<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?>
<!DOCTYPE Trans SYSTEM "trans-14.dtd">
<Trans scribe="Amelia" audio_filename="Tzina_Narra_SSM336_keeniiw-panook-see-Todos-Santos_2009-09-24-p" version="1" version_date="141017">
<Speakers>
<Speaker id="spk1" name="Santiago de los Santos Medina" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
</Speakers>
<Episode>
<Section type="report" startTime="0" endTime="375.154375">
<Turn startTime="0" endTime="375.154375" speaker="spk1">
<Sync time="0"/>
*Pues** nimitsilwi:ti,
<Sync time="3.103"/>
*o sea** nimitsilwi:ti tein, tein a:mo, tein a:mo se: kineltoka,
<Sync time="6.398"/>
ke:meh i:n mah teisá: sah ne:chilwi:ka:n, ka:n ... Okseki tokni:wa:n
<Sync time="10.697"/>
*o** tein taeka..., taeka:na de neh mah te:chili:ka:n, a:mo se: kineltoka
<Sync time="15.175"/>
pero *cuando** se: kita teisá: se: kineltoka ya.
<Sync time="17.845"/>
Neh *cuando** katka niokichpil, se: *todo santo**,
<Sync time="21.385"/>
niwa:..., ke:meh nim..., ke:meh nimitsilia, ke:meh timoskaltihkeh kowtah, *mero** tahchikteko, ne: 
<Sync time="26.787"/>
niwa:lahka xola:lpan, [ni]nemiko, nitemo:k ke:meh *las once, las doce de la noche** niahsik kalihtik,
<Sync time="34.457"/>
nomomá:n wa:n ompa ne: se: no..., *nohermana**
<Sync time="38.689"/>
kichi:wtokeh taxkal ne:pa, *mero cuando** yo:n wehweimeh,
<Sync time="42.028"/>
*cuando todo santo**, tein yo:n kihtowah *mero** wi:tseh *ánimas fuertes**,
<Sync time="47.198"/>
neh nia:ti, pos se: okichpil, a:mo se: tamati,
<Sync time="50.136"/>
pos se:, se:, se: kilohlo:kohitaya, se: ... Toni?, Ka:n neli, se: molia pos ka:n neli wi:tseh.
<Sync time="57.582"/>
Pos ne:chahwakeh niahsik, nikpiaya ke:meh *diesciocho años** a, i:pa ni..., nita:ka:t a ninemiko, nia:wilnemiko , pos [ka:n] wel nimitsili:s niwa:lahka ka:sá: ika, nia:wilnekik yo:n *rato**.
<Sync time="67.216"/>
Niahsik nimote:kato ke:meh i:n ka:mpa nikochi,
<Sync time="69.685"/>
ahkokopatsi:n, ahko de ne: ka:ma yetok ne:n no: n' *altar**, ahkokopa nimote:kak,
<Sync time="75.323"/>
pero ta: nikitstok a se:, se:, de se:, se: tati..., tati:tah, neh nikilih tati:tah,
<Sync time="80.881"/>
pero *cuando** nitahto:ko ok, a:mo wel nitahtowa:ya.
<Sync time="83.158"/>
Ke..., seki witstamanal yetok,
<Sync time="85.792"/>
sek..., sa kikwa wa:n se:, se: morraltsi:n kwa:lik, pero soltsi:n ya morra:ltsi:n, ye:ksoltsi:n ya, ye:kwe:wentsi:n morra:ltsi:n *cruzado** kima:mahtok, kipankalakia ompa.
<Sync time="95.091"/>
Kikwi n' tamal wa:n, wa:n kikwa wa:n seki kipankalakia nochi yo:n, mota:lih pe:wak kikwa *mole**, ke:meh ne: ketstoyah ika se: *cazuela**.
<Sync time="103.663"/>
Ki:ki:xtia nakat, *mira** wa:n sa kikwa wa:n [pero] neh nitena, nimo..., pos a:mo wel nitahtowa, nino:nkwik,
<Sync time="109.257"/>
neh nikitstok kwali ke:meh ne:, ke:meh ne: takwahtok wa:n neh ne: tikote:noh nió:n ta:tachia
<Sync time="114.07"/>
pos niihitstok wa:n ne: pero nite..., a:mo wel nitahtowa,
<Sync time="117.53"/>
ke:mah, *hasta** ne:chmahmagato ya no:má:n para nitahtoh.
<Sync time="120.356"/>
Takah neli wi:tseh n' *ánimas difuntos, cuando** [...] wi:tseh neli, a:mo se: mokaya:wa,
<Sync time="125.972"/>
ka:n teh wa:lah, xolopihyo:t, ka:n wi:tseh, wi:tseh, *ánimas fuertes** wi:tseh,
<Sync time="131.454"/>
sayoh nikitsttoya ne:, nikitstoya ne: takwa..., ta..., takwah, takwah nochi, kikwah,
<Sync time="138.878"/>
kikwah pahpata, witstamanal, nochi n' *ofrenda** tein kita:lihtoyah, sa, sa kikwa 
<Sync time="143.534"/>
wa:n neh nite..., nitena, nitsahtsi, nikinilia mah a:mo ki..., 
<Sync time="147.15"/>
mah a:mo kitaka:walti:ka:n ne: tati:tah, kikwahtok n' tamal.
<Sync time="150.141"/>
Pero ka:ni wa:n ka:n wel nitahtowa,
<Sync time="152.208"/>
*pues** nechahwakeh kwali, *después** ni..., ni..., nihsak a *porque** ne:choholi:ni:to no:má:n.
<Sync time="156.753"/>
"Toni mitsmaka". Neh nitena *fuerte**
<Sync time="158.82"/>
pos n'neki nitahto:s pero nino:nkwik,
<Sync time="160.552"/>
soh nikitstok ne: tati:..., neh nikilih tati:tah,
<Sync time="162.976"/>
*cuando** nitahto:ko ya, nitahto:ko *fuerte, cuando** ne:..., ne:..., *hora** ne:chmakako para nitahto:s, nite:ntapowiko *cuando** nikitak kalanki:sak.
<Sync time="170.177"/>
Motohtokaeh o:me:n,
<Sync time="172.177"/>
Kwi:kakeh n' tamal pero *hasta** ihkó:n *morral** mochi:w bolsatik de n' tamal kwi:kakeh nochi, n' *cosas** tein yetoya nochi kikwikoh
<Sync time="178.708"/>
wa:n *después** ne:chiliah ya pero n' ta..., pero nitahto:ko ya, pero a:mo we:l, a:mo wel nitahtowa:ya ihkó:n kwali a,
<Sync time="183.61"/>
*hasta para ver, como a las**, se: *hora**, nitahtoh ya. Kihtowah, "ton tikitak"
<Sync time="187.954"/>
"Pos ka:n nankitakeh" nikilia, "se: tati:tah wa:n se: nani:tahtsi:n nochi kikwa:koh n' tamal,
<Sync time="192.298"/>
[ki]kwa:koh witsti wa:n pahpata, nochi kite:temowihkeh wa:n kwi:kakeh,
<Sync time="195.503"/>
neh nikitstoya kwali" nikilia, "wa:n name:chilihtoya pero a:mo wel nitahtowa:ya".
<Sync time="198.865"/>
Pos *todavía** ne:chkwetaxwi:snekiah *porque** pos ... Kihtowa, "pos yowak ai timoketsa, a:xka:n i:n yowak katka
<Sync time="204.57"/>
*ánimas fuertes** wa:lahkeh, yehwa de n' tati:tahmeh wa:n teh a:mo teh tikakih", kihtowa, "teh tinentinemi sah".
<Sync time="210.24"/>
Pos ne:chahwakeh kwali wa:n, wa:n nikta:li komo ... ke neli,
<Sync time="215.619"/>
yo:n to:nal wi:tshe, *todos santos** wi:tseh *ánimas difuntos**,
<Sync time="218.78"/>
tein ... wi:tseh *ánimas, porque** neh nikitak ika noi:xtololo, a:mo [nimitsilia] ...
<Sync time="223.168"/>
mahyá: *cuento** ekintsi:n pero ne..., neh name:chkaya:w..., name:chkaya:tok a
<Sync time="226.985"/>
pero neh [nikitak] ika noi:xtololo, kalakikoh katka yowak.
<Sync time="229.843"/>
Neh a:mo nimo..., neh a:mo teh n'neltoka, pos *cuando** se: pi:pil, a:mo teh se: kineltoka, se..., 
<Sync time="235.147"/>
ka:ni wa:la:s *difunto**, ta: yehwa:n n' ta:ltamapa kalakitoh, nikto:kkeh.
<Sync time="238.397"/>
Yeh a:mo wa:lki:sas de ne: ka:mpa kito:katoh wa:n tak pala:n ya,
<Sync time="242.071"/>
a:mo neli, se: mokahkaya:wa *porque** neh nikitak ika noi:xtololo wa:n pos nimomowtih, de yo:n to:nal,
<Sync time="248.053"/>
*desde** yo:n to:nal, *hasta** a:man a:mo ... A:man de ke wi:tsa n' *todo santos** pos nikte:mowa tein niweli, nitsi:tsikwi:ni, mah se: *racimo** de pahpatatsi:n,
<Sync time="256.58"/>
mah witsti, mah se: ayohtsi:n,
<Sync time="258.879"/>
sepa tepitsi:n nikonsegui:roti para n', para se: tamaltsi:n kichi:waka:n,
<Sync time="264.317"/>
pi:ksatsi:n, *algo** nochi tein, tein, tein se: kita:lia para, para ne:ska:yo:t ke *deveras** 
<Sync time="270.625"/>
se: kita:lia, mahyá: *cuando** tehwa:n tikihto:skiah niow icha:n, icha:n *noamigo**,
<Sync time="275.156"/>
te:..., xa: ne:chwa:ntis se: *café**, xa: ne:chwa:ntis se: taxkal, nikwa:s.
<Sync time="278.942"/>
*Igual** neh nikta:lia itech *todo santo**, a:man ke:mah nimo..., 
<Sync time="281.969"/>
[a:man] nikneltoka ke neli wi:tseh, nik..., nikimowka:toka ya *porque** a:mo ...
<Sync time="285.643"/>
Neh nikitak ke neli wi:tseh, nochi kwi:kah, tein se: kita:liah nochi kikwi..., kwi:kah, kwi:kah, mowi:kiliah,
<Sync time="291.156"/>
kikwikih, a:mo, a:mo, *o sea**, ke mahyá: nikihtohtok mahyá: neli a *porque** neh nikitak [ika] noi:xtololo, ne:chmohmowti:koh.
<Sync time="297.018"/>
*Porque** neh katka niokichpil, ka:n teh nikneltokaya
<Sync time="299.219"/>
pero *hasta** a:man, a:mo, a:man ni..., pos a:mo ta:tarea n' *cosas** se: kite:mo:s pero tepitsi:n tein se: kahsis
<Sync time="304.924"/>
pos tepitsi:n, se: ko:ntsi:n de tamalitos pos [mah] tikta:li:ka:n, 
<Sync time="308.965"/>
witstsi:n, *algo** nochi n' *fruta** tein onkak, mah se: kikonsegui:ro, mah se: kita:li, koma:mo ...
<Sync time="314.001"/>
A:, a:mo se: kineltoka ke wi:tseh, pero neli wi:tseh, neh nikitak,
<Sync time="316.938"/>
i:pa nikpia ya *como diesciocho años**, ka:n teh nikakiah,
<Sync time="319.572"/>
nio:kichpil, se: kia:wilmati n' teisá:, pero a:mo, ta: takah neli wi:tseh.
<Sync time="324.764"/>
Wa:n ika yo:n ekintsi:n nikpiala, nikpiala *respeto** ne:n *todo santo**,
<Sync time="328.438"/>
nikte:mowa nochi, tein niweli *pues**, a:mo *tarea, porque**
<Sync time="332.157"/>
pos tikita *tiempo** ke:meh yetok, tatasohti pero pos nikte:mowa *porque**
<Sync time="337.282"/>
a:mo ne:chkahkaya:wa a:ksá:, neh nikitak ika noi:xtololo wa:n 
<Sync time="340.577"/>
pos ne:chmohmowti:koh, *mero** [yo:n] ... *Mero** to:nal, *mero dos de novienbre, cuando** wi:tseh 
<Sync time="345.055"/>
ne:n *ánimas** tein, tein wehwei:n, tein a:mo pilimeh, tein, tein chika:wkeh, neh nikitak neli,
<Sync time="351.385"/>
neli ki..., kikwah ne:n tein se: kita:lia n' *ofrenda** kikwah, a:mo sayoh 
<Sync time="355.556"/>
se: moconsegui:ro:ltia, *sino** nikitak ika noi:xtololo wa:n *todavia** ne:ch..., ne:chahwakeh neli.
<Sync time="360.779"/>
Wa:n ekintsi:n pos a..., ekintsi:n itech i:n *tiempo** pos nimo..., nifue:rzahwia nikte:mowa wa:n 
<Sync time="367.23"/>
tepitsi:n tein tiweliskeh *porque** pos *tiempo** ke:meh yetok a:mo wel se: motareahtia n' teisá: 
<Sync time="372.007"/>
yehwa sah ne:, ke:mah.
</Turn>
</Section>
</Episode>
</Trans>
