' ita:kilotsi:n. Mota:lihtiw ne: xo:chitsi:n, ne: xo:chitsi:n, *hasta** kampa n' tamiti, ka:mpa te:ka tamiti a n' exo:tsi:n, tsikilitsi:n ya sah. Yo:n tehwa:n tikihtowah, takwa:payo:tsi:n ya. Takwa:payo:tsi:n ya n' tikihtowah tehwa:n yo:n. Ke:yeh n' takwa:payotsi:n tikihtowa *porque hasta** i..., ie:kapan ya tamiti a, ompa ka:mpa tami a yo:n a:mo moskaltia ok *más** n' exo:tsi:n. Pero tein ka:mpa pe:wa, ka:mpa pe:wa ta:ki, *más** wehwei. Wa:n tein *más** wehwei, yehwa nimitsilwia neh tikwih, *a veces** tikwih para pahti. Ke:meh i:n pilimeh tein mokochxi:xah, mah kikwa:ka:n tein selik, a:mo tein wa:kik *porque** tein wa:kik a:mo no: w..., a:mo no: welkikwahkwah ok *porque** takwa:wak. Pero tein selik, kwaltsi:n ema:nik. Entó:s m' pilimeh tein yo:n mokochxi:xah, mah kinimakaka:n, mah kikwa:ka:n para a:mo mokochxi:xaskeh ok. Yehwa yo:n xiwtsi:n tehwa:n tikiliah ihchayakani. Kito:ka:ytiah ihchayakani, kito:ka:ytiah seki:n, a..., *este** moko..., *este** kochxi:..., kochxi:xpah. Kochxi:xpah *porque** yo:n seki mokochxi:xah n' pilimeh wa:n yehwa neh nimitsilia pahti yo:n, yeh ika kiliah kochxi:xpah wa:n kiliah ihchayakani. O:me taman to:ka:it kipia yo:n, o:me taman ito:ka:y. ¿A:mo nikmati xa: oksé: tatsi:ntokalis tik...? Bueno** tikihtowa o:me onkak, o:me taman onkak. A:xka:n yo:n onkak, onkak o:me taman. Pero n' okseki. a:mo kwaltia. A:mo teh kwaltia n' okseki, pero yeh *más** wehkapania. Ihchayakani seki *más** we:wehkapan pero yo:n a:mo kachi, a:mo kachi *como qui...,** achi komo a:mo kachi semi xkahsi nejó:n, *porque** semi ta..., semi tasohti. Tein *más** onkak yehwa n' tein nimitsilia n' pisi:ltik. Tein yo:n wehwei kowit, a:mo kachi kanah xkahsi nejó:n, a:mo. A:mo nikmati ke:yeh, xa: mo..., mone:neki tak xa: porin wehwei *más, o** a:mo n'mati ke:ní:w. Pero i:n tein pisi:ltik i:n, ka:mpa eski tikahsis. Ixta:wat, kahfe:ntah, ohti, tikahsis i:n xiwtsi:n, Wa:n tak se: sepa no: kwalia *porque** pos ke:meh i:n *a veces** pilimeh pos kikwah. I:n, kwali para n' pahti. ¿Wa:n oksé: ka:n onkak? ¿Ka:ni onkak? N' okseki, n' okseki a:mo okachi se: kita, neh *solamente** neh nikitaka, nikitaka nika:n, ka:mpa ya weli. Se: kita, pero a:mo okachi se: kahsi nimitsilia neh *porque** achi mone:neki yo:n kowtsi:n. Tein *más** onkak yehwa i:n tein, tein pisi:ltik. Pero tein *más** wehwei a:mo kachi kanah, semi ke:man weli sah, ka:mpa weli sah se: kitas, neh niki:xttka, neh nikitaka nika:n sepa, se: *viaje** nika:n nitekitia, sepa nitekitia nika:n ahkwa:kopa wa:n ompa neh nikitaka nejó:n xiwtsi:n. Pero a:mo okachi kanah se: kahsi yo:n, xo:chi..., yehwa yo:n ihchayakani kiliah tein wehwei. Tein tel onkak yehwa i:n tein pisi:ltik. I:n tein pisi:ltik, ka:mpa tiknekis tikahsis, ohti, kahfe:ntah, ixta:wat onkak. Wa:n yehwa yo:n neh nik..., nik..., nimitsilia kwalia para pahti. Mm. ¿Yehwa sah *o** tikneki *más** tatsi:ntokalis *o** tikahsika:matik a? Ke:mah, nikahsika:matika. *Bueno, bueno**.