Onkak se: kowtsí:n mono:tsa wi:tsikite:mpi:l. Yo:n wi:tsikite:mpi:l moskaltia se: kowtsí:n, *este**, wehkapan. A:mo semi moto:ma:wa, sano ke tepitsi:n sah. Wa:n ixiwyo ma:ahalaxtik, wa:n ixo:chio, ihkó:n ke:meh tikita ma:..., n' ixo:chio we:weyak. We:weyak n' ixo:chio ke:meh wi:tsikitsi:n ite:mpi:l. Yeh ika kiliah wi:tsikite:mpi:l. Wa:n oksé: kilwiah wi:tsikite:mpi:l *porque** n' wi:tsikitsi:n ompa motekipanowa. Wa:n i..., n' ixiwyotsi:n yehwa nimitsilia neh ma:pa:pata:wak, wa:n ma:weh..., ma:we:weyak tepitsi:n. Wa:n yo:n kwaltia, tehwan tikwih nika:n tima:se:waltsitsi:n, tehwa:n tikwih para pahti. *Cuando** yo:n se: moteki, se: moteki ke:meh i:n *a veces** tehwa:n ti..., titawi:tekih, wa:n timotekih ika n' tepos. Entó:s *cuando** se: motsonteki, mah se: kikwi yehwa yo:n xiwit, mah te:molo:ntili:ka:n wa:n mah kipa:..., mah ika se: kipa:ka, ne:n, ka:mpa se: moteki para ki:x..., ki:xpanki:xtia ne:nke:n ki:xpahtia. No: kwaltia para n' kokomeh. Tein de yo:n tein kokotih, *porque** mah tikihto:ka:n ka:mpa yo:n se: kipia se: kokot wa:n a:mo ke:man i:x..., i:xpahti, mah ika se: kipa:ka. Se: kipa:ka kwaltsi:n mo:stah, mo:stah mah se: kipa:ka, mo:stah mah se: kipa:ka. Wa:n no: yo:n no: semi kwali. No: semi kwali yo:n xiwtsí:n. Wa:n newí:n para tani, newí:n para tani ka:mpa *más** takawa:ni kikwih, kwaltia no: para n' *vainilla** ompa mo..., mowila:na. Yo:n semi, yo:n semi kwali. Wi:tsikite:mpi:l kito:kiliah *vainilla** wa:n no: semi kiwelita itech, itech mowila:nas ne:n *vainilla**. Yo:n de nochi kikwih newí:n para tani yehwa nejó:n wi:tsikite:mpi:l. Wa:n nika:n tehwa:n pos tikwih para, ti..., para pahti. Seki *hasta** se: tai, kwali no: se: tai ke:meh i:n *a veces** te:kokoh. Se: sepa, se: sepa te:kokoh se: i:htik. Mah se: tai, wa:n es..., eski sese:k nejó:n xiwtsí:n, kwaltsi:n. Yehwa nejó:n tehwa:n tikwih nika:n tima:se:wal..., tima:se:walmeh tehwa:n. Ke:mah, a:mo nikmati xa: oksé: tatsi:ntokalis tik..., tikpia, tik..., tikpias, tikpia, tine:chtatsi:ntoki:s, ¡X'ne:chtahtani! *Pues** tewa otikihlih, o:tikitoh, ikwa:k se: moteki ..., ¿ke:tla..., kimolo:ntia? Ihwa:k se: moteki, se: kimolo:ntia wa:n ika se: ki:xpa:ka. Se: ki:xpa:ka ka:mpa se: moteki. Wa:n ompa yo:n se: ki:xpaka ya ompa ke:mah pos teh tikmati a ton tikta:lili:s. Ta: tikta:lilia, *este**, ixiwyo, *mismo** ixiwyo, xikma:xakwalo. Wa:n ika xki:x..., kixpan..., 'ki:xta:lili ka:mpa teh 'tamipa:ka. Wa:n xikwi n' ixiwyotsi:n wa:n ika xki:xpi:ki ka:mpa se: moteki para ne:nke:n ki:xpanki:xtia, *o sea** ki:xpahtia. Yehwa yo:n tehwa:n tikwih nejó:n pahti. Ke:mah *o** para kokomeh, *no igual** para kokomeh ka:mpa yo:n se: kokoti wa:n se: pala:ntok, mah ika se: ki:xpa:ka wa:n mah se: kima:xakwalo no: ihkó:n, wa:n mah se: ki:xta:lili ka:mpa n', ka:mpa n' kokomeh. Wa:n no: kwaltia nejó:n, nejó:n tehwa:n tikwih yo:n, *bueno** tehwa:n i:pa nejó:n tikwih para m' pahti. Ke:mah. ¿Kwa:ko:n para kokot? ¿Para kokot? ¿A:mo, a:mo, a:mo se: kimolo:ntia? A:mo, *este**, no: se: kimolo:ntia, no: se: kimolo:ntia ika se: kipa:ka. Pero komo se: kineki n' ixiwyo se: kima:xakwalowa wa:n ika se: ki:xpi:ki. *En vez de que** nikta:lili:s, se: sepatika mah tikihto:ka:n tikta:lili:tih de semi tilmah sah mopepechowa wa:n *después** i:x..., i:x..., *más** i:x..., *más** i:xwe:ia ne:n kokot. Wa:n ika xiwit a:mo *porque** xiwit ke:meh eskia yeh ki..., ki:xwa:tsa ne:n kokot ka:mpa se: ki..., ka:mpa se: kipi:ki ika yo:n xiwit. Mm. A:mo nikmati xa: ¿oksé: tatsi:ntokalis tikpia? Kwali a. *Bueno**.