Niwa:lah Maríah. Tietok? To:tchi:wtok? We:noh, 'kalaki, ke:mah. Nitapaya:na. titisiti? A:mo nikchi:wati seki ato:l. A: n' ato:l tikchi:wati? Tao:lato:l o to:ni, nextamalato:l tak. Ke:mah. A:mo, de nextamal pero iwa:n yo:n ka:xtapa:nkamoh. Aan ka:xtapa:n... Ke:mah yo:n, yo:n seki komekat ta mochi:wa ne: kanika eski mochi:wa mi:lah wa:n se: 'kichkwa. Wa:n... *eso** yehwa yo:n. Ke:mah we:lik. Eheh yo:n tein kiteltso:tsonke:mi kahfé:n, ata kitso:tsompachowa? Ne: yo:n we:lik ato:l? Aaa Ka:n ke:man titai ke:mah ekintsi:n... Ke:mah nimitswa:ntis ta: nikchi:wati yehwa i:n nikpaya:ntok, ke:mah para nejó:n Kanah ka:n ke:man nitai, no: kwalia pos niwa:lah ne: nikitati ke:ni:w tikchi:wa wa:n tine:chwa:ntis tsikitsi:n. Aaa para nik, nikmolo:nti:ti no: ne:pa niketsa... Nikpaktia (nikpa:tati) itech ko:mit wa:n nejó:n niktsope:li:ti itech *tra:steh** N' ta: nimitswa:lno:tsaya x'ne:chwi:ka ne:pa niow nikohkowiti pero a, a:mo wel tia:s *mejo:r** mowa:n nimoka:wati. a:mo nia:s *porque** nejó:n ka:n, ka:n niweli. Ma'tspale:wi pos wa:n t'tai:skeh mah nimitspale:wi[ti] nejó:n nimitspale:wi:ti sikiera n'taxo:taltili:ti ta: neh a:mo teh n'chi:w... A:mo niweli yo:n ato:l (nimitsilih) x'ne:chne:xtili wa:n taka:n niman tima:tamih tia:skeh Aha ke:mah kwaltia komohko:n mah nikchi:wa i:ni pos de... Pos i:n nikmanati ok a:mo niman nia:s ne: pos wehka:wa? Ke:mah pos ta: i:n nikmolo:nti:ti para oksis yo:li:k ke:mah, wa:n sepa ne:n kamoh no: nikwe:cho:s ok nikpa:kati ok ne: nika:pachohtok a a we:no pos nika:n tsietoti (n'tokotsietoti) sikiera nika:n nimota:li:ti moh..., ne:n monakastan wa:n nikitas nochi ke:n tikchi:wa ke:mah ta: x'kita ke:ni:w se: k'chi:wa para no: tiwelis wa:n ke:ni:w se: kimati n' kamoh ke, ke:ni:wki n' ikamohyo ne:n tikihtowa n' ka:xtapa:n mahyá... No: wehwei ke:meh yo:n kowkamoh oso ato:lkamoh? A:mo, pisi:ltik yeh, pihpitsa:wak. Ke:mah ta: ne:pa nika:pachohtok a ne pos tikichkwato ya Aa yema:nixtok a ke:mah mah ki:sa ne:n sokit wa:n para ni, nikpa:kati wa:n ke:mah no: nikwe:cho:s *cua:ndo** i:n niktikoketsati ne:pa wa:n nikwe:chohtos a yeh wa:n teh t'ma:nelohtos a we:no pos komohkó:n. Nimitspale:wis no: n'neki niwelis *porque** a:mo ke:man, ka:n ke:man na:ke ne:ch, ne:chne:xtilihtok ka:n n'mati ox we:lik ato:l yehwa yo:n komekat para t'ne:chpale:wis. A: we:noh a ka:n ke:man, ka:n ke:man titai? A: a:mo ta: kwaltia ta: we:lik para ato:l kanah ta: neh nochipa nikwiwiwita niow nokahfe:ntah wa:n nikita ompa onkak nikwiwita no: kwalia niwa:lah sikie:ra ato:l mah nitai ma:ski a:mo nikohkowiti i:n to:nal ke:mah ta: ne:... A:mo ta: kachi kwali ta: nejó:n para tikitas ke:ni:w, ke:ni:w se: kichi:wa wa:n para nejó:n *después** no: tikchi:was a ke:mah nikchi:was a ta: no: ye:konkak ne: nokahfe:ntah no onkak? Ke:mah kiwa:tsa pero, pero we:lik no: No: onkak n' komekat neli ne:chkwala:ntia mahyá nejón kitsompachowa nokahfé:n komohkó:n a:mo niman se: k'wiwitilih kiwa:tsa pos tikihtowa. Nimitschiati nika:n. Mah n'taxo:taltihto tepitsi:n ne: motikote:noh. 'Ke:mah? ke:mah. Aha x'tatoki Takah i:n tikpia ya n' komekat n' ikamohyo. Aa yehwa i:ni Ta yo:n yetok a. Ee yehwa yo:ni. Ki:sa sokit ata ke:mah neli sokioh, takah ka:n tohtoma:wak tsikitsitsi:n mahyá: ke:mah p(e)ro pero ki:sa se: kipa:ka ki:sa pos pané: tahsol sah se: se: kita. A:mo ta: nejó:n ka:n, ka:n wehwei ta: sayoh ke nejó:n pos i:pa ihkwi mochi:wa. Neli tel tsikitsitsi:n, nionó: nei..., nionó: moita ox kamoh moita mahyá: a:mo ta: kamoh tikyeko:s sah ihkó:n t'ta:lili:s... Ke:mah we:lik, koma:mo ke:man titai ekintsi:n tikyeko:s tikihtowa ke kwaltsi:n we:lik ekintsi:n nikyeko:ti a:m, ka:n nia:s ok nikwiti:w n' kowit *mejo:r** nika:n mowa:n nietoti a. Ke:mah ta:... *A ver** a:koni pero ta: pané: n'tatsiwi a:it ox ke:man tai:s ka:n xiow ok ampo:n x'kita ya ke:(ni:w) t'chi:wah wa:n para tiwelis, mo:sta wi:pta no: tikne:xtili:s se: mosiwa:piltsi:n se: moixwi:wa:n a:mo ta: x'mone:xtili ke:niw n' tikchi:was wa:n para tiwelis a:mo xitatsiwi wa:n yo:n pos nochipa mah se: kipaya:na ne:n nextamal? A:n i:pa tikpaya:na a:mo tikwe:cho:ti ne: itech yo:n tepos? Ke:mah neh i:pa nikpaya:na. Neh i:pa ni... A:mo *porque** i:n nejó:n i:pa se: kichi:wa xaxakachtik a:n mah xaxakachtik n' tixti? A:n a:mo senki:s alaxtik Eheh ke:mah. A:mo ke:meh i:pa ihkwi ne:chne:xtilih ne: note:iskaltihka:w i:pa ke:meh i:n kipaya:naya, we:noh nechilia:ya ke:ni:w mah n'chi:wa ... ke mah n'kpaya:na wa:n x'chi:wa kihtowa wa:n tai:skeh neh nimolih mah alaxtik ke:meh eskia yo:n i:pa tixato:l a:mo, yeh ke:mah no: se: kichi:wa alaxtik pero yeh no: seki no:, no:, no: se: kita:lilia yo:n okseki yo:n ne: monamaka ata ika yo:n *caji:tas** yo:n pa:pata:wak, yo:n kiliah *chocola:teh, por eso** tsilia ke... ke:meh i:n i:pa nikchi:wa de ke:meh i:n xaxakachtik Aha ke:mah cha ye:ktakwa:wak i:ni. Kwe:chiwis? Eh, takwa:wak pero kwe:chiwi. Ke:mah. n, nikma:xakwalohtoti aa s..., x'pa:kto, x'pa:kto wa:n nik, nikwe:cho:s ekintsi:n mah niktamichi:wa i:n mah n'tipi:tsa ye:kpopo:ka, ye:ktapopo:ka wa:n mitsi:xkoko:s n' po:kti a:mo ta: kwaltias tekolah, kwaltsi:n tekolah ok. ke:mah x'tipi:tsa koma:mo xikwi *seryoh** ampó:n yetok, a: we:noh. Pané: ka:n wel n'taxo:taltia. Tikpia to:tomo:ch? A:n takah neli ka:n wel taxo:ta? Koma:mo to:tomo:ch xikwi ne:pa koxta:lko. Ke:mah ne: koxta:lko Aah i:n tahsol. Ah. tahsol? Nikahkwi:n yetok, ne: ne:pa x'te:mo Xikita sah taxo:tak a nike:watia, no: kwalia, ke:mah ka:n tapopo:ka ok. Aha ke:mah mah ihkó:n ne:n taxo:tak a? Ampo:n mah yeto taka:n sepa tise:wi. Mmm ta: tei:xkokoh n' po:kti. Mmm Tei:xkokoh neli. Yetok a i:n Amelía, kitaki. O: ke:meh i:n wa:n ihkwi:n kwaltias a sayoh i:n n'pano:ltia. E:heeh o: de nika:n n'pa:tatia itech ne: ko:mit, e: xaxakachtik o: A:n ke:meh yo:ni sah? A: xahxakchtik takah pero oksis de se: ki... Ta: pos i:pa yehwa ta: pos i:pa pachato:l ta: pos i:pa pachato:l, tei:n ... se: kikwi tixti alaxtik mm. Ke:mah wa:n pane:lah t'ta:lili:tih para tsope:yas ke:meh eskia yo:n pachato:l ne:n tikchihchi:wati, a:: sayoh ke ne: tikta:lilia ne: yehwa ya tikihtowa kamoh ne:n ka:xtapa:nkamoh a: wa:n pachato:l se: kichihchi:wa yeh pa, pané: a:mo se: kitsope:lia pané: a:mo se: kitsope:lia. A: i:pa no: tsope:lia ne:wi:n tanikwa:kopa iksá: niow nikalpano:ti wa:n ompa ne: kilia pachato:l a:mo kitsope:liah, tak por n' takawa:ni eh, ke:mah i:pa, neh i:pa n'ta:lilia. Neh i:pa n'tsope:lia kanah pero ne:n, ke:mah seki i:pa ka:n kitsope:liah pero de ne: se: kita:lilia ne: kamoh i:pa, i:pa se: kitsope:lia a: pero yehwa i:n komohkó:n t'chihchi:wa n' ka:xtapa:nkamohmekaw. A: ehehe yehwa i:n, e:eh ke:mah wa:n komo se: kineki pos iwki sah a:mo tsope:k neli. Ke:mah pero de ne: se: kita:lilia i:pa niktsope:lia os yo:n ihkwi a, mah n'machili ox... I:n a:mo motixa:w, n'momahteki:ti sah ka:n nitelma:pitsotik mah n'machili ox (no se escucha lo que dice) i:n ihkwi a n' pa:tati a itech ne: ko:mit, i:n yetok a: we:noh. Mmm (...) neli takah xaxakachtik ke:meh eskia piotsi:n ne:n tiktamakati. Oksis aha ta: i:pa nextamal. ke:mah mm, mm ke:mah pero pos oksis a, ke:mah. tikpanketsatia pos ka:n wehka:wa? A: ento:s nikta:lili:tia n' tikowit, niktikota:li:tia n' kowit mah kwaltsi:n taxo:ta ya ke:mah sayoh mah nikpa:ta. Mm, mm. Nika:n kwali n'toya:was i:n a:t? Ke:mah. Ke:mah. Mm. Mah n'pa:ka i:n kamoh? Mah n'pa:ka? Ne:chte:k... Mah neh n'pa:ka n..., para tine:chne:xtili:s ox kwaltsi:n nikpa:ka oso a:mo niweli, mah nochi kwaltsi:n ki:sa sokit? 'pa:ka ya, ke:mah x'pa:ka mah n'te:kili n' a:t. Mm ke:mah. Ke:mah mah ki:sa x'xakwalo ihkó:n. Ihkó:n x'xakwalo moke mah senki:s ki:sa. Ta: ki:sa o:, ihko:ni o: neli yeh a:n takah neli sehse: kit niwehka:wati nika:n sento:nalti:s mosta nitai:s n' ato:l. Aa:: tiwehka:was, a:mo ta: i:n... Ke:mah, ki:sa o: xkeh... Ihkó:n x'ka:aha:wi mah se: kitoya:wa nochi ihkó:n Pos ampo:n mah n'panta:li i:n mah n'chi:wa, mah n'chi:wa para niwelis mm ihkó:n X'ne:chte:kili n' a:t, ki:sak a neli ki:sak a kwaltsi:n Mah ka:n se: k'kokototsa? Iwkia, nochi kwaltias i:n mahyá: ne:... A:n tehwa tikihita..., tikihitatia:s ne:pa? X'kita i:n mahyá: wa:kik a e:, e: A:mo kwaltias iwki a. Ke:mah. Ompa nikitas a. Ke:mah nikitas tein kwe:chiwis nikwe:cho:s wa:n tein teltakwa:wak a:m... Eh wa:ik a neli, xa: kwaltias, kwaltias ke:mah ompa nikitas a tein kwe:chiwis nikwe:cho:s wa:n tein a:mo pos iwki a kita sah ki:sa sokit e:. kwaltias? Aa:: ke:mah cha. x'wa:lte:kili ok tsikitsi:n a:tsi:n. Sonido de agua Ki:sa ata? Ke:mah. Ki:sa neli kwaltsi:n ta: tak mahyá: yehwa mo, moxa:xakwalowa ne:n komekat. Aha, ke:mah ta: yehwa nikitstok. ke:mah. Wa:n de sokioh pos ta: ta:lihtik yetoya. Ke:mah. Xikwa:lte:kili ok n' a:t, ke:mah ki:sak a de n' tetsa:wak sokit ne:n a:t (ta:l). Ke:mah ekintsi:n nikxakwalo:ti kwaltsi:n. Mmm i:pa tetsa:wak ki:sas, kwaltsi:n mota kwaltias a ihkwi a wa:n koma:mo t'te:kili:skeh ok n' a:t. X'kwa:lte:kili ok sss... Ki:stok a. Ata neli. Ki:stok a ka:n semi sokioh ok. A:ah ka:n se:mi sokioh ok Se: yo:n yetok... Nikpoloh... Ma:ski kiowtok a:mo taseseya, no: kwalia koma:mo ye:ksesek eskia n' a:t, nima:seseyaskia ya nika:n i:n ye:wa ya nik Se: sekwiskia. nikpa:k, nikpa:pa:ktok. Ke:mah pero ekintsi:n a:mo taseseya ma:ski kiowtok a:mo tasese:ya. Kipolowa ok tepitsi:n. ke:mah ta: se: sekwi *cua:ndo** (tase:wi) se: ye:k sekwi. Ka:n semi. Kipolowa ok. Xa: kwaltias a, a: we:noh. Ke:mah pochi:niak a pero... Kitsah kwaltsi:n mochi:w, ke:mah kitsah ki:sak a sokit Mah tepitsi:n ok n' ma:xakwalo pané: sokioh ok, pochi:niak a pané: nikitstok neh, mahyá: xihxi:pe:wtok, yehwa nikitstok neli neli yeh, ta: tein ne:nke:n sehselik ma:s ne:nke:n chihchipa:wak e:. A::. e:heh ki:sak a, ke:mah weh ta: nimitsilihtok ke ompa ne: nikitas a de nikwe:choti:w tein, tein choka:wak a pos ka:n no: kwe:chiwis, e:heh. Wa:n kina:mikis titai:skeh n' ato:l ekintsi:n kiowtok Ekintsi:n tai:tih neli i:n kiowtok kwaltsi:n totoktsi:n ni, es... Neh i:pa nikwelita ni, ni:... Tehsá: nik, niweli... Mah niweli kwaltsi:n. ta: kachi kwali p(e)ro x'mone:xtili nochi n tehsá:. Kwalia chipa:wayak a, ke:mah, ke:mah chipa:wayak a Kwalia? Ihkwia pos. Ke:mah kwaltias a mahyá: tihti:ltik pero a:mo ne:, yohyowaltihti:ltik pero a:mo, a:mo sokit ok tak yehwa ya ne:n ie:wayo ne:n kamoh a:mo i:pa iwkia, ke:mah kwaltias a, ke:mah iwkia pos? Ke:mah wi:ka ne:pa ya wa:n ne: n'tali:ti a i:n tixti Iwki a, mah iwki ne:n, tikwe:cho:ti a? ompa t'pa:tati? A: we:no pos, ompa nia:ti a pos Ke:mah ne:pa ya nikpa:tas ne: tikote:noh mah nikwi:ka ya i:n ko:mit? Ke:mah xikwi:ka ya komohkó:n ekintsi:n ompa nimitsahsiti ekintsi:n ompa nia:ti, (ek)intsi:n. X'kitaki a i:n e:. A: we:no we:noh mota:li. Mah nimota:li nika:n tak ka:n tatas nokwe:y, mah nimota:li nika:n nikitstoti ke:ni:w tikpa:ta. Ka:n timochichinohti sah. (Kanah). Ne: pos i:n ka:n tiktsetselowa? Yo:n ke:niw kilia itsonteyo ka:n ki:sa? Kanah neh ka:n n'tsetselowa. Ki:sa yeh, ki:sas pero, pero nejó:n nika:n tai:xko mota:lia Iwa:n ok, iwa:n oksi Iks... Seki iwa:n kimanah wa:n kwali se: k'ki:xtilia ta: mota:li:s nika:n wa:n koma:mo kwali iwa:n manis ta: oksi no: pero nejó:n, pero neh ne:chne:xtiliaya ne:n note:iskaltihka:w ke kwali se: k'ki:xtilia o: sah o: ki:sa o: (ki)ta sah, yehwa ya n' itsonteyo. (Ki)ta sah. (Ki)ta sah. a:n os yehwa ya yo:n itsonteyo? Takah neli. Ka:n mati ox mah niki:xtili oso mah iwa:n. Teh tikmati, teh tine:chne:xtilihtok teh t'mati ke:n tikchi:wa. Ke:mah kwaltias iwa:n oso *porque** para ne: nikwe:cho:ti no:. Oksis iwa:n kanah? Oksis tak, tikihtowa iwa:n i:pa tikchi:chihchi:wa. ke:mah neh i:pa n'chihchi:wa, i:pa n'chi:wa iksá: niki:xtilia wa:n iksá: iwa:n. Pos mah iwa:n oksi wa:n tikitaskeh, tikwa:skeh ya a: we:no pos ah iwa:n oksi a ihko:n para nikyeko:s ke:niwki we:lik tikihtowa moato:l kwaltsi:n xa:xakachtik. A: we:no pos ke:mah ento:s iwki a, mah niktikoketsa ya a:man x'tatokilia, xa: ti:lowas ika yo:n, ihkó:n 'n'toki, ka:n ti:lowas. Ihkó:n xtatokilia. kanah ka:n ti:lowas ta: ka:n mowa:ltokia, we:no pos. Wa:n ne: kamoh ne:n tikte:mili:s o tikta:lili:s ke:man oksi..., molo:ntos a? Ke:mah *de que** t'tatokilih, t'tatokilihtok yo:ni wa:n neh nikwe:cho:ti ehe wa:n mah se: ki, se:k..., se: kita:lili a n' tatsope:li:lo:ni. Ke:mah para pa:tis para se: kieko:s ox we:lik a A:n tikta:lili:ti a yo:ni? Mah n'panta:lili a. Mah n'panta:lili a iwa:n pa:tis a o: we:no pos tet... A: we:noh. tikyeko:skeh koma:mo tsope:ya t'ta:lili:ske ok wa:n nikta:lilih ya yo:n. we:noh. wa:n x'ma:nelo para mah pa:ti. aha. Tatokilia x'ma:nelo teh wa:n neh nikwe:cho:ti a i:n. Wa:n para t'tsetselo:skeh We:noh. We:noh. Takah tel ka:n takwa:wak. Ke:mah mah... Ka:n takwa:wak? Ekintsi:n ampo:n nia:ti. Ekintsi:n, (ek)intsi:n a:m..., mah kwaltsi:n n'taxo:taltili i:n mah kiyo:yowalo n' tit mah niman molo:ni mah taxo:ta wa:n x'koli:ni ke:mah ekintsi:n Neh n'chi:chihchi:wani yo:n tao:lato:l, neh n'chi:chihchi:wani tao:lato:l wa:n ke:meh i:n kihtowa noma:n mah kwaltis:n ni'owalo:ltili ne:n kowit wa:n mah kike:ke:mi ne:n tit ye:kne:nke:n molo:ni n' ko:mit, ekintsi:n molo:niti. E:h, a: neli. Ke:mah ta: molo:nis. Ta: yekt... Mahyá: ye:ktakwa:wak tak tixti motsi:nta:lih n' tixti ata neli Ke:mah yehwa n' tixti pero ka:n teh kipasa:ro:s koma:mo a:mo we:lias mah mopepecho. *es que** de ke:meh tetsa:wak ne:n tatsi:ntan yehwa ya mopepecho:s. Koma:mo x'te:kili ok n' a:t. Sikiera se:... Ke:mah, o:me x'te:kili. E:je. Ekintsi:n. Miak n' a:t mah n'te:kili? Se: tsiwahkal oso o:me tsiwahkal? O:me? Takah kanah, *pane:lah** yo:n telwe:i n' tikpanta:lilih. Neh nimolih tixti telsenka, yekintis:n n'ma:ahsik a yehwa i:n eti:k wa:n... Ika i:n se:sah n' tsope:yas? A:n tikihtowa mah se: k'ieko:s ox tsope:k. A: se: wa:n tahko? A: pos n' oksé: pa:tik a. A: pos yehwa mitskahkaya:w. A:mo ta: nikta:lilih n' *pane:lah**. Nikta:lilih se: wan tahko. Kwali a. Yehwa yo:ni a. Wa:n i:n yehwa ya n' pachti, i:n a:mo kwaltias ok? E:heeh ita sah o:, x'kihnekwi, a:mo ta: yo:n... I:n 'tsetselo:tih kwaltsi:n ahwia:k, mahyá: ta:ltik, yehwa nikitstok ta: pos por n' ta:lihtik wa:le:wa ta: seki takwa:wak, seki yema:nik o:, seki takwa:wak koto:ni kwaltsi:n kita sah yo:n mahyá: palaktik a. Ta: nik... Ye:wa ne:pa nikpa:kak nikitak neli yema:nik i:n ke:mah o:, ta: seki yema:nik. Ehe wa:n seki takwa:wak Wa:n seki... I:n seki mahyá: tixti. E:heeh ta: niktsetselo:S ne: seki wa:n t'te:kili:skeh yo:ni. N'ma:nelo:ti ne: mopepechohti... Pané: nixiwtatak a. Yehika. *Porque** yo:n *mosue:ter** tiaktok wa:n tikote:noh tietok. Ta: de tikote:noh se: yetok se: xiwtata *porque** takawa:ntok Ke:mah. No: te: tsakwilih se: ipi:kka nika:n tikote:noh. Ke:mah weh. Ka:n mopepechowa? Ke:mah. Kanah ta: de mopepechowa ka:n *igua:l** ok se: kwe:lilia se: tai Ka:n mopepechowa ta: nikma:nelohtok ke:meh tikihtowa mah se: kima:manelo para a:mo mopepecho:s, koma:mo a:mo we:lik eski tikihtowa T'tami kwe:choh ya?... Kwaltiatok a o: kitaki Ke:meh i:n tikchi:was o: kwe:chiwik a o: i:n ka:n, ka:n kwe:chiwi ok *porque** de pachti a. Kanah ok o: ka:n panowa ta: seki kwe:chiwi kwaltsi:n. A:mo ta: yehwa ya i:n xikwi para ne:n x´ta:li itech ne: *cube:tah** wa:n tikinno:tsaskeh ok para ne:pa t'pante:kili:skeh ne: mah molo:nto. Ke:mah mah ki:sa n' iahwia:kka Yo:n a:mo kwe:chiwi ok? Wa:n yo:n tiki:xpa:kati oso ihkwi a tikpi:xo:ti? Ke:meh eskia tiki:ix:pa:kati mah ki:sa nochi kitsa ka:n ki:sa ok i:n ka:n teh kwaltia ok e: i:n takwa:wak a o: sayoh ika i:n seki ahwia:yas a Ma:s kwe:chiwik te:in ma:s komoke chika:wak. Ke:mah ne: seki ne: niktamo:t. Ke:mah ta: achi ka:n kwaltia pero i:n seki kwaltia ok. A:man (x'konkwi) yo:n *pane:lah** x'wa:lkwi iwa:n tsikitsi:n. Ke:mah yo:n seki ata i:pa 'tsilwihtoya mahyá: wahwa:kkatik a. A:n tiktamo:t a yo:n nimitsilia... Ke:mah nimitsilihtoya ke pala:ntok a. Miak n a:t? Ke:meh o:me tsiwahkalkone:t? Tsikitsi:n sah. Aha. X'kita xa: tel miak nikwa:wik e:. *A ve:r** mah n'te:kati wa:n i:n niki:xpa:kati i:ni para ki:sas. Kwaltsi:n nimah tetsa:wayak. O:, kitsah o: Neli ta, mochia mah n'ma:nelo i:n, yekkwaltsi:n taxo:tatok, yekin tixe:lwih, n'tixe:loh wa:n kwaltsi:n motso:tsonkwitok n' tit i:n yehwa tikihtowa a:mo kwaltia ok. Ke:mah nes:tok mahyá: pachti a yo:n ka:n kwaltias ok tiktsetselo:ti ne:pa wa:n ompa n'te:kili:s a:t xa: ki:sas ok tetsa:wak. Ke:mah. kwaltias se:..., ne:pa se: kitsetselo:s se: kite:kili:s, nika:n mah niketsa ya. aha. I:n molo:niti a, a:mo wehka:wa tikpante:mili:s ke:man molo:ntos tikpante:kili:s. Aha, *mejo:r** Molo:niti a? Komo se: kite:kilia ya wa:n iwa:n molo:nis a para se: kieko:s Mah n'te:kili ta: neli molo:niti a ta: tikye:ktatokilih ne:nke:n Ke:mah ta: n'tatokilihtok, yekin n'tixe:loh wa:n kwaltsi:n sepa motikwik Mah tetsa:wak. Kanah ka:n owih Ye:kkwaltsi:n tetsa:wak yo:n nikitstok wa:n nikitstok ka:n semi owih takah i:n no: ke:meskia yo:n ne: Kwesala:n se: k'kowa ne: s..., ika se: k'ahwia:lia se: iato:l yehwa ya yo:n no:, ke:meskia se: kahwia:lia ke:mah yehwa ya wa:n i:n ka:n mokowalani yo:n ka:n mokowalani neli. Kanah wa:n okachi kwali wa:n ta: ne: Kwesala:n ne: ay... A:mo se: kimati to:ni n' kita:liliah tein ompa kinamakah i:n onkak sah, mi:lah onkak ka:nika eski onkak wa:n a:mo moneki tiko:wtos a:t ke:ni:w yo:ni ta: nochipa ya n' onkak, ke:mah tehsá: kita:liliah eski pero tein a:mo ke:meh i:n tein tapala:n a:mo yehwa no:, no: oksé: taman tein kikwih koyo:meh. nochipa ya n' onkak, kanah. Xa: kwaltias a, kwali a eski o:, żtimolia ki:sas ok? E: pachti a i:n ka:n kwaltias ok. Kita sah, tein kwe:chiwik. Ka:n ki, ka:n ki:sas ok, a:it *a ver** x'te:kili żne: pos i:n nochi pachti a i:n? A:n takah neli. A:man tikitak a tiwelis a, ke:mah. A we:no we:noh Niwelis, ka:n owih nikitak a. Nechwa:ntis tsikitsi:n nikwi:kili:s noma:n wi:kili:s ta: toto:nik molo:niti. Nixiwtatak a Tixiwtatak a weh ta: se: xiwtata, tikote:noh se: yetok se: xiwtata Kwaltiak a o: sayoh mah molo:ni mah molo:ni a sah wa:n tikyeko:skeh ox tsope:yak. żPa:tik a n' pane:lah**? Mah molo:ni a sah Pa:tik a pané:. Kanah ka:n teh kipia ok e:, ka:n ki:sa ok, ekintsi:n nikyeko:s ox tsope:k. żpa:tik a ka:n ka:n teh tikahxilia ok? *Así:** neli, ke:mah x'kieko ya. Sayoh mah molo:ni, mah oksi yo:n pachti de yo:n, de yo:n tixti yehwa yo:li:k n' oksis. Eje:. Yehwa i:ni a n' oksis, ekintsi:n nikyeko:s ox tsope:k a para se: kita:lili:s komohkó:n kipolowa. Achto neh nikyeko:ti. Ta: x'kieko ma:s ka:n ya molo:ni pero, para koma:mo tsope:k se: kita:lili:s ok Kanah ka:n teh kipia ok kita, i:pa ne:siskia ya, ta: pa:panki:sa. Kanah ta: kwalts... Ke:mah ta: pa:tik a. Ta: ika n'ta:lilih niman *cua:ndo** t'tikoketskeh *porque** neh i:pa nochipa ihkwi nikchi:wa niman n'ta:lilia para pa:ti *cua:ndo** molo:niki pos i:pa mah nejó:n pa:tik a nochi. Xa: kipolo:s ok tepitsi:n, komo t'neki xieko. Kipolo:s ok? Pané: kipolowa ok 'Kwis se: ok kanah? De i:n? Nimolia xa: ke:mah. Pané: t... Ke:mah. (Kom)a:mo tikte:kili:skeh a:t, tetsa:wak no:. Aha, ke:mah tetsa:wak. A:man sayoh mah oksi. Mmm Ke:mah oksis. Nikwiti seki a:t wa:n nika:n niketsati komo pe:wak molo:ni *porque** tein ko:mit ye:kpo:poso:ni Ke:mah wa:n to:toya:wis Nika:n mah niketsa komo tikitah poso:niki t'te:kili:skeh. Sayoh ke yo:li:k *porque** por n' ko:mit. Ata neli ma:S we:lik? Pero kwaltsi:n ahwia:k ika n' ko:mit. Sayoh ke neli yo:li:k molo:ni. Yo:li:k pero molo:nis. Pa:tik a? Kipia ok? *Así:** neli. Kanah kipia ok n' *pane:lah** ekintsi:n nikyeko:s ta: ka:n teltso... Kwalia tiki:tili:skeh. Kipolo:s ok achá:. Tepilitsi:n ya sah kipolowa. A:(i)tox. Tepitsi:n ya sah, mah ka:n, mah ka:n sem, sempa:ti ok pos yo:n? Se: kitas mah pa:ti epitsi:n wa:n se: k'ki:xtili:s. Ke:mah. Kwali de ni..., kwali ke niwa:lah. Kwali a ke tiwa:lah, * a ve:r** x'kita. T'ne:chkalpano:ko Tima:tantokeh ya titai:tih ya n' ato:l. T'tai:tih, tai:tih sayoh mah molo:ni. I:n *ca:si** we:i ok t'ta:lihkeh ke:mah o:. Mah pa:ti ok tepitsi:n, ke:mah para we:lik eski koma:mo a:mo no: we:lik eski koma:mo tsope:k Se: tepitsi:n. X'kieko sah. Ka:n mia..., ka:n teh k'polowa ok. Neli, ka:n wehka kipolowa. Sayoh mah oksi yo:n pachti. Ke:mah o..., mah oksi a sah pachti. Sepa x'yeko. Ox tsope:yak a. Xa: kisenkwis yo:n, yeko, (neh n' kihtowa) ke kisenkwis koma:mo ka:n tsope:k eski. Wa:n ka:n we:i ok. Kisenkwis? Neli... Mah senpa:ti a pos. Ke:mah, mah, mah senpa:ti a. Kita sah i:n tsikitsi:n ya sah, kina:mikis a. Wa:n no: oksitok a n' pachti Ta: oksiti ta: de ika ko:mit ma:s kwaltsi:n e: x'kita sah Tikwe:lilia? Ata neli? Kwaltsi:n we:lik Wa:n tetsa:wak. Pos ta: i:pa tiweli. Kwaltsi:n sah ahsik n' tixti tein ni, nikwe:choh nextamal kwaltsin sah k'ahsik o:. Ke:mah. Tiki:xehekoh kwaltsi:n sah. Oksik a no:, neli yeh ka:n teh itsonteyo ok, nionó: moita. Wa:n ka:n ne:si ok n' itsonteyo o:. Sayoh mah molo:ni Ehe: sayoh mah molo:ni. Mah molo:ni wa:n kwaltiati. Nika:n n'mota:li:ti para... Nion mo(i)ta ne:n kamoh ox kipia kamoh... De tiktsetselohkeh kwaltsi:n mochi:w. A:ah Kanah ahwia:k sah, ke:mah nionó: neli nionó: moita. Ahwia:yak ata? Kwaltsi:n we:lik. Molo:niti a. Ke:mah molo:niti a. A:mo nia:s ok nikwiti:w n' kowit, no: tel, no: tel kiowi. Ke:mah nia:paliwis wa:n sokita ne: iksá: ne: Ka:n xiow ok, ye:kkiowi wa:n tia:paliwis se: mometsxola:wa *mejo:r**... A:mo *mejo:r** xieto ya nika:n nowa:n wa:n para *que es** tia:s kowtah ta: kiowtok Pos ta: no: mose:lti ne: komohkó:n tikwe:cho:ti:wih tixti nimitspale:wi:s nitiste:was wa:n mowa:n n'takwa:s a ke:mah kachi kwali wa:n a:mo xiow ok a:mo ta: kiowtok sah pero mochika:wtok n' kiowit. ye:kkiowi pero kwali ke a:mo tasese:ya sayoh kiowtok, mochika:wtok weh. Oksitok a, molo:niti a x'kita sah popo:ka ya. Ke:mah ta: molo:niti. Ta: de: wa:kik n' kowit ne:nke:n xo:ta . Ke:mah wa:n i:n wa:ik sayoh kopinis yehika ne:n achi:chika mo:... Ke:mah. Ne: teltekolowa moki:xtihtani ne: mah se: tixe:lo. Pa:tik a tak n' *pane:lah? A ve:r** xikita Ke:mah, ke:mah. Ke:mah. A yo:n kipia. I:n yetok pero tsikitsi:n ya sah o:. Ah wa:lahka ya nochi n' pachti a:mo tikyekohkeh ox oksitok a 'mochia ekintsi:n mah pa:ti i:ni wa:n tikitaskeh *cua:ndo** mota:lia tatsi:ntan nochi wa:lwi:tsa nochi pachti a. Ka:n mopepecho:s, ke:mah kanah wa:n *de que** a..., nejó:n n' ka:n ololtik ta: komo ololtik mopepechowa pero de a:mo ololtik ka:n mopepecho:s Kanah ka:n mopepecho:s ta: pos nikma:manelohtok. Ke:mah wa:n kawa:n ya no: wa:n molo:niti a Molo:niti. Ke:mah pe:wa ya molo:ni Wa:lah ya nochi o:. Tikyeko:s ox oksik a? Ihkó:n, kwali a? *A ve:r** mah tikyeko:ka:n ox oksik, xa: tel miak taka:n a:mo oksi, tsikitsi:n sah. Ke:mah. aha. Kipolo:s ok eski. No: nikyeko:ti a ox tsope:k Aha ke:mah x'yeko ta: tami pa:tik a i:n *pane:lah** ye:ktsilitsi:n ya sah n' kipia. Xa: kipolo:s ok ne:n, mah se: kitsope:li ok tepitsi:n. *A ve:r** x'yeko xa:, xa: tel tsope:k neh n'tatai Kipolo:s ok n... Ka:n tsope:k? Xa: kikwis ok... Kipiy, kipia ok tsikitsi:n Se: tahko, kipia ok? we:no mah t'chiaka:n mah molo:ni tepitsi:n aha. N'tixe:lwi, n'tixe:lo. Ye:kahwia:ya, ata neli Ye:kahwia:k Nie:kxiwtatak a Tixiwtatak a ta: de tikote:noh se: yetok se: xiwtata ne: kalan se: yowi se: sekwi *porque** kiowtok. Pos ta: kiowtok. Kwaltsi:n ki:sak. Pané: tami tise:w tak tel... Taxo:tas, ait ta: i:n sayoh teltekolah. Taxo:tas pero, taxo:tas ta: wa:ik i:n kowit. Wa:n de molo:niti a iksá: sepa sah ye:kposo:niki. Ke:mah *porque** de molo:nis a ye:k, iksá: de i:n ko:mit teta:ni mimilowi. Yeh neli tak kwali a ne:n tise:wik tepitsi:n. Ekintsi:n ke, ke:man pe:was molo:nis niktatsi:nki:xtili:s. Ke:mah *porque** ta:mo nejó:n po:posonikiw wa:n mimilowis. Wa:n komo tepos ika t'mananih se:wtiki:sa, wa:n ika i:n ko:mit a:mo, ma:ski tiketsas ne:pa wa:n *como siempre** molo:ntok Tel niman... Aja. A:mo, wehka:wa ne:n... Ta: pos kwali kawa:ni ne:n ko:ntsi:n. De que** tapalkat. Nikwiti se: *si:llah**. Se:, se: kowti. Tami pa:tik a n' pale:..., *pane:lah**? Mah nikyeko ox kwaltsi:n tsope:yak, ne:chaka ia:yotsi:n sah. Mmm, yeko, ia:yotsin sah. Pa:tik a, ekintsi:n ka:n teh kipia ok. Nikyeko:ti ox tsope:k. Kwaltsi:n we:lik sah, ke:mah. Neli? Nion teltsope:k, sayoh mah molo:ni wa:n mah oksi ne:n tixti wa:n... Kwali a. Mmm yehwa sah ne: mah oksi wa:n kwali a wa:n tiki:xti:tih. Kwaltsi:n de pochiktik n' *pane:lah** o: Ye:kkwaltsi:n yo:n pochiktik n' *pane:lah** neli ta:iksá: ta onkak seki yo:n ye:kti:ltik asta mahyá: chichi:k seki aha wa:n i:n kwaltsi:n sah Yo:n tein tel ti:ltik kiwelitah yo:n tein kimolo:tiah este: kamoh, kowkamoh ata Aha ke:mah yo:n asta kipa kwaltsi:n no: we:lik, pero no: tein chichi:k a:mo no: we:lik ne:n kowkamoh ke:mah, kanah ka:n no: se: kwe:lilia no: i:n kwaltsi:n ki:sak neli *porque de que** pochiktsi:ni ne:n *pane:lah** kwaltsi:n mochiwa:k n' ato:l. Ke:mah pochiktik neli. Ka:n ya molo:ni? Yo:li:k Pané: ka:n molo:ni pero nikilia neh pero molo:niti, *es que** yo:li:k por i:n ko:mit pané: n'tatsiwilih ya. Se: tasemati nika:n i:n tikote:noh se: ihkatok sah pos ta: wehka:wa se: kima:nelohtok. t'tatsiwilih ya? Pero i:pa iwki, yo:lik i:n ko:mit. Ke:mah. Molo:ni a panita sah o:. Neli yeh, ekintsi:n sayoh tikchiah mah ok.., tikchiati pos mah oksi ne:n tixti kwaltsi:n Ekintsi:n molo:ni a. Ke:mah sayoh mah oksi wa:n ekintsi:n mah a:mo se: kitatokili ok ma:s koma:mo poso:nikiw mah n'tatsi:nki:xtili? A:mo mah iwki a tikte:kili..., tikpante:kili:skeh i:n a:tsi:n komo tikitah panki:sako nika:n, ta: wa:las. Ke:mah po:poso:nis. Ka:n ke:man tikchi:wa n teh ika ko:mit? Neh ne: nejó:n, ke:mah pero a:mo miak i:n we:i i:n moko:n. Ke:mah neh nikchi:wa tsikitsi:n sah. Ke:mah acha. Ta: i:n we:i ehe:, a:n tsikitsi:n sah ta: neh nikchi:wak i:n ika we:i para te:chahsis. Kita sah wa:lahtok a o:, i:n poso:niki Neli yeh mah n'tatsi:nki:xtili tepitsi:n para a:mo te:chta:nis tepitsi:n tatsi:nki:xtili koma:mo techta:nis. a:mo, ka:n techta:nis ta: t'te:kili:skeh a:t wa:n motamati:li:s. A:man ke:mah o:, a:man ke:mah xkita sah, ke:mah ika tekol a sah. ika tekol a sah mah mo:molo:ni. Poso:ni? Ke:mah. Ka:n semi ok, mah ihkwi ihkó:n ya. Ta: de se: ki, ki:..., de se: kikoli:nihtok ka:n, ka:n panki:sa ma:s pero komamo motsonkwiki:w. Ke:mah mo, toya:wis Ke:mah, wa:n ke:mah no: toya:w... Ke:mah pero *porque** poto:ni n' kownex Kihtowah ox, ox ato:l ne: komohkó:n toya:wi ne:, ke:ni:w n' kiliah nextsonkokohyaya de nika:n te:kiki wa:n a, m'ahkomolo:ni n' kownex wa:n kiahwia:lia ya ne:n ato:l, aha ke:mah ta: nochipa ne:chiliah mah a:mo nika:wa mah toya:wi noato:l kihtowah ke... Xa: neli eski *porque** pos *de que** nejó:n te:nmimilowikiw nika:n tikote:noh pos panki:sa kownex moyektsonketsa, ta ke:mah ta: neli nejó:n ta: de pos kownexyowa neli kownexyowa, seki:n kihtowah nextsonkokohya:ya aha ke:mah pos ta: koko:k n' kownex Pero neh i:pa iwki ke:meh i:n ne:chne:xtilia:ya ne: note:iskaltihka:w komo tikita kihtowa wi:tsa ya poso:ni ompa x'pia a:tsi:n wa:n t'pante:kilia kihtowa wa:n tamati:ya aha wa:n neh ne:chiliah ne: mah niktise:wili mah n' tatsi:nki:xtili, ke:mah niktatsi:kixtilia a:mo po:poso:ni ok sayoh mo:molo:ntok yo:li:ktsi:n wa:n oksi a ne:n, aha ke:mah de se: kitatsi:nki:xtilia no: kwaltia, ke:mah oksi a ne:n pachyo i:pa n'chi..., neh n'chihchi:wa tao:lato:l yeh ne:nke:n wehka:wa *porque** yeh nochi tao:l nikwi yehwa sah a: pos yeh ma:s yo:li:k, aha ke:mah yehwa i:n nika:n t'piah de yehwa yo:n kaxtapa:nkamoh kwaltsi:n ahwia:k. yeh yo:li:k ta: pos (...) pos no: iwki ka:n, no: iwki ke:meh eskia no: t'chihchi:wa i:n sayoh tikta:lilia yehwa ne:n kamoh, kaxtapa:nkamoh tikahwia:lia ika. Moye:kchika:wa n' kiowit, ka:n taki:sa Moye:kchika:wa weh Mah kwaltsi:n oksi. Ke:mah. Ekintsi:n a:mo mopepecho:s ok. A:ah ta: molo:ntok a. Ekintsi:n a:mom ok. Kwali te:chki:sati *a ve:r** wa:n kachi ekintsi:n de molo:ntok a neli ekintsi:n sepa xiyeko ye:kmo:molo:ya, a: we:noh. We:lik we:lik kwaltsi:n ki:sas, nikyekoh ya wa:n we:lik a wa:n ka:n ya molo:nia, mah nikyeko ox oksik a ne:n, mah nikyekomi:n nikpia tsikitsi:n. Yeko komo oksik a para tiki:xti:skeh ya Ma:s we:lik a Ye:kwe:lik ke:mah. *Siquiera** nikyekoh ya ma:ski a:mo ke:man n'chihchi:was ok nikyekoh ya. Niwelis ta: nikitak a ka:n... Neli? Tiwelis a tikchi:was. Tikyekoh ya, pero tiwelis ka:n owih, ke:mah, sayoh xikte:mo ne:n kamohtsi:ni. *A ve:r** xikyeko oksik ata? Aha. Oksik a ata? mah yeto ok. mah tikotah ihkato ok se: tepitsi:n. Aha. Tepitsi:n. Neli n' ahwia:yak. Kwaltsi:n ahwia:k. Wa:n kwaltsi:n sah nikwe:choh nion tel xaxakachtik nion tel alaxtik ehe kwaltsi:n sah. Kwaltsi:n sah neli. I:n a:t ka:n tikwiskeh ok. Iwki ata kwali a ka:n... Ata neli iwki a, ne:pa nika:wati a i:ni. A:mo tikwiskeh ok. Kwaltsi:n, ke:mah kwaltsi:n sah, toya:wati a. Kwaltsi:n i:n *cucha:rah porque** metsweyak Metsweyak *porque** ke:meh ne: xi:wah metstsi:tsikitsi:n ka:n, ka:n ahsi n' ko:nko kanah se: ma:tata se: ma:tata *porque** ne: nejó:n ye:k... Neh nikilia *mejo:r** nikwiti *cucha:rah porque** komo xi:wah ke:meh ne: metstsikitsi:n ka:n, ka:n ahsi nika:n kanah pos ta: ne: ta: se: kima:nelowa tatsi:ntan a:mo pania:n sah ke:mah wa:n ne:h nikilia i:n *cucha:rah** metsweyak ma:s kwali ke:mah ne: ke:man kikwiah nochi xi:wah pero onkaya seki ata metswe:weyak? a:man nochi poliw a. Aha tein metswe:weyakeh pero ekintsi:n pané: ka:n tei ok, aha. Molo:ni a tikihtowa ka:n wel molo:nia. Ke:mah. Ke:mah molo:ntok a, molo:n ya ekintsi:n kipolowa sayoh mah oksi ne: ipachyo. Nimitskwi:li:ti se: *ta:sah** wa:n tisentai:skeh ya. A: we:no we:noh. Mah pexo:ni? O:, a:n para neh, a: we:noh. Achi a, yo:n para teh, aha, neh nika:n ne: ekintsi:n no: ne:chte:klis tepitsi:n ne:n mo:molo:ni ok. Kwaltias a kanah? Nimolia kanah? Tikyeko:s sepa? Kwaltias a? A ve:r tsikits... Neh n' telpexo:ntih. Aha ke:mah neli kwaltia, Mah nikyeko wa:n taka:n tikpante:kas ok. Komo kipolowa ok wa:n komo oksik a iwki a Ihkwi a mah ihkwi a estsi... Mah nikyeko wa:n nimitsili:s Pané: oksik a, ma:s xieko sah. Oksik a? Xa: kwaltias a. Ke:mah? Mah niki:xti a pos? Kwaltias a kwali a. X'ki:xti a mah n'tixe:lo o(so) iwki sah tiketsati? Iwki sah. N'pante:ka ok i:n o mah iwki a? Iwki sah? Ka:n 'ta:lia n' tekol? Te'tmati ke:n... Neh pané: kwali a nikyekoh mah n'pante:ka pos mah molo:ni ok iwa:n pachti wa:n 'te:kas sepa. Kwaltias a oso ke:ni:w n' tikyekoh, kipolowa ok? Pané: we:lik a weh tak xa: ni... Xa: por ka:n ke:man nik..., nitai ne: niktelwe:lilih ya. Xa: yehwa ika, aha. Ta: molo:ntok. Momolokatok. Nika:n kwali niketsas We:noh, ka:n, ka:n tsi:nwe:welo:nis moko:n? Os mejor itech i:n? A: i:n ka:mpa t'tixe:loh. Neh nimitsilia i:n ka:mpa nik, nik, nikmoya:w a n' tekol ke:mah ne:chilia yo:n none:s..., noma:n kihtowa ke komohkó:n tasesexya:n se: k'ketsa n' ko:mit ne: niman niman wehweliwi niman ke:mah, ki:Xtia x'ki:xtia ta: nikyeko ya we:lik a kwaltias a pos mah niki:xti a, ye:ktoto:nik ika i:n to:tomo:ch x'kita, nimitstakehkechi... *a ve:r**. Mose:wi a nika:n mah nimitste:kili titai:skeh ok, ye:k se: kowti neli ne:n... Se: tata, mo:molo:ntok ok mah tepitsi:n se:wi. Ke:mah wa:n se: tata, molo:ntok. Molo:ntok nohma ata? Nohma molo:ntok ta: takawa:ntok wa:n kawa:ntok n' ko:mit. Mah 'tste:kili a. Aha. Xa: tel toto:nik, ye:ktoto:nik żmah nimitspexo:ntili oso tahko sah? Tsikitsi:n sah. E:h, ke:mah ye:ktoto:nik, a:mo tsikitsi:n sah. X'pi:pi:tsa. Ta: yehwa nimolia nimote:kilihtok a ye:wa ya nita:tai:tok. Wa:n teh no: x'tai a. Ke:mah. 'Ne:chwa:ntis tsikitsi:n mah nikwi:kili no:ma:n? Ke:mah. We:no we:noh, a: Ke:mah? Nimote:kili:ti pos wa:n nia:ti a *porque** ne:, ta: nikinwa:lilwihte:w nimitsno:tstiwetsiki, kihto:skeh xa: ni, xa: niah nose:lti wa:n ompa niwetsik wa:n xa: nimokokoh a:mo ta: x'kili ke ti we..., t'ne:chitako wa:n ke nikmantok seki ato:l pe:Wak tikita ke:ni:w nikchi:wa wa:n nejó:n *hasta** tikchiak mah molo:ni *hasta** ti tai:k nitai:k wa:n nikwi:kili, nikwi:kili:ti, nikwi:kili:ti pos tsikitsi:n. a we:no we:noh, we:no we:noh. Ye:ktoto:nik. Ke:mah ye:ktoto:nik ta: *de que** molo:n. Ye:k miak tasohka:matik ne:pa niketsati i:n *mota:sah**. Ka:n teisá: ka:n teisá:, ka:n teisá:. Pos nikwi:ka, niwi:tsa xa: nimitsitaki:w se:tepitsi:n. We:no we:noh. A: we:no we:noh.