Ke:mah, ekintsi:n nika:n titahto:tih ika yo:n, nehjó:n eskina:doh xokoyo:lin, ox tiki:xmati no: n' teh. Yehwa yo:n eskina:dohxokoyo:lin kilwiah, niki:xmati. Tiki:xmati. Niki:xmati. No: tikwa:ni pos yo:n kihtowah we:lik. Ke:mah, ta: yo:n ne: niki:xmati i:pa *hasta** de wehka:w a niki:xmati *porque** ne: i:pa tikwah tapalo:l tehwa:n yo:n. Mm. Mm, komohkó:n yo:n kwa:kownakat ti..., timokowiliah tikmana wa:n ke:mah ne: tikwitih yehwa yo:n eskina:doh xokoyo:lin. Wa:n tika:toto:wiah wa:n ke:mah ne: nikwe:chowa ya ika metat wa:n nikchi:wa ya chi:lposo:n. Ke:mah. Yo:n we:lik se: kikwa, mm. We:lik chi:lposo:n. We:lik no:. Pos neh nik..., nikte:kakilia:ni ompa ne:, ne: *por** Ecatlán, tokni:wa:ntsitsi:n ke:meh i:n de a viernes wi:tseh kikwikih yehwa yo:n kwa:kownakat Mm. wa:n ke:meh ne: ohtipa nochi yehwa ne:, de titemowah Tepopo:lah para, paratani a nochi yehwa onkak. kikwitiowih ya yo:n xiwtsí:n kit, se: *rollo** kwali kwi:kah wa:n ke:mah pos neli no: ki..., kikwe:chowah. Ke:mah, ta: we:lik tapalo:l. Yehwa se: kikwi tapalo:l, mm. Ke:mah, se: kitsetselowa, mm. Se: kitsetselowa. I..., tein kikwiskiah tomat yehwa ya kikwih, ne:n, tapalo:l, yehwa ya kikwe:chowah wa:n kipanta:liliah, ne:n. Yo:n a:mo nikmati ox kikola:rowah, we:noh kitsetselowah ika yo:n .... Kitsetselowah. Ke:mah, ta: yo:n nehjó:n, Para kwaltia ne:n tapalo:l. Yehwa ya ki..., ki.... Xo:xokok wa:n koko:k Mm, kwaltsi:n ki:sa xo:xoko:t, mm. Ahwia:k n' tapalo:l. Ahwia:k ki:sa. Mm, wa:n yo:n a:mo sayoh yehwa yo:ni, ne:n, se: kikwa tapalo:l, sanoke no: kwaltia para pahti. Ke:mah. Ke:meh yo:n pilimeh kwitxohxole:wih mah se: kimana yo:n eskina:doh xokoyo:lin Ke:mah. A:, ika kinkwitpa:kah. Wa:n ke:mah mah se:wi wa:n mah ika se: kinkwitpa:ka. Mm. Ika se:, se: kinkwitpa:ka pilimeh. Pos neli onkak pahti ta: yo:n, yehwa yo:n xiwtsí:n, yo:n tein isehselo ke:meh i:n a:kin te:mpala:ni wa:n se: ohtokatok, niman te:ili:skeh ta: ne: onkak ne:, ne: nehjó:n eski:nah xokoyo:lin, xikteki ne: iselo wa:n xikwahtiw. Mm. Ke:mah. Ta: yo:n i:pa, i:pa pahti, i:pa pahti neli. xikwahtiw wa:n x'tohtolo wa:n mitska:was yo:n te:mpala:n. Semi pahti, pos yehwa yo:n neh nikmattok ika pahtsi:n pero a:mo nikmatia ox no: kwali para nehjó:n kokomeh. Mm, pahti yo:n eskina:dohxokoyo:lin, mm. A:mo ta: no: kwali para ne: kokomeh. No: kwaltia. Mm, no: kwali para yo:n pilimeh ika se: kinkwitpa:ka. Ke:mah ta: nehjó:n pos kihtowah de yo:n xohxole:wih a:mo onkak, a:mo onkak, *este**, teisá: pahti. Mm. Ke:mah, ta: yo:n a:mo onkak pahti. Ihkó:n nehjó:n. Ka:n onkak. Ne: se: nopili neli neh *cuando** nikiskaltih, ye:kkwitxohxole:wka wa:n ne:chilwih, ne:n, n' i..., iwe:ina:n katka ke yehwa yo:ni mah nikmana wa:n mah ika nikpa:ka wa:n pahtik. Yehwa ya ika pahtik. Kemah pos ta: neli kinimakah ya ta..., ne: tapahtia:nih ne: Cuesala:n kiniwi:kah pilimeh. Eheh yehwa ika pahtik nopili, mm. Kinimakah ya yo:n *pomada** pero a:mo kinina:miki, ka:n kinina:miki. Yehwa ya xiwtsitsi:n, santeina:mo xiwtsitsi:n se: kitekia, katí:n ya kina:mik pi..., pili, ke:mah. Ka:n ninina:miki, pos ne: ke:man *cuando** tehwa:n titaskaltihkeh a:mo teh katka ne: tapahtihkeh pero *siempre** i:pa yehwa yo:n xiwtsitsi:n ika titapahtia:yah, mm. Yehwa n' ika se: kimpahtia:ya se:, se: ipiliwa:n. yehwa ika yo:n t'kmattokeh ke kwali semi yo:n eskina:doh, kolo..., xokoyo:lin. Ke:mah. kwali semi. Ke:mah, no: xo:chiowa, no: kwaltsitsi:n, ne:n, ixo:chiotsi:n. Eheh, yo:n, wa:n yo:n no: xo:chiowa. Eheh, kipia, ne:, n' i..., *Primero**, ne:n, *cuando** kapotsitsi:n pané: yo:n chi:ltekpin mopanpihpilowa wa:n *después** poso:ni, kwaltsi:n mopahpata:wa. Ke:mah. Uhuh Yehwa ya yo:n *moraditos** mo..., ne: poso:ni. Ke:mah, yehwa yo:ni pohposo:ni kwaltsi:n. *Moradito** ixo:chiotsi:n, eheh. Pos yehwa sah i:n nimitstahtanih wa:n neh niwa:le:wa ne:pa San Miguel Tzinacapan, neh nimono:tsa Celina González Nazario. Ah, de ihkí:n timono:tsa. Eheh. Neh nimono:tsa Dionor Osollo Segura Niwa:le:w ne: Tecoltepec. Ke:mah. ¿Tehwa:tsi:n ke:ní:w timono:tsa? A:, pos telmiak tasohka:matik. Nika:n timotahtanikeh ke:ní:w ne:n timopilpahtia:yah. Ke:mah. Ke:ni:w tikimpahtia:yah topiliwa:n wa:n ke:ní:w, ke:[ní:w] timotamakayah ke:meh yo:n ne: a:mo tikpiayah, ne:n, tomatsí:n. Uhuh, yehwa ya kwaltiaya yo:n eskina:doh xokoyo:lin. Ke:mah, ok..., te:mpala:n ne: ke:ní:w pahti. Ke:mah, yehwa ya kwaltia ya. Ke:mah pos, ke:mah, pos a:man ne:pa tehwa:n a:mo akah nikita mah kikwi ok, mah kikwa. Pero ne: ke:man neli kihtowah ke yehwa semi kikwiah. Ke:mah, ke:meh i:n .... Mm. A:mo pos ta. Yehwa yoni tikwi pos ta neli ka:n teh tomat katka. Ka:n tei, ke:meh i:n achto. Ka:[n] ya ehkoya n' tomat tein a:man onkak. A:mo onkaya, a:mo onkaya. Mm. Ka:n onkaya. Ke:meh i:n achto nehjó:n ya:yah Cuesala:n ne: *por vereda** ya:yah, [nik]ahkwí:n ahkwa:kopa. Ye:kohonkak yehwa yo:n eski:nahxokoyo:lin. Mm. Wa:n kihtowah ke 'kwitia:yah neli ohohtipan *porque** we:wehkapan ne:n yowi, panki:sa. 'Kwitia:yah, ya neli. Mm. Wa:n kitekih ya ne: ixiwyotsi:n tein ye:ksasehseltik. Ke:mah ta: ke:meh ne: ke:man katka kihtowa:yah ne: to..., to..., to..., towe:ita:twa:n ika wi:tseh ne:..., yehwa:n a:mo kihtowa:yah ne: wi:tseh Kwesala:n yehwa:n kihtowa:yah wi:tseh Tia:nkeso:kih. Ke:mah, iwki neli kihtowa:yah. Eheh, tia:nkeso:tih. Tia:nkeso:tih. Wa:n koma:mo kahsikeh yo:n tomat tein ke:meh i:n nika:wí:n kito:kayah. Ke:mah. Pos yehwa yo:n kitektiowih ya yo:n eskina:doh xokoyo:lin. Eheh, *porque** a:mo teh kahsikeh n' tomat. Yehwa ya kwaltiati, yehwa ya kwaltia, 'kwe:chohtahsih. Ta: pos nihjó:n ka:n, ka:n onkaya. Sa:te:pan ya i:n pe:wak onkak miak tomat, tak yehwa ika a:mo no: tiki:xmatih ok ke:ní:w se: motapalo:lchihchi:wis ika yo:n eski:nahxokoyo:lin. Ka:n onkaya, mm. Ta: yehwa ika. Mm. Pero yo:n eski:nahxokoyo:lin semi kwali. Semi kwali, ke:mah. Ta: neh n'mattok ke para te:mpala:n. Mm, semi kwali, mm. Mm. Pero a:mo nikmatia ox no: kwali para ne:n tein tsi:n..., tsi:nxohxokoyah n' pilimeh. A:, semi kwali, pos ihkó:n nikmati a ke:meh seki a:ksá: pilimeh neli se: kinitas Ke:mah, no: kwali, no: kwali, mm. No: kwali, mm. teltsi:nxohxokoyah. Ye:kchihchi:chi:le:wih, mm. Ke:mah pero komohkó:n kwali pos kwali se: kite:ilwi:s yehwa i:n 'chi:wili, *a ver** xa: kina:miki. Ke:mah, chihchi:chi:le:wih, mm. Ke:mah. Ke:mah, pos yehwa sah yo:n nimitstahtanih wa:n telmiak tasohka:matik. We:noh, we:noh, mm.