Onkak seki xiwtsí:n mono:tsa tomakilit. Yo:n tomakilit kipia ne:n ixiwyo ma:..., ma:..., ma:..., ma:pa:pata:wak. Wa:n ixo:chiotsi:n ista:k. Wa:n i..., n' ita:kilotsi:n seki, seki mahyá: kapoltsitsí:n. mahyá: kapolin pero tsikitsitsi:n n' ita:kilotsi:n. Yo:n tomakilit, mochi:wa ka:mpa se: kinekis. Mi:lah, kahfe:ntah, mochi:wa. Wa:n yo:n tehwa:n tikwih, tehwa:n tikwih para totapalo:l, para tik..., tikwah, tikmahse:wah. Yo:n semi we:lik. Semi we:lik, m..., m...., *este**, ne:..., ke:mih ne: ke:man tehwa:n pos tikitayah ne: ke:man mochi:waya *más**. A:xka:n mochi:wa pero semi tepitsi:n sah. A:m..., mah se: ..., moneki, moneki no: n' tapala:n para mah se: ke:walti para mochi:was. Wa:n yo:n mah se: kimolo:nti. Se: kiteki, se: kiteki ne:n kilit, yehwa n' tomakilit, se: kiteki wa:n mah se: kimolo:nti. Wa:n *después** de se: kimolo:ntia ya, sa:te:pan de se: kimolo:ntia ya, yo:n mah se: ki..., se: kikwa iwa:n taxkaltsí:n. Wa:n semi tel..., telkwali *porque** mah tikihto:ka:n tehwa:n kipia miak, *este**, kipia miak chika:walis para tehwa:n. Kipia miak chika:walis. A:mo, a:mo tikihto:tih tikokoliskwitih. ¿Ke:yeh? *Porque** xiwtsí:n, chipa:wak. Chipa:wak xiwit, a:mo kipia chia..., a:mo chi:awak. A:mo tikihto:tih no: pos ke:meh se: piotsi:n tikihtowah ti..., moskaltia, moskaltia ika, ika, ika, ika takwalis. Wa:n i:n xiwtsí:n a:mo moskaltia ika takwalis, i:n xiwtsí:n moskaltia ika ta:l..., ta:lmaliktsí:n sah , ta:ltapala:n. Wa:n ka:mpa, ka:mpa onkak ta:ltapala:n, ka:mpa tel..., mah tikihto:ka:n tehwa:n teltapala:ntok itech n' ta:ltsí:n, yehwa yo:n kitelwelita n' tomakilit. Ompa wa:lmoskalti:ti telkwahkwali, wa:n yo:n *hasta, has...,**, yo:n *hasta** komo se: kikneki se: kinamakas, kwali, kwali se: kinamaka. *Por[que] nika:n i:n, nika:n, *este**, to..., toxola:l ki..., kikowah nejó:n xiwit. Etok se:, etok se: *pueblito** mo..., etok se: xola:l, se: xola:lkone:t motano:tsa Ehkatla:n. A:mo ni..., nika:n, nika:wí:n moka:wa nika:n, *este**, para ne:, se: yowi para Tuzamapan, m..., motano:tsa Ehkatla:n. N' ompa yo:n tokni:wa:n semi kwa:lkwih yo:n kilit, semi kwa:lkwih. ¿Ke:yeh? *Porque** n' ompa semi motel..., motelchi:wa *porque** tel, teltapala:ntok n' ompa n' kowyoh. Ompa, ompa nochipa, nochipa kiwa:lkwih yehwa:n wa:n nochipa kinemi:lti:kih *o** kiwa:lkwih, kwa:lkwih nika:n toxola:l para mah, mah tik..., mah tikowaka:n, mah tikowaka:n wa:n tak tikowah *porque** tikmattokeh pos *que**, tikmattokeh *que, que** kwali se: kimahse:wa wa:n tikmattokeh *que** a:mo tikihto:tih moskaltia ika, ika takwalis *sino que** yeh moskaltia ika *puro** ta:lmaliktsí:n sah, ta:la:bonoh. Wa:n yo:n semi kwali *porque** no: tikihtowah tehwa:n no: kwaltia *hasta** para, *hasta** para ke:meh i:n *a veces** te:..., te:kokoh se: i..., te:kwi, te:kwi mah tikihto:ka:n yo:n *este** te:kwi *mal, ma..., este** yo:n, ne:n, ¿ke:n kiliah?, a:mo wel se: motapeya:sowa, a:xi:xtsakwi:lis. Wa:n mah se: tahtai n' ia:yo wa:n mah se: kikwa, mah se: tai n' ia:yo, no: te:na:miki yo:n, *porque** sese:k wa:n chipa:wak n' a:tsi:n. Yehwa sah yo:n. A:mo nikmati, ¿xa: oksé: tatsi:ntokalis tiknekis? ¿Tikmatis? Yehwa yo:n kwali yetok. Ke:mah. Yehwa sah. ¿Kwa:ko:n, no: pati i:n? ¿No: pati i:n? Mm, no:, no: pahti. No: pahti, tomakilit no: pahti. Pahti para n..., yehwa nimitsilia neh, *este**, ta:ká:n *a veces** ke:meh yo:n se: i..., te:kokoh se: i..., se: i..., se: a:x..., se: a:xi:xtsakwi, mah se: tai wa:n mah se: kikwa. Yo:n semi kwali, semi kwali n' tomakilit. ¿Se: tai ia:yo? N' ia:yo wa:n mah se: kikwa, semi kwali nejó:n. Mm. Mm. ¿Mah tikihto:ka:n, tikmolo:nti:s, se: kimolo:nti:s? Se: kimana. Ah Se: kimolo:ntia ika ne:n a:t, wa:n ia:yotsi:n tein tamolo:ntil a, mah se: tai, sese:k Wa:n mah se:, n..., n' kilit mah se: kikwa, n' tomakilit mah se: kikwa no:, para mah te:chipa:wa ne: se: i:htik ka:mpa se:, se: motapeya:sowa. Mm. Yehwa sah, nejó:n. ¿Tatsi:ntokalis, *más**, a:mo tei? Mm. Wa:n, ¿pero welis san se: ke:tla kikwa, se: kikwa no:? Ke:mah, para se: kikwas ika taxkaltsí:n. Ma:s..., ma:ski a:mo kwali? Para..., mah tikihto:ka:n tehwa:n de a:mo moneki, a:mo moneki timokoko:s, a:mo moneki tei . Ta: *a veces** ke:meh i:n tehwa:n tikihtowah para totaxkaltsi:n ika tikmase:wah. Wa:n semi tikwe:litah nimitsilia neh *porque** n..., pos, *más** kwali, *más** kwali *que, que** n..., *que** pio:nakat *porque** pio:nakat chia:wak wa:n i:n xiwtsí:n tikmattokeh *que** a:mo moskaltia ika ta..., takwalis, moskaltia ika *puro** tapala:n. Wa:n nimitsilia *todavía hasta para** yo:n pahti, pahti, wa:n ika se: kikwa n' taxkaltsí:n no: pos, tehwa:n ne:ka *tiempo** ika timotekipa..., ne:ka, ne:ka to:nal tehwa:n ika timotekipanowa:yah. Ne:ka to:nal ika timo..., timopano:ltia:yah iwa:n ne:n towe:ita:twa:n. Mm.