*Pues** ekintsi:n *compadrito** no: t'nekih timitstahtani:skeh, ox tiki:xmattok yo:n to:toli:xkapolin kiliah, yo:n, yo:n kapolin no: tihti:ltik, wa:n yeh achi wehwei *que** xa:lkapolin, wehwei ata, wa:n pané: kwa:yehyewaltik, kwa:yewaltehtekochtik. Yehwa yo:n to:toli:xkapolin, ye:k..., ye:kwehwei ne:n kowtet. Wa:n nejó:n no: tihti:ltik wa:n *cuando** chika:waya ya i.... żOx tiki:xmattok no: yo:n, yehwa yo:n nimitsilia to:toli:xkapolin? A:, yo:n to:toli:xkapolin yo:n no: niki:xmati *compadrito**, ekintsi:n ne: nimitsili:ti nijó:n. Onkak newí:n kowtah, ihkó:n ka:mpa ihixta:wat onkak yo:n, kwaltsi:n we:lik, no: kichi:wah para ato:..., ato:ltsí:n. Kichi:wah de itech i:n, i:n [...], kichi:wah yo:n ato:ltsí:n. Yo:n no: wehkapania wa:n ihkwi:kwí:n ima:yo wa:n ma:ahalaxtik. Ahalaxtik wa:n iteyo de ihko:ni n' ita:kka mopihpilowa tihti:ltik. Wa:n yo:n no: te:ma:kwi nika:n, pero yo:n niman ki:sa. Yo:n kwaltsi:n nijó:n mochi:wa ke:meh eskia ihkó:n de ke, nijó:n kwaltsi:n ne:n te:mapa no: pero ki:sa .... Yo:n iteyo nijó:n ke:meh eskia nijó:n kihki:sa n..., pané: yo:n semi no:, no: we:lik para te:chi:wiliah ke:meh i:n ato:ltsí:n se:, se: tai. Se: tein, kiliah xokoato:l. Entó:s, ne:n, yehwa yo:n *antes** te:chne:xtilia:yah tota:tahwa:n, yo:n kipia:yah yo:n ika se: ko:ntsí:n kilia:yah me:liohko:ntsí:n. Wa:n yo:n a:mo, yo:n, nijo:n no: kita:liliah tepitsi:n, *antes** kita:lilia:yah ne: ke:man, *panelita, para** kwe:liltia:ya. Wa:n yo:n nochi kikwah no: chiktehmeh, ne:n, te:naka:lmeh, yehwa yo:n tema:chio:meh, yo:n koyoltsitsí:n, yehwa yo:n a:kwetah. N' a:kwetah no: semi kwelita. Yo:n ne:nemi ihkó:n ne:nemi, wa:n no: wehwaw a no: nota:tahwa:n, nijó:n, nikitaya, kilia:yah yo:n kechmekat. Ah, ihkó:n se: ihkó:n se: kwo..., kwomaxal kita:lia:yah. Nika:n kita:liah wa:n nika:n yetok, ne:n, i:xtapal, ne:n, ikowyotsi:n, wa:n ompa kita:liah n' imahma:yo, ihkwí:n kolo:chilpia:yah wa:n nika:n kita:lia:yah, ne:n, ne:n, de n' [...] ne:n chiktehtsi:n, wa:n ompa ne: ompa mokechmekawia:ya. Ihkó:n kalakia wa:n ompa, ke:masá: se: kita ompa pampilkaya, pampapatakatok ya n' te:na:ka:l. Te:naka:l oso yehwa yo:n, koyoltsi:n. Yo:n mokwiah no:. Wa:n, pos yo:n te:na:k..., ne:n, ke:masá: no: n' a:kwetah no:, no: mokwia, *porque** yo:n kwaltsi:n ne:ne:nemi, ne:ne:nemi, nika:n wi:tsa wa:n sepa yowi ne:, pos ihkó:n ke:meh se: kit..., kita:lia n' tamali:n ihkwí:n, se: kita:lia wa:n ompa mokechkalakia ya, wa:n mo..., motila:na ya ihkó:n wa:n mopampilowa ya, wa:n papataka ya. Ihkwí:n kichi:chi:wa papataka, ke:masá: se: ki[ts]tiw ihkó:n. Papatakatok ya, papatakatok ya wa:n pos ompa ne: se: kimaktia ya *o** komo a:mo, ke:masá: ise:lti miki. Wa:n yehwa yo:n, yehwa kilia xa:l..., ne:n kapolin, yo:n we:lik. Yo:n we:lik, no: se: kiteki ihkó:n ika ne:n ixiwyotsi:n, se: kiteki wa:n se: kihitatiw. Yo:n i..., n' iteyo seki nijó:n chihchi:chi:ltik *cuando** aya:mo yoksi. *Cuando** chika:waya de yoksi a, pos tihti:le:wi a. Tihti:le:wi a wa:n yema:nik. *Cuando** sepa ne:n nijó:n de sel..., de selik ok pos nijó:n, chihchi:chi:ltik. *Cuando** pe:wa ya ihkó:n *de que** chi:chi:ltik nijó:n *cuando** ika pe:wa ya ihista:k, nehnextik, tsikitsitsi:n. Ompa ihkó:n moskaltihtiw a. *Después** pe:wa chi:chi:le:wi a. Ihkó:n *hasta** nijó:n, *hasta** chika:waya, *cuando** se: we:liati a, nijó:n ti:le:wi a. Ti:le:wi, pero ihkwí:n ya de mopihpilowa. Mopihpilowa ke:masá: moma:..., ka:mpa n' ima:yo ihkó:n, ihkó:n *hasta** eti:xtok, ihkó:n mots..., ihkó:n mi:xpilowa ya. Mi:xpilowa ya, ke:masá: seki, ne:n, kone:meh *o** tehwa:n de n' tik..., tiktekih pos niwa:n ti..., n' iwa:n tiktekih n' ima:..., ima:xiwyotsi:n. Nima:n tiktekih *porque** nika:n imahma:tampa ihkó:n yahtok ihkó:n ne:n yi..., pero nochi ma:ahalaxtik. Tepitsi:n ma:alaxtik nika:n paniá:n wa:n nika:n no:, pero pos nijó:n *de mero**, ne:n, *mero** itsi:ntan achi xahxakachtik. No: yowa yo:n, pos yo:n nijó:n neh nikmati sayoh para, ne:n, kowtati:l se: kikwi, a:mo teh nikihto:s *de que** tikwitih para teihsá: ihkó:n. Tiktekitih kale:wal *o** taihtiyo:t, *o** nochi, ne:n, se: kitekis yo:n oso para teihsá: to..., no: *tablitas**. Yo:n a:mo. Yo:n ne:n sayoh para tik..., tikitah neh..., para kow..., kowtati:l. Para kowtati:l se: kikwi wa:n yehwa ya para yo:n se: kimahse:wa para ne:n *atolito** te:chchihchi:wiliah. Wa:n pos no: kihtowa:ya *de que** tota:tahwa:n, para a:mo *más** xokoyas, *porque** yo:n tepitsi:n xoko:k, tepitsi:n xoko:k komo a:mo kita:lilia:yah yo:n *antes** kita:lilia:yah, ne:n. Ne: ke:man, wehka:w ya, kita:lilia:yah *panelita**. Ekintsi:n pos a:mo n'mati toni kita:liliah, pero pos yo:n, pos no: we:lik. We:lik nijó:n, sayoh *que** mochi:wa, ne:n, ihkó:n ne: *atolito** ihkó:n, pos achi nextik. Achi nextik mochi:wa. Achi nextik *porque** pos kitamantilia ya, ne:n, teihsá: kita:liliah wa:n *después** pos te:..., te:makah ya, se:, se: tai a wa:n kwa..., kwaltsi:n ne:n pos no:, no: de n' kimatih ki:ní:n n' kichihchi:waskeh seki ki..., kima:pa:tah. Kima:pa:tah pos no: mochi:wa ihkó:n ke:masá: n' i..., n' iteyo kiki:xtiliah. N' i..., yo:n iteyo kwaltsi:n ihista:k. Ihista:k n' iteyo wa:n yo:n iteyo nijó:n achi kah..., xahxakachtik no: wa:n pos no: ke:masá: se: kitamo:ta ne:wí:n, pa:ti. Pa:ti n' iteyo wa:n yehwa yo:n se: kitamo:ta, ke:masá: ka:nsika ihkwí:n tsikitsitsi:n se:, se: kita ixwa. Ixwa yo:n ne:wí:n se: kitamo:ta pero yo:n pos onkak ne:wí:n ixta:wakopa, ne:wí:n A:tekohkomol oso ok ka:nsika se: kita ihkó:n *o** no: kipiah ka:nsika kaltsi:ntan oso ka:nsika yo:n semi ki.... Yo:n a:mo, a:mo nikihto:s kite:ntekih, yo:n semi ki..., kipiah *cuidado, porque** yo:n nijó:n semi te:ch..., ti..., tikwe:liliah para tehwa:n para, ne:n, chiktehtsitsi:n *o para** pi:piltsitsí:n, nochi ki..., ki..., mo..., mokwi:li:tih wa:n kimahse:wa nijó:n kapoltsí:n. Yehwa yo:n neh nikmati *compadrito, a ver** ox no: kwali tine:chili:s, xa: kachi tikmati ki:ní:n se: kimahse:wa, xa:... Pos, ke:mah *compadrito**, yo:n nimitstahtania, ne:wí:n tehwa:n tiki:xmatih xoko:kkapolin yo:n. Yo:n xoko:kkapolin, yo:n we:lik kichi:wah ato:l seki n' tokni:wa:n, pero xoko:kkapolin. *Porque** tikiliah xoko:kkapolin *porque** xoko:k, komo a:mo ye:koksi a *o** ma:ski kwali oksi xoko:k *siempre**. Yehwa yo:n kichi:wah *atolito** ki..., kima:pa:tah siwa:meh wa:n ki..., ki..., ika se:, ekintsi:n kiliah *coladera, pero** tehwa:n tikiliah na:nahmeh xola:soh. De ne: ke:man ki..., kima:patayah wa:n i..., ia:..., ia:yotsi:n sah ne: ki..., kite:kiliah ne:n ato:l, ika ki..., ika ki..., kixoko:l..., kixokoltiah mahyá:, mahyá: para, mahyá: xokoato:l ki:sa. Yo:n tikilwiah, yo:n tiki:xmatih *que** xoko:kkapolin. Yo:n para ato:l, yo:n kikwah n' chi..., n' chiktehmeh. Wa:n i:n tehwa:n nimitsilia yeh tikiliah to:toli:xkapolin *compadrito**, yo:n a:mo miak taki ika telmi:miak, yo:n o:me, e:yi sah mota:lilia itech n' *iracimito** wa:n ixo:chio ista:k. O..., pata:wak ihkwí:n xo:chitsí:n wehweitsitsi:n wa:n se:h se: sah n' motekpa:na, na:wi xo:chit sah mota:lilia, na:wi *pétalos** kiliah, para nejó:n ki:sa xo:chitsí:n i..., patachtik sah ihkó:n, mahyá: se: *sombrilla** sah. Ihkó:n mopatachowa, ista:ktsi:n. Wa:n, ika *racimito, pero** a:mo miak mochi:wa yo:n, a:ki, semi telmi:miak taolo:ch, te..., wa:n ompa mochi:wa s..., ke:meh xo:chiohtiw taeka:na, se: sah m' *primero** n' chika:waya n' ti:le:wi. Wa:n pos yo:n kitohtokatok sepa seh se: n' oksi, a:mo oksi *tarea**, oksi sehse:tsitsi:n sah *compadrito** yo:n. Yo:n tikiliah to:toli:xkapolin wa:n ye:kkwa:..., kwa:yo:la:n, kwa:yo:la:ntehtekochtik, mahyá:, mahyá: tatehtek. Kwayo:la:n yehyewaltik semi, yehwa yo:n tikiliah to:toli:xkapolin wa:n wehwei n' ikapoltsitsi:n, *que** a:mo x..., *que** a:mo i:n, i:n tikiliah ne: xa:lkapolin, no: taman yeh, achi wehwei. Yehwa n' tikiliah to:toli:xkapolin *porque** ye:kwehwei ne:, mahyá: to:tol..., to:tolin ii:xtololo kihto:sneki yo:n. Ne:n tikiliah iwki *compadrito** yo:n. Ke:mah. Yehwa sah *compadrito** nimitstahtania. Pos yehwa yo:n ne:n, yehwa no: nochi nikneki nikmatis, ta:taman tikitstinemih wa:n *por eso** ke:meh tikihtowa, ne:n, Ke:mah. ixo:chio pos neh nik..., nikitak ne: ke:man, kwaltsi:n ihista:k wa:n ihkó:n no: mo..., mopihpilohtiw. Entó:s ompa mopihpilohtiw pos yehwa n' imahma:tampa ke:meh ne: tikihtowa n' imahma:tampa mopihpilowa, ne:n, yehwa, ne:n, kapoltsí:n wa:n tihti:ltik, pero n' imahma:tampa mopihpilowa. Wa:n pos yehwa yo:n neh nikmati sah, n' ista:k n' ixo:chiotsi:n wa:n pos ihkó:n ne:n iyo:lselo achi kahkana:wak. Ke:mah, i:n, i:n to:toli:xkapolin *compadrito** yeh a:mo mochi:wa *que** mopampilowa yeh, yeh ikehkechtah mochi:wa ne:n iteyotsi:n, poso:ni ikehkechtan, wa:n ompa sah ne:n o:me, e:yi n' ta:ki, a:mo ta:ki *tarea**, ikehkechtan sah. Wa:n sepa de pampi:xowi a pos sepa itsmoli:ni , sepa, sepa ya moskaltia ika yo:n. A:mo mochi:wa mopihpilowa ihkó:n, sanoke yeh moahkokehketsa sah ihkó:n o:me, e:yi, *porque** a:mo miak n' ta:ki *compadrito**, yehwa yo:n tikiliah to:toli:xkapolin wa:n ye:kwehwei n' kapoli:n ta:ki. Yehwa yo:n *compadrito**. Yehwa sah *compadrito** yo:n nimitstahtania, ox no: tiki:xmattok wa:n yehwa sah yo:n. Yeh ni..., ne:chaka ya mo.... Pos yeh *compadrito** yo:n nimitsilihtok ne: i:n, de i:n to:toli:xkapolin, neh nimitsilihtok a *que** yo:n a:mo ta:ki telmiak, *tarea**, sanoke yo:n ke:meh xo:chiohtiw sah, iwki ne:n mopilohtiw n' kapolin, oho:me, e:yi sah, wa:n oksitiw sehse:, oho:me, wa:n a:mo kachi kichi:wah *cuenta**, yo:n ata de chika:waya metsxokoya wa:n ompa wetsi ne:n kapoltsí:n se: kita ne: ohti, ka:sá: ika se: panowa. Wa:n yo:n moskaltia wehwei, ka:mpa, ka:mpa kowtah tepitsi:n, ka:mpa xihxiwka:wal *o** kohkowtampa, moskaltia we:weyak ki..., semi a:mo we:weyak ki:sa se:, e:yi, na:wi *vara** kite:maka, *hasta** ma:kwi:l *vara** kite:maka *compadrito**. Kitekih para, para ki..., kwilo:t tikiliah, ne:n koyo:kopa kiliah *cintas**. Yehwa yo:n kitekih *para carto:nkaltsí:n** kita:liliah *o para tejita** kixi:kowa yo:n tein achi i:xtohtoma:wak. Wa:n yo:n a:mo okwilowa *porque** pipi:nik, yehwa yo:n kwaltia yo:n para kalkowit. Se: kikwi *compadrito**. Para kale:wal a:mo *porque** yo:n pihpitsa:wak mochi:wa. *Sólo para, para** kwilo:t tikiliah, yehwa yo:n se: kikwi no:. Wa:n ka:mpa onkak pos mochi:wa miak yo:n kowtsí:n, se: kahsi miak, n.... Yetok sah n' ka:mpa mochi:wa. Semi mochi:wa ne: A:tsa:la:mpa yo:n to:toli:xkapolin, Wa:n ompa mochi:wa meh..., mehmelaktik porin ta:lsela:n tak semi moskaltia mehmelaktsitsí:n wa:n ne:nke:n moskaltia. Wa:n ata ne: mochi:wa no: ika taktson, no: ma:..., kamohyowa iw..., iwki a no: ke:meh i:n xa:lkapolin tikiliah. Iwki a no:, iw..., motaktsoyo:tia wa:n no:, no:, no: paniá:n sah mot..., moto:ka, a:mo wehkatan semi. Wa:n *cuando** we:wehti a tak ne:n i..., itaktso:n, wahwa:ki a oso ton tehsá: ki..., teihsá: ika wa:ki oso ke:ní:w yo:n, oso ox we:wehwa:ki. Ata komohkó:n se: kahsi ke:masá:, sa: ehehke:wtok, pahpawetsi n' ie:wayo, *o** n..., ka:sá: ika onkak miak yo:n *cuando** olo:chwa:ki, teihsá: *kipasarowa** ke:ní:w yo:n, kokolis tak. Wa:ki nochi yo:n kapolin. Wa:ki, ata ke:masá: nik..., ke:masá: tikaki nika:n i:n, ka:mpa *Lopezmeh** inta:lpan, i:n *lom...**, i:n *loma** ata nochi yehwa:n yo:n ixta:wawe:wet, ke:masá: se: pano:wa ye:kwahwa:ktok, ahahkoihkak, tako:t sah n' ihihkak. Yo:n, wa:n yo:n semi kwali tata, yo:n semi, ma:s a:mo, a:mo tekoloh, kownex sah n' kihtowah pero tata i:n wa:n ahoktik. Miak se: kixi:kowa yo:n para kowtati:l *compadrito**. Wa:n melaktsitsí:n ata. Yehwa yo:n nik..., yo:n nih..., niki:xmattok yo:n kowit, yo:n to:toli:xkapolin tikiliah. A:, pos ekintsi:n *compadrito** nikin..., nikelka:wka no: *por[que]** pos nijó:n, neh ke:meh nikmattok yo:n seki, no: mochi:wa no: kwaltia para yo:n tik..., tikin..., tikihtowa pero no: oksé: taman. Wa:n yehwa yo:n kintsi:n no: nik..., nikelka:wka, de yo:n kowtsitsí:n pos yehwa, ne:n, tikwiah pero pos yeh a:mo nikihto:s para kale:wal, ye:wa name:chilwia:ya *que**, pos yo:n no: we:lik n' i..., n' iteyo, no: we:lik. Neh nikihtowa, a:mo sayoh tikihtowah *de que**, tehwa:n sah tikwah, chiktehmeh no:, no: kikwah. Wa:n yo:n, pos a:mo, a:mo nikihto:s semi tel welwehkapania, a:mo nikihto:s semi telwe:weyak mochi:wa. Mochi:wa nijó:n, *siempre** ihko:kó:n se: kikwa:nahna:miktia ihkó:n, wa:n yehwa i:n ne:n tota:tahwa:n tikwiah , *porque** yo:n no: o:me taman. No: taman no: seki se:, ke:meh kihtowa, ne:n, yo:n kapolin seki we:weyak mochi:wa. Pero yo:n a:mo teh kipia n' i..., n' ikapolyo. Wa:n i:n, i:n tikihtowa ne: kipia tihti:ltik, wa:n de se: 'ki:xtia ya nijó:n ke:mah moka:waki ke:meh eskia yo:n itsi:nkaxyo. Itsi:nkaxyo ne:n tihti:lih yehwa yo:n we:lik, pero yo:n, pos ke:masá: no:, no: tiktekiah. A:mo miak mochi:wa, nijó:n no: tiktekiah wa:n tikma:pa:tayah wa:n yehwa yo:n tikwa:yah ne: a:na:l . Soh nika:n tehwa:n a:mo nochi tikmatih. Tikwiah ne:wí:n, *como que** n' ompa ne: a:na:lpa ka:mpa ninemia, ompa parahko nochi miak onkak, miak onkak de yo:n, pos ompa tikwiah para kwilo:t para n' kaltsí:n. Ke:mih i:n ketsayah para ne:n xiwkal, pos yeh n' tikwiah. Ke:meh ekintsi:n pos nikelka:wtoya wa:n pos yehwa yo:n neh name:chilia *que**, *que** tikwiah para ihkó:n ke:meh eskia *atolito, porque** tik..., tikma:pa:tayah wa:n titaya:yah, sayoh kwaltsi:n ne:n *moradito** ne:n mochi:wa ya ne:n a:tsí:n, pero semi tsope:k. Wa:n yehwa no: ke:masá: kita:lilia:yah ne:n, ne:n, nika:wí:n xola:lpan, nika:n ka:mpa tiwa:le:wkeh a:mo nochi kimatih. Ompa no: nochi yehwa sayoh kikwitih sehse: wa:n kimahse:wah pero a:mo, a:mo nochi kimatih ki:ní:n katí:n ne:n we:lik. Wa:n pos neh nikmattok ompa ne: a:na:l *porque** pos nijó:n we:lik nijó:n kapoltsí:n, wa:n weli para ne:n kowtati:l no:. Kowtati:l se: kitehteki, pero yo:n se: kitehteki, a:mo semi telwe:weyak, yo:n se: kitehteki seki mehmela:wak wa:n i..., se: kikwiti yo:n, pos de wa:ki a a:mo no: semi tel..., teleti:k de tsikitsitsi:n se: kitehteki. Wa:n *siempre** yeh ne:n tikwiah, ne:n, para ne:n to..., tokaltsi:n tikwiah tikwa:sahsa:lowa:yah, pero nikihto:s seki, we:we:yak ki:saya, katí:n we:weyak ki:sa neh nikmattok yo:n ma:pisi:ltikkowit, teswat no: ma:pisi:ltikkowit yo:n, yo:n ke:mah, we:weyak. Yo:n tikwih para ne:n kwilo:t, i:n no:, no: we:weyak, pero *más** we:weyak n' okseki. I:n, i:n seki se:senki:sa Yo:n tehwa:n tiki:x..., para tokaltsi:n sehsenki:sa wa:n i:n seki se: 'kwa:nahna:miktia. De chikwase:n *vara** tiketsah se: kaltsí:n, pos senki:sa. Wa:n i:n okseki, i:n de n' tikihtohtokeh kapol..., kal..., kapolin, pos yo:n kwali se:, a:mo ahsi. Yo:n sehse: 'kwa:na:miktia. Se: 'kwa:na:miktia nika:n ne:n itsi:ntayo wa:n nika:n. Entó:s mona:miki tatahkoya:n. Yo:n kwali se: 'kwa:nahna:miktia. Nijó:n yehwa yo:n neh nik..., nikmattok, eh. I:n teh tikihtowa yo:n, teswat tikihtowa pero yo:n tehwa:n tiki:xmatih takwa:wakteswat *compadrito** yo:n. Takwa:wakteswat. Pihpitsa:wak mochi:wa wa:n taxi:kowa, yo:n we:weyak mochi:wa no:. Wa:n nimitsilia no: mochi:wa we:weyak i:n to:toli:xkapolin, mochi:wa we:weyak no:. Mochi:wa ihkwí:n tohtoma:wak, ye:kkwaltsi:n kina:miki *para teja**. Ka:mpa kowtah mochi:wa we:weyakaxtik yo:n, a:mo momahmaxalowa eliwis. Yowi, moskaltia pits..., mahyá: tikihtowah mopitsa:na. Wa:n yehwa yo:n tik..., tikwih yo:n tehwa:n *porque** ke:masá: te:chyo:le:wah tikwitih wa:n tikt..., tikmattokeh *que** yehwa n' tikwih to:toli:xkapolin yo:n, nika:n A:tsa:la:mpa motelchi:wa. Wa:n yo:n tikihtowa teswat takwa:wak, yo:n mehmelaktik mochi:wa. Yo:n kiliah, tiki:xmatih takwa:wakteswat, yo:n mochi:wa tohtoma:wak, seki kwaltia para kale:wal. Ye:kmehmelaktik *compadrito** mochi:wa yo:n ata. Ne: nokowtah i:n ka:mpa okomeh, no: onkaya miak yo:n, yo:n *cuando** a:mo mochi:waya te:tsa:wit ye:kmehmela:ntoya yo:n, tak..., takwa:wakteswat nochi mochi:wa ata. Yo:n ti..., tikwih para kale:walmeh wa:n *para cintas** tikwih pero yo:n pitsaktsitsí:n, pero *cuando** yo:n tohtoma:wak para kale:wal, ye:kkwaltsitsi:n. Yehwa yo:n tikiliah takwa:wakteswat wa:n i:n seki pos tikiliah to:toli:xkapolin. Ta: 'tsilih. Yehwa *compadrito** yo:n. Pos yehwa yo:n nikmattok yo:n to:toli:xkapolin pos no: *ser...**, nochi, nochi kwaltia para, ne:n, *te:chserbi:rowa** para, ne:n, kwilo:t *o para** kowtati:l. Yehwa yo:n nochi ti..., nochi tikmattokeh *de que** n.... I:n i:pa tikwih, de t..., de, de wa:ki a nochi n' ima:tako:yo a:mo eti:k ok. A:mo etik wa:n yo:n no: kwaltsi:n tata. Ke:mah. No: kwaltsi:n tata. Sayoh *de que**, *cuando** xoxowik nijó:n se: kitehteki, eti:k ok *siempre**. Eti:k wa:n yo:n a:mo nikihto:s, ne:n, niman wa:ktiwetsi. Wehka:wa. Wehka:wa para wa:ki. Para ahoktia pero wehka:wa. Pos yehwa sah *compadrito** yo:n nimitstahtania. Yehwa sah *compadrito** wa:n neli. Neh ni..., nimono:tsa niErnesto Vázquez. Niwa:le:w ne: San Miguel Tzinacapan wa:n tehwa:tsi:n 'ne:chili ke:ní:w n' timono:tsa *compadrito**. Pos nehwa nimono:tsa Anastacio Nicolás Damián, de, niwa:le:w no: de San Miguel Tzinacapan. Kwali etok *compadrito**.