'Ne:chtapohpolwi tehwa:tsi:n este neh niknekia nikmatis kox tiki:xmati yo:n okwiltsi:n kiliah so:sokitsi:n, este, ke:ní:w chihchi:wtok, ke:niwki n' okwiltsi:n wa:n ka:nika:wí:n .... We:noh, motapechtia no:. Ke:mah, pos niki:xmattok yo:n okwiltsi:n neli wa:n tikmattokeh ke:ní:w motachihchi:wia no:, este, ito:ka:y so:sokitsi:n. Pero yo:n mochi:wa itech n', itech kali ke:meh ne:, o ka:mpa tawa:ktok. Ompa mochi..., mahyá: moohchi:wia wa:n ompa mota:lia. Wa:n, este, pos neh no: nik..., nik..., nikahsika miakka:n ya wa:n ne:chiliah ke so:sokitsi:n ito:ka:y. Pero pos, a:mo n'mati tehwa:tsi:n ke:ní:w más, xa: tikmati más ke:ní:w ito:ka:y wa:n ke:ní:w no:, ne:n, ka:mpa mo..., moe:wa. Pos no: iwki a, no: ke:meh tehwa:tsi:n tine:chnohno:tstok, no: ikwi neh niki:xmati so:sokitsi:n kilwiah. Wa:n kilwiah so:sokitsi:n porque motapechtia ika sokit. A:mo, a:mo motapechtia sentaman tapahsol kita:lia, sino que yehwa n' ta:ltsi:n ki.... N'mati yo:n tak no:, no:, no: itamachi:lis kipias ke:ní:w yo:n ki..., kisa:sa:lo:ti ne:, ke:meh ne: kalke:span o ke:meh i:n ka:mpa n' wapalke:span o tsi:ntsakwalke:span mota:ta:li:ti. Ompa kisa:sa:lowa, ne:n, n' ta:ltsi:n, mahyá: tikihtowah tehwa:n mahyá: kipitsakta:lia. Ke:mah. Wa:n ompa yo:n, ompa yo:n tehwa:n tik..., neh nikitani neh, n' okwiltsi:n ompa ki:sa wa:n ompa kalaki wa:n ompa moe:wa. Yeh ika kiliah so:sokitsi:n. A:mo porque kito:ka:itiah, ta:ka:n i:pa iwki sah yo:n okwiltsi:n, sanoke yo:n kito:ka:itiah so:sokitsi:n porin kihto:snekih pos motapechtia ika sokit wa:n, wa:n a:mo nikihto:s, este, se: we:i okwilin. Se: kitas *cuan...,** ka:mpa yo:n tapechietok se: kimatis ta:ka:n telwe:i okwilin ne: motapechtia n' ompa pero ta: a:mo, ta: mahyá: se:, mahyá: se: pana:ltsi:n sah no:. Ihkó:n sah no:, tsitsikitsi:n. Eso, ihko:ni. Tsitsikitsi:n okwiltsi:n, ti:ltik wa:n pitsaktik wa:n yo:[n] xik..., xikita teh, wa:la:s ihkó:n kwa:lkwis ne:n ta:ltsí:n. Wa:n ke:mah pe:wa kisa:sa:lohtiw, kisa:sa:lohtiw pero tak yeh no: kimattos ke:ní:w yo:n kipepechohtiw. Ya:n *Cuando** sepa tikitas teh kimahxitih ya. Ihko:ni. Wa:n *a veces** neh ika nima:wiltia:ya no:, ke:meh nikita kikwaltilih ya ne:n ka:mpa motapechtia, nikwi wa:n niktapa:nilia Mm. San tik..., para nikitas kox, kox ompa aktok n' okwiltsi:n, pero a:mo. Ka:n teh tikita, ka:n teh nikita n' okwiltsi:n, tikitas teh sepa ki:sako. Pero kahsiki n' itapahsoltsi:n pos tapaktik a ne:, pero sepa yo:n *cera.** A:mo semi moe:wtok ompa porque neh a:mo ke:man nikita ihkó:n mah .... Neh nimitsilia nikitaka neh yetok ne:, yetok ne:n tapahsol, yehwa kiliah so:sokitsi:n, *entó:s** neh niktapa:nak. Tikwehweloh. Nikwehweloh para nikitas kox ompa aktok n' okwiltsi:n. Ke:mah. Ihkó:n. Pos a:mo teh nikitak. A:mo teh nikitak, *entó:s después** nikpihpiak, nikita neh wa:lah sepa. Sepa wa:lah. Pos sepa wa:lah, kwa:lik a ne:n in..., sepa kwa:lik n' ta:ltsi:n. Mm. Entó:s a:mo ompa ok motapasol[tih] sanoke sepa se:, sepa tanakastan ya pe:wak kisa:sa:lowa. Moahchi:wak. Moahchi:wak. Mahchi:wak. Mahchi:wak tak no: motawe:lnek porin kitak niktawehwelowilih ne: ka:mpa kipiaya itapechtsi:n. Motekipachoh no:. Ihko:ni, mm. Motekipachoh. Ke:mah wa:n yehwa yo:n neh nimitsilia, *este,** neh nikihtoh xa: se: we:i okwiltsi:n eskia ta: mahyá: yo:n se: *panal** sah no:, tsikitsi:n. Tsiktsi:n no: n' okwiltsi:n. Tsiktsi:n. Pero neli tikmatis neli no: kipia itamachi:lis ke:ní:w mo..., mo..., motapechtiah, ke:ní:w para no: mo..., motachihchi:wiah. Moe:wah. Moe:wah. Pero neh nimolia:ya xa: no: tekit..., xa: no: tekitiskiah ke:meh okseki okwiltsitsí:n nikihtowa neh. Pero yo:n ke:mah a:mo se: kimati ke:ní:w cuando taskaltiah taihtik de yo:n ta:ltsi:n porque a:mo ke:man neh nikitak neh nimitsilia neh. A:mo ke:man nikahxilih, para niknekia nikmatis, A:mo ke:man. ke:niwki, ne:n, i..., ipilwa:n, xa: no: kipia ipilwa:n o xa: no: kipia ipanal taihtik. Pero a:mo ta:, ka:n nikahxilih, tamela:wa sayoh sokitsi:n sah. Ise:lti sah, ke:mah. Ise:lti sah ne: sokitsi:n wa:n yo:n okwiltsi:n ise:lti mone:xtia. Yehwa yo:n neh a:mo nikmati, xa: tehwa:tsi:n más tikahsika:mattos. Pos neh hasta ompa yehwa sah yo:n niki:itaya yo:n okwiltsi:n. *Pues** a:mo n'mati ox no: tikmattok pero neh nikmattok, este, ne:chilwia:yah, este, este, aya:mo semi wehka:w no:, este, kihtowah ke yo:n no: *remedio.** A: no:. No: *remedio** n' ta:ltsi:n cuando te:kwi yo:n, este, kalanemi:lis wa:n ki..., kikwih yo:n ta:ltsi:n, kimanah Wa:n ki:xte:kah wa:n se: tai wa:n te:na:miki kit. Ihkó:n kihtowa:ya ne: no..., noa:we:los wa:n no: .... Nikakia *nojefe**, no: nikakiah ok kihtowa, kihtowa:ya iwa:n *nojefa** ke pahti nohjó:n n' okwiltsi:n ne:n ita:lotsi:n. A:mo sayoh so:sokitsi:n ito:ka:y , *remedio**. Pero tehwa:n neli a:xka:n tikitah, este, nochi tein te:chi se: kokolis pos komoke tiowih nochi se: *consulta**, timotalowah iwa:n se: tapahtihkeh porque ekintsi:n, *este,** se: *tiempo** ya no: tietokeh wa:n pos nochi i:n *costumbre** tikwi:kah ya. Pero neh nikmattok ihko:ni yo:n no: okwiltsi:n, no:, no: *taservi:rowa,** ke:mah. Pos welis ke:mah, neli ke:meh tiki..., [ti]ne:chtapowia, neh no: nikakilihka ne: no..., nowe:ita:t. Mm. Ke yehwa yo:n neli kikwiah kit para pahti ne:, ne:ka to:nal *cuando** yehwa:n mopahtia:yah, a:mo takowtamatiah ika, ika koyo:pahti. *Sino que** yehwa:n a:mo .... Takowtamatiah ke:meh i:n ma:se:walpahtsitsi:n pos cha:, cha: welis ke:mah porque neli nikitaya ne: ke:man tote..., towe:hka:wkayo:ta:t..., ta:tahwa:n katka a:mo ke:man tikitakeh mah semi motalo:chtihtinemika:n iwa:n tapahtia:nimeh. Mm, a:mo, a:mo. *Siempre** yehwa:n motehte:molia:yah tonika mopahti:skeh, xiwtsitsi:n o yehwa ya ke:meh i:n tikihtowa teh, Ta:ltsi:n, neli yehwa yo:n ne:chta:tapowiaya neli nowe:ita:t, ne:chilia:ya wa:n nowe:ina:n kihtowa:yah ke yehwa:n ika mopahtia:yah kit neli yo:n, yo:n so:sokitsitsi:n kit. Ke:mah. Ke:mah 'ki:xti.... Kikwiah kit wa:n neli kimolo:ntia:yah kit wa:n ika, ika yo:n sah mopahtia:yah yehwa:n. Ka:n moneki motalo:chtihtoskeh, *este,** iwa:n ne:n koyo:..., koyo:pahti ta: yehwa:n ompa sah ika mote:molia:yah pahti neli para mopahtia:yah wa:n .... Mm. Hasta k..., a:xka:n no: iwki eskia pero tikmatis neli ke:meh i:n tehwa:n tik..., tikihtowah tikehelka:wtiowih ya o a:mo, se:sepa a:mo nochi timotapowiah, ton..., toni tikmattokeh o ke:ní:w timopahtiah o ke:ní:w timo..., timoku..., timo..., timonehmachpiaskeh. Ihkó:n. Wa:n yehwa yo:n semi tel *mal** neh nikilia, tel a:mo kwaltsi:n ke:meh yo:n mah tike:wtoka:n sah teisá:, mah a:mo tikilwi:ka:n se: tokni:w Ke:ní:w timo..., timo..., timopano:ltiah o ke:ní:w timo..., timo..., timoi:xpano:ltiah tehwa:n o ke:ní:w timopahtiah. Ihkó:n. Wa:n yehwa yo:n semi a:mo kwaltsi:n neh nikihtowa, kwaltsi:n mah timotapowi:ka:n tein ne:ka, ne:ka to:nal tikakkeh towe:ita:twa:n ke:ní:w te:chtapowia:yah o ton te:chilwia:yah, Mah a:mo sayoh tike:wtoka:n sah. *Sino que** mah mismo tehwa:n sepa mah timotapowi:ka:n para a:mo ke:mah poliwis yo:n talna:miki:lis. Porque a:xka:n nikita neh komo tike:wtokeh sah. *Eso,** ihkó:n *mero.** En..., ne: tokni:w a:mo kimati. De a:mo kimati ne: tokni:w pos a:mo wel semi te:chtatsi:ntokia, porque a:mo kimati. A:mo, a:mo. Wa:n a:mo moneki te:chtatsi:ntokihtos, komo tehwa:n ti..., tikitowah a:mo tiyo:nexi:kolmeh, a:mo tiyo:l..., tiyo:ltamameh, mismo tehwa:n mah tikilwi:ka:n se: tokni:w ne:wí:n, ta:ka:n tikitah mome:diokokowa, we:noh. Mah titatsi:ntoki:ka:n, ke:yeh n' toni kimachilia, ke:ní:w, ke:ní:w kimachilia. E..., wa:n ta:ka:n tionkakeh tio:me:n ti..., ti..., tikmattokeh toni pahti cada kokolis tein tikpiah. Ihkó:n mero. Wa:n yehwa yo:n semi kwaltsi:n neh nikihtowa, mah a:mo ke:man tike:waka:n sah totalna:miki:lis, siempre mah timoi:xpantili:ka:n o mah timo..., timolwi:ka:n. Para ihkó:n pos nochipa kwaltsi:n timo..., timo..., timonehmachpiaskeh wa:n kwaltsi:n timo..., timopiaskeh ti..., tita:ltikpakikni:tsitsi:n. Ihko:ni. Pues ihkó:n ke:meh tikihtowa neli, *este,** mah tik..., *tiksegui:ro:skiah** pero i:n moelka:wak a pues, ke:meh ekintsi:n, este, tikitah. Nochi *te:chcerca:rohkeh** ya ne:n tapahtia:nih komoke yehwa:n te:chtila:nah wa:n, ne:n, *este,** wehka:wkayo:talna:miki:lis wa:n wehka:wkayo:pahti onkak. [Po]s tikelka:wah ya wa:n no: tamih ya n' ta:tahmeh toabuelos o tote:iskaltihka:wa:n tein kimattoyah. Wa:n seki ke:meh tikihtowah ma:ski tikelna:mikih pero a:mo tikiliah se: tokni:w tein ke:meh tikihtowa ton kokolis kitekipachowa wa:n ta:ka:n nikmattok neh ton xiwtsitsi:n o ton, xa: se: okwiltsi:n pahti no: kina:mikiskia, pos a:mo. Koma:mo tikilwihkeh pos i..., i..., yeh toni, yeh motalo:s iwa:n tapahtihkeh pero komo tikilwihkeh pos mochi:wili:s *lucha** de yo:n kite:mo:s no:, ne:n, ma..., ma:se:walpahti. Mm. Pos neh nimitsilia, tehwa:n tikihtowah onkak okwiltsitsí:n pahti. Wa:n no: ke:meh kokolis tein tikmachilihtia:skeh wa:n no: onkak, onkak ma:ski okwiltsitsí:n sah tikihto:skeh ne: okwiltsi:n a:mo pahti. A:mo, ta: onkak Onkak pahti ma:ski okwiltsitsí:n sah tehwa:n tikihtowah. Ihko:ni. Sayoh neli mah tik..., tikahsika:tsi:ntokaka:n wa:n mah tikmatika:n no: ke:ní:w ti..., ke:ní:w tim..., ke:ní:w tikchihchi:waskeh o ke:ní:w ti..., ke:ní:w timomakaskeh. *Eso,** ihko:ni *merito.** Yehwa ke:meh tite:chilihtok ekintsi:n, yehwa yo:n so:sokitsitsi:n, yo:n no: nikakka neh, ne:chtapowihka nowe:ita:t ke neli kwali wa:n nowe:ina:n ke kwali yo:n para n' pahti, neli ke:meh tikihtowa teh mah kimolo:nti:ka:n wa:n mah tai:ka:n yehwa yo:n. Wa:n kinkoto:nilia:ya ne:n kalanemi:lis o teisá: ihkó:n kokolistsi:n de ne: se: ihtik. *Remedio.** Eso, iw..., ihkó:n *merito.** Pero neli ke:meh tikihtowah tehwa:n tikelka:wah ya, żporque ke:yeh?, tikihtowah tehwa:n tiktohtokah ma:s koyo:pahti wa:n tika:wah toma:se:walpah. Neh nimitsilia nochi n' okwiltsitsí:n pahti, tikintahyalitah yo:n, tehwa:n yo:n a:yo:xopepemeh kiniliah ata yo:n, yo:n itech, itech ke:meh i:n ka:mpa tehwa:n ti..., ti..., titakwah o ka:mpa ticha:nchi:wah ata seki mota:liah. Moe:wah. Wa:n tehwa:n tikintahyalitah. Wa:n neh nikita ke semi kwali pahti no: yo:n porque neh nikpia se: noxwi:tsi:n, wa:n yo:n noxwi:tsi:n pos a:mo ke:man teh kina:mikia. Wa:n senochipa ya kokolis katka, yo:n tataxis. *Eso.** Wa:n se:, sepa kinemilihtiki:s, ne:n, no:, yehwa ya tein iwa:n nimotekipanowa ne: noi:xna:mik, kiliah, kilwiah, *este,** we:noh, kil..., kilia:ya ne:n i..., isiwa:pil, kilia, "żWe:noh", kilia, "i:n pili", kilia, "ton tikmakatok?" kilia. Pos kilia,"A:mo teh n'makatok", kilia, "nikwi:kaya", kilia, "iwa:n ne: tapahtihkeh", kilia, "wa:n pané: a:mo teh kina:miki", kilia, "wa:n [po]s ki..., kimakakeh seki, seki a:tsi:n", kilia, "mah tai" kilia, "wa:n ...". Yehwa tein koyo:pah pero a:mo ne: atsi:n ke:meh i:n tehwa:n toma:se:walpah. Ke:mah, ke:mah. "Pos ka:n teisá:", kilia. "ˇXikwi", kilia, "ne: a:yo:xopepe", kilia, "wa:n xikoma:lta:lili", kilia. "Wa:n mah kikwa". Ihkó:n, iwki. Wa:n okichpiltsi:n ke:meh no: tel?, teltamattok no:, kikwik, kikwik e:yi, xmope..., e:yi yehwa yo:n a:yo:xopepemeh. *Eso.** Wa:n kikoma:lta:lilihkeh wa:n pe:wak kinkwa. Ke:mah. Tatewa:ts, ihkó:n. Pues a:mo tikneltokas. Tatewa:ts. A:mo tikneltokas, mo:stika. Kika:w tataxis. *Remedio.* Ehe. Sayoh neli tehwa:n mah tikmatika:n sah, mah a:mo, mah a:mo tikihto:ka:n no: mah tiktahyalitaka:n se: okwiltsi:n. Ihkó:n. Porque tikihto:skeh, ta: tehwa:n timokaya:wah pitsotikeh pero a:mo mela:w pitsotikeh. No: motekipanowah ke:meh tehwa:n timotekipanowah. Tein tikwah yehwa:n, no: yehwa kimahse:wah tak n' okwiltsitsí:n. Ihkó:n merito, ihkó:n merito. *Por eso** momatih itech *cocina**, ke:yeh porque momatih itech ne: ka:mpa tehwa:n titamahse:wah. Porque kimattokeh ke sikie:ra tixtsi:n o taxkalkotoltsi:n o teisá: tapalo:ltsi:n wetsi, yehwa ya yehwa:n ika motekipanowah n' okwiltsitsi:n. Moahokwiliah. Yehwa ya yo:n. Ke:mah. Pues, Ihkó:n nohjó:n neli. Pos neli a:mo, yehwa yo:n neh nimitstahtania, *este,** nimitstasohka:matilia kwaltsi:n ke tine:ch..., tine:chtapowih ke:mah, a:mo teisá. *lo que** tein tehwa:tsi:n tikmattok wa:n neh no: nimitsilih lo que tein neh nikmattok. Oja..., ojalá mah nochi ihkó:n eskia tokni:wa:n, mah a:mo ki..., kie:wtoskiah sah teisá: tein kimattokeh mah timotapowi:ka:n, mah timose:panilwi:ka:n para ihkó:n pos neli no: tikmatiskeh. Se: tokni:w tein a:mo kimati mah tehwa:n tiktapowi:ka:n wa:n tein nokni:w kimattok mah no: te:chtapowi para ihkó:n a:mo ke:man moelka:was nehí:n talna:miki:lis de tima..., de tima:se:walmeh. Pos ke:mah, ihkó:n. Pues yehwa sah yo:n neh nimitstahtanilia, a:mo nikmati xa: oksé: talna:miki:lis tikpias tehwa:tsi:n *o** Pos ... oksé: tatsi:ntokalis. Pos neh pané: yehwa sah. Pos, *este,** nohjó:n, *este,** okwiltsi:n pos semi kwaltsi:n neli, *este,** nik..., nik..., [i]hko:n nikakia kihtowa:ya{h] note:iskaltihka:wa:n ke *remedio** wa:n pues nikita neli ki..., ihkó:n ki..., kikwiah. Wa:n neli ihki kichihchi:wayah [...], tsiktsi:n kikwiah n' ta:ltsi:n de yehwa nohjó:n okwiltsi:n ia:xka wa:n kimanayah, ki:xte:kayah wa:n tai:yah. Wa:n koma:mo ne: kinina:miki yo:n pues oksentaman sepa kipatah okseki, sepa seki x..., pahtsi:n de ma:se:walpahti ki..., momakah wa:n yehwa kinina:mikia pero a:xka:n neli a:mo, komoke ma:ski seki neli kimattokeh pero a:mo, a:mo kelna:miki *o** ma:ski kelna:mikih pero a:mo kihtowah. Pero okachi kwali ke:meh ekintsi:n nika:n timolwihtokeh mah timolwi:ka:n. Mah a:mo ke:man tikelka:waskia o ika topi:pilwa:n mah tikinilwi:ka:n o seki toxwi:wa:n ya porque pos ne:n kokolis a:mo, a:mo tikitah wa:n ihsiwka te:chkwi wa:n ta:ka:n ne: yowak ne:n te:chkwi i:ksá: wa:n ne:n tapahtihlo:ya:n ta:ka:n wehka pos owih ya no: wa:n iksá: a:mo no: yetokeh, pos mah se: takwehmolohto, pos a:mo igual. Wa:n komo tikmattokeh toni, ne:n, pahti, ne:n, n..., onkak okwiltsitsín ok..., yehwa ne: i:n tikihtohtokeh so:sokitsi:n komo etok kalihtik, pos ompa sah ne: tikte:mowah wa:n tikchihchi:wah ya wa:n timomakah ya. Pero komo neli a:mo tikmatih pos tikte:mohtokeh se: bia:jeh te:chwi:ka ok ne: ka:mpa tapahtiah wa:n *a veces** te:chna:miki *remedio, a veces** a:mo, pero we:noh yehwa yo:n ekintsi:n nochi tik..., tiktohtokah. Pero neli onkak nojó:n ma:se:walpahti onkak ok pero tehwa:n a:mo tik..., tikneltokah ok seki porque seki neli tikihtowah kachi kwali ne:n 'n tapahtilo:ya:n. Pero a:mo ta: mah a:mo moelkawa yo:n mah timoelna:miktika:n *qué bueno que** nika:n timo..., timopano:ltiliah 'n totahto:l *pues** mah moka:waskia, mah, mah a:mo moelka:wa, ke:mah. ihkó:n 'n tehwa:tsi:n xa: *más** tikmati teisá: ihkó:n *de** yehwa nojó:n *pues** kwali nika:n ti..., ne:chtapowi:s. Okse: tatsi:ntokalis no: 'n nekia nimitstahtani:s xa: tikmattok tehwatsi:n yo:n okwiltsitsi:n ton ika motekipanowah? Ke:niw yehwa:n no: nemih porque neh nikixehekowa yehwa:n okwiltsitsi:n no: yetos ton ika motekipanowah, a:mo sayoh semi senki:s taltsi:n sah neh nikixehekowa xa: no:, kikwah teisá: xo:..., xiwtsi:n *o** xochitsi:n *o** mah tikihtoka:n ke:meh eskia okwiltsitsi:n motekipanohtiwi:tseh. A:mo nikmati neh ya..., a:mo ke:man nikita neli ke:niw motekipanowah, *por eso** tehwa:tsi:n nimitstatsi:ntokia xa: tehwa:tsi:n tik..., tikahsika:mattos ke:niw yehwa:n okwiltsisti:n mopano:ltiah porque yo:n no: yetos ton ika moyo:litihtokeh a:mo semi iwki sah. Pos, pos ne:chtapohpolwi miak a:mo no: nikmati ke:niw yo:n, ton ika motekipanowah 'n okwiltsitsi:n pero neli nikinitani itech, itech taltsi:n motachihchi:wiah wa:n ompa ne: yetokeh pero *de** ihkó:n a:mo nikita ton ika yo:n mo..., motekipanowah pero yetos no: pero, pos a:yamo tikinitah pos a:mo wel tikihtowah Ke:mah, pero nimolwia xa:, xa: yehwa sokitsi:n *o** a:mo 'n mati keniw: nojó:n porque pos, ke:niw yo:n kisa:sakah wa:n kichihchi:wah kwaltsi:n ompa ne: yetokeh. Mm. *Pues** neh nikixehekowa, a:mo semi nikahsika:mati, neh niki:xehekowa yehwa:n yo:n okwiltsitsi:n motekipanowah tak ke:meh in tokatsitsi:n. Porque yehwa:n semi kwelitah motapechiskeh ika ne: so:sokitsitsi:n ke:meh in ka:mpa kalke:span ka:mpa yo:n onkak yo:n tsa:wal. Neh nikixehekowa yehwa 'n ika motekipanowah ke:meh in tokatsitsi:n, teisá: okwiltsitsi:n moinahxiliah pos Porque yehwa:n semi kwelitah motapechti:skeh ika ne: so:so:kitsitsi:n ke:meh in ka:mpa kalke:span ka:mpa yo:n onkak yo:n tsa:wal. Neh niki:xehekowa yehwa yo:n ika motekipanowah ke:meh in tokatsitsi:n, teisá: okwiltsitsi:n moinahxiliah *pues** Mm. Yehwa ya eski no: 'n ika mo..., moi:xpano:ltiah no: 'n okwiltsitsi:n porque pos ka:n ke:man se: kinita mah tikihtoka:n mah pata:ntinemika:n itech se: xo:chitsi:n *o** itech se: kowtsi:n ta: nikita neh *siempre** tikitah itech kalke:span sah. Ihko:ni, ihko:ni. Pos yehwa sah yo:n neh niknekia nimits..., matis..., nimitsmati:ltis *o** xine:chmatilti *lo que** tein tehwatsi:n tikmattok. Pues Mm, *pues** Niktasohka:matik miak *que** nika:n timonohno:tskeh *a ver** ke:mania:n sepa timo..., timotahto:lkaktoskeh nika:n ke:meh ekintsin nika:n timokaktokeh, miak tasohka:matik, neh niwa:le:wa *de** Chi:lkowtah nimono:tsa niRubén Macario, nipowi nika:n San Miguel no:. Ihkó:n tasohka:matik ke:mah. Pos *igualmente este** nehwatsi:n *este** nimono:tsa niAndrés Martín Juárez niwa:le:wa San Miguel Tzinacapan. Tasohka:matik. Tasohka:matik *igualmente**.